Dokument z posiedzenia
8.6.2015 B8‑0548/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie niedawno ujawnionych przypadków poważnej korupcji w FIFA
( 2015/2730(RSP) )
Helga Trüpel, Ernest Urtasun, Barbara Lochbihler, Igor Šoltes
w imieniu grupy Verts/ALE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie niedawno ujawnionych przypadków poważnej korupcji w FIFA
( 2015/2730(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając ostatnie skandale korupcyjne w FIFA,
– uwzględniając ostro krytykowany z punktu widzenia praw człowieka wybór Rosji i Kataru jako miejsc rozegrania Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie ustawiania wyników meczów i korupcji w sporcie[1],
– uwzględniając nowo przyjętą dyrektywę w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji w sprawie zwalczania korupcji z 2013 r.,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 stycznia 2011 r. pt. „Rozwijanie europejskiego wymiaru sportu” ( COM(2011)0012 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie europejskiego wymiaru sportu[2],
– uwzględniając białą księgę Komisji na temat sportu z dnia 11 lipca 2007 r. ( COM(2007)0391 ),
– uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Zwalczanie korupcji w UE” ( COM(2011)0308 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2011 r. w sprawie wysiłków UE w walce z korupcją[3],
– uwzględniając strategię Komisji w sprawie równowagi płci w zarządach przedsiębiorstw oraz wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie równowagi płci wśród dyrektorów niewykonawczych spółek, których akcje są notowane na giełdzie ( COM(2012)0614 ),
– uwzględniając rezolucję Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie z dnia 21 maja 2014 r. w sprawie planu prac Unii Europejskiej w dziedzinie sportu na lata 2014–2017;
– uwzględniając decyzję ramową Rady z 2003 r. w sprawie skutecznego zwalczania korupcji w sektorze prywatnym,
– uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 13 listopada 2012 r. dotyczące decyzji Rady upoważniającej Komisję Europejską do uczestnictwa w imieniu Unii Europejskiej w negocjacjach w sprawie międzynarodowej konwencji Rady Europy w celu walki z manipulowaniem wynikami sportowymi ( COM(2012)0655 ),
– uwzględniając konwencję Rady Europy w sprawie zwalczania manipulacji rozgrywkami sportowymi z dnia 18 września 2014 r.,
– uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie reformy zarządzania rozgrywkami piłki nożnej,
– uwzględniając zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy z dnia 28 września 2011 r. w sprawie promowania uczciwości sportu przeciwko manipulowaniu wynikami, w szczególności ustawianiu wyników zawodów sportowych,
– uwzględniając nowy program „Sport” w ramach programu Erasmus+, którego celem jest wsparcie działań prowadzących do rozwoju, transferu i wdrożenia innowacyjnych pomysłów i praktyk na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym i zgodnie z którym działania w zakresie sportu powinny przyczynić się do rozwoju europejskiego wymiaru sportu, zwiększenia współpracy i harmonizacji między organizacjami sportowymi,
– uwzględniając raport Michaela J. Garcii w sprawie zarzutów korupcyjnych w rozgrywkach piłki nożnej, zlecony przez FIFA w lipcu 2012 r.,
– uwzględniając art. 2 statutu FIFA, w którym jako cele FIFA wymieniono: „promowanie uczciwości, etyki i zasad fair play z myślą o zapobieganiu wszelkim metodom lub praktykom, takim jak korupcja, doping lub manipulowanie wynikami meczów, które mogą podważać uczciwość meczów, zawodów, zawodników, działaczy i członków lub prowadzić do nadużyć w rozgrywkach piłki nożnej”,
– uwzględniając informacje przekazane gazecie „Politico” przez Interpol w dniu 3 czerwca 2015 r. na temat ustaleń z FIFA,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że uczciwość organizacji sportowych ma ogromne znaczenie, ponieważ sport – zarówno zawodowy, jak i amatorski – odgrywa kluczową rolę w światowym szerzeniu pokoju oraz przestrzeganiu praw człowieka i solidarności, przynosi społeczeństwom korzyści zdrowotne i ekonomiczne oraz odgrywa zasadniczą rolę w podkreślaniu podstawowych wartości edukacyjnych i kulturowych, a także w promowaniu integracji społecznej;
B. mając na uwadze, że dnia 27 maja 2015 r. władze szwajcarskie aresztowały w Zurychu 14 działaczy FIFA, w tym wiceprzewodniczącego federacji;
C. mając na uwadze, że aresztowań tych dokonano na wniosek Departamentu Sprawiedliwości USA;
D. mając na uwadze, że – jak udowodniono – FIFA przez wiele lat była organizacją prowadzącą nierozliczaną, nieprzejrzystą i notorycznie korupcyjną działalność; mając na uwadze, że niedawne aresztowania potwierdzają, że oszustwa oraz korupcja w FIFA mają charakter systemowy, powszechny i długotrwały – co pokazał między innymi raport Michaela J. Garcii, którego pełnej treści nigdy nie ujawniono – oraz że nie mamy tu do czynienia z pojedynczymi przypadkami nieprawidłowości, jak twierdził były przewodniczący FIFA Joseph Blatter;
E. mając na uwadze, że władze szwajcarskie i amerykańskie wszczęły także odrębne dochodzenie w sprawie okoliczności przyznania Rosji i Katarowi organizacji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej odpowiednio w 2018 i 2022 r.;
F. mając na uwadze, że korupcja jest przestępstwem, które zbyt często jest wykrywane lub ujawniane bardzo późno, a także mając na uwadze, że korupcji dopuszczają się otwarcie organizacje prowadzące w cieniu legalnej działalności działania bezprawne, takie jak pranie pieniędzy;
G. mając na uwadze, że tego rodzaju działalność przestępcza jest prowadzona na skalę międzynarodową i posiada powiązania na całym świecie, dlatego żadna instytucja, kraj ani organizacja nie byłaby w stanie w pojedynkę poradzić sobie z problemem korupcji w organizacji takiej jak FIFA;
H. mając na uwadze, że jedną z konsekwencji korupcji jest skompromitowanie całego świata sportu oraz utrata zaufania do wszelkich działań promowanych przez FIFA, takich jak kampania przeciwko ustawianiu wyników meczów, zainicjowana wspólnie z Międzynarodową Federacją Związków Zawodowych Piłkarzy (FIFPro) i Europolem;
I. mając na uwadze, że porozumienia zawierane w sposób nieprzejrzysty stawiają wszystkie podmioty związane ze sportem, w tym sponsorów, federacje i fundacje, przed ogromnymi trudnościami i obarczają je trudną do oszacowania współodpowiedzialnością;
J. mając na uwadze, że Komisja i Rada uznały potrzebę partnerstwa między organami zarządzającymi rozgrywkami piłki nożnej a organami publicznymi w celu dobrego zarządzania tą dyscypliną, które uwzględnia samoregulacyjny charakter sportu zawodowego oraz doprowadziło do zorganizowanego dialogu na temat sportu;
K. mając na uwadze, że omawiany problem może dotyczyć wszystkich dyscyplin sportowych i zagraża uczciwości i etyce sportu;
L. mając na uwadze, że obecne mechanizmy kontrolne nie są w stanie natychmiast wykryć korupcji ze względu na międzynarodowy charakter tych nielegalnych działań; mając na uwadze, że Interpol nie wypełnił swojej roli jako organu egzekwującego prawo względem FIFA;
M. mając na uwadze, że przejrzystość, rozliczalność i demokracja – innymi słowy: dobre zarządzanie – w organizacjach sportowych są warunkiem wstępnym jakiegokolwiek sukcesu środowiska sportowego w walce z ustawianiem wyników meczów i oszustwami w sporcie;
N. mając na uwadze, że wiele organizacji sportowych już podjęło działania w tym obszarze, polegające na przykład na opracowaniu kodeksów postępowania i przyjęciu polityki „zero tolerancji”, co należy docenić;
O. mając na uwadze, że – jak wskazują eksperci – coraz większe zaniepokojenie budzą nieczyste intencje niektórych osób, które przejmują kluby piłkarskie i dopuszczają się korupcji w celu prowadzenia innych działań przestępczych, takich jak ustawianie meczów i pranie pieniędzy;
P. mając na uwadze, że według związków zawodowych piłkarzy te działania przestępcze stanowią również problem w kontekście ewentualnego zastraszania i szantażowania zawodników;
Q. mając na uwadze, że organizacje sportowe potrzebują sponsorów, aby działać, powinien jednak istnieć surowy kodeks postępowania dotyczący przejrzystości negocjacji i dystrybucji środków finansowych, a podmioty działające zgodnie z prawem, jak na przykład fundacje wspierania młodych talentów, nie powinny być w żadnym wypadku wciągane w tę spiralę korupcji;
R. mając na uwadze, że wszystkie główne zainteresowane strony muszą wziąć na siebie odpowiedzialność i przyjąć kompleksowe podejście, uzupełniając wzajemne wysiłki na rzecz zwalczania korupcji w sporcie;
1. zwraca się do Komisji, aby kontynuowała prace nad zharmonizowanym podejściem do walki z przestępczością zorganizowaną, koordynując wysiłki głównych zainteresowanych stron w tej dziedzinie, takich jak organizacje sportowe, krajowe służby policji, organy sądowe i bukmacherzy, oraz zapewniając platformę do dyskusji oraz wymiany informacji i najlepszych praktyk;
2. wzywa państwa członkowskie do skutecznej współpracy z Interpolem i organami państw trzecich w śledztwach i ściganiu przestępczości zorganizowanej w sporcie, pod warunkiem wyjaśnienia wszystkich wątpliwości dotyczących niezależności Interpolu jako organu egzekwującego prawo;
3. podkreśla, że zarzuty korupcyjne przeciwko FIFA oraz brak wiarygodności tej organizacji będą miały szkodliwy wpływ na całe środowisko piłkarskie, od czołówki zawodowej piłki nożnej po kluby amatorskie;
4. wzywa do rewizji podjętych decyzji o przyznaniu praw do organizacji kolejnych Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Rosji i Katarowi oraz do ponownego otwarcia procedury zgłaszania kandydatur, w której głównymi kryteriami wyboru gospodarza imprezy będzie przestrzeganie praw człowieka i praw pracowniczych, a kraje, które są w stanie wojny lub łamią prawo międzynarodowe, będą odrzucane;
5. wzywa wszystkie organizacje sportowe do przyjęcia polityki „zero tolerancji” wobec korupcji (zarówno wewnętrznie, jak i w stosunku do partnerów zewnętrznych), aby zapobiec sytuacji, w której ich członkowie ulegną presji z zewnątrz; w związku z tym wzywa w szczególności inne organizacje piłkarskie, takie jak Unia Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA), aby szczególnie zwracały uwagę na swoją rolę we wspieraniu etycznych zachowań w sporcie;
6. wzywa organizacje sportowe do opracowania kodeksu postępowania dla wszystkich pracowników i działaczy (zawodników, trenerów, sędziów, personelu medycznego i technicznego oraz kierownictwa klubów i związków sportowych), który będzie przedstawiał zagrożenia związane z nieprzejrzystością działań i źródeł finansowania, nakładał wyraźny zakaz prowadzenia jakichkolwiek nielegalnych działań oraz zakaz manipulowania meczami do celów zakładów sportowych lub innych celów, przewidywał odnośne sankcje i nakładał zakaz obstawiania wyników meczów ze swoim udziałem oraz wprowadzał zobowiązanie do zgłaszania wszelkich prób korupcji lub zastraszania zawodników lub powziętych informacji o takich działaniach, w połączeniu z odpowiednim mechanizmem ochrony informatorów;
7. wzywa wszystkie federacje sportowe do zobowiązania się do stosowania dobrych praktyk zarządczych w celu zmniejszenia ryzyka podatności na korupcję; w związku z tym zaleca zwracanie większej uwagi na równowagę płci przy powoływaniu członków zarządów i komitetów wykonawczych wszystkich organizacji, aby podkreślić, że sport, a w szczególności piłka nożna, nie stanowi zamkniętej domeny mężczyzn; uważa, że większa otwartość zaowocowałaby wzrostem przejrzystości;
8. wzywa Komitet Wykonawczy FIFA do wdrożenia reform strukturalnych, aby zapewnić przejrzystość, sprawiedliwość i rozliczalność oraz zagwarantować, że procesy podejmowania decyzji w ramach federacji będą miały charakter otwarty, zrównoważony i demokratyczny;
9. w tym kontekście uważa, że rezygnacja Josepha Blattera toruje drogę do tych potrzebnych reform strukturalnych, których celem powinno być również rzucenie światła na tę kwestię i zadbanie o to, by nie powtórzyły się zarzuty korupcyjne takie jak te, które zszargały reputację FIFA w ostatnich latach; uważa ponadto, że natychmiastowe zastąpienie J. Blattera tymczasowym przewodniczącym, który pełniłby swoją funkcję do czasu kolejnych wyborów w FIFA, ułatwiłoby ten proces;
10. wzywa wszystkich sponsorów i nadawców związanych umową z FIFA, a także zawodniczki i zawodników, wszystkich kibiców oraz krajowe i regionalne organizacje sportowe, w tym UEFA, aby zachęcali do reform w FIFA i wspierali te reformy poprzez publiczne opowiedzenie się przeciwko korupcji w sporcie;
11. podkreśla znaczenie edukacji dla ochrony uczciwości w sporcie; w związku z tym wzywa państwa członkowskie i federacje sportowe do odpowiedniego informowania i wychowywania sportowców i konsumentów, zaczynając od najmłodszych, na wszystkich szczeblach, zarówno w sporcie amatorskim, jak i zawodowym;
12. zachęca organizacje sportowe do przygotowania i prowadzenia kompleksowych programów prewencyjnych i edukacyjnych nakładających jasno określone obowiązki na kluby, ligi i federacje, szczególnie w odniesieniu do nieletnich, oraz do utworzenia organu dyscyplinarnego zajmującego się kwestiami etycznymi w sporcie;
13. wzywa Komisję do sprawdzenia, czy państwa członkowskie skutecznie wdrażają decyzję ramową w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym, szczególnie w kontekście działalności sportowej, która obejmuje cały szereg klubów i federacji i która jest przedmiotem dużego zainteresowania mediów, a także do zadbania o to, by ewentualne luki prawne wciąż obecne w prawodawstwie państw członkowskich były naprawiane w sposób w pełni przestrzegający praw podstawowych; wzywa również Komisję do dokonania przeglądu przepisów i warunków rynkowych związanych z walką z sektorem bukmacherskich zakładów sportowych oraz do zapewnienia należytej przejrzystości deklaracji podatkowych;
14. wzywa państwa członkowskie do podpisania konwencji Rady Europy w sprawie zwalczania manipulacji rozgrywkami sportowymi, a państwa członkowskie, które już ją podpisały, do bezzwłocznej ratyfikacji tej konwencji;
15. wzywa organizacje sportowe do stosowania wysokich i przekonujących standardów zarządzania, zgodnie z priorytetami zawartymi w planie prac UE w dziedzinie sportu na lata 2014–2017;
16. wzywa państwa członkowskie do utworzenia wyspecjalizowanej jednostki śledczej do walki z korupcją, która to jednostka służyłaby również za punkt komunikacyjny i centrum współpracy z głównymi zainteresowanymi stronami, a także do nałożenia na nią wymogu przekazywania informacji o wykrytych potencjalnych nieprawidłowościach w celu prowadzenia dalszych dochodzeń i kierowania spraw do organów ścigania;
17. wzywa państwa członkowskie do dalszego zacieśniania współpracy w zakresie egzekwowania prawa europejskiego dzięki wspólnym zespołom śledczym i współpracy między organami ścigania; podkreśla potrzebę wprowadzenia i skutecznego egzekwowania środków walki z korupcją, zarówno na szczeblu UE, jak i w kontekście międzynarodowym;
18. wzywa państwa członkowskie do powołania organów regulacyjnych mających za zadanie identyfikowanie i zwalczanie nielegalnej działalności związanej z zakładami sportowymi oraz gromadzenie, wymianę, analizę i rozpowszechnianie dowodów na ustawianie wyników meczów, oszustw i wszelkich form korupcji w sporcie, zarówno w Europie, jak i poza nią; podkreśla konieczność ścisłej współpracy z innymi organami regulacyjnymi, w tym z organami wydającymi licencje, organami ścigania i policją;
19. wzywa Komisję do ułatwienia wymiany informacji między tymi organami regulacyjnymi na temat nielegalnych lub podejrzanych praktyk korupcyjnych w organizacjach sportowych;
20. z zadowoleniem przyjmuje publikację przez Komisję (w lutym 2015 r. za rok 2014) półrocznego sprawozdania antykorupcyjnego wraz z analizami dla poszczególnych państw członkowskich oraz indywidualnymi zaleceniami;
21. zachęca Radę do realizacji celów obecnego planu prac UE w dziedzinie sportu na lata 2014-2017, koncentrującego się zwłaszcza na sporządzeniu programów edukacyjnych w państwach członkowskich z myślą o uwrażliwieniu na wartości sportowe, takie jak uczciwość, fair play i szacunek dla innych;
22. zachęca wszystkie podmioty uczestniczące w organizacji imprez sportowych (sponsorów, media, fundacje publiczne i prywatne oraz władze) do zwracania ogromnej uwagi na rzeczywistą niezależność ich działań oraz do uprzedniej weryfikacji partnerów, aby przywrócić zaufanie do środowiska sportowego; przypomina, że Europol wraz z FIFA i FIFPro rozpoczął kampanię informacyjną dotyczącą ustawiania wyników meczów i podkreśla, że duch takich działań wciąż jest żywy i należy je prowadzić przy pełnej przejrzystości po uzyskaniu całkowitej jasności co do sytuacji w FIFA;
23. wzywa Komisję do identyfikacji krajów trzecich, które budzą zaniepokojenie, jeżeli chodzi o konkretne kwestie związane z przestrzeganiem praw człowieka w kontekście imprez sportowych odbywających się zarówno w UE, jak i poza nią;
24. z zadowoleniem przyjmuje dyrektywę w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i pilnie wzywa państwa członkowskie do jej priorytetowej transpozycji i wdrożenia;
25. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej (FIFA), Unii Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA), krajowym federacjom piłki nożnej, Stowarzyszeniu Europejskich Zawodowych Lig Piłki Nożnej (EPFL), Europejskiemu Stowarzyszeniu Klubów (ECA) oraz Międzynarodowej Federacji Związków Zawodowych Piłkarzy (FIFPro).