Έγγραφο συνόδου
8.6.2015 B8-0549/2015
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία δηλώσεων του Συμβουλίου και της Επιτροπής
σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού
σχετικά με τις πρόσφατες αποκαλύψεις για υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου στη FIFA
[ 2015/2730 (RSP) ].
Silvia Costa, Luigi Morgano, Marlene Mizzi, Marc Tarabella, Vilija Blinkevičiūtė, Alessia Maria Mosca, Victor Negrescu, Krystyna Łybacka, Sylvie Guillaume, Eider Gardiazabal Rubial, Emilian Pavel, Momchil Nekov, Γιώργος Γραμματικάκης
εξ ονόματος της Ομάδας S&D
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τις πρόσφατες αποκαλύψεις για υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου στη FIFA
( 2015/2730(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη το πρόσφατο σκάνδαλο διαφθοράς στο οποίο ενέχεται αριθμός κορυφαίων αξιωματούχων της FIFA,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Ιανουαρίου 2011, με τίτλο «Ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης στον αθλητισμό» ( COM(2011)0012 ),
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 2ας Φεβρουαρίου 2012, σχετικά με την ευρωπαϊκή διάσταση στον αθλητισμό[1],
– έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής για τον αθλητισμό, της 11ης Ιουλίου 2007, ( COM(2007)0391 ),
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Ιουνίου 2011, με τίτλο «Η καταπολέμηση της διαφθοράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση» ( COM(2011)0308 ),
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Μαρτίου 2013, σχετικά με το στήσιμο αγώνων και τη διαφθορά στον αθλητισμό[2],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 23ης Οκτωβρίου 2013, σχετικά με το οργανωμένο έγκλημα, τη διαφθορά και την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες: συστάσεις για δράσεις και πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν[3],
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Έκθεση της Ένωσης κατά της διαφθοράς», της 3ης Φεβρουαρίου 2014 ( COM (2014)0038 ),
– έχοντας υπόψη τη δήλωση του Επιτρόπου Navracsics σε συνέχεια της παραίτησης του προέδρου της FIFA Joseph Blatter στις 3 Ιουνίου 2015,
– έχοντας υπόψη το νέο πρόγραμμα για τον αθλητισμό στο πλαίσιο του Erasmus+, ένας από τους στόχους του οποίου είναι η αντιμετώπιση των διασυνοριακών απειλών για την ακεραιότητα του αθλητισμού, όπως η φαρμακοδιέγερση (ντόπινγκ), το «στήσιμο» αγώνων και η βία, καθώς και η κάθε μορφής μισαλλοδοξία και διακριτική μεταχείριση, καθώς και η προώθηση και υποστήριξη της χρηστής διακυβέρνησης στον τομέα του αθλητισμού,
– έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής, της 13ης Νοεμβρίου 2012, για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εξουσιοδοτείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμμετάσχει, εξ ονόματος της ΕΕ, στις διαπραγματεύσεις για διεθνή σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης με αντικείμενο την καταπολέμηση της χειραγώγησης των αθλητικών αποτελεσμάτων ( COM(2012)0655 ),
– έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της χειραγώγησης των αθλητικών αγώνων, της 18ης Σεπτεμβρίου 2014,
– έχοντας υπόψη την απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου 2003/568/ΔΕΥ της 22ας Ιουλίου 2003 για την καταπολέμηση της δωροδοκίας στον ιδιωτικό τομέα[4],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών που συνέρχονται στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2014, σχετικά με το πρόγραμμα εργασιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον αθλητισμό (2014-2017)[5],
– έχοντας υπόψη το «Πρόγραμμα της Στοκχόλμης – Μια ανοικτή και ασφαλής Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες»,
– έχοντας υπόψη τη συμφωνία σε σχέση με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας (τέταρτη οδηγία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες) ( COM(2013)0045 ),
– έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 23ης Απριλίου 2015, σχετικά με τη μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης του ποδοσφαίρου,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 2 του καταστατικού της FIFA, που ορίζει ότι οι στόχοι της FIFA περιλαμβάνουν τα εξής: «την προώθηση της ακεραιότητας, της ηθικής και της δικαιοσύνης με σκοπό την πρόληψη κάθε μεθόδου ή πρακτικής, όπως η δωροδοκία, η φαρμακοδιέγερση ή το «στήσιμο» αγώνων, που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ακεραιότητα των αγώνων, των διοργανώσεων, των παικτών, των υπαλλήλων και των μελών ή να οδηγήσει σε κακή χρήση του ποδοσφαίρου»,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακεραιότητα των αθλητικών οργανισμών είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι τόσο ο επαγγελματικός όσο και ο ερασιτεχνικός αθλητισμός διαδραματίζουν καίριο ρόλο όσον αφορά την προώθηση της ειρήνης σε παγκόσμιο επίπεδο, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της αλληλεγγύης, ενέχουν οφέλη για την υγεία και την οικονομία των κοινωνιών, και συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάδειξη των θεμελιωδών παιδαγωγικών και πολιτιστικών αξιών καθώς και στην προώθηση της κοινωνικής ένταξης·
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 27 Μαΐου 2015 οι ελβετικές αρχές συνέλαβαν στη Ζυρίχη 14 στελέχη της FIFA, συμπεριλαμβανομένου του αντιπροέδρου της·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το FBI διεξάγει έρευνα για τους 14 υπαλλήλους της FIFA, για διαφθορά που σχετίζεται με υποθέσεις δωροδοκίας συνολικού ύψους άνω των 150 εκατ. δολαρίων·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές της Ελβετίας και των ΗΠΑ έχουν κινήσει ξεχωριστή ποινική έρευνα σχετικά με την ανάθεση των παγκοσμίων κυπέλλων του 2018 και του 2022 στη Ρωσία και το Κατάρ·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αθλητισμός αποτελεί μεγάλο και ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα της οικονομίας της ΕΕ και συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη και την απασχόληση, με επιπτώσεις στην προστιθέμενη αξία και στην απασχόληση που υπερβαίνουν το μέσο όρο των ποσοστών ανάπτυξης·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δωροδοκία αποτελεί ένα πεδίο ιδιαίτερα σοβαρών εγκλημάτων με διασυνοριακή διάσταση που συχνά έχει αντίκτυπο σε ολόκληρη την ΕΕ αλλά και πέρα από τα σύνορά της, και ότι η ΕΕ διαθέτει γενικό δικαίωμα να ενεργεί στον τομέα της πολιτικής για την καταπολέμηση της διαφθοράς·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 67 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) αναφέρεται στην υποχρέωση της Ένωσης να εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο ασφάλειας, μεταξύ άλλων μέσω της πρόληψης και καταπολέμησης της εγκληματικότητας και την προσέγγιση των ποινικών νομοθεσιών, και το άρθρο 83 ΣΛΕΕ καταγράφει τη διαφθορά ως ένα από τα ιδιαίτερα σοβαρά εγκλήματα με διασυνοριακή διάσταση·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και το Συμβούλιο έχουν αναγνωρίσει την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των φορέων διοίκησης του ποδοσφαίρου και των δημοσίων αρχών, για τη χρηστή διαχείριση του αθλήματος, που σέβεται τον αυτορρυθμιστικό χαρακτήρα του επαγγελματικού αθλητισμού και έχει οδηγήσει σε διαρθρωμένο διάλογο για τον αθλητισμό·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν δεν αντιμετωπιστεί επειγόντως και κατάλληλα, η διαφθορά μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς του αθλητισμού και να απειλήσει την ακεραιότητα του αθλητισμού συνολικά·
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μεγάλες αθλητικές εκδηλώσεις προσφέρουν εξαιρετικές ευκαιρίες για τη διάδοση των αξιών και των αρχών που συνδέονται με τον αθλητισμό·
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαφάνεια, η λογοδοσία και η δημοκρατία -με άλλα λόγια, η χρηστή διακυβέρνηση- στις αθλητικές διοργανώσεις αποτελούν προαπαιτούμενα ενός καθεστώτος αυτορρύθμισης και για να γίνει δυνατή για το αθλητικό κίνημα η πρόληψη και καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς στον αθλητισμό, αποτελεσματικά και σε διαρθρωτικό επίπεδο·
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι στιγμής 18 χώρες (εκ των οποίων 9 είναι τα κράτη μέλη της ΕΕ) έχουν υπογράψει τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της χειραγώγησης των αθλητικών διοργανώσεων, αλλά ότι, μέχρι σήμερα, μόνο η Νορβηγία την έχει επικυρώσει· λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύμβαση θα αρχίσει να ισχύει μετά την κύρωσή της από τουλάχιστον πέντε υπογράφοντα κράτη (τρία από τα οποία πρέπει να είναι μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης), κάτι που αναμένεται να συμβεί το 2016·
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επίτροπος για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, τη νεολαία και τον αθλητισμό, στη δήλωσή της στις 3 Ιουνίου 2015 καταδίκασε τις τελευταίες εξελίξεις στη FIFA και απηύθυνε έκκληση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη δημιουργία ακέραιου συστήματος χρηστής διακυβέρνησης στη FIFA·
ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει ζητήσει από τους φορείς διοίκησης του ποδοσφαίρου να καθιερώσουν μεγαλύτερη δημοκρατία, διαφάνεια, νομιμότητα και λογοδοσία (δηλ. οικονομικό έλεγχο από ανεξάρτητη αρχή ελέγχου) και χρηστή διακυβέρνηση, και ζήτησε από την Επιτροπή να προσφέρει καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υποστηριχτεί η νόμιμη και κατάλληλη αυτορρύθμιση·
ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποδόσφαιρο είναι μακράν το πιο δημοφιλές αθλητικό παιχνίδι στην ΕΕ και σε παγκόσμια κλίμακα·
ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς αποτελεί μία από τις προτεραιότητες του προγράμματος της Στοκχόλμης, που διέπει τις ενέργειες της Επιτροπής στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων·
1. σημειώνει την απαγγελία κατηγορίας από την Γενική Εισαγγελέα των ΗΠΑ Loretta Lynch, που υποστηρίζει ότι η διαφθορά στους κόλπους της FIFA είναι ανεξέλεγκτη, συστημική και βαθιά ριζωμένη·
2. τονίζει ότι οι καταγγελίες για διαφθορά κατά της FIFA και η έλλειψη αξιοπιστίας της θα έχουν καταστροφικές επιπτώσεις σε ολόκληρη την πυραμίδα του ποδοσφαίρου, από την κορυφή του επαγγελματικού ποδοσφαίρου ως τους τοπικούς ερασιτεχνικούς συλλόγους·
3. εκφράζει την αποδοκιμασία του για την οικτρή κατάσταση που επικρατεί στη Διεθνή Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, η οποία έχει εξαιρετικά αρνητικό αντίκτυπο για τη φήμη του ποδοσφαίρου συνολικά·
4. υπογραμμίζει με έμφαση ότι το ποδόσφαιρο ως άθλημα δεν έχει σχέση με την κουλτούρα της διαφθοράς και πρέπει οπωσδήποτε να προστατευτεί ώστε να μη στιγματιστεί λόγω των τρεχουσών εξελίξεων στη FIFA· επαναλαμβάνει τον βαθύ και θετικό κοινωνικό αντίκτυπο του ποδοσφαίρου και του αθλητισμού γενικότερα στην καθημερινή ζωή εκατομμυρίων πολιτών·
5. τονίζει ότι, λόγω του διακρατικού χαρακτήρα της διαφθοράς στον αθλητισμό, οι προσπάθειες για την πάταξη του φαινομένου απαιτούν αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων αρχών, των φορέων επιβολής του νόμου, της αθλητικής βιομηχανίας, των αθλητών και των φιλάθλων, ενώ θα πρέπει να δοθεί έμφαση και στις ενέργειες με στόχο την εκπαίδευση και την πρόληψη στο πεδίο αυτό·
6. εκφράζει ικανοποίηση, στο πλαίσιο αυτό, για το νέο πρόγραμμα για τον αθλητισμό στο πλαίσιο του Erasmus+, που υποστηρίζει διεθνικά εκπαιδευτικά σχέδια για την αντιμετώπιση των διασυνοριακών απειλών για την ακεραιότητα του αθλητισμού, όπως η φαρμακοδιέγερση (ντόπινγκ), το «στήσιμο» αγώνων και η βία, καθώς και η κάθε μορφής μισαλλοδοξία και διακριτική μεταχείριση, και στοχεύει στην προώθηση και υποστήριξη της χρηστής διακυβέρνησης στον αθλητισμό·
7. υπενθυμίζει ότι η χρηστή διακυβέρνηση στον αθλητισμό αποτελεί προϋπόθεση για την αυτονομία και την αυτορρύθμιση των αθλητικών οργανώσεων, σύμφωνα με τις αρχές της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της δημοκρατίας και τονίζει την ανάγκη μιας πολιτικής μηδενικής ανοχής στο θέμα της διαφθοράς στον αθλητισμό· υπογραμμίζει την ανάγκη κατάλληλης εκπροσώπησης όλων των ενδιαφερόμενων φορέων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων· είναι πεπεισμένο ότι απαιτούνται επειγόντως βαθειές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στη FIFA·
8. καλεί την εκτελεστική επιτροπή της FIFA να εφαρμόσει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της διαφάνειας και της λογοδοσίας και τη διασφάλιση ανοιχτών, ισόρροπων και δημοκρατικών διαδικασιών λήψης αποφάσεων στη FIFA·
9. πιστεύει ότι αυτό θα απαιτήσει ευρεία διαδικασία μεταρρύθμισης, που περιλαμβάνει και την αναθεώρηση του καταστατικού, της διάρθρωσης, των κωδίκων και των πολιτικών και πρακτικών λειτουργίας της FIFA·
10. πιστεύει ότι η θέσπιση ορίων στη θητεία των μελών της εκτελεστικής επιτροπής της FIFA, σε συνδυασμό με τη διαφάνεια όσον αφορά τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και τις αποδοχές των εκτελεστικών και των ανώτερων διοικητικών στελεχών έχουν καθοριστική σημασία για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας·
11. καλεί τη FIFA να εφαρμόσει αυστηρότερα πρότυπα και έναν κώδικα δεοντολογίας για τη διαχειριστική και την εκτελεστική επιτροπή της, οι οποίες θα πρέπει να επιβλέπονται από ανεξάρτητο οργανισμό ελέγχου·
12. καλεί όλους τους συμβεβλημένους χορηγούς και ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να ενθαρρύνουν και να υποστηρίξουν τη μεταρρυθμιστική διαδικασία στη FIFA, με δημόσιες δηλώσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς στον αθλητισμό·
13. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν και να επισπεύσουν το έργο και τη δράση τους σε σχέση με τη χρηστή διακυβέρνηση στα πλαίσια του προγράμματος εργασιών της ΕΕ για τον αθλητισμό, και να διασφαλίσουν την πλήρη συμμετοχή των εθνικών ομοσπονδιών στη δράση για καλύτερη διακυβέρνηση σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο·
14. στηρίζει τις συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα που είναι αντιπροσωπευτικές των αθλητικών συμφερόντων, καθώς και τις αρχές για την καταπολέμηση της διαφθοράς, στο πλαίσιο της καταπολέμησης της διαφθοράς και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στα κράτη μέλη στον τομέα του αθλητισμού·
15. καλεί την Επιτροπή, σε συντονισμό με τα κράτη μέλη και σε συνεργασία με την Ιντερπόλ, την Ευρωπόλ, και τη Eurojust, να λάβει όλα τα κατάλληλα μέτρα για να αντιμετωπιστεί κάθε πιθανή ένδειξη διαφθοράς από υπαλλήλους της FIFA στο έδαφος της ΕΕ·
16. καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν την ευρωπαϊκή συνεργασία στην επιβολή του νόμου μέσω μεικτών ερευνητικών ομάδων και συνεργασίας μεταξύ των διωκτικών αρχών· τονίζει την ανάγκη λήψης και ουσιαστικής εφαρμογής μέτρων για την καταπολέμηση των παράνομων δραστηριοτήτων στον αθλητισμό, και εγγύησης της ακεραιότητας των φορέων διακυβέρνησής τους·
17. καλεί τα κράτη μέλη να υπογράψουν τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της χειραγώγησης των αθλητικών αγώνων, και εκείνα που την έχουν υπογράψει να την κυρώσουν χωρίς καθυστέρηση·
18. επικροτεί την πρόσφατη συμφωνία σχετικά με μια 4η οδηγία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει σε βάθος τη νομοθεσία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ώστε να εξασφαλίσει την επάρκεια του ελέγχου των καταχωρημένων διοικητικών φορέων του αθλητισμού στην ΕΕ και των υπαλλήλων τους·
19. επιμένει ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς όσον αφορά τη διακυβέρνηση της FIFA πρέπει να συνοδεύεται και από σαφείς δεσμεύσεις και μέτρα εκ μέρους της FIFA έναντι άλλων μορφών διαφθοράς, ιδίως του στησίματος αγώνων·
20. τονίζει την ανάγκη όλες οι μελλοντικές μεταρρυθμίσεις στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο να περιλαμβάνουν ουσιαστικές διατάξεις για την προστασία των δικαιωμάτων των αθλητών, των προπονητών και των ομάδων· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί το θέμα της ιδιοκτησίας παικτών από τρίτους στον ευρωπαϊκό αθλητισμό·
21. υπογραμμίζει την ύψιστη σημασία της έρευνας, από τα δικαιοδοτικά συστήματα της Ελβετίας και των ΗΠΑ, σχετικά με την απόφαση που έλαβε η εκτελεστική επιτροπή της FIFA να αναθέσει τη διοργάνωση του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 2018 και του 2022 στη Ρωσία και το Κατάρ αντίστοιχα·
22. ζητεί από την Ένωση Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Ομοσπονδιών (UEFA) και τις εθνικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την υλοποίηση των θεμελιωδών μεταρρυθμιστικών μέτρων στη FIFA, έως το τέλος του 2016·
23. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στη Διεθνή Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA), στην Ένωση Ευρωπαϊκών Ποδοσφαιρικών Ομοσπονδιών (UEFA), στις εθνικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες, στην Ένωση Ευρωπαϊκών Επαγγελματικών Ποδοσφαιρικών Ομίλων (EPFL), στην Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συλλόγων (ECA), και στη Διεθνή Ομοσπονδία Αμειβομένων Ποδοσφαιριστών (FIFPro).