Dokument z posiedzenia
8.6.2015 B8‑0550/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie niedawno ujawnionych przypadków poważnej korupcji w FIFA
( 2015/2730(RSP) )
Petr Ježek, Frédérique Ries, Ramon Tremosa i Balcells, Dita Charanzová, Pavel Telička, Sophia in ‘t Veld, Catherine Bearder, Gérard Deprez, Petras Auštrevičius, Ivo Vajgl, Marielle de Sarnez, Johannes Cornelis van Baalen, Louis Michel, Hannu Takkula, Fernando Maura Barandiarán, Izaskun Bilbao Barandica, Urmas Paet, Kaja Kallas
w imieniu grupy ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie niedawno ujawnionych przypadków poważnej korupcji w FIFA
( 2015/2730(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 stycznia 2011 r. pt. „Rozwijanie europejskiego wymiaru sportu” ( COM(2011)0012 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 lutego 2012 r. w sprawie europejskiego wymiaru sportu[1],
– uwzględniając białą księgę Komisji na temat sportu ( COM(2007)0391 ),
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 czerwca 2011 r. pt. „Zwalczanie korupcji w UE” ( COM(2011)0308 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie ustawiania wyników meczów i korupcji w sporcie[2],
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 października 2013 r. w sprawie przestępczości zorganizowanej, korupcji i prania pieniędzy: zalecenia dotyczące potrzebnych działań i inicjatyw[3],
– uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 3 lutego 2014 r. w sprawie zwalczania korupcji w UE ( COM(2014)0038 ),
– uwzględniając decyzję ramową Rady 2003/568/WSISW z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym[4],
– uwzględniając rezolucję Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie z dnia 21 maja 2014 r. w sprawie planu prac Unii Europejskiej w dziedzinie sportu na lata 2014–2017[5],
– uwzględniając program sztokholmski zatytułowany „Otwarta i bezpieczna Europa dla dobra i ochrony obywateli”,
– uwzględniając porozumienie w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (czwarta dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy),
– uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie reformy zarządzania rozgrywkami piłki nożnej,
– uwzględniając art. 2 statutu FIFA, który stanowi, że FIFA stawia przed sobą następujące cele: „promowanie uczciwości, etyki i zasad fair play z myślą o zapobieganiu wszelkim metodom lub praktykom, takim jak korupcja, doping lub manipulowanie wynikami meczów, które mogą podważać uczciwość meczów, zawodów, zawodników, działaczy i członków lub prowadzić do nadużyć w rozgrywkach piłki nożnej”,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że dnia 27 maja 2015 r. władze szwajcarskie aresztowały w Zurychu 14 działaczy FIFA, w tym wiceprzewodniczącego federacji; mając na uwadze, że do zatrzymania doszło na wniosek Departamentu Sprawiedliwości USA w oparciu o zarzuty prania pieniędzy, wymuszenia, przekupstwa i oszustwa;
B. mając na uwadze, że 14 aresztowanych działaczy FIFA jest objętych śledztwem amerykańskiego FBI w związku z korupcją obejmującą łapówki w wysokości ponad 150 mln USD;
C. mając na uwadze, że – jak udowodniono – FIFA przez wiele lat była organizacją prowadzącą niekontrolowaną, nieprzejrzystą i notorycznie korupcyjną działalność; mając na uwadze, że niedawne aresztowania potwierdzają, że oszustwa oraz korupcja w FIFA mają charakter systemowy, powszechny i długotrwały oraz że nie mamy tu do czynienia z pojedynczymi przypadkami nieprawidłowości, jak twierdził były przewodniczący FIFA Joseph Blatter;
D. mając na uwadze, że władze szwajcarskie i amerykańskie wszczęły także odrębne dochodzenie w sprawie okoliczności przyznania Rosji i Katarowi organizacji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w 2018 i 2022 r.;
E. mając na uwadze, że ponowny wybór przez FIFA Josepha Blattera na przewodniczącego oraz decyzja tej organizacji o nieujawnianiu wyników kontroli wewnętrznej badającej okoliczności wyboru Rosji i Kataru na organizatorów Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w 2018 i 2022 r. pokazują, że FIFA działała w nieodpowiedzialny i niekontrolowany sposób oraz nie była skłonna do przeprowadzenia wewnętrznej reformy i wprowadzenia zmian koniecznych w celu poprawy zarządzania międzynarodowymi rozgrywkami piłki nożnej;
F. mając na uwadze, że rezygnacja Josepha Blattera oraz zatrzymanie działaczy FIFA stworzyły warunki dla radykalnych reform w strukturach i praktykach FIFA w celu poprawy zarządzania i zwalczania korupcji w tej organizacji;
G. mając na uwadze, że uczciwość organizacji sportowych ma ogromne znaczenie, ponieważ sport – zarówno zawodowy, jak i amatorski – odgrywa kluczową rolę w światowym szerzeniu pokoju oraz przestrzeganiu praw człowieka i solidarności, przynosi społeczeństwom korzyści zdrowotne i ekonomiczne oraz odgrywa zasadniczą rolę w podkreślaniu podstawowych wartości edukacyjnych i kulturowych, a także w promowaniu integracji społecznej;
H. mając na uwadze, że duże imprezy sportowe stanowią wyjątkową okazję do popularyzacji wartości i zasad związanych ze sportem;
I. mając na uwadze, że sport stanowi potężny i szybko rozwijający się sektor gospodarki UE oraz w znacznym stopniu przyczynia się do wzrostu i zatrudnienia, przynosząc wartość dodaną i skutki dla zatrudnienia przekraczające średnie stopy wzrostu;
J. mając na uwadze, że piłka nożna jest niezwykle popularnym sportem, który wymaga najwyższych standardów zarządzania; mając na uwadze, że zarządzanie międzynarodowymi rozgrywkami piłki nożnej wymaga pilnych reform;
K. mając na uwadze, że sytuacja w FIFA nie zaszłaby tak daleko, gdyby krajowe federacje piłki nożnej podjęły wszelkie możliwe wysiłki, by jej zapobiec;
L. mając na uwadze, że korupcja stanowi szczególnie poważne przestępstwo o transgranicznym wymiarze i często ma skutki w UE i poza jej granicami, a także mając na uwadze, że UE ma obowiązek podejmowania działań antykorupcyjnych;
M. mając na uwadze, że art. 67 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że Unia dokłada starań, aby zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa, w tym za pomocą środków zapobiegających przestępczości i zwalczających ją oraz przez zbliżanie przepisów karnych; mając na uwadze, że art. 83 TFUE uznaje korupcję za szczególnie poważne przestępstwo o wymiarze transgranicznym;
N. mając na uwadze, że w razie braku pilnej i właściwej reakcji korupcja może w dalszym ciągu podważać zaufanie do instytucji sportowych i zagrażać uczciwości sportu w ogóle;
O. mając na uwadze, że Komisja i Rada uznały potrzebę partnerstwa między organami zarządzającymi rozgrywkami piłki nożnej a organami publicznymi w celu dobrego zarządzania tą dyscypliną, które uwzględnia samoregulacyjny charakter sportu zawodowego oraz doprowadziło do zorganizowanego dialogu na temat sportu;
P. mając na uwadze, że przejrzystość, rozliczalność i demokracja – innymi słowy: dobre zarządzanie – w organizacjach sportowych są warunkiem wstępnym takiej samoregulacji, a dla środowiska sportowego skutecznego uniemożliwiania i zwalczania oszustw i korupcji w sporcie na szczeblu strukturalnym;
Q. mając na uwadze, że w swoim oświadczeniu z dnia 3 czerwca 2015 r. komisarz UE do spraw edukacji, kultury, młodzieży i sportu potępił ostatnie wydarzenia w FIFA oraz wezwał do „przywrócenia zaufania i ustanowienia trwałego systemu dobrego zarządzania w FIFA”;
R. mając na uwadze, że Parlament wezwał organy zarządzające rozgrywkami piłki nożnej do wprowadzenia większej demokracji, przejrzystości, legalności, rozliczalności (tj. przeprowadzenia kontroli finansowej przez niezależną instytucję audytową) i dobrego zarządzania oraz wezwał Komisję do przedstawienia wytycznych dotyczących sposobów wspierania uzasadnionej i odpowiedniej samoregulacji;
S. mając na uwadze, że walka z korupcją jest jednym z priorytetów programu sztokholmskiego, który stanowi podstawę działań Komisji w dziedzinie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych;
1. popiera oskarżenie prokurator generalnej USA L. Lynch zarzucające FIFA głęboko zakorzenioną, szalejącą korupcję o charakterze systemowym;
2. podkreśla, że zarzuty korupcyjne przeciwko FIFA oraz brak wiarygodności tej organizacji będą miały szkodliwy wpływ na całe środowisko piłkarskie, od czołówki zawodowej piłki nożnej po kluby amatorskie;
3. z przykrością stwierdza, że godna ubolewania sytuacja w FIFA negatywnie odbija się na wizerunku piłki nożnej jako dyscypliny;
4. zdecydowanie podkreśla, że piłka nożna jako sport nie ma nic wspólnego z kulturą korupcji i należy ją wszelkimi sposobami chronić przed stygmatyzacją ze względu na obecne wydarzenia w FIFA; podkreśla, że piłka nożna oraz sport w ogóle niezmiernie pozytywnie wpływają na życie codzienne milionów obywateli, a szczególnie ludzi młodych;
5. jest przekonany, że należy w trybie pilnym przeprowadzić głębokie reformy w strukturze FIFA;
6. z zadowoleniem przyjmuje rezygnację Josepha Blattera z funkcji przewodniczącego FIFA oraz prowadzone obecnie dochodzenie, które powinny stać się zaczątkiem reform zmierzających do zapewnienia pełnej przejrzystości i rozliczalności FIFA;
7. wzywa Komitet Wykonawczy FIFA do wdrożenia reform strukturalnych, aby zapewnić przejrzystość i rozliczalność oraz zagwarantować, że procesy podejmowania decyzji w ramach federacji będą miały charakter otwarty, zrównoważony i demokratyczny;
8. uważa, że wymagać to będzie szeroko zakrojonych reform, w tym zmian w statucie FIFA, jej strukturze, kodeksach postępowania oraz praktykach i strategiach działania;
9. uważa, że wprowadzenie ograniczenia liczby kadencji oraz przeprowadzenie niezależnej weryfikacji członków Komitetu Wykonawczego, w tym przewodniczącego, jak również przejrzystość procesów podejmowania decyzji oraz wynagrodzeń dyrektorów wykonawczych i kierownictwa wyższego szczebla są niezbędne, aby przywrócić wiarygodność i zaufanie;
10. podkreśla konieczność przeprowadzenia całkowicie niezależnego zewnętrznego audytu finansowego FIFA, który oceni wiarygodność sprawozdań finansowych federacji;
11. wzywa FIFA do wprowadzenia surowych standardów etycznych i kodeksu postępowania dla dyrektorów i Komitetu Wykonawczego, nadzorowanych przez niezależny organ monitorujący;
12. wzywa wszystkich sponsorów i nadawców związanych umową z FIFA, aby domagali się reform w FIFA i wspierali te reformy poprzez publiczne opowiedzenie się przeciwko korupcji w sporcie oraz aby poparli swoje słowa działaniami polegającymi na wywieraniu nieustannej presji na federację;
13. podkreśla, że z uwagi na ponadnarodowy charakter korupcji w sporcie jej zwalczanie wymaga skuteczniejszej współpracy między wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w tym organami publicznymi, organami ścigania, branżą sportową, zawodnikami i kibicami, przy czym należy kłaść nacisk na działania edukacyjne i prewencyjne w tym zakresie;
14. przypomina, że dobre zarządzanie w sporcie jest warunkiem autonomii i samorządności organizacji sportowych, zgodnie z zasadami przejrzystości, rozliczalności i demokracji, a także podkreśla konieczność prowadzenia polityki zerowej tolerancji dla korupcji w sporcie; podkreśla potrzebę odpowiedniej reprezentacji wszystkich zainteresowanych stron w procesie podejmowania decyzji; zwraca uwagę, że można wzorować się na najlepszych praktykach stosowanych w innych organizacjach sportowych;
15. wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zintensyfikowały prace i działania w zakresie dobrego zarządzania i uczyniły je priorytetem w planie prac UE w dziedzinie sportu, a także aby zadbały o pełny udział federacji krajowych w działaniach na rzecz poprawy zarządzania na szczeblu europejskim i międzynarodowym;
16. wzywa Komisję, aby we współpracy z państwami członkowskimi oraz Interpolem, Europolem i Eurojustem podjęła wszelkie odpowiednie działania w celu zbadania wszelkich ewentualnych sygnałów dotyczących korupcji wśród działaczy FIFA oraz krajowych federacji piłkarskich na terytorium UE, a także aby w pełni współpracowała z amerykańskimi i szwajcarskimi organami śledczymi;
17. wzywa państwa członkowskie do zacieśnienia współpracy w zakresie egzekwowania prawa europejskiego dzięki wspólnym zespołom śledczym i współpracy między organami ścigania; podkreśla potrzebę wprowadzenia i skutecznego egzekwowania środków mających na celu walkę z nielegalnymi działaniami w sporcie oraz skuteczne zagwarantowanie uczciwości organizacji zarządzających;
18. wzywa Komisję, aby oceniła, czy niedawne porozumienie w sprawie unijnych przepisów dotyczących prania pieniędzy jest wystarczające do walki z praniem pieniędzy, jakiego dopuszczają się zarejestrowane w UE federacje sportowe i ich działacze, oraz czy potrzebne są dostosowania w celu umożliwienia wystarczającej kontroli ich rachunków bankowych;
19. domaga się, by walce z korupcją w zarządzie FIFA towarzyszyły jednoznaczne zobowiązania i działania ze strony FIFA w odniesieniu do innych form korupcji, w szczególności ustawiania wyników meczów;
20. podkreśla, że wszelkie przyszłe reformy w zawodowej piłce nożnej muszą wprowadzać przepisy chroniące prawa zawodników, trenerów i drużyn; w tym kontekście podkreśla znaczenie zajęcia się kwestią praw własności osób trzecich do zawodników w sporcie europejskim;
21. podkreśla znaczenie jasnych i przejrzystych przepisów dotyczących przyznawania praw do organizacji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej oraz zapewnienia odpowiedniego systemu informowania i nadzoru, aby zagwarantować równość między krajami ubiegającymi się o organizację tej imprezy oraz zadbać o to, by ostateczna decyzja była motywowana wyłącznie wartością merytoryczną przedstawionych projektów;
22. podkreśla ogromne znaczenie śledztwa prowadzonego przez szwajcarski i amerykański wymiar sprawiedliwości w sprawie decyzji Komitetu Wykonawczego FIFA o przyznaniu praw do organizacji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w latach 1998, 2010, 2018 i 2022 odpowiednio Francji, Republice Południowej Afryki, Rosji i Katarowi; w związku z tym wzywa FIFA do opublikowania pełnej wersji raportu Garcii;
23. podkreśla, że należy zadbać o to, by konsekwencją śledztwa w sprawie praktyk korupcyjnych w FIFA było w uzasadnionych przypadkach zdymisjonowanie wszystkich działaczy uczestniczących w matactwach finansowych oraz rewizja decyzji o przyznaniu praw do organizacji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Rosji (2018 r.) i Katarowi (2022 r.); wzywa UE do uważnego monitorowania tego procesu oraz zapewnienia niezbędnych warunków dla niezależnego dochodzenia zewnętrznego;
24. wzywa wszystkie międzynarodowe organizacje sportowe, a zwłaszcza Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl), FIFA i Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA), do zadbania o to, by każdy kraj ubiegający się o organizację dużej imprezy sportowej zobowiązywał się – we wszystkich działaniach związanych z organizacją i przebiegiem imprezy – do przestrzegania standardów międzynarodowych w zakresie podstawowych praw człowieka;
25. zwraca się do międzynarodowych organizacji sportowych, aby wprowadziły procedury weryfikacji uczciwości oraz mechanizmy zapobiegania, wykrywania i karania w odniesieniu do wszelkich aktów korupcji i sprzeniewierzenia środków finansowych;
26. zwraca się do UEFA i krajowych federacji piłkarskich, aby zintensyfikowały wysiłki w celu wprowadzenia w FIFA do końca 2016 r. podstawowych reform, a w szczególności zaleceń zawartych w niniejszej rezolucji, zarówno w sposób bezpośredni, jak i za pośrednictwem swoich przedstawicieli w Komitecie Wykonawczym FIFA;
27. wzywa państwa członkowskie, by rozważyły wycofanie drużyn narodowych państw członkowskich UE z Mistrzostw Świata w 2018 i 2022 r. oraz zamrożenie zasobów finansowych FIFA w UE, jeżeli federacja nie dokona koniecznych zmian;
28. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej (FIFA), Unii Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA), krajowym federacjom piłki nożnej, Stowarzyszeniu Europejskich Zawodowych Lig Piłki Nożnej (EPFL), Europejskiemu Stowarzyszeniu Klubów (ECA) oraz Międzynarodowej Federacji Związków Zawodowych Piłkarzy (FIFPro).