Dokument z posiedzenia
1.7.2015 B8-0665/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie Burundi
( 2015/2723(RSP) )
Maria Heubuch, Judith Sargentini, Heidi Hautala, Barbara Lochbihler, Igor Šoltes, Davor Škrlec
w imieniu grupy Verts/ALE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Burundi
( 2015/2723(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Burundi,
– uwzględniając konkluzje Rady z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie Burundi,
– uwzględniając oświadczenie współprzewodniczących Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,
– uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 29 czerwca 2015 r. w sprawie Burundi,
– uwzględniając deklarację szczytu Unii Afrykańskiej z dnia 13 czerwca 2015 r. w sprawie Burundi,
– uwzględniając deklarację szczytu Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej z dnia 31 maja 2015 r. w sprawie Burundi,
– uwzględniając umowę z Kotonu z dnia 23 czerwca 2000 r., ze zmianami,
– uwzględniając porozumienie z Aruszy w sprawie pokoju i pojednania z dnia 28 sierpnia 2000 r.,
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,
– uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,
– uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,
– uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,
– uwzględniając plan działania w sprawie Burundi z marca 2013 r.,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze niedawną wojnę domową w Burundi, szerzącą się przemoc polityczną, zacofanie gospodarcze i ubóstwo;
B. mając na uwadze, że porozumienie z Aruszy w sprawie pokoju i pojednania z 2000 r. zapoczątkowało proces pojednania narodowego i doprowadziło do względnej stabilizacji pomimo występowania okresów powszechnej przemocy politycznej;
C. mając na uwadze, że prezydent Pierre Nkurunziza ubiega się obecnie o wybór na trzecią kadencję, co jest powszechnie uznawane za niezgodne z porozumieniem z Aruszy i konstytucją Burundi;
D. mając na uwadze, że w czasie ogłaszania kandydatury i w okresie poprzedzającym wybory drastycznie prześladowano burundyjską opozycję, działaczy na rzecz praw człowieka, podmioty społeczeństwa obywatelskiego i media, w tym doszło do zabójstwa lidera opozycji Zediego Feruziego;
E. mając na uwadze, że bojkotowane przez opozycję wybory parlamentarne i samorządowe odbyły się w Burundi w dniu 29 czerwca 2015 r., a wybory prezydenckie mają odbyć się 15 lipca 2015 r.;
F. mając na uwadze, że lokale wyborcze były w czerwcu przedmiotem ataków, co świadczy o braku stabilności sytuacji, w której organizowane były wybory;
G. mając na uwadze konflikty między siłami policyjnymi a działaczami opozycji, w wyniku których od dnia 26 kwietnia 2015 r. zginęło co najmniej 27 osób;
H. mając na uwadze, że uzbrojone grupy młodzieżowe powiązane z partią rządzącą systematycznie terroryzują i zastraszają osoby, które uznawane są za wspierające opozycję lub krytyczne wobec rządu;
I. mając na uwadze, że około tysiąca demonstrantów aresztowano i dotychczas nie zwolniono z więzienia lub innych ośrodków detencyjnych;
J. mając na uwadze, że prawie 100 000 Burundyjczyków uciekło do krajów sąsiadujących;
K. mając na uwadze, że region Wielkich Jezior był nękany brakiem stabilności politycznej i konfliktami zbrojnymi przez ponad dwadzieścia lat oraz że istnieje poważne ryzyko rozprzestrzeniania się konfliktów wewnętrznych na kraje sąsiadujące;
L. mając na uwadze, że wiele osób wyrażających krytyczne opinie znajduje się na wygnaniu, w tym wiceprezydent Gervais Rufyikiri, przewodniczący parlamentu Burundi Pie Ntavyohanyuma, wiceprzewodniczący trybunału konstytucyjnego Sylvere Nimpagaritse oraz Maggy Barnkitse, założycielka Maison Shalom, największej organizacji pozarządowej w Burundi; wszystkie te osoby otrzymały groźby po wypowiedzeniu się przeciwko trzeciej kadencji prezydenta Nkurunzizy;
M. mając na uwadze, że państwowe media uciekają się do stosowania mowy nienawiści etnicznej w regionie, który nadal nosi znamiona ludobójstwa w Rwandzie w 1994 r.;
N. mając na uwadze, że Organizacja Narodów Zjednoczonych, Unia Afrykańska (UA) i Wspólnota Wschodnioafrykańska wezwały do przełożenia wyborów na późniejszy termin, zważywszy na obecny brak stabilności oraz niemożność swobodnego prowadzenia kampanii przez siły opozycyjne;
O. mając na uwadze, że UE wycofała z Burundi swoich obserwatorów wyborów oraz że Wspólnota Wschodnioafrykańska i UA wstrzymały się z wysłaniem swoich misji;
P. mając na uwadze, że Unia Afrykańska wyraziła swoją gotowość do wysłania obserwatorów praw człowieka i ekspertów wojskowych do Burundi, którzy jednak nie zostali wpuszczeni do kraju przez władze Burundi;
Q. mając na uwadze, że 432 mln EUR przeznaczono dla Burundi z Europejskiego Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020;
1. jest niezwykle zaniepokojony sytuacją w Burundi, która ponownie grozi doprowadzeniem do wojny domowej i dalszej destabilizacji już narażonego regionu Wielkich Jezior;
2. uważa, że wybory, które miały miejsce w dniu 29 czerwca 2015 r., nie były wolne i uczciwe, że władze Burundi systematycznie utrudniały prowadzenie kampanii siłom opozycyjnym poprzez uniemożliwianie demonstracji publicznych oraz zastraszanie polityków opozycji i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, co doprowadziło do udania się wielu osób na wygnanie, oraz że organy Burundi pod przywództwem prezydenta Nkurunzizy otwarcie i wielokrotnie naruszyły konstytucję Burundi podczas organizacji wyborów;
3. uważa, że ubieganie się prezydenta Nkurunzizy o wybór na trzecią kadencję stanowi otwarte naruszenie porozumienia z Aruszy, w którym przewidziano, że prezydent „jest wybierany na pięcioletnią kadencję i może być ponownie wybrany tylko raz. Nikt nie może piastować stanowiska prezydenta przez więcej niż dwie kadencje”;
4. potępia drastyczne działania opresyjne przeciwko siłom opozycyjnym w Burundi, terror wywoływany przez bojówki młodzieżowe partii rządzącej Imbonerakure oraz ograniczenie działalności mediów;
5. wzywa władze Burundi do zapewnienia dokładnego dochodzenia w sprawie tych wydarzeń oraz pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności;
6. wzywa do natychmiastowego rozbrojenia bojówek Imbonerakure;
7. uważa prezydenta Pierre'a Nkurunzizę za odpowiedzialnego w głównej mierze za poważne pogorszenie sytuacji politycznej w Burundi oraz zachęca go do natychmiastowego przystąpienia do poważnego dialogu z siłami opozycyjnymi w Burundi w celu znalezienia rozwiązania dla obecnego kryzysu; takie rozwiązanie musi opierać się na porozumieniu z Aruszy w sprawie pokoju i pojednania;
8. wzywa prezydenta Nkurunzizę i organy Burundi do natychmiastowego przełożenia wyborów prezydenckich na późniejszy termin;
9. przypomina o zobowiązaniach Burundi wynikających z umowy z Kotonu w odniesieniu do poszanowania praw człowieka, wartości demokratycznych i rządów prawa; przypomina, że takie prawa są także chronione konstytucją Burundi;
10. wzywa organy Burundi do poszanowania i ochrony praw podstawowych wszystkich Burundyjczyków, w tym wolności słowa i wolności zgromadzeń zwolenników opozycji, natychmiastowego otwarcia przestrzeni medialnej, umożliwienia powrotu do kraju liderom opozycji znajdującym się na wygnaniu, bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych oraz zakończenia prześladowania społeczeństwa obywatelskiego;
11. wzywa władze Burundi do natychmiastowego wpuszczenia do kraju wyznaczonych obserwatorów praw człowieka i ekspertów wojskowych UA oraz powstrzymania się od utrudniania im pracy;
12. z zadowoleniem przyjmuje oświadczenie ESDZ z dnia 29 czerwca 2015 r. grożące podjęciem środków wobec władz Burundi na podstawie art. 96 umowy z Kotonu oraz zachęca ESDZ i Radę do szybkiego przyjęcia decyzji i jej wdrożenia;
13. wnioskuje, aby podjęte środki obejmowały ukierunkowane środki ograniczające, takie jak zakazy podróżowania i zamrożenie aktywów wobec osób, których działania doprowadziły lub mogą doprowadzić do aktów przemocy i represji oraz poważnego naruszenia praw człowieka lub mogą utrudniać działania mające na celu znalezienie rozwiązania politycznego w oparciu o ramy zaproponowane przez UA i Wspólnotę Wschodnioafrykańską;
14. zachęca UE, Wspólnotę Wschodnioafrykańską i UA, aby nie uznawały legalności rządu, który zostanie utworzony w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego procesu wyborczego;
15. z zadowoleniem przyjmuje i wspiera wysiłki mediacyjne Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Afrykańskiej i Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej;
16. wyraża głębokie zaniepokojenie ciągłym przepływem uchodźców do krajów sąsiadujących, potwierdza swoje wsparcie dla organizacji humanitarnych obecnych w regionie, które reagują na pilne potrzeby uchodźców, oraz gratuluje władzom krajów przyjmujących otwartej i życzliwej postawy wobec osób szukających schronienia w ich granicach;
17. wyraża głębokie zaniepokojenie ponownym pojawieniem się mowy nienawiści w pewnych mediach powiązanych z rządem i uważa prezydenta Nkurunzizę za odpowiedzialnego za ten stan rzeczy i możliwe konsekwencje; zwraca się do prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego o ścisłe monitorowanie tych mediów pod kątem podżegania do nienawiści etnicznej oraz wypowiedzi liderów politycznych;
18. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE, rządom państw członkowskich UE, Radzie Bezpieczeństwa ONZ, Unii Afrykańskiej oraz rządom krajów regionu Wielkich Jezior i Republiki Południowej Afryki.