Dokument z posiedzenia
1.7.2015 B8-0668/2015
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Burundi
( 2015/2723(RSP) )
Marie-Christine Vergiat, Malin Bjork, Pablo Iglesias, Lola Sánchez Caldentey, Sabine Lösing, Paloma Lopez Bermejo, Merja Kyllönen
w imieniu grupy GUE/NGL
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Burundi
( 2015/2723(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,
– uwzględniając umowy z Kotonu i zawartą w nich klauzulę dotyczącą demokracji i praw człowieka,
– uwzględniając sprawozdania misji oraz priorytetowe osie działania Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) i Funduszu Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) w Burundi, a w szczególności w zakresie walki z głodem i niedożywieniem,
– uwzględniając porozumienia zawarte w Aruszy w dniu 28 sierpnia 2000 r., w szczególności art. 7 ust. 3,
– uwzględniając różnorakie oświadczenia przedstawicieli Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie praw człowieka w Burundi w perspektywie zbliżających się wyborów prezydenckich zaplanowanych na 2015 r.,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w tej sprawie, a w szczególności rezolucje z dnia 18 września 2014 r. i 11 lutego 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Burundi znalazła się o dwa miejsca niżej w rankingu według wskaźnika rozwoju społecznego (UNDP), odnotowując spadek ze 178. miejsca w 2013 r. na 180. miejsce w 2014 r.; mając na uwadze, że cztery na pięć osób żyje za mniej niż 1,25 USD oraz że 66,9 % ludności żyje poniżej progu ubóstwa; jak również mając na uwadze, że dochód narodowy brutto na mieszkańca wynosił w 2013 r. 280 USD i że jest to dochód najniższy na świecie po Malawi;
B. mając na uwadze, że co najmniej jeden na dwóch obywateli Burundi jest chronicznie niedożywiony oraz że niemal dwie trzecie, czyli 58 % wszystkich dzieci poniżej piątego roku życia cierpi z powodu chronicznego niedożywienia; mając na uwadze, że w Burundi odnotowano najwyższy wskaźnik głodu spośród 120 krajów, dla których wyliczono w 2012 r. wskaźnik głodu;
C. mając na uwadze, że Burundi wciąż zbiera pokłosie wojny domowej, która toczyła się w latach 1993–2005, powodując 300 000 ofiar; mając na uwadze, że choć po zakończeniu wojny domowej poczyniono postępy, przede wszystkim w dziedzinie oświaty i ochrony zdrowia, od 2010 r. pojawiły się nowe napięcia;
D. mając na uwadze, że na sytuację polityczną w okresie 2013–2015 wpływ miały wybory parlamentarne, które mają się odbyć w lipcu i sierpniu 2015 r.;
E. mając na uwadze, że napięcia polityczne w Burundi nasiliły się, od kiedy prezydent tego kraju Pierre Nkurunziza zaczął wywierać naciski, by zostać wybranym na trzecią kadencję, oraz że już w 2010 r. niemal cała opozycja zbojkotowała wybory prezydenckie i parlamentarne, co pozwoliło partii rządzącej CNDD-FDD na zdecydowane zwycięstwo; mając na uwadze, że opozycja deklaruje, iż w świetle aktualnej sytuacji ponownie zbojkotuje wybory;
F. mając na uwadze, że pomimo nacisków w kraju i za granicą, dnia 25 kwietnia prezydent Pierre Nkurunziza został ponownie wyznaczony przez partię CNDD-FDD jako kandydat do fotela prezydenckiego na trzecią kadencję oraz że dnia 8 maja zgłosił on swoją kandydaturę;
G. mając na uwadze, że od tego czasu nasiliły się demonstracje grup opozycyjnych i partii rządzącej, co doprowadziło do zamieszek w dniach 26, 27 i 28 kwietnia oraz że użyto sił zbrojnych; mając na uwadze, że od kwietnia zakazano stacjom radiowym przekazywania informacji o demonstracjach, a następnie zamknięto je; mając na uwadze, że od tego czasu nadal prowadzi się mobilizację;
H. mając na uwadze, że od początku demonstracji około 78 osób poniosło śmierć, ponad 500 zostało rannych, 800 osób zatrzymano, a ponad 100 000 musiało uciekać z kraju;
I. mając na uwadze, że sytuacja zaostrzyła się z uwagi na działania bojówek związanych z władzą; mając na uwadze, że wiele organizacji pozarządowych i obrońców praw człowieka informuje o infiltracji sił policyjnych i armii przez bojówki CNDD-FDD; mając na uwadze, że wiele zarzutów dotyczy zmowy tych bojówek z bojówkami Hutu Demokratycznych Sił Wyzwolenia Rwandy (FDLR); mając na uwadze, że bojówki i tajne służby są od lat zamieszane w egzekucje pozasądowe;
J. mając na uwadze, że bieżąca sytuacja może doprowadzić do ponownej wojny domowej, ponieważ fakt, że Pierre Nkurunziza zamierza po raz trzeci ubiegać się o fotel prezydencki, narusza porozumienia z Aruszy, których art. 7 ust. 3 stanowi, iż prezydent republiki „jest wybierany na pięcioletnią kadencję i może być ponownie wybrany tylko raz” oraz iż „nikt nie może sprawować urzędu prezydenta więcej niż dwa razy”; mając na uwadze, że represje wobec partii opozycyjnych nasiliły się i uniemożliwiły jakąkolwiek kampanię wyborczą;
K. mając na uwadze ostrą krytykę ze strony całej społeczności międzynarodowej wobec podejścia władz Burundi i wobec zawieszenia misji obserwacji wyborów zaplanowanych w kraju przez Unię Afrykańską (UA) i Unię Europejską;
L. mając na uwadze, że wybory parlamentarne i samorządowe odbyły się 29 czerwca pod ogromną presją i zostały zbojkotowane przez opozycję;
1. wyraża swoje ogromne zaniepokojenie sytuacją w Burundi przed najbliższymi wyborami i podkreśla, że sytuacja ta może mieć dramatyczne konsekwencje dla całego regionu;
2. żąda natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich osób zatrzymanych z powodu korzystania przez nie z przysługujących im praw demokratycznych;
3. popiera żądanie specjalnej przedstawiciel ds. obrońców praw człowieka w Afryce Reine Alapini-Gansou w sprawie wszczęcia dochodzenia w odniesieniu do podejrzeń dotyczących „istnienia ośrodków szkoleniowych dla młodych obywateli Burundi na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga” i wzywa, by dochodzenie to było prowadzone pod auspicjami ONZ i Unii Afrykańskiej (UA); wzywa również do tego, by wszczęto dochodzenie w sprawie domniemanych egzekucji pozasądowych, o których od lat informują krajowe i międzynarodowe organizacje pozarządowe;
4. z drugiej strony żąda, by w pełni wyjaśnić sprawę wcielenia bojówek CNDD-FDD do sił zbrojnych i policji oraz domniemanej zmowy między policją a Demokratycznymi Siłami Wyzwolenia Rwandy;
5. wzywa rząd Burundi do położenia kresu przemocy, do przystąpienia do rzeczywistego dialogu politycznego w zakresie podstawowych problemów kraju oraz do zniesienia aktów prawnych ograniczających wolność słowa i zgromadzeń, by stworzyć przychylną atmosferę służącą demokracji; w tym kontekście podkreśla, że nieodzowne jest zezwolenie na wznowienie działalności przez stacje radiowe zamknięte i zniszczone w kwietniu 2015 r., co pozwoli ogółowi obywateli uzyskać dostęp do informacji;
6. popiera żądanie natychmiastowego wznowienia dialogu wyrażone przez UA, ONZ, Wspólnotę Wschodnioafrykańską oraz Międzynarodową Konferencję Wielkich Jezior (CIRGL); popiera rezolucje Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej w sprawie Burundi, w których żąda się wyznaczenia terminu wyborów w oparciu o porozumienie miedzy stronami oraz jak najszybszego rozbrojenia bojówek;
7. podkreśla bezprawny charakter wyborów, które odbyły się w poniedziałek; popiera żądanie unieważnienia tych wyborów; uważa, że nadal nie spełniono warunków organizacji wyborów prezydenckich, i nalega, by je koniecznie przełożyć do momentu, w którym ustaną napięcia, a w kraju zostanie przywrócona praworządność;
8. uważa, że bieżący kryzys można rozwiązać wyłącznie w krajowym i regionalnym dialogu politycznym i że kryzys ten w żadnym razie nie powinien stać się pretekstem do kolejnej interwencji zbrojnej w regionie;
9. jest poważnie zaniepokojony sytuacją gospodarczo-społeczną wszystkich mieszkańców na terytorium Burundi, a w szczególności uchodźców i wysiedleńców, których liczba będzie nadal wzrastać z powodu problemów z bezpieczeństwem w kraju oraz z powodu napięć w krajach ościennych;
10. jest szczególnie zaniepokojony dyskryminacją i kryminalizacją homoseksualistów w Burundi; ponownie stwierdza, że orientacja seksualna i tożsamość płciowa są kwestiami, powiązanymi z prawem jednostki do prywatności, gwarantowanym na mocy międzynarodowych praw człowieka, zgodnie z którymi trzeba chronić równe traktowanie oraz traktowanie wolne od dyskryminacji, jak również gwarantować wolność wypowiedzi; w związku z tym wzywa rząd i Zgromadzenie Narodowe Burundi do uchylenia artykułów kodeksu karnego, które działają na szkodę osób LGBTI;
11. wzywa Unię Europejską i państwa członkowskie do odblokowania funduszy niezbędnych do poprawy sytuacji humanitarnej w tej części świata oraz do współpracy z organami ONZ, w szczególności w celu rozwiązania problemu chronicznego niedożywienia;
12. wyraża przekonanie, że problemy Burundi można rozwiązać w tym kraju wyłącznie poprzez zapewnienie tych samych praw wszystkim obywatelom, zajęcie się problemami związanymi z nadzorem nad żyznymi gruntami rolnymi, z bezrobociem i ubóstwem, a także poprzez walkę z korupcją, ubóstwem, nierównością i dyskryminacją, jak również promowanie reform społecznych, politycznych i gospodarczych w celu stworzenia wolnego, demokratycznego i stabilnego państwa;
13. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi Burundi, instytucjom Unii Afrykańskiej i Wspólnocie Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS), sekretarzowi generalnemu ONZ, Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ, współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE oraz Parlamentowi Panafrykańskiemu.