Zittingsdocument

 

B8-1005/2015

5.10.2015

ONTWERPRESOLUTIE

naar aanleiding van vraag met verzoek om mondeling antwoord B8-0761/2015

ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement

over de doodstraf

( 2015/2879(RSP) )

Ignazio Corrao, Marco Zullo, Fabio Massimo Castaldo

namens de EFDD-Fractie

 

B8-1005/2015

Resolutie van het Europees Parlement over de doodstraf

( 2015/2879(RSP) )

Het Europees Parlement,

–       gezien zijn eerdere resoluties over de afschaffing van de doodstraf, in het bijzonder die van 7 oktober 2010 over de Werelddag tegen de doodstraf[1],

–       gezien de protocollen 6 en 13 bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens,

–       gezien artikel 2 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

–       gezien de EU-richtsnoeren over de doodstraf,

–       gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten,

–       gezien de resoluties van de Algemene Vergadering van de VN, met name de resoluties 62/149 en 63/138 betreffende een moratorium op terechtstellingen in afwachting van de afschaffing van de doodstraf,

–       gezien het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984,

–       gezien het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen van 1979,

–       gezien de slotverklaring van het vijfde Wereldcongres tegen de doodstraf dat op 12-15 juni 2013 in Madrid werd gehouden,

–       gezien de studie over de gevolgen van de drugsproblematiek in de wereld voor de uitoefening van de mensenrechten, die de Hoge VN-commissaris voor de mensenrechten in september 2015 heeft uitgebracht,

–       gezien het feit dat 10 oktober de Werelddag en de Europese Dag tegen de doodstraf is,

–       gezien de vraag aan de Raad over de doodstraf ( O-000103/2015 – B8-0761/2015 ),

–       gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.     overwegende dat de Europese Unie sterk en principieel gekant is tegen de doodstraf en een universeel moratorium met het oog op de wereldwijde afschaffing ervan als een van de belangrijkste doelstellingen van het mensenrechtenbeleid van de Unie beschouwt;

B.     overwegende dat de Werelddag tegen de doodstraf op 10 oktober 2015 gericht is op "bewustmaking rond de uitvoering van de doodstraf voor drugsgerelateerde delicten";

C.     overwegende dat 101 landen de doodstraf hebben afgeschaft voor alle misdaden; overwegende dat in 2014 ten minste 22 landen de doodstraf hebben voltrokken en ten minste 2 466 mensen ter dood zijn veroordeeld;

D.     overwegende dat 33 landen de doodstraf opleggen voor drugsgerelateerde delicten, hetgeen leidt tot circa 1 000 terechtstellingen per jaar; overwegende dat het bekend is dat de doodstraf voor dergelijke delicten in 2015 is voltrokken in China, Iran, Indonesië en Saudi-Arabië; overwegende dat in 2015 nog steeds doodvonnissen werden uitgesproken voor drugsgerelateerde delicten in China, Indonesië, Iran, Koeweit, Maleisië, Saudi-Arabië, Sri Lanka, de Verenigde Arabische Emiraten en Vietnam; overwegende dat deze delicten betrekking kunnen hebben op verschillende aanklachten in verband met drugshandel of -bezit;

E.     overwegende dat er de afgelopen 12 maanden wereldwijd sprake was van een heropleving van het gebruik van de doodstraf voor drugsdelicten, waarbij een aantal landen aanzienlijk meer mensen heeft terechtgesteld wegens drugsgerelateerde delicten (zoals Iran en Saudi-Arabië), heeft getracht de doodstraf voor drugsdelicten opnieuw in te voeren (zoals Oman), of een einde heeft gemaakt aan een langdurig moratorium op de doodstraf (zoals Indonesië en Pakistan);

F.     overwegende dat Iran in de eerste helft van 2015 naar verluidt 394 drugsdelinquenten heeft terechtgesteld, ten opzichte van 367 in heel 2014; overwegende dat de helft van alle doodvonnissen in Saudi-Arabië dit jaar is voltrokken wegens drugsdelicten, vergeleken met slechts 4 % van het totale aantal in 2010; overwegende dat in Pakistan ten minste 112 drugsdelinquenten in afwachting zijn van hun terechtstelling;

G.     overwegende dat er nog steeds mensen worden veroordeeld tot de doodstraf door steniging, en overwegende dat in de afgelopen jaren honderden vrouwen zijn gestenigd voor het plegen van overspel; overwegende dat steniging als een vorm van foltering wordt beschouwd;

H.     overwegende dat tientallen Europese onderdanen in derde landen terechtgesteld dreigen te worden, velen van hen wegens drugsgerelateerde delicten;

I.      overwegende dat in artikel 6, lid 2, van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten wordt bepaald dat de doodstraf uitsluitend mag worden voltrokken naar aanleiding van de "ernstigste misdrijven"; overwegende dat het VN-Comité voor de mensenrechten en de speciale VN-rapporteurs voor buitengerechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies en voor foltering hebben bepaald dat de doodstraf niet mag worden opgelegd wegens drugsgerelateerde delicten;

J.      overwegende dat het Internationaal Comité van toezicht op verdovende middelen staten die de doodstraf opleggen heeft aangemoedigd om de doodstraf wegens drugsgerelateerde delicten af te schaffen;

K.     overwegende dat het opleggen van de doodstraf wegens drugsgerelateerde delicten nauw verband houdt met een reeks andere schendingen van de mensenrechten, zoals schending van het recht op een eerlijk proces en van het recht gevrijwaard te blijven van foltering en andere vormen van mishandeling; overwegende dat de verplichte oplegging van de doodstraf en de voltrekking ervan wegens drugsgerelateerde delicten in strijd zijn met het internationaal recht en internationale normen;

L.     overwegende dat de Commissie en de lidstaten ten minste 60 miljoen EUR hebben geschonken aan de programma's op het gebied van drugsbestrijding van het VN-Bureau voor drugs- en misdaadbestrijding (UNODC), die gericht zijn op de opsporing van drugsdelicten in landen die de doodstraf voor drugsdelicten actief toepassen;

M.    overwegende dat onafhankelijke controles van de activiteiten van het UNODC in Pakistan en Iran en recente rapporten van ngo's aanleiding hebben gegeven tot bezorgdheid over de wijze waarop de kantoren ter plaatse van het VN-bureau praktische invulling geven aan de mensenrechtenrichtsnoeren en over een direct verband tussen de financiering van drugsbestrijding en doodvonnissen die zijn uitgesproken wegens drugsgerelateerde aanklachten in die landen;

N.     overwegende dat de Commissie in het kader van het instrument voor bijdrage aan stabiliteit en vrede (IcSP) en het voorgaande instrument, het stabiliteitsinstrument, twee grootschalige regionale drugsbestrijdingsmaatregelen heeft voorgesteld, namelijk de programma's voor de cocaïne- en heroïneroute, waar landen onder vallen die de doodstraf opleggen wegens drugsdelicten; overwegende dat de Commissie uit hoofde van artikel 10 van de IcSP-verordening verplicht is gebruik te maken van operationele richtsnoeren voor de eerbiediging van de mensenrechten en het humanitair recht in verband met maatregelen ter bestrijding van de georganiseerde misdaad;

1.      veroordeelt andermaal de toepassing van de doodstraf en is groot voorstander van de invoering van een moratorium op de doodstraf, als stap in de richting van de afschaffing ervan; benadrukt eens te meer dat de afschaffing van de doodstraf een bijdrage levert aan de versterking van de menselijke waardigheid;

2.      veroordeelt alle terechtstellingen, waar zij ook plaatsvinden; blijft uiterst bezorgd over de oplegging van de doodstraf aan minderjarigen en personen met een mentale of verstandelijke handicap en verzoekt om onmiddellijke, definitieve beëindiging van deze praktijken, die een inbreuk vormen op internationale mensenrechtelijke normen;

3.      spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over het gebruik van steniging, dat nog altijd voorkomt in Pakistan, Nigeria, Afghanistan, Iran, Irak, Sudan, Somalië en Saudi-Arabië, en dringt er bij de regeringen van de betreffende landen op aan onmiddellijk wetgeving af te kondigen die steniging en andere vormen van de doodstraf voor mensen die veroordeeld zijn voor "overspel" of andere misdrijven verbiedt, en om opnieuw een moratorium op terechtstellingen in te stellen;

4.      wijst erop dat in acht landen bij wet de doodstraf staat op homoseksualiteit (Mauritanië, Sudan, Iran, Saudi-Arabië, Jemen, Pakistan, Afghanistan en Qatar) en dat in provincies van Nigeria en Somalië officieel de doodstraf staat op seks met een partner van hetzelfde geslacht; verzoekt deze landen een einde te maken aan de strafbaarstelling van homoseksualiteit en verzoekt Brunei Darussalam om niet over te gaan tot de invoering van de doodstraf voor homoseksualiteit in 2016, zoals momenteel wordt beoogd; dringt er bij de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) op aan de strijd tegen de strafbaarstelling van homoseksualiteit als een belangrijke prioriteit te handhaven, in overeenstemming met de EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de uitoefening van alle mensenrechten door lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksen (LGBTI-personen);

5.      dringt er bij de EDEO en de lidstaten op aan de strijd tegen het gebruik van de doodstraf voort te zetten en landen waar de doodstraf nog steeds wordt toegepast dringend op te roepen om te voldoen aan internationale minimumnormen, om het toepassingsgebied en het gebruik van de doodstraf in te perken, en om duidelijke en correcte cijfers over het aantal veroordelingen en terechtstellingen te publiceren; dringt er bij de EDEO op aan waakzaam te blijven voor ontwikkelingen in alle landen en alle beschikbare middelen om invloed uit te oefenen te gebruiken;

6.      dringt er bij de landen waar de doodstraf is afgeschaft, of waar sprake is van een langdurig moratorium op de doodstraf, op aan om de doodstraf niet opnieuw in te voeren, en moedigt hen aan hun ervaringen in dit verband te delen;

7.      blijft er volledig van overtuigd dat doodvonnissen geen afschrikwekkend effect hebben voor wat drugshandel betreft of voorkomen dat mensen het slachtoffer worden van drugsmisbruik; verzoekt landen waar de doodstraf nog bestaat alternatieven voor de doodstraf wegens drugsdelicten in te voeren, die met name gericht zijn op drugspreventie- en schadebeperkingsprogramma's;

8.      spreekt zijn ernstige bezorgdheid uit over het feit dat door de EU gefinancierde programma's op het gebied van drugsbestrijding in landen waar de doodstraf nog bestaat aanleiding kunnen geven tot de oplegging van de doodstraf en de uitvoering van executies, met name door de vaststelling van doelstellingen en indicatoren in verband met de toenemende inbeslagnames, arrestaties en veroordelingen, alsook tot zwaardere straffen;

9.      beveelt de Commissie en de lidstaten nogmaals aan de afschaffing van de doodstraf voor drugsgerelateerde delicten als voorwaarde te hanteren voor financiële bijstand, technische bijstand, capaciteitsopbouw en andere ondersteuning van het drugsbestrijdingsbeleid;

10.    verzoekt de Commissie en de lidstaten om opnieuw het accent te leggen op het categorische beginsel dat EU-hulp en -bijstand geen ondersteuning mogen bieden aan rechtshandhavingsoperaties die leiden tot doodvonnissen en de terechtstelling van gearresteerde personen;

11.    betreurt het gebrek aan transparantie over de hulp en bijstand op het gebied van drugsbestrijding die de Commissie en de lidstaten bieden aan de activiteiten gericht op de opsporing van drugsdelicten in landen die de doodstraf voor drugsdelicten agressief toepassen;

12.    verzoekt de Commissie een jaarrekening te publiceren van haar financiering voor programma's op het gebied van drugsbestrijding in landen die nog steeds de doodstraf toepassen voor drugsdelicten, tezamen met een beschrijving van de wijze waarop deze financiering is toegewezen, van de waarborgen voor de mensenrechten die zijn toegepast om ervoor te zorgen dat er geen mogelijkheid wordt geboden tot het opleggen van de doodstraf, en van de mate waarin de ontvangende staten hebben voldaan aan de Europese voorwaarden;

13.    dringt er bij de Commissie op aan om onverwijld uitvoering te geven aan de operationele richtsnoeren zoals vastgelegd in artikel 10 van de IcSP-verordening, om deze strikt toe te passen op de programma's voor de cocaïne- en heroïneroute en om deze programma's, in het geval van niet-naleving van of strijdigheid met de richtsnoeren, onmiddellijk op te schorten;

14.    verzoekt de Commissie en de lidstaten de programma's op het gebied van drugsbestrijding van het UNODC in de toekomst slechts te financieren indien het UNODC aantoont op welke wijze de kernbeginselen van zijn mensenrechtenrichtsnoeren zullen worden toegepast bij het beheer van die financiering, en in het bijzonder hoe die financiering zal worden bevroren of ingetrokken indien de ontvangende staat drugsdelinquenten tot de doodstraf blijft veroordelen;

15.    dringt er bij de Commissie op aan te voldoen aan de aanbeveling in het EU-actieplan inzake drugs (2013-2016) om een "instrument voor aansturing ten aanzien van mensenrechten en voor effectbeoordeling" te ontwikkelen en toe te passen, teneinde te zorgen voor "daadwerkelijke mainstreaming van mensenrechten in het extern drugsoptreden van de EU";

16.    dringt er bij de EDEO, de Commissie en de lidstaten op aan sturing te geven aan een allesomvattend en effectief Europees beleid inzake de doodstraf met betrekking tot de tientallen Europese onderdanen die in derde landen in afwachting zijn van hun terechtstelling, welk beleid krachtige en aangevulde regelingen moet omvatten ten aanzien van identificatie, verlening van rechtsbijstand en diplomatieke vertegenwoordiging;

17.    dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan te waarborgen dat tijdens de bijzondere zitting van de Algemene Vergadering van de VN over de drugsproblematiek in de wereld, die gepland staat voor april 2016, het gebruik van de doodstraf voor drugsgerelateerde misdrijven aan de orde wordt gesteld en wordt veroordeeld;

18.    is ingenomen met de activiteiten van niet-gouvernementele organisaties die voor afschaffing van de doodstraf ijveren en blijft deze activiteiten aanmoedigen; verzoekt de Commissie de projecten op dit gebied te blijven financieren als prioriteit van het Europees instrument voor democratie en mensenrechten;

19.    verzoekt de Subcommissie mensenrechten van zijn Commissie buitenlandse zaken (AFET) een verslag op te stellen over de doodstraf in de wereld;

20.    verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN en de regeringen van de lidstaten van de VN.

[1] PB C 371 E van 20.12.2011, blz. 5.