Έγγραφο συνόδου

 

B8-1006/2015

5.10.2015

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

εν συνεχεία της ερώτησης με αίτημα προφορικής απάντησης B8-0761/2015

σύμφωνα με το άρθρο 128 παράγραφος 5 του Κανονισμού

σχετικά με τη θανατική ποινή

( 2015/2879(RSP) )

Beatriz Becerra Basterrechea, Nedzhmi Ali, Petras Auštrevičius, Izaskun Bilbao Barandica, Dita Charanzová, Philippe De Backer, Marielle de Sarnez, Gérard Deprez, Martina Dlabajová, Fredrick Federley, Juan Carlos Girauta Vidal, Nathalie Griesbeck, Marian Harkin, Ivan Jakovčić, Anneli Jäätteenmäki, Kaja Kallas, Ilhan Kyuchyuk, Alexander Graf Lambsdorff, Louis Michel, Javier Nart, Urmas Paet, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Jozo Radoš, Marietje Schaake, Pavel Telička, Ramon Tremosa i Balcells, Ivo Vajgl, Johannes Cornelis van Baalen, Hilde Vautmans, Cecilia Wikström

εξ ονόματος της Ομάδας ALDE

 

B8-1006/2015

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη θανατική ποινή

( 2015/2879(RSP) )

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–       έχοντας υπόψη τα παλαιότερα ψηφίσματά του σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής, και ιδίως εκείνο της 7ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής[1],

–       έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση στην οποία προέβησαν η Federica Mogherini, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής /Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, και ο Thorbjørn Jagland, Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, σχετικά με την ευρωπαϊκή και παγκόσμια ημέρα κατά της θανατικής ποινής στις 10 Οκτωβρίου 2014,

–       έχοντας υπόψη τα πρωτόκολλα 6 και 13 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα ανθρώπινα δικαιώματα,

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 2 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–       έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ σχετικά με τη θανατική ποινή,

–       έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και το 2ο προαιρετικό πρωτόκολλό του,

–       έχοντας υπόψη τη μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο του παγκόσμιου προβλήματος των ναρκωτικών στην άσκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα του Σεπτεμβρίου 2015,

–       έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, και ιδίως το ψήφισμα της 18ης Δεκεμβρίου 2014 σχετικά με το μορατόριουμ στη χρήση της θανατικής ποινής (A/RES/69/186),

–       έχοντας υπόψη την Παγκόσμια Ημέρα και την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής, στις 10 Οκτωβρίου κάθε έτους,

–       έχοντας υπόψη την τελική διακήρυξη του πέμπτου Παγκόσμιου Συνεδρίου κατά της θανατικής ποινής που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι, στις 12-15 Ιουνίου 2013,

–       έχοντας υπόψη την ερώτηση προς το Συμβούλιο σχετικά με τη θανατική ποινή (O-000103 – B8-0761/2015 ),

–       έχοντας υπόψη το άρθρο 128 παράγραφος 5 και το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού,

Α.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μια ισχυρή και πάγια θέση κατά της θανατικής ποινής, η οποία ορίζει οικουμενικό μορατόριουμ με σκοπό την παγκόσμια κατάργηση της θανατικής ποινής ως βασικό στόχο της πολιτικής της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα·

Β.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η επικέντρωση της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Θανατικής Ποινής, στις 10 Οκτωβρίου 2015, αποσκοπεί στην «ενίσχυση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την εφαρμογή της θανατικής ποινής για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά»·

Γ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, περισσότερα από 160 κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών, με μια ποικιλία νομικών συστημάτων, παραδόσεων, πολιτισμών και θρησκευτικών καταβολών, είτε έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή ή δεν την εφαρμόζουν·

Δ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, τουλάχιστον 466 άτομα σε 55 χώρες είναι γνωστό ότι καταδικάστηκαν σε θάνατο το 2014 – μια αύξηση σχεδόν 23% σε σύγκριση με το 2013· λαμβάνοντας υπόψη ότι τουλάχιστον 607 εκτελέσεις πραγματοποιήθηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο το 2014· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση των θανατικών καταδικών συνδέεται στενά με δικαστικές αποφάσεις σε μαζικές δίκες σε συνάρτηση με αξιόποινες πράξεις που συνδέονται με την τρομοκρατία σε χώρες όπως η Αίγυπτος· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θανατικές καταδίκες και οι εκτελέσεις συνεχίζονται με ανησυχητικούς ρυθμούς το 2015·

Ε.     λαμβάνοντας υπόψη ότι 33 κράτη εφαρμόζουν τη θανατική ποινή για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά, κάτι που οδηγεί σε περίπου 1000 εκτελέσεις ετησίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά το 2015 εκτελέσεις για τέτοια αδικήματα είναι γνωστό ότι πραγματοποιήθηκαν στην Κίνα, το Ιράν, την Ινδονησία και τη Σαουδική Αραβία· λαμβάνοντας υπόψη ότι θανατικές καταδίκες εξακολουθούν να επιβάλλονται για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά κατά το 2015 στην Κίνα, την Ινδονησία, το Ιράν, το Κουβέιτ, τη Μαλαισία, τη Σαουδική Αραβία, τη Σρι Λάνκα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Βιετνάμ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αδικήματα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν διάφορες κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών ή κατοχής ναρκωτικών·

ΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η θανατική ποινή δεν αποτρέπει τη διακίνηση ναρκωτικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συντριπτική πλειοψηφία όσων έχουν καταδικαστεί σε θάνατο για αδικήματα σχετικά με τα ναρκωτικά τοποθετούνται στις χαμηλότερες βαθμίδες της ιεραρχίας του λαθρεμπορίου ναρκωτικών·

Ζ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι τους τελευταίους 12 μήνες σημειώθηκε παγκόσμια αναζωπύρωση της χρήσης της θανατικής ποινής για αδικήματα ναρκωτικών, δεδομένου ότι αρκετά κράτη εκτελούν σε σημαντικά αυξημένο ποσοστό άτομα για αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, επιζητούν την επαναφορά της θανατικής ποινής για αδικήματα ναρκωτικών ή τερματίζουν από μακρού ισχύοντα μορατόριουμ στη θανατική ποινή·

Η.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ιράν έχει φέρεται ότι εκτέλεσε 394 παραβάτες ναρκωτικών κατά τους πρώτους 6 μήνες του 2015, σε σύγκριση με 367 καθ’ όλη τη διάρκεια του 2014· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μισές από τις εκτελέσεις που πραγματοποιήθηκαν φέτος στη Σαουδική Αραβία αφορούσαν αδικήματα ναρκωτικών, σε σύγκριση με μόνο 4 % του συνόλου το 2010· λαμβάνοντας υπόψη ότι τουλάχιστον 112 παραβάτες της νομοθεσίας περί ναρκωτικών αναμένουν ως μελλοθάνατοι την εκτέλεσή τους στο Πακιστάν·

Θ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι δεκάδες Ευρωπαίοι πολίτες απειλούνται με εκτέλεση σε τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων πολλοί για αδικήματα που συνδέονται με τα ναρκωτικά·

Ι.      λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά άτομα, ανεξάρτητα από τη νομική τους κατάσταση, έχουν καταδικαστεί στην ποινή του θανάτου και στη συνέχεια έχουν εκτελεστεί υπό συνθήκες και νομικές διαδικασίες που συχνά δεν συμμορφώνονται πλήρως με τον σεβασμό του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη και το δικαίωμα της μη υποβολής σε βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης, κάτι το οποίο συνιστά κακοδικία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκτελέσεις είναι αναντίστρεπτες και οριστικές·

ΙΑ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 6, παράγραφος 2 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα ορίζει ότι η θανατική ποινή μπορεί να εφαρμόζεται μόνο για «σοβαρότατα εγκλήματα»· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών και οι ειδικοί εισηγητές του ΟΗΕ για τις εξωδικαστικές, συνοπτικές ή αυθαίρετες εκτελέσεις και βασανιστήρια δήλωσαν ότι η θανατική ποινή δεν πρέπει να επιβάλλεται για αδικήματα που συνδέονται με τα ναρκωτικά· λαμβάνοντας υπόψη ότι η υποχρεωτική θανατική ποινή και η χρήση της για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα·

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι το Διεθνές Συμβούλιο Ελέγχου Ναρκωτικών έχει ενθαρρύνει κράτη που επιβάλλουν τη θανατική ποινή να την καταργήσουν για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά·

ΙΓ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν συνεισφέρει τουλάχιστον 60 εκατ. ευρώ στα προγράμματα καταπολέμησης των ναρκωτικών του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (UNODC) που εστιάζονται στην επιβολή της νομοθεσίας περί ναρκωτικών σε χώρες οι οποίες εφαρμόζουν ενεργητικά τη θανατική ποινή για αδικήματα ναρκωτικών·

ΙΔ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο του ενωσιακού μηχανισμού συμβολής στη σταθερότητα και την ειρήνη (IcSP) και του προκατόχου του, του Μέσου Σταθερότητας (ΜΣ), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δρομολογήσει δύο μεγάλης κλίμακας περιφερειακά μέτρα καταπολέμησης των ναρκωτικών, τα προγράμματα για την οδό της κοκαΐνης και την οδό της ηρωίνης, τα οποία περιλαμβάνουν χώρες που εφαρμόζουν τη θανατική ποινή για αδικήματα ναρκωτικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού IcSP, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να χρησιμοποιεί επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές για τη συμμόρφωση με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το ανθρωπιστικό δίκαιο όσον αφορά τα μέτρα κατά του οργανωμένου εγκλήματος·

ΙΕ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι το καθεστώς της ΕΕ για τους ελέγχους των εξαγωγών ειδών που είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν για τη θανατική ποινή είναι σήμερα υπό επικαιροποίηση·

1.      επαναλαμβάνει ότι καταδικάζει τη χρήση της θανατικής ποινής και υποστηρίζει σθεναρά την επιβολή μορατόριουμ, ως ένα βήμα προς την κατάργησή της· τονίζει για μία ακόμη φορά ότι η κατάργηση της θανατικής ποινής συμβάλλει στην υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας·

2.      υπενθυμίζει ότι η θανατική ποινή δεν συνάδει με τις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πάνω στις οποίες έχει θεμελιωθεί η Ένωση, καθώς και στο ότι η επαναφορά της θανατικής ποινής από οποιοδήποτε κράτος μέλος θα αποτελέσει συνεπώς παραβίαση των Συνθηκών και του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ·

3.      καταδικάζει κάθε εκτέλεση οπουδήποτε κι αν πραγματοποιείται· εξακολουθεί να εκφράζει την έντονη ανησυχία του σχετικά με την επιβολή της θανατικής ποινής σε ανηλίκους και σε άτομα με νοητική στέρηση και ζητεί τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των πρακτικών αυτών που παραβιάζουν τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία σχετικά με τις πρόσφατες μαζικές δίκες που οδηγούν σε μεγάλη αύξηση του αριθμού των θανατικών καταδικών·

4.      καλεί την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να μάχονται κατά της χρήσης της θανατικής ποινής και να παρακινήσουν επιτατικά τις χώρες που εξακολουθούν να τη χρησιμοποιούν να συμμορφωθούν με τα ελάχιστα διεθνή πρότυπα, να μειώσουν το πεδίο εφαρμογής και τη χρήση της θανατικής ποινής και να δημοσιεύουν σαφή και ακριβή στοιχεία για τον αριθμό των καταδικών και των εκτελέσεων· παροτρύνει την ΕΥΕΔ να συνεχίσει να επαγρυπνεί όσον αφορά τις εξελίξεις σε όλες τις χώρες, ειδικά στη Λευκορωσία που είναι η μόνη χώρα της Ευρώπης η οποία διατηρεί τη θανατική ποινή, και να χρησιμοποιεί κάθε μέσο επιρροής που διαθέτει·

5.      καλεί την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών και τις κυβερνήσεις των επιμέρους πολιτειών να καταργήσουν τη θανατική ποινή έτσι ώστε οι ΗΠΑ και η ΕΕ να συστρατευθούν για την αντιμετώπιση της θανατικής ποινής παγκοσμίως·

6.      καλεί τα κράτη που έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή ή έχουν κηρύξει από μακρού μορατόριουμ στη θανατική ποινή να μην την επαναφέρουν, και τους ενθαρρύνει να μοιραστούν την εμπειρία τους στο πλαίσιο αυτό·

7.      παραμένει απολύτως πεπεισμένο ότι οι θανατικές καταδίκες δεν αποτρέπουν το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και δεν εμποδίζουν τους πολίτες να πέσουν θύματα κατάχρησης ναρκωτικών· καλεί τις χώρες που διατηρούν τη θανατική ποινή να εφαρμόσουν εναλλακτικές στη θανατική ποινή λύσεις για αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, οι οποίες να εστιάζονται κυρίως σε προγράμματα για την πρόληψη της τοξικομανίας και τον περιορισμό των επιπτώσεών της·

8.      επαναλαμβάνει τη σύστασή του προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη ότι η κατάργηση της θανατικής ποινής για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά θα πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για την παροχή οικονομικής βοήθειας, τεχνικής βοήθειας, υποστήριξης για την οικοδόμηση ικανοτήτων και άλλου είδους στήριξης προς την πολιτική δίωξης των ναρκωτικών·

9.      ζητεί από την ΕΥΕΔ, στο πλαίσιο της επακολούθησης των διαπραγματεύσεων E3 + 3, να αντιμετωπίσει τον μεγάλο αριθμό εκτελέσεων για δράστες εγκλημάτων που συνδέονται με τα ναρκωτικά στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν·

10.    καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επαναβεβαιώσουν την απόλυτη αρχή ότι η ευρωπαϊκή βοήθεια και συνδρομή δεν μπορεί να διευκολύνει επιχειρήσεις επιβολής του νόμου, που οδηγούν σε θανατικές καταδίκες και εκτελέσεις των συλληφθέντων·

11.    παροτρύνει την Επιτροπή να ενισχύσει τους ελέγχους στις εξαγωγές των προϊόντων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θανατική ποινή·

12.    εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τη βοήθεια και επικούρηση στον τομέα της καταπολέμησης των ναρκωτικών που παρέχεται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη σε επιχειρήσεις στον τομέα της δίωξης ναρκωτικών, σε χώρες οι οποίες εφαρμόζουν τη θανατική ποινή για αδικήματα ναρκωτικών· ζητεί από την Επιτροπή να δημοσιεύει ετήσια έκθεση για τη χρηματοδότηση που παρέχει σε προγράμματα καταπολέμησης των ναρκωτικών σε χώρες που διατηρούν τη θανατική ποινή για αδικήματα ναρκωτικών·

13.    καλεί την Επιτροπή να θέσει σε εφαρμογή χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση τις επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται στο άρθρο 10 του κανονισμού IcSP και να τα εφαρμόσει αυστηρά στα προγράμματα για την οδό διακίνησης της κοκαΐνης και της ηρωίνης·

14.    ζητεί από την Επιτροπή να συμμορφωθεί με τη σύσταση στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά (2013-2016), σύμφωνα με την οποία πρέπει να αναπτυχθεί και να τεθεί σε εφαρμογή ένα «εργαλείο καθοδήγησης και αξιολόγησης των επιπτώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα» ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα θα «ενσωματωθούν αποτελεσματικά στην εξωτερική δράση της ΕΕ για τα ναρκωτικά»·

15.    παροτρύνει την ΕΥΕΔ, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παρέχουν οδηγίες για μια συνολική και αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική για τη θανατική ποινή σε σχέση με τους δεκάδες Ευρωπαίους πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με εκτέλεση σε τρίτες χώρες, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει ισχυρούς και ενισχυμένους μηχανισμούς όσον αφορά την αναγνώριση, την παροχή νομικής συνδρομής και τη διπλωματική τους εκπροσώπηση·

16.    καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να διασφαλίσουν ότι η ειδική σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ σχετικά με το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών, τον Απρίλιο του 2016, θα εξετάσει τη χρήση της θανατικής ποινής για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά, και θα καταδικάσει την εφαρμογή της·

17.    υποστηρίζει όλους τους οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών, τους διακυβερνητικούς περιφερειακούς φορείς και τις ΜΚΟ στις συνεχείς προσπάθειές τους να ενθαρρύνουν τα κράτη να καταργήσουν τη θανατική ποινή· τονίζει το σημαντικό έργο της κοινωνίας των πολιτών σε αυτό το θέμα· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τη χρηματοδότηση έργων στον τομέα αυτόν ως προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Μέσου για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου·

18.    εκφράζει την ικανοποίησή του για τις πρόσφατες κυρώσεις του δεύτερου προαιρετικού πρωτοκόλλου του Συμφώνου ICCPR, το οποίο αποβλέπει στην κατάργηση της θανατικής ποινής, αυξάνοντας έτσι τον αριθμό των συμβαλλόμενων κρατών σε 81· καλεί όλα τα κράτη που δεν είναι μέρη του πρωτοκόλλου να το κυρώσουν αμέσως·

19.    αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ, τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, στον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών των Ηνωμένων Εθνών.

[1] ΕΕ C 371 E, 20.12.2011, σ. 5.