Parlament Europejski,

–       uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie zniesienia kary śmierci, zwłaszcza rezolucję z dnia 7 października 2010 r. w sprawie Światowego Dnia przeciwko Karze Śmierci

Dz.U. C 371 E z 20.12.2011, s. 5.

–       uwzględniając protokoły 6 i 13 do europejskiej konwencji praw człowieka,

–       uwzględniając art. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–       uwzględniając wytyczne UE w sprawie kary śmierci,

–       uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, a w szczególności jego art. 6 ust. 2 i drugi protokół fakultatywny do niego,

–       uwzględniając deklaracje Biura Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) i Międzynarodowego Organu Kontroli Środków Odurzających ONZ w sprawie zniesienia kary śmierci, zwłaszcza za przestępstwa związane z narkotykami,

–       uwzględniając deklarację końcową przyjętą w Madrycie dnia 15 czerwca 2013 r. na 5. Światowym Kongresie Przeciw Karze Śmierci,

–       uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 62/149 z dnia 18 grudnia 2007 r., w której apeluje się o wprowadzenie moratorium na wykonywanie kary śmierci, a także pięć rezolucji przyjętych przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, w szczególności rezolucję z dnia 18 grudnia 2014 r. przypominającą o zaangażowaniu ONZ na rzecz zniesienia kary śmierci,

–       uwzględniając Światowy i Europejski Dzień przeciwko Karze Śmierci obchodzony co roku dnia 10 października oraz uwzględniając fakt, że w 2015 r. Światowy Dzień przeciwko Karze Śmierci poświęcony jest zaprzestaniu karania śmiercią za przestępstwa związane z narkotykami,

–       uwzględniając pytanie skierowane do Rady w sprawie kary śmierci (O-000103/2015 – B8 0761/2015),

–       uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.     mając na uwadze, że kara śmierci jest najbardziej okrutną, nieludzką i upokarzającą z kar, która narusza prawo do życia zapisane w Powszechnej deklaracji praw człowieka; mając na uwadze, że warunki oczekiwania na egzekucję powodują niewyobrażalne cierpienie psychologiczne, a egzekucja stanowi fizyczną i psychiczną napaść;

B.     mając na uwadze, że kara śmierci jest często wykorzystywana zwłaszcza przeciwko osobom mniej uprzywilejowanym, psychicznie chorym oraz członkom mniejszości narodowych i kulturowych; mając na uwadze, że w niektórych miejscach nakładanie kary śmierci jest zakorzenione w dyskryminacji opartej na orientacji seksualnej czy wyznaniu;

C.     mając na uwadze, że Unia Europejska zdecydowanie i zasadniczo sprzeciwia się karze śmierci, a zniesienie tej kary na świecie jest głównym celem unijnej polityki w zakresie praw człowieka;

D.     mając na uwadze, że 101 krajów zniosło karę śmierci za wszystkie przestępstwa; mając na uwadze, że w 2014 r. co najmniej 22 kraje przeprowadziły egzekucje, a co najmniej 2466 osób skazano na śmierć, co stanowi wzrost o 28% w porównaniu z rokiem 2013; mając na uwadze, że pięć krajów na świecie, w których kara śmierci jest najczęściej stosowana, to Chiny (1000 egzekucji według organizacji pozarządowych), Iran (289 oficjalnie uznanych egzekucji i ponad 454 nieoficjalne egzekucje według organizacji pozarządowych), Arabia Saudyjska (co najmniej 90 egzekucji), Irak (co najmniej 61 egzekucji) i USA (35 egzekucji);

E.     mając na uwadze, że osiem państw skazuje na karę śmierci za homoseksualizm (Mauretania, Sudan, Iran, Arabia Saudyjska, Jemen, Pakistan, Afganistan i Katar), a niektóre prowincje Nigerii i Somalii oficjalnie stosują karę śmierci za stosunki seksualne z osobami tej samej płci;

F.     mając na uwadze, że dnia 18 grudnia 2014 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ po raz piąty przyjęło w głosowaniu (przy 117 głosach za, 38 przeciw i 34 głosach wstrzymujących się) rezolucję za powszechnym moratorium na wykonywanie kary śmierci z myślą o jej zniesieniu;

G.     mając na uwadze, że w ostatnich 12 miesiącach na całym świecie doszło do ponownego zwiększenia stosowania kary śmierci za przestępstwa związane z narkotykami, a w niektórych państwach (jak Iran i Arabia Saudyjska) kara śmierci za przestępstwa związane z narkotykami wykonywana jest w znacznie przyśpieszonym tempie, w innych dąży się do przywrócenia kary śmierci za przestępstwa związane z narkotykami (jak w przypadku Omanu) lub znosi się wieloletnie moratorium na wykonywanie kary śmierci (jak w przypadku Indonezji i Pakistanu); mając na uwadze, że spośród 14 krajów stosujących karę śmierci za przestępstwa związane z narkotykami 12 to kraje azjatyckie lub Bliskiego Wschodu; mając na uwadze, że w 2015 r. w Indonezji wykonano egzekucję na 14 osobach skazanych za handel narkotykami, w tym na 12 obcokrajowcach; mając na uwadze, że dziesiątki osób znajduje się w celi śmierci, w tym obywatele europejscy, jak na przykład obywatel francuski Serge Atlaoui;

H.     mając na uwadze, że w pierwszej połowie 2015 r. Iran podobno wykonał egzekucję na 394 osobach winnych przestępstw związanych z narkotykami, przy czym w całym roku 2014 wykonano 367 takich egzekucji; mając na uwadze, że w Pakistanie co najmniej 112 osób oczekuje na wykonanie kary śmierci za przestępstwa związane z narkotykami; mając na uwadze, że w niezależnych audytach z operacji UNODC w Pakistanie i Iranie oraz w niedawnych raportach organizacji pozarządowych wyrażono obawy dotyczące wdrażania wytycznych dotyczących praw człowieka przez krajowe biura tej agencji ONZ oraz bezpośredniego związku między finansowaniem zwalczania narkotyków a wyrokami śmierci wydanymi w tych krajach za przestępstwa związane z narkotykami;

I.      mając na uwadze, że w Arabii Saudyjskiej na karę śmierci skazuje się winnych gwałtów, morderstw, apostazji, napadów z bronią w ręku i handlu narkotykami; mając na uwadze, że połowa wszystkich egzekucji wykonanych w Arabii Saudyjskiej w tym roku dotyczyła przestępstw związanych z narkotykami, podczas gdy w 2010 r. odsetek ten wynosił jedynie 4%; mając na uwadze, że karę śmierci wykonuje się przez ścięcie, a ciała zostają czasem później ukrzyżowane; mając na uwadze, że dnia 27 maja 2014 r. Ali Mohammed al-Nimr został skazany na karę śmierci przez ścięcie, a następnie ukrzyżowanie, za udział w organizacji terrorystycznej, choć jego przyznanie się do winy uzyskano dzięki torturom, gdy był nieletni;

J.      mając na uwadze, że stan Nebraska postanowił znieść karę śmierci w 2015 r.; mając na uwadze, że w 2015 r. w USA wykonano wyrok śmierci już na 19 osobach, podając im śmiertelny zastrzyk, przy czym dwie z nich były osobami upośledzonymi umysłowo: Warren Lee Hill, którego egzekucja miała miejsce dnia 27 stycznia 2015 r. w stanie Georgia i Robert Ladd, którego egzekucja miała miejsce dnia 29 stycznia 2015 r. w Teksasie; mając na uwadze, że dnia 17 marca 2015 r. w Missouri wykonano karę śmierci na Cecilu Claytonie – 74-letnim mężczyźnie z poważnym upośledzeniem mózgowym; mając na uwadze, że afroamerykański więzień Mumia Abu Dżamal, zwany również „głosem pozbawionych głosu”, przebywający w celi śmierci od 1982, po nieuczciwym i motywowanym względami rasowymi procesie, do 2011 r., gdy jego kara została zamieniona na karę dożywocia, wciąż jest w bardzo trudnej sytuacji, ponieważ stan Pensylwania odmawia mu dostępu do opieki zdrowotnej, co zagraża jego życiu; mając na uwadze, że Hank Skinner wciąż przebywa w celi śmierci w Teksasie, chociaż badania DNA w jego przypadku wzbudziły znaczne wątpliwości co do jego winy;

K.     mając na uwadze, że rząd egipski przeprowadził w zeszłym roku masowe procesy polityczne i skazał na śmierć ponad 100 osób, w tym obalonego prezydenta Mohammeda Morsiego; mając na uwadze, że obywatelowi Irlandii Ibrahimowi Halawie i kilku innym osobom grozi kara śmierci w Egipcie za udział w proteście;

L.     mając na uwadze, że ponowne opowiadanie się za karą śmierci w UE, w tym ze strony członków rządów, to alarmujące zjawisko;

M.    mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie muszą zająć spójne stanowisko przeciwko karze śmierci we wszystkich swoich działaniach i programach finansowania, zwłaszcza w kontaktach z krajami stosującymi karę śmierci;

1.      ponownie zaznacza, że od dawna sprzeciwia się karze śmierci we wszystkich przypadkach i okolicznościach, oraz ponownie podkreśla, że zniesienie kary śmierci przyczynia się do umacniania godności ludzkiej;

2.      potępia wszelkie egzekucje niezależnie od tego, gdzie mają miejsce; jest poważnie zaniepokojony skazywaniem na śmierć nieletnich, osób mniej uprzywilejowanych i upośledzonych umysłowo lub intelektualnie oraz wzywa do natychmiastowego i ostatecznego zaprzestania takich praktyk, które łamią międzynarodowe standardy praw człowieka;

3.      przypomina, że całkowite zniesienie kary śmierci pozostaje jednym z głównych celów polityki UE w zakresie praw człowieka; przypomina ponadto, że cel ten można osiągnąć jedynie dzięki ścisłej współpracy międzypaństwowej i współpracy w zakresie edukacji, podnoszenia świadomości oraz zwiększania skuteczności i efektywności; zdecydowanie popiera moratorium jako krok ku zniesieniu kary śmierci; wciąż dąży do zniesienia kary śmierci na całym świecie; zdecydowanie wzywa kraje, które nadal stosują karę śmierci, do spełniania minimalnych międzynarodowych standardów i do opublikowania przejrzystych i dokładnych danych na temat liczby wyroków i egzekucji;

4.      jest zatrwożony liczbą egzekucji przeprowadzanych w Arabii Saudyjskiej; wyraża skrajne zaniepokojenie i oburzenie skazaniem przez władze saudyjskie Aliego Mohammeda al-Namira na karę śmierci przez ścięcie a następnie na ukrzyżowanie po nieuczciwym i umotywowanym politycznie procesie; wzywa władze saudyjskie do niezwłocznego uwolnienia Alego Mohammeda al-Namira i do unieważnienia tego barbarzyńskiego wyroku oraz do przestrzegania międzynarodowych standardów praw człowieka; apeluje zatem do państw członkowskich o zwiększenie nacisków na reżim saudyjski w celu ułaskawienia Alego Mohammeda al-Namira i zniesienia kary śmierci;

5.      jest zaniepokojony tym, że Chiny nadal przeprowadzają rocznie najwięcej egzekucji i że egzekucje te opatrzone są wciąż klauzulą „tajemnica państwowa”; apeluje do rządu Chin o położenie kresu tym praktykom i o opublikowanie listy osób, które poddano dotychczas egzekucji;

6.      jest zaniepokojony również rosnącą liczbą egzekucji w Iranie oraz faktem, że według organizacji pozarządowych większość tych egzekucji nie jest wynikiem postępowania sądowego lub też nie jest uznawana przez władze; apeluje do rządu o położenie kresu tej praktyce i o opublikowanie przejrzystej listy osób, które poddano dotychczas karze śmierci;

7.      ponownie potępia stosowanie kary śmierci w Iraku; podziela obawy ONZ w kwestii wzrostu liczby egzekucji od przywrócenia kary śmierci w 2005 r. oraz braku wymiaru sprawiedliwości w tym kraju; podkreśla fakt, że według oficjalnych źródeł do sierpnia 2014 r. w Iraku wydano 1724 wyroki śmierci; zwraca uwagę, że dzisiejszy brak sprawiedliwości w Iraku należy postrzegać w kontekście prawie całkowitego załamania się systemu prawa i porządku publicznego po inwazji USA i Wielkiej Brytanii, co doprowadziło m.in. do zbrodni wojennych, okrucieństwa czy zabójstw osób cywilnych dokonywanych przez najemników i amerykańskie siły okupacyjne;

8.      po raz kolejny potępia stosowanie kary śmierci w USA, zwłaszcza wyroki zapadające w wyniku nieuczciwych i motywowanych względami rasowymi procesów oraz egzekucje osób upośledzonych umysłowo; z zadowoleniem przyjmuje decyzję stanu Nebraska z 2015 r. o zniesieniu kary śmierci i ponownie apeluje do Stanów Zjednoczonych o położenie kresu tej praktyce; jest szczególnie zaniepokojony sytuacją Mumii Abu Dżamala i faktem, że nie ma on dostępu do opieki medycznej; podkreśla, że federalny wymiar sprawiedliwości uznał w 2011 r., że Mumia Abu Dżamal nie miał uczciwego procesu, i dlatego domaga się jego natychmiastowego uwolnienia i zapewnienia mu dostępu do opieki medycznej zgodnie z prawem międzynarodowym; apeluje też o uwolnienie Hanka Skinnera i Emmy Clancy; wzywa UE, aby w dialogu z USA nalegała na przestrzeganie standardów praw człowieka i rozwiązała wszelkie umowy z USA, jeżeli naruszają one prawo międzynarodowe;

9.      jest szczególnie zaniepokojony ponownym pojawianiem się głosów opowiadających się za karą śmierci w Europie oraz egzekucjami pozasądowymi dokonywanymi przez rząd brytyjski w Syrii; podkreśla, że walka z terroryzmem nie może nigdy uzasadniać lekceważenia prawa międzynarodowego; dlatego apeluje o niezwłoczne przeprowadzenie niezależnego dochodzenia międzynarodowego i o pociągnięcie winnych do odpowiedzialności; wzywa też do przeprowadzenia ogólnego niezależnego dochodzenia w sprawie egzekucji pozasądowych wykonywanych przez państwa członkowskie, w szczególności w kontekście walki z terroryzmem, i apeluje do wszystkich stron o niezwłoczne położenie kresu tym praktykom, gdyż są one sprzeczne z prawem międzynarodowym i mogłyby być postrzegane jako de facto przywrócenie kary śmierci;

10.    jest szczególnie zaniepokojony coraz powszechniejszym stosowaniem kary śmierci w kontekście walki z terroryzmem w niektórych krajach, w tym w Egipcie i Nigerii, oraz możliwością przywrócenia kary śmierci np. w Czadzie czy Tunezji; zwraca uwagę na fakt, że kara śmierci nigdy nie zmniejszy skali terroryzmu, a walka z nim nie powinna się nigdy odbywać kosztem praw człowieka;

11.    potępia decyzje o wycofaniu długotrwałych moratoriów na wykonywanie kary śmierci w kilku państwach, w tym w Pakistanie i Indonezji, i apeluje do tych krajów o położenie kresu tej praktyce i o odwołanie tych decyzji;

12.    apeluje do krajów, które uznają homoseksualizm za przestępstwo, o zaprzestanie tego podejścia i wzywa Państwo Brunei Darussalam, aby zgodnie z obecnym zaleceniem nie wprowadzało w 2016 r. kary śmierci za homoseksualizm; apeluje do UE i jej państw członkowskich, aby nadal traktowały walkę z kryminalizacją homoseksualizmu jako jeden z głównych priorytetów zgodnie z wytycznymi UE na rzecz promowania i ochrony wszystkich praw człowieka przysługujących lesbijkom, gejom, osobom biseksualnym, transpłciowym i interseksualnym (LGBTI);

13.    jest poważnie zaniepokojony tym, że finansowane ze środków europejskich programy walki z narkotykami w państwach utrzymujących karę śmierci mogą sprzyjać wydawaniu wyroków śmierci i egzekucjom, zwłaszcza przez określanie celów i wskaźników dotyczących zwiększenia ilości przejętych narkotyków, liczby aresztowań, wyroków skazujących i surowszych kar;

14.    przypomina o swoim zaleceniu dla Komisji i państw członkowskich, aby zniesienie kary śmierci za przestępstwa związane z narkotykami stało się warunkiem otrzymywania pomocy finansowej i technicznej, rozwijania potencjału, a także innego wsparcia w zakresie walki z narkotykami;

15.    wzywa Komisję i państwa członkowskie do potwierdzenia kategorycznej zasady, w myśl której pomoc europejska nie może ułatwiać działań w zakresie egzekwowania prawa, które prowadzą do wyroków śmierci i egzekucji osób aresztowanych;

16.    ubolewa nad brakiem przejrzystości pomocy, jakiej w ramach walki z przestępczością narkotykową Komisja i państwa członkowskie udzielają na działania związane ze ściganiem tego rodzaju przestępstw w krajach, które agresywnie stosują karę śmierci za przestępstwa narkotykowe;

17.    domaga się od Komisji publikowania rocznych sprawozdań finansowych dotyczących programów antynarkotykowych w krajach, które utrzymują karę śmierci za przestępstwa narkotykowe, wraz z opisem tego, na co przeznaczono te fundusze, w jaki sposób zabezpieczono prawa człowieka, aby uniemożliwić wydawanie wyroków śmierci, oraz w jakim stopniu państwa otrzymujące pomoc zastosowały się do wymogów europejskich;

18.    wzywa Komisję do niezwłocznego wdrożenia operacyjnych wytycznych określonych w art. 10 Instrumentu na rzecz przyczyniania się do Stabilności i Pokoju, do ich rygorystycznego stosowania w ramach programów dotyczących szlaków przemytu kokainy i heroiny oraz do natychmiastowego wstrzymywania tych programów w przypadku niestosowania się do tych wytycznych;

19.    apeluje do Komisji i państw członkowskich o uzależnienie przyszłego finansowania programów antynarkotykowych UNODC od wykazania przez UNODC, jak zamierza realizować podstawowe zasady określone w swoich wytycznych dotyczących praw człowieka przy zarządzaniu tymi funduszami, a w szczególności jak te fundusze będą zamrażane lub wycofywane w przypadku dalszego skazywania przestępców narkotykowych na śmierć przez państwo otrzymujące wsparcie; nalega, aby wszystkie programy antynarkotykowe UE i państw członkowskich były realizowane pod auspicjami ONZ, a mianowicie Biura Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości i Międzynarodowego Organu ONZ ds. Kontroli Środków Odurzających;

20.    wzywa Komisję do przestrzegania zalecenia zawartego w planie działania UE w zakresie walki z narkotykami (2013–2016), zgodnie z którym należy opracować i wdrożyć wytyczne w zakresie praw człowieka i narzędzie ich oceny, aby zagwarantować skuteczne uwzględnianie praw człowieka w działaniach zewnętrznych UE w dziedzinie walki z narkotykami;

21.    apeluje do UE i jej państw członkowskich o wyznaczenie kierunku kompleksowej i skutecznej europejskiej polityki w zakresie kary śmierci w odniesieniu do kilkudziesięciu obywateli europejskich, którym grozi egzekucja w państwach trzecich, przy czym polityka ta powinna obejmować sprawne i wzmocnione mechanizmy identyfikacji, udzielania pomocy prawnej i reprezentacji dyplomatycznej;

22.    z zadowoleniem przyjmuje i popiera działania organizacji pozarządowych działających na rzecz zniesienia kary śmierci na całym świecie; wzywa Komisję do dalszego wspierania i traktowania jako priorytet projektów w zakresie edukacji powszechnej i działań pedagogicznych w tej dziedzinie;

23.    zwraca się do Podkomisji Praw Człowieka swojej Komisji Spraw Zagranicznych (AFET) o przygotowanie sprawozdania na temat kary śmierci, w którym należy ocenić w szczególności wpływ finansowania przez UE walki z narkotykami oraz współpracy UE na rzecz bezpieczeństwa i walki z terroryzmem na prawa człowieka, a także sformułować zalecenia mające zagwarantować, że takie finansowanie nie będzie przyczyniać się powszechniejszego stosowania kary śmierci w przyszłości;

24.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich UE, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, przewodniczącemu Zgromadzenia Ogólnego ONZ oraz rządom państw członkowskich ONZ.