Έγγραφο συνόδου
5.10.2015
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία της ερώτησης με αίτημα προφορικής απάντησης B8-0761/2015
σύμφωνα με το άρθρο 128, παράγραφος 5 του Κανονισμού
σχετικά με τη θανατική ποινή
( 2015/2879(RSP) )
Elena Valenciano, Pier Antonio Panzeri, Josef Weidenholzer, Richard Howitt, Liisa Jaakonsaari, Ana Gomes, Eric Andrieu, Νίκος Ανδρουλάκης, Zigmantas Balčytis, Hugues Bayet, Brando Benifei, Goffredo Maria Bettini, José Blanco López, Vilija Blinkevičiūtė, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Paul Brannen, Nicola Caputo, Andrea Cozzolino, Andi Cristea, Miriam Dalli, Viorica Dăncilă, Nicola Danti, Isabella De Monte, Jonás Fernández, Monika Flašíková Beňová, Eugen Freund, Doru-Claudian Frunzulică, Eider Gardiazabal Rubial, Enrico Gasbarra, Elena Gentile, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Neena Gill, Michela Giuffrida, Maria Grapini, Theresa Griffin, Roberto Gualtieri, Sergio Gutiérrez Prieto, Anna Hedh, Cătălin Sorin Ivan, Jude Kirton-Darling, Jeppe Kofod, Olle Ludvigsson, Andrejs Mamikins, Louis-Joseph Manscour, David Martin, Edouard Martin, Marlene Mizzi, Alessia Maria Mosca, Victor Negrescu, Momchil Nekov, Norbert Neuser, Δημήτρης Παπαδάκης, Vincent Peillon, Tonino Picula, Miroslav Poche, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Siôn Simon, Tibor Szanyi, Marc Tarabella, Daniele Viotti, Boris Zala
εξ ονόματος της Ομάδας S&D
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη θανατική ποινή
( 2015/2879(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με την κατάργηση της θανατικής ποινής, και ιδίως το ψήφισμα της 7ης Οκτωβρίου 2010 σχετικά με την Παγκόσμια Ημέρα κατά της θανατικής ποινής[1],
– έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση της Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, Federica Mogherini, και του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Thorbjørn Jagland, σχετικά με την Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια Ημέρα κατά της θανατικής ποινής, στις 10 Οκτωβρίου 2014,
– έχοντας υπόψη τα πρωτόκολλα 6 και 13 στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα δικαιώματα του ανθρώπου,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 2 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
– έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ σχετικά με τη θανατική ποινή,
– έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και το δεύτερο Προαιρετικό Πρωτόκολλο στο Σύμφωνο αυτό,
– έχοντας υπόψη τη μελέτη σχετικά με τον αντίκτυπο του παγκόσμιου προβλήματος των ναρκωτικών στην άσκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που εξέδωσε ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα τον Σεπτέμβριο του 2015,
– έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, και ιδίως το ψήφισμα της 18ης Δεκεμβρίου 2014 σχετικά με μορατόριουμ στη χρήση της θανατικής ποινής (A/RES/69/186),
– έχοντας υπόψη την Παγκόσμια και Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά της θανατικής ποινής, στις 10 Οκτωβρίου κάθε έτους,
– έχοντας υπόψη την τελική δήλωση που εγκρίθηκε στο 5ο Παγκόσμιο Συνέδριο κατά της θανατικής ποινής, το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη από τις 12 έως τις 15 Ιουνίου 2013,
– έχοντας υπόψη την ερώτηση προς το Συμβούλιο σχετικά με τη θανατική ποινή (O-000103 – B8-0761/2015 ),
– έχοντας υπόψη τα άρθρα 128 παράγραφος 5 και 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μια ισχυρή θέση, στη βάση αρχών, κατά της θανατικής ποινής, που ορίζει ένα οικουμενικό μορατόριουμ με σκοπό την παγκόσμια κατάργηση της θανατικής ποινής ως καίριο στόχο της πολιτικής της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι βασικός σκοπός της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της θανατικής ποινής, στις 10 Οκτωβρίου 2015, είναι η «ευαισθητοποίηση σε σχέση με την εφαρμογή της θανατικής ποινής για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά»·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, περισσότερα από 160 κράτη μέλη του ΟΗΕ, με μια ποικιλία νομικών συστημάτων, παραδόσεων, πολιτισμών και θρησκευτικών καταβολών, είτε έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή είτε δεν την εφαρμόζουν·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, τουλάχιστον 2.466 άνθρωποι σε 55 χώρες είναι γνωστό ότι καταδικάστηκαν σε θάνατο το 2014 - μια αύξηση κατά σχεδόν 23% σε σύγκριση με το 2013· λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 2014, εκτελέστηκαν τουλάχιστον 607 θανατικές ποινές σε όλο τον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του αριθμού των θανατικών ποινών συνδέεται στενά με τις αποφάσεις σε μαζικές δίκες για αδικήματα σχετικά με την τρομοκρατία, σε χώρες όπως η Αίγυπτος· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θανατικές καταδίκες και οι εκτελέσεις συνεχίζονται με ανησυχητικούς ρυθμούς το 2015·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι 33 κράτη εφαρμόζουν τη θανατική ποινή για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά, γεγονός που οδηγεί σε περίπου 1.000 εκτελέσεις ετησίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 2015, έχουν εκτελεστεί θανατικές ποινές για τέτοια αδικήματα στην Κίνα, το Ιράν, την Ινδονησία και τη Σαουδική Αραβία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, το τρέχον έτος, συνεχίστηκε η επιβολή θανατικής καταδίκης για αδικήματα σχετικά με τα ναρκωτικά στην Κίνα, την Ινδονησία, το Ιράν, το Κουβέιτ, τη Μαλαισία, τη Σαουδική Αραβία, τη Σρι Λάνκα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Βιετνάμ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αδικήματα αυτά μπορεί να σχετίζονται με διάφορες κατηγορίες για διακίνηση ή κατοχή ναρκωτικών·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η θανατική ποινή δεν αποτρέπει τη διακίνηση ναρκωτικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συντριπτική πλειοψηφία όσων έχουν καταδικαστεί σε θάνατο για αδικήματα σχετικά με τα ναρκωτικά βρίσκονται στις χαμηλότερες βαθμίδες της ιεραρχίας του λαθρεμπορίου ναρκωτικών·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τους τελευταίους 12 μήνες αυξήθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο η χρήση της θανατικής ποινής για αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, και ότι σε μια σειρά κρατών έχουν αυξηθεί σημαντικά οι εκτελέσεις θανατικών ποινών για αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, επιδιώκεται η επαναφορά της θανατικής ποινής για τέτοια αδικήματα ή τερματίζονται από μακρού ισχύοντα μορατόριουμ στη χρήση της θανατικής ποινής·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ιράν φέρεται ότι θανάτωσε 394 παραβάτες της νομοθεσίας περί ναρκωτικών τους πρώτους έξι μήνες του 2015, σε σύγκριση με 367 καθ’ όλη τη διάρκεια του 2014· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μισές από όλες τις εκτελέσεις φέτος στη Σαουδική Αραβία αφορούσαν αδικήματα σχετικά με τα ναρκωτικά, σε σύγκριση με μόνο 4% του συνόλου το 2010· λαμβάνοντας υπόψη ότι τουλάχιστον 112 παραβάτες της νομοθεσίας περί ναρκωτικών αναμένουν εκτέλεση στην πτέρυγα των μελλοθανάτων στο Πακιστάν·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οκτώ κράτη επιβάλλουν τη θανατική ποινή για ομοφυλοφιλία (Μαυριτανία, Σουδάν, Ιράν, Σαουδική Αραβία, Υεμένη, Πακιστάν, Αφγανιστάν και Κατάρ) και ότι επαρχίες της Νιγηρίας και της Σομαλίας εφαρμόζουν επίσημα τη θανατική ποινή για σεξουαλικές πράξεις μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεκάδες ευρωπαίοι πολίτες απειλούνται με εκτέλεση σε τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων και πολλοί για αδικήματα που συνδέονται με τα ναρκωτικά·
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά άτομα, ανεξάρτητα από τη νομική τους κατάσταση, έχουν καταδικαστεί στην ποινή του θανάτου και στη συνέχεια εκτελεστεί υπό συνθήκες και νομικές διαδικασίες που ενδεχομένως δεν συμμορφώνονται πλήρως με τον σεβασμό του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη και το δικαίωμα της μη υποβολής σε βασανιστήρια και άλλες μορφές κακομεταχείρισης, κάτι το οποίο συνιστά κακοδικία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκτελέσεις είναι αναντίστρεπτες και οριστικές·
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 6 παράγραφος 2 του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα ορίζει ότι η θανατική ποινή μπορεί να εφαρμόζεται μόνο για «σοβαρότατα εγκλήματα»· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών και οι Ειδικοί Εισηγητές του ΟΗΕ για τις εξωδικαστικές, συνοπτικές ή αυθαίρετες εκτελέσεις και για τα βασανιστήρια δήλωσαν ότι η θανατική ποινή δεν πρέπει να επιβάλλεται για αδικήματα που συνδέονται με τα ναρκωτικά· λαμβάνοντας υπόψη ότι η υποχρεωτική επιβολή της θανατικής ποινής για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο και στα σχετικά πρότυπα·
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Διεθνές Συμβούλιο Ελέγχου Ναρκωτικών έχει ενθαρρύνει κράτη που επιβάλλουν τη θανατική ποινή να την καταργήσουν για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά·
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν διαθέσει τουλάχιστον 60 εκατ. ευρώ για προγράμματα καταπολέμησης των ναρκωτικών του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (UNODC) που εστιάζονται στην επιβολή της νομοθεσίας περί ναρκωτικών σε χώρες οι οποίες εφαρμόζουν τη θανατική ποινή για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά·
ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο του ενωσιακού μηχανισμού συμβολής στη σταθερότητα και την ειρήνη (IcSP) και του προκατόχου του, του Μέσου Σταθερότητας (ΜΣ), η Επιτροπή έχει δρομολογήσει δύο μεγάλης κλίμακας περιφερειακά μέτρα καταπολέμησης των ναρκωτικών, τα προγράμματα για την οδό της κοκαΐνης και την οδό της ηρωίνης, στο πεδίο των οποίων περιλαμβάνονται χώρες που εφαρμόζουν τη θανατική ποινή για αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά· λαμβάνοντας υπόψη ότι, βάσει του άρθρου 10 του κανονισμού IcSP, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να χρησιμοποιεί επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές για τη συμμόρφωση με τα ανθρώπινα δικαιώματα και το ανθρωπιστικό δίκαιο όσον αφορά τα μέτρα κατά του οργανωμένου εγκλήματος·
1. επαναλαμβάνει ότι καταδικάζει τη χρήση της θανατικής ποινής και υποστηρίζει σθεναρά την επιβολή μορατόριουμ, ως ένα βήμα προς την κατάργησή της· τονίζει για μία ακόμη φορά ότι η κατάργηση της θανατικής ποινής συμβάλλει στην υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και ότι τελικός στόχος της ΕΕ είναι η πλήρης κατάργησή της·
2. καταδικάζει κάθε εκτέλεση, οπουδήποτε κι αν πραγματοποιείται· εξακολουθεί να λυπάται βαθιά για την επιβολή θανατικής ποινής σε ανηλίκους, όπως στην περίπτωση του νεαρού Σαουδάραβα διαδηλωτή Al-Nimir, ή σε άτομα με νοητική στέρηση ή πνευματική αναπηρία και ζητεί την άμεση και οριστική διακοπή των πρακτικών αυτών·
3. καλεί την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να μάχονται κατά της χρήσης της θανατικής ποινής και να παρακινήσουν τις χώρες που εξακολουθούν να τη χρησιμοποιούν να συμμορφωθούν με τα ελάχιστα διεθνή πρότυπα, να περιορίσουν το πεδίο εφαρμογής και τη χρήση της και να δημοσιεύουν σαφή και ακριβή στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των καταδικαστικών αποφάσεων και των εκτελέσεων· παροτρύνει την ΕΥΕΔ να παρακολουθεί τις εξελίξεις σε όλες τις χώρες του κόσμου, και ιδίως στη Λευκορωσία, τη μόνη ευρωπαϊκή χώρα όπου ισχύει ακόμη η θανατική ποινή, και να χρησιμοποιεί κάθε μέσο επιρροής που διαθέτει·
4. εκφράζει την ικανοποίησή του για την κατάργηση της θανατικής ποινής σε ορισμένες Πολιτείες των ΗΠΑ και ενθαρρύνει την ΕΕ να συνεχίσει τον διάλογο με τις ΗΠΑ με στόχο την πλήρη κατάργησή της· καταδικάζει την πρόσφατη εκτέλεση του Alfredo Prieto στην πολιτεία της Βιρτζίνια·
5. καλεί τα κράτη που έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή ή έχουν κηρύξει από μακρού μορατόριουμ στη θανατική ποινή να μην την επαναφέρουν, και τα ενθαρρύνει να μοιραστούν την εμπειρία τους στο πλαίσιο αυτό·
6. καλεί τα κράτη που ποινικοποιούν την ομοφυλοφιλία να μην εφαρμόζουν τη θανατική ποινή· παροτρύνει την ΕΥΕΔ να συνεχίσει τον αγώνα κατά της ποινικοποίησης της ομοφυλοφιλίας κατά κύρια προτεραιότητα, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την προαγωγή και προστασία της άσκησης όλων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από λεσβίες, ομοφυλόφιλους, αμφιφυλόφιλα, διεμφυλικά και μεσοφυλικά πρόσωπα (ΛΟΑΔΜ)·
7. παραμένει απολύτως πεπεισμένο ότι οι θανατικές καταδίκες δεν αποθαρρύνουν το λαθρεμπόριο ναρκωτικών, ούτε δρουν αποτρεπτικά σε σχέση με τη χρήση ναρκωτικών· καλεί τις χώρες που διατηρούν τη θανατική ποινή να εφαρμόσουν εναλλακτικές σε αυτήν λύσεις για αδικήματα που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, οι οποίες να εστιάζονται κυρίως σε προγράμματα για την πρόληψη της τοξικομανίας και για τον περιορισμό των επιβλαβών συνεπειών της·
8. επαναλαμβάνει τη σύστασή του προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη σύμφωνα με την οποία η κατάργηση της θανατικής ποινής για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά θα πρέπει να αποτελέσει προϋπόθεση για την χρηματοδοτική συνδρομή, την τεχνική βοήθεια, την οικοδόμηση ικανοτήτων και κάθε άλλου είδους υποστήριξη για πολιτικές κατά των ναρκωτικών·
9. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επαναβεβαιώσουν την απόλυτη αρχή ότι η ευρωπαϊκή βοήθεια και συνδρομή δεν μπορεί να διευκολύνει επιχειρήσεις επιβολής του νόμου που οδηγούν σε θανατικές καταδίκες και εκτελέσεις των συλληφθέντων·
10. εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τη βοήθεια και υποστήριξη για πολιτικές κατά των ναρκωτικών η οποία παρέχεται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη σε επιχειρήσεις δίωξης ναρκωτικών σε χώρες οι οποίες εφαρμόζουν τη θανατική ποινή για αδικήματα σχετικά με τα ναρκωτικά· ζητεί από την Επιτροπή να δημοσιεύει ετήσια έκθεση για τη χρηματοδότηση που παρέχει σε προγράμματα καταπολέμησης των ναρκωτικών σε χώρες που διατηρούν τη θανατική ποινή για αδικήματα σχετικά με τα ναρκωτικά·
11. καλεί την Επιτροπή να θέσει σε εφαρμογή χωρίς άλλη καθυστέρηση τις επιχειρησιακές κατευθυντήριες γραμμές που ορίζονται στο άρθρο 10 του κανονισμού IcSP και να τις εφαρμόσει αυστηρά στα προγράμματα για την οδό της κοκαΐνης και την οδό της ηρωίνης·
12. ζητεί από την Επιτροπή να συμμορφωθεί με τη σύσταση στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ναρκωτικά (2013-2016) όσον αφορά την «ανάπτυξη και εφαρμογή εργαλείου καθοδήγησης και αξιολόγησης των επιπτώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα», ώστε να εξασφαλίζεται η «αποτελεσματική ενσωμάτωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην εξωτερική δράση της ΕΕ για τα ναρκωτικά»·
13. παροτρύνει την ΕΥΕΔ, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παράσχουν οδηγίες για μια συνολική και αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική όσον αφορά τη θανατική ποινή, σε σχέση με τους δεκάδες Ευρωπαίους πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με εκτέλεση σε τρίτες χώρες, η οποία θα πρέπει να περιλαμβάνει ισχυρούς μηχανισμούς όσον αφορά την αναγνώριση, την παροχή νομικής συνδρομής και τη διπλωματική εκπροσώπηση·
14. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να διασφαλίσουν ότι η ειδική σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ σχετικά με το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών, τον Απρίλιο του 2016, θα εξετάσει τη χρήση της θανατικής ποινής για αδικήματα σχετιζόμενα με τα ναρκωτικά και θα καταδικάσει την εφαρμογή της·
15. υποστηρίζει όλους τους οργανισμούς του ΟΗΕ, τους διακυβερνητικούς περιφερειακούς φορείς και τις ΜΚΟ στις συνεχείς προσπάθειές τους να ενθαρρύνουν τα κράτη να καταργήσουν τη θανατική ποινή· τονίζει πως είναι πολύ σημαντικό το έργο της κοινωνίας των πολιτών στο πλαίσιο αυτό· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τη χρηματοδότηση έργων στον τομέα αυτόν, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μέσου για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου·
16. εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόσφατη κύρωση, εκ μέρους και νέων μερών, του δεύτερου προαιρετικού πρωτοκόλλου του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, το οποίο αποβλέπει στην κατάργηση της θανατικής ποινής, αυξάνοντας, έτσι, τον αριθμό των κρατών μερών σε 81, και καλεί όλα τα κράτη που δεν είναι μέρη του πρωτοκόλλου αυτού να το κυρώσουν άμεσα·
17. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στον Ειδικό Εντεταλμένο της ΕΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών της ΕΕ, στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, καθώς και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών του ΟΗΕ.