Έγγραφο συνόδου

 

B8‑1397/2015

14.12.2015

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

εν συνεχεία δήλωσης της Αντιπροέδρου της Επιτροπής / Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού

σχετικά με την 20ή επέτειο της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον

( 2015/2979(RSP) )

Igor Šoltes, Terry Reintke, Davor Škrlec, Ulrike Lunacek, Monika Vana, Ernest Urtasun, Bodil Valero, Reinhard Bütikofer

εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE

 

B8‑1397/2015

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την 20ή επέτειο της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον

( 2015/2979(RSP) )

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την Ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον, το γενικό της πλαίσιο και τα δώδεκα παραρτήματά της,

–  έχοντας υπόψη την Απόφαση 2247 (2015)[1] του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών με την οποία ανανεώνεται η έγκριση μιας δύναμης σταθεροποίησης υπό την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη,

–  έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 7 Ιουλίου 2005[2], της 15ης Ιανουαρίου 2009[3] και της 9ης Ιουλίου 2015[4] σχετικά με τη Σρεμπρένιτσα,

–  έχοντας υπόψη τα πολυάριθμα ψηφίσματά του σχετικά με τις εκθέσεις προόδου για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη,

–  έχοντας υπόψη τη συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, αφετέρου, που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 16 Ιουνίου 2008, και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουνίου 2015,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής της Βενετίας[5] της 11ης Μαρτίου 2005 σχετικά με τη συνταγματική κατάσταση στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και τις αρμοδιότητες του Ύπατου Εκπροσώπου,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 21 Νοεμβρίου 1995, το κείμενο της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον μονογραφήθηκε στο Ντέιτον του Οχάιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον υπογράφηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1995 στο Παρίσι και έθεσε τέρμα στον πιο αιματηρό πόλεμο στην Ευρώπη από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΟΗΕ υπολογίζει πως περίπου εκατό χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, και πολλές χιλιάδες τραυματίστηκαν σοβαρά, μεταξύ άλλων, δεκάδες χιλιάδες ήταν τα θύματα σεξουαλικής βίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πόλεμος στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη είχε ως αποτέλεσμα περισσότερα από δύο εκατομμύρια εκτοπισθέντα άτομα·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον ήταν αναγκαία μεν για τον τερματισμό της αιματοχυσίας, αλλά δεν έχει δυστυχώς δημιουργήσει ένα αύταρκες και λειτουργικό κράτος στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, σε αντίθεση με τις προσδοκίες και ελπίδες των πολλών μερών που συμμετείχαν στην ειρηνευτική διαδικασία·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου (Επιτροπή της Βενετίας) προέβη σε λεπτομερείς, μετριοπαθείς και πρακτικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση του Συντάγματος της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης με ολιστικό τρόπο·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2009 το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε στην υπόθεση Sejdić και Finci ότι τμήματα του σημερινού Συντάγματος της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης παραβιάζουν την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 2014, το Δικαστήριο εξέδωσε παρόμοια απόφαση στην υπόθεση Zornic·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το λεγόμενο «Πακέτο του Απριλίου» του 2006 των συνταγματικών τροποποιήσεων, το οποίο υποστήριξαν οι εκπρόσωποι των περισσότερων εκ των κυρίων κομμάτων στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, περιέχει σειρά προτάσεων με τις οποίες θα έπρεπε να ενισχυθούν οι εξουσίες σε επίπεδο κράτους και να αντιμετωπιστούν ορισμένες δυσλειτουργίες στο νομοθετικό και το εκτελεστικό σκέλος της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, απέτυχε για δύο μόνο ψήφους να συγκεντρώσει το ελάχιστο όριο ψήφων που απαιτείτο για να εγκριθεί ·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το παράρτημα VII της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί πλήρως· λαμβάνοντας υπόψη ότι παραμένει η ανάγκη για δίκαιες, ολοκληρωμένες και βιώσιμες λύσεις για τους εκτοπισθέντες στο εσωτερικό της χώρας, τους πρόσφυγες και άλλα πρόσωπα που έχουν πληγεί από συγκρούσεις και για την επίτευξη προόδου όσον αφορά την κοινωνικοοικονομική ένταξη όσων επέστρεψαν·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, υπάρχουν ακόμη 11 000 αγνοούμενοι, των οποίων η τύχη παραμένει άγνωστη[6]·

1.  αποτίει φόρο τιμής στο ιστορικό γεγονός της μονογράφησης και υπογραφής της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον, που πραγματοποιήθηκαν στις 21 Νοεμβρίου 1995 στο Ντέιτον και στις 14 Δεκεμβρίου στο Παρίσι αντιστοίχως, που έθεσε τέρμα σε μια τρομερή ένοπλη σύγκρουση στην καρδιά της Ευρώπης, η οποία στιγματίστηκε από μαζικής κλίμακας εκστρατείες εθνοκάθαρσης, γενοκτονία και αναρίθμητα εγκλήματα πολέμου·

2.  χαιρετίζει το γεγονός ότι από τον Νοέμβριο του 1995 δεν έχουν συμβεί σοβαρά γεγονότα για την ασφάλεια ή στρατιωτικά συμβάντα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την Ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, και ότι η ασφάλεια έχει βελτιωθεί σταθερά κατά τα τελευταία 20 έτη, με αποτέλεσμα να βρίσκεται πλέον σε ικανοποιητικό επίπεδο·

3.  υπενθυμίζει ότι η Ειρηνευτική Συμφωνία του Ντέιτον έχει 12 παραρτήματα, τα οποία αφορούν διάφορα θέματα, όπως οι στρατιωτικές πτυχές (παράρτημα 1α), η περιφερειακή σταθεροποίηση (παράρτημα 1Β), το Σύνταγμα (παράρτημα 4), τα ανθρώπινα δικαιώματα (Παράρτημα 6) και οι πρόσφυγες και εκτοπισθέντες (παράρτημα 7)· τονίζει την ανάγκη να ληφθεί υπόψη ότι η 20ή επέτειος αποτελεί ευκαιρία για να αξιολογηθεί η εφαρμογή όλων των επιμέρους παραρτημάτων·

4.  εκφράζει τη βαθιά του πεποίθηση ότι το υφιστάμενο σύνταγμα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, όπως ορίζεται στο παράρτημα 4, χρήσει επείγουσας μεταρρύθμισης, προκειμένου να επιτρέψει στο κράτος να λειτουργήσει προς όφελος όλων των πολιτών του και να επιτρέψει την ένταξη στην ΕΕ· υπογραμμίζει, επίσης, το γεγονός ότι η οικονομική ευημερία είναι δυνατή μόνον εφόσον βασίζεται σε μια κοινωνία και ένα κράτος με δημοκρατικούς θεσμούς και χωρίς αποκλεισμούς·

5.  επαναβεβαιώνει την προσήλωση της ΕΕ στην ευρωπαϊκή προοπτική και στην περαιτέρω ενταξιακή διαδικασία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και όλων των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων· πιστεύει ότι η περιφερειακή συνεργασία και η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι ο καλύτερος τρόπος για την προώθηση της συμφιλίωσης και την υπέρβαση του μίσους και των διαιρέσεων·

6.  υπενθυμίζει προηγούμενες δηλώσεις του σχετικά με τον τρόπο μεταρρύθμισης του συντάγματος του Ντέιτον και την επιμονή του σχετικά με τα ακόλουθα στοιχεία:

•  το κράτος θα πρέπει να έχει επαρκείς νομοθετικές, δημοσιονομικές, εκτελεστικές και δικαστικές εξουσίες για να λειτουργεί ως μέλος της ΕΕ, να καθιερώσει και να διατηρήσει μια λειτουργική ενιαία αγορά, και να προωθήσει την οικονομική και κοινωνική συνοχή,

•  ο αριθμός διοικητικών επιπέδων που εμπλέκονται στη διαχείριση της χώρας θα πρέπει να είναι ανάλογος με τους δημοσιονομικούς πόρους της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και θα πρέπει να βασίζεται σε αποδοτική, συνεκτική και αποτελεσματική ανάθεση αρμοδιοτήτων·

•  η διασφάλιση ζωτικών εθνικών συμφερόντων εντός της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης πρέπει να είναι συμβατή με την ικανότητα της χώρας να δρα· απαιτείται μια σαφής, περιεκτική αλλά ταυτόχρονα και συσταλτική ερμηνεία της έννοιας του «εθνικού συμφέροντος ζωτικής σημασίας» ούτως ώστε να προλαμβάνεται κάθε αδικαιολόγητη προσφυγή στον μηχανισμό της αρνησικυρίας βάσει εθνοτικών κινήτρων με σκοπό την παρεμπόδιση·

•  η ανάγκη για ενδελεχή αναθεώρηση του μηχανισμού που διέπει το δικαίωμα αρνησικυρίας, το οποίο θα πρέπει να περιοριστεί μόνο στα ζητήματα η εξέταση των οποίων εμπίπτει στην κοινή αρμοδιότητα κράτους και συστατικών μερών·

•  όλες οι εθνικές μειονοτικές κοινότητες πρέπει να απολαμβάνουν των ιδίων δικαιωμάτων ως λαοί που απαρτίζουν τη χώρα και τούτο περιλαμβάνει την κατάργηση των περιορισμών με βάση την εθνότητα όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, κατά συμμόρφωση με τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Aνθρώπου και τις σχετικές γνωμοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής επιτροπής για τη δημοκρατία διά του νόμου (Επιτροπή της Βενετίας) και του Συμβουλίου της Ευρώπης·

7.  καλεί όλα τα πολιτικά κόμματα να λάβουν μέρος σε αυτή τη διαδικασία με εποικοδομητικό και ανοιχτό τρόπο και να κάνουν χρήση των συμβουλών και της καθοδήγησης που μπορεί να παράσχει η Επιτροπή της Βενετίας κατά τη διαδικασία αυτή· χαιρετίζει και υποστηρίζει τις προσπάθειες των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών να επηρεάσουν τη διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης· εκφράζει την ικανοποίησή του για τις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου του Σεπτεμβρίου 2015 σχετικά με το σχέδιο δράσης για την εφαρμογή των αποφάσεων του ΕΔΑΔ επί των υποθέσεων Sejdić-Finci και Zornic και για τη σύσταση επιτροπής που θα συντάξει τις συνταγματικές τροποποιήσεις·

8.  επαναλαμβάνει την υποχρέωση να τεθεί σε εφαρμογή το παράρτημα 7 της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον για την εξασφάλιση ασφαλούς επανόδου και δίκαιων, ολοκληρωμένων και βιώσιμων λύσεων για τους εκτοπισθέντες στο εσωτερικό της χώρας, τους πρόσφυγες και άλλα άτομα που επλήγησαν από τις συγκρούσεις· σημειώνει με ανησυχία ότι εξακολουθούν να υπάρχουν 84.500 εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα (ΕΕA) στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη· ζητεί την αποτελεσματική εφαρμογή της αναθεωρημένης στρατηγικής όσον αφορά το παράρτημα VII της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ντέιτον·

9.  ζητεί να σταματήσει η διαιρετική εθνικιστική και αποσχιστική ρητορεία που πολώνει την κοινωνία και υπονομεύει τον βασική πυρήνα της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιτον· εκφράζει έντονη ανησυχία για τη δήλωση που εγκρίθηκε στις 25 Απριλίου 2015 από το συνέδριο της Συμμαχίας των Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD) στο ανατολικό Σαράγεβο, η οποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σχετικά με την ανεξαρτησία της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας το 2018· Εκφράζει επίσης ανησυχία σχετικά με τις προετοιμασίες όσον αφορά τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σε επίπεδο οντότητας σχετικά με τη δικαστική οργάνωση σε επίπεδο κράτους στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας υπογραμμίζει το γεγονός ότι, βάσει της Συμφωνίας του Ντέιτον, η Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας δεν έχει δικαίωμα απόσχισης· υπενθυμίζει ότι, με την έγκριση της γραπτής δέσμευσης, όλες οι πολιτικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της SNSD, έχουν δεσμευτεί να σέβονται την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την πολιτική ανεξαρτησία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης·

10.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις των κρατών μελών, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια της Βοσνίας Ερζεγοβίνης, καθώς και στις επιμέρους οντότητες της χώρας, και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων.

[1]  http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2247 (2015)
[2]  ΕΕ C 157 E της 6.7.2006, σ. 468.
[3]  ΕΕ C 46 E της 24.2.2010, σ. 111.
[4]  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P 8_TA (2015) 0276.
[5]  http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD (2005) 004//e
[6]  https://www.icrc.org/en/document/srebrenica-twenty-years-let-us-not-forget