Έγγραφο συνόδου
14.12.2015
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία δήλωσης της Αντιπροέδρου της Επιτροπής / Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας
σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού
σχετικά με την 20ή επέτειο της Συμφωνίας Ειρήνης του Ντέιτον
( 2015/2979(RSP) )
Knut Fleckenstein, Tanja Fajon, Afzal Khan, Tonino Picula, Victor Boştinaru, Richard Howitt, Eric Andrieu, Νίκος Ανδρουλάκης, Francisco Assis, Zigmantas Balčytis, Hugues Bayet, Brando Benifei, Goffredo Maria Bettini, José Blanco López, Vilija Blinkevičiūtė, Simona Bonafè, Nicola Caputo, Nessa Childers, Andrea Cozzolino, Andi Cristea, Miriam Dalli, Viorica Dăncilă, Nicola Danti, Isabella De Monte, Monika Flašíková Beňová, Eugen Freund, Doru-Claudian Frunzulică, Eider Gardiazabal Rubial, Enrico Gasbarra, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Neena Gill, Ana Gomes, Theresa Griffin, Sylvie Guillaume, Sergio Gutiérrez Prieto, Cătălin Sorin Ivan, Liisa Jaakonsaari, Juan Fernando López Aguilar, Javi López, Andrejs Mamikins, Louis-Joseph Manscour, Κώστας Μαυρίδης, Marlene Mizzi, Sorin Moisă, Csaba Molnár, Alessia Maria Mosca, Victor Negrescu, Momchil Nekov, Δημήτρης Παπαδάκης, Emilian Pavel, Vincent Peillon, Miroslav Poche, Liliana Rodrigues, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Daciana Octavia Sârbu, Christel Schaldemose, Siôn Simon, Renato Soru, Tibor Szanyi, Elena Valenciano, Julie Ward, Boris Zala, Flavio Zanonato
εξ ονόματος της Ομάδας S&D
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την 20ή επέτειο της Συμφωνίας Ειρήνης του Ντέιτον
( 2015/2979(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τη Γενική Συμφωνία Πλαίσιο για την Ειρήνη στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τα παραρτήματά της, η οποία συνήφθη στο Ντέιτον στις 21 Νοεμβρίου 1995 και υπογράφηκε επίσημα στο Παρίσι στις 14 Δεκεμβρίου 1995,
– έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του σχετικά με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τη Σρεμπρένιτσα,
– έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Sejdic και Finci κατά Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (υποθέσεις αριθ. 27996/06 και 34836/06) της 22ας Δεκεμβρίου 2009,
– έχοντας υπόψη τη συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης (ΣΣΣ) μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (Β-Ε), αφετέρου, που υπογράφηκε στο Λουξεμβούργο στις 16 Ιουνίου 2008, και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουνίου 2015,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Γενική Συμφωνία Πλαίσιο, γνωστότερη ως Συμφωνία Ειρήνης του Ντέιτον, τερμάτισε τις φρικαλεότητες του πολέμου της Βοσνίας και έφερε την ειρήνη στη Β-Ε·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα συμβαλλόμενα μέρη της Συμφωνίας του Ντέιτον ανέλαβαν τη δέσμευση, μεταξύ άλλων, να απέχουν από οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας της Β-Ε· ότι άλλες διατάξεις της συμφωνίας παραμένουν βάσιμες έως σήμερα·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συμφωνία του Ντέιτον και ιδίως το παράρτημα 4 αυτής, προσέφεραν ένα Σύνταγμα στη Β-Ε, το οποίο εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ σήμερα· ότι, ωστόσο, αυτές οι συνταγματικές διευθετήσεις καθιστούν δυσχερή και αναποτελεσματική τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων και τη λειτουργία των θεσμών δεδομένου ότι διατηρούν τη βοσνιακή κοινωνία διαιρεμένη κατά εθνοτικές γραμμές· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνταγματικά βασιζόμενη διάκριση η οποία εμποδίζει πολίτες που δεν δηλώνουν ότι ανήκουν σε έναν από τους τρείς συνιστώντες λαούς της χώρας από το να θέσουν υποψηφιότητα στις εκλογές παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι την 1η Ιουνίου 2015 τέθηκε σε ισχύ η Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης μεταξύ της Β-Ε και της ΕΕ και εγκρίθηκε ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων το οποίο άρχισε να υλοποιείται από τις αρχές της Β-Ε, σύμφωνα με την ανανεωμένη προσέγγιση της ΕΕ απέναντι στη Β-Ε που αποβλέπει στο να αντιμετωπιστεί η δύσκολη κοινωνικο-οικονομική κατάσταση και να γίνουν περαιτέρω βήματα προόδου προς την ενοποίηση με την ΕΕ· ότι η χώρα προτίθεται να υποβάλει στο εγγύς μέλλον αίτηση ένταξης στην ΕΕ·
1. τιμά τη σύναψη της Συμφωνίας του Ντέιτον, που αποτέλεσε μια μεγάλη νίκη για τη διπλωματία απέναντι στον πόλεμο, τερματίζοντας μια σύγκρουση που είχε ως αποτέλεσμα φρικαλεότητες που προκάλεσαν αποτροπιασμό σε ολόκληρο τον κόσμο, στοίχισε πάνω από 100.000 ζωές και εκτόπισε εκατομμύρια ανθρώπους·
2. χαιρετίζει τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί όσον αφορά την επιστροφή των προσφύγων και των εσωτερικά εκτοπισμένων, την ανοικοδόμηση και την επιστροφή ιδιοκτησίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παραρτήματος VII της Συμφωνίας του Ντέιτον· επιμένει στην ανάγκη για πλήρη εφαρμογή του παραρτήματος και της συναφούς στρατηγικής· ζητεί καλύτερο συντονισμό των προσπαθειών σε όλα τα επίπεδα και να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στους πιο ευάλωτους εκτοπισμένους, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά και των γυναικών που έχουν πέσει θύματα βίας· υπογραμμίζει την ανάγκη για τοπική ενσωμάτωση όσων δεν έχουν μπορέσει να επιστρέψουν στις περιοχές προέλευσής τους· επισημαίνει με λύπη ότι, σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, υπάρχουν ακόμη περίπου 7.000 αγνοούμενοι, των οποίων η τύχη παραμένει άγνωστη
3. παρατηρεί ότι, παρά τους περιορισμούς της, η Συμφωνία του Ντέιτον παραμένει το θεμέλιο της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας, της διεθνούς προσωπικότητας και της πολιτικής ανεξαρτησίας της Β-Ε· τονίζει ότι, μέσα σε αυτές τις δύο δεκαετίες, σημειώθηκε πρόοδος στη χώρα και στην περιοχή, αλλά ότι απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της συμφιλίωσης και της ανάπτυξης και εδραίωσης της δημοκρατίας·
4. εκφράζει τη λύπη του διότι η κοινωνία της Β-Ε εξακολουθεί να είναι διαιρεμένη σύμφωνα με εθνοτικές γραμμές και διότι δεν έχει εφαρμοσθεί η απόφαση του ΕΣΔΑ σχετικά με την υπόθεση Sejdić-Finci· καλεί την ΕΕ να εντείνει τις προσπάθειες που αποβλέπουν στη διευκόλυνση συμφωνίας μεταξύ των συνιστώντων λαών σχετικά με την εκτέλεση της απόφασης, που να εγγυάται ίσα δικαιώματα για όλους τους πολίτες της Β-Ε και να διευρύνει περαιτέρω τις δεσμεύσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
5. υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η κοινωνία των πολιτών από τη βάση στη διαδικασία ειρήνευσης και συμφιλίωσης και ιδίως η συμμετοχή νέων σε διαπολιτισμικό διάλογο και ανταλλαγές, όπως και στον πολιτικό στίβο· επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο ακτιβιστών του πολιτιστικού τομέα, καλλιτεχνών, συγγραφέων και πανεπιστημιακών στην προώθηση του διαλόγου και της κατανόησης μεταξύ των διάφορων ομάδων της κοινωνίας· ζητεί την προώθηση της εκπαίδευσης σε θέματα δημοκρατίας, θεμελιωδών δικαιωμάτων και ιδιότητας του πολίτη στη Βοσνία·
6. εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για τις συνεχιζόμενες προετοιμασίες για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στη Σερβική Δημοκρατία της Β-Ε σχετικά με το Δικαστήριο και την Εισαγγελία της Β-Ε, κάτι που θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί αμφισβήτηση της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της Β-Ε· καταδικάζει, περαιτέρω, την πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης της Σερβικής Δημοκρατίας της Β-Ε να αναστείλει τη συνεργασία με ορισμένες δικαστικές υπηρεσίες και υπηρεσίες επιβολής του νόμου στη χώρα· τονίζει ότι οποιεσδήποτε αδυναμίες του δικαστικού συστήματος της Β-Ε και άλλα ζητήματα κράτους δικαίου πρέπει να εξετάζονται στο πλαίσιο του διαρθρωμένου διαλόγου σε θέματα δικαιοσύνης· επαναλαμβάνει τη δέσμευση σύμφωνα με την οποία βασικές προτεραιότητες του διαρθρωμένου διαλόγου είναι να διατηρηθεί η μεταρρύθμιση του δικαστικού τομέα και τα ζητήματα που συνδέονται με την αντιμετώπιση των εγκλημάτων πολέμου·
7. υπογραμμίζει ότι, σύμφωνα με τη Συμφωνία Ειρήνης του Ντέιτον, οι οντότητες δεν έχουν δικαίωμα σε απόσχιση· υπενθυμίζει περαιτέρω ότι, με την έγκριση της γραπτής δέσμευσης, όλες οι πολιτικές δυνάμεις έχουν δεσμευτεί να σέβονται την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την πολιτική ανεξαρτησία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης·
8. υπενθυμίζει ότι η Συνθήκη του Ντέιτον αναγνώρισε ότι μόνο οι κεντρικές αρχές μπορούν να εκπροσωπούν τη χώρα σε διεθνείς οργανισμούς, αλλά ότι η δυσκίνητη γραφειοκρατική δομή και η περίπλοκη, χρονοβόρα και αναποτελεσματική διαδικασία λήψης αποφάσεων στη Β-Ε μπορεί να έχουν επιβλαβή αντίκτυπο στις προοπτικές ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της χώρας και να υπονομεύσουν την ικανότητα της χώρας να λειτουργεί ως μελλοντικό μέλος της ΕΕ· εκφράζει τη λύπη του διότι, μετά τη θέση σε ισχύ της ΣΣΣ και σύμφωνα με τους κανόνες και τις υποχρεώσεις της, δεν έχει συσταθεί σε σώμα η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΚΕΣΣ) λόγω του αιτήματος από την πλευρά της Β-Ε να εισαχθεί εθνοτική διάσταση στους κοινούς κανόνες διαδικασίας· παροτρύνει τις αρχές της Β-Ε να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της λειτουργικότητας σε στενή συνεργασία με την επιτροπή της Βενετίας· ζητεί από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να προβληματιστούν σχετικά με τη δυνατότητα ενεργού συμμετοχής τους στις προσπάθειες εξεύρεσης βιώσιμης λύσης στο θέμα των συνταγματικών ρυθμίσεων της Β-Ε·
9. επαναλαμβάνει, 20 χρόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Ντέιτον, τη δέσμευση της Ευρώπης για την ειρήνη και την ευημερία στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη· υποστηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας και ενθαρρύνει πολιτικές μεταρρυθμίσεις που θα προωθήσουν την κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη και θα βελτιώσουν τη λειτουργία του κράτους, εξασφαλίζοντας μια καλύτερη ζωή για όλους τους πολίτες της χώρας· τάσσεται κατηγορηματικά εναντίον της εθνικιστικής ρητορικής, η οποία θα μπορούσε να υπονομεύσει την πρόοδο που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής·
10. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Αντιπρόεδρο/Ύπατη Εκπρόσωπο, στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Προεδρία της Β-Ε, το Συμβούλιο Υπουργών της Β-Ε, την Κοινοβουλευτική Συνέλευσης της Β-Ε, τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια της Ομοσπονδίας της Β-Ε και της Σερβικής Δημοκρατίας της Β-Ε, τις κυβερνήσεις των 10 επαρχιών/καντονιών, και στα συμβαλλόμενα μέρη της Συμφωνίας Ειρήνης του Ντέιτον.