Zittingsdocument
14.1.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
ter ondersteuning van het vredesproces in Colombia
( 2015/3033(RSP) )
Ernest Urtasun, Barbara Lochbihler, Ulrike Lunacek, Tamás Meszerics, Molly Scott Cato, Jordi Sebastià, Igor Šoltes, Josep-Maria Terricabras, Bodil Valero
namens de Verts/ALE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement ter ondersteuning van het vredesproces in Colombia
( 2015/3033(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn talrijke resoluties over de situatie in Colombia, onder meer over de mensenrechten in het land, alsook de resoluties ter ondersteuning van eerdere vredesprocessen,
– gezien de bijzondere betrekkingen die de EU met Colombia onderhoudt op politiek vlak en op het gebied van handel en samenwerking,
– gezien de tot dusver in Havana bereikte akkoorden over de uitgebreide plattelandshervorming, politieke participatie en democratische opening met het oog op vredesopbouw, over de oplossing van het drugsprobleem en de rechten van slachtoffers, en over een alomvattend rechtsstelsel,
– gezien punt 44 van de boodschap van de EP-delegatie in de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering (EuroLat) aan de tweede EU-CELAC-top in Brussel over de beëindiging van het interne conflict tussen de regering van Colombia en de FARC, en de op 11 juni 2015 aan het eind van de top aangenomen Verklaring van Brussel,
– gezien de verklaring die de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Federica Mogherini, op 24 september 2015 heeft afgelegd over de overeenkomst inzake overgangsjustitie in Colombia, alsook haar verklaring van 1 oktober 2015 waarbij Eamon Gilmore werd benoemd tot speciaal vertegenwoordiger van de Unie voor het vredesproces in Colombia,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de EU en Colombia op dialoog berustende politieke betrekkingen met elkaar onderhouden, uitgaande van wederzijds respect in het kader van het memorandum van overeenstemming van 28 november 2009 en, sinds 2009, van een op mensenrechten gerichte politieke dialoog;
B. overwegende dat er sinds 2013 een kader voor nauwe economische en commerciële samenwerking tussen de EU en Colombia bestaat dat is ingesteld bij de handelsovereenkomst tussen Colombia en Peru enerzijds en de EU en haar lidstaten anderzijds, welke een mensenrechtenclausule bevat (artikel 1), en dat met name berust op het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling;
C. overwegende dat op 19 november 2012 in Havana (Cuba) van start werd gegaan met de "Mesa de Dialogo" (gesprekstafel) tussen de regering van Colombia en de FARC, na de ondertekening van het Algemeen Akkoord over de beëindiging van het conflict en de opbouw van een stabiele en duurzame vrede, waarmee gevolg werd gegeven aan de wens van het Colombiaanse volk om in vrede te leven en met name werd erkend dat de opbouw van vrede een zaak van de volledige bevolking is, dat de staat de plicht heeft de mensenrechten op het gehele grondgebied te bevorderen en dat eerlijke economische en maatschappelijke ontwikkeling een waarborg voor vrede is en een absolute voorwaarde vormt voor de inclusieve en duurzame groei van het land;
D. overwegende dat de onderhandelaars in Havana akkoorden hebben bereikt over een nieuwe Colombiaanse landbouw en een uitgebreide plattelandshervorming, over politieke participatie en democratische opening met het oog op vredesopbouw, en over de oplossing van het drugsprobleem;
E. overwegende dat de regering van Colombia en de FARC op 15 december 2015 de sluiting van een akkoord over de slachtoffers van het conflict hebben aangekondigd, het zogenaamde integraal systeem voor waarheid, gerechtigheid, schadeloosstelling en niet-herhaling, met inbegrip van een bijzondere rechtspraak voor vrede, en een verbintenis ten aanzien van de mensenrechten; overwegende dat dit akkoord de oprichting omvat van de commissie voor de opheldering van de waarheid, samenleven en niet-herhaling, alsook van de speciale eenheid voor de zoektocht naar personen die in de context en als gevolg van het conflict als vermist zijn opgegeven, en van de eenheid voor onderzoek naar en ontmanteling van criminele organisaties, met inbegrip van de organisaties die als opvolgers van de paramilitaire groeperingen te boek staan;
F. overwegende dat dit akkoord een fundamentele stap voorwaarts in de richting van de opbouw van een stabiele en duurzame vrede betekent, waarbij alle slachtoffers van het conflict niet alleen worden erkend als slachtoffers, maar ook en vooral als burgers met rechten, met name hun recht op deelname aan de opheldering van de waarheid en op compensatie voor de schade die zij hebben geleden in het kader van het gewapende maatschappelijk en politiek conflict;
G. overwegende dat er in Colombia geen garanties bestaan voor mensenrechtenverdedigers, met name voor wie land verdedigt tegen agro-industriële projecten en ontginningsactiviteiten;
H. overwegende dat in het vredesproces een sleutelrol is weggelegd voor het maatschappelijk middenveld, bestaande uit mensenrechtenorganisaties, vrouwenorganisaties, plattelandsgemeenschappen, afro-Colombiaanse gemeenschappen en inheemse bevolkingsgroepen, die allerlei initiatieven en voorstellen op lokaal, regionaal en nationaal niveau hebben gelanceerd;
I. overwegende dat de totstandbrenging van stabiele en duurzame vrede in Colombia – een proces dat veel verder gaat dan de beëindiging van het meer dan vijftig jaar aanslepende gewapende interne conflict waarbij miljoenen slachtoffers zijn gevallen – in de eerste plaats een prioriteit voor Colombia is, maar tevens voor de Europese Unie en de internationale gemeenschap, hetgeen blijkt uit de talrijke steunbetuigingen aan het vredesproces van verschillende landen en regionale en internationale organisaties, waaronder de Europese Unie zelf;
1. is ingenomen met de tot dusver bereikte akkoorden, die van cruciaal belang zijn om tot een definitief vredesakkoord te komen;
2. veroordeelt al het in het kader van dit conflict veroorzaakte leed en is van mening dat deze overeenkomsten beslissende stappen vormen om te komen tot een stabiel en duurzaam vredesakkoord dat een eind maakt aan een ruim vijftig jaar aanslepend intern gewapend conflict, vooral rekening houdt met het recht van de slachtoffers van het conflict op volledige, daadwerkelijke en billijke schadeloosstelling voor de door hen geleden lichamelijke, geestelijke en materiële schade, en garandeert dat de feiten zich niet meer kunnen voordoen;
3. erkent de grote politieke inspanningen, het realisme en de volharding die zowel de regering van Colombia als de FARC hebben laten zien om hun tegengestelde standpunten dichter bij elkaar te brengen en geleidelijk aan verstandhouding te kweken waardoor vorderingen konden worden geboekt bij de onderhandelingen;
4. spreekt zijn krachtige steun uit voor de lopende besprekingen om zo vlug mogelijk tot een definitieve wapenstilstand en een volledige stopzetting van de vijandelijkheden te komen; verzoekt alle Colombiaanse politieke krachten in dit verband te streven naar een consensus over een dergelijk akkoord;
5. roept ertoe op het lopende proces uit te breiden tot het Nationaal Bevrijdingsleger of, in voorkomend geval, een parallel onderhandelingsproces aan te vatten dat in soortgelijke omstandigheden kan verlopen, aangezien een duurzame vrede niet mogelijk is zonder alle conflictpartijen te betrekken;
6. is in het bijzonder ingenomen met het akkoord over punt 5 (Slachtoffers) van de agenda van het Algemeen Akkoord tussen de regering van Colombia en de Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC), met inbegrip van de oprichting van de commissie voor de opheldering van de waarheid, samenleven en niet-herhaling, de speciale eenheid voor de zoektocht naar personen die in de context en als gevolg van het conflict als vermist zijn opgegeven, de bijzondere rechtspraak voor vrede, en de specifieke herstelmaatregelen en waarborgen ter voorkoming van herhaling, alsook de eenheid voor onderzoek naar en ontmanteling van criminele organisaties, met inbegrip van de organisaties die als opvolgers van de paramilitaire groeperingen te boek staan;
7. stelt met voldoening vast dat het vredesakkoord in overeenstemming lijkt te zijn met het internationaal strafrecht en humanitair recht alsook met de internationale mensenrechteninstrumenten en -normen aangezien er voor misdaden tegen de menselijkheid, genocide en ernstige oorlogsmisdrijven geen amnestie of kwijtschelding mogelijk is; wijst op de bevoegdheid die bij het bestaande internationale recht aan multilaterale mensenrechteninstellingen en het Internationaal Strafhof is verleend om toezicht te houden op de naleving van internationale normen;
8. benadrukt dat er doeltreffende systemen moeten worden opgezet om een beeld te krijgen van het verband tussen misdrijven en het gewapende conflict, om te voorkomen dat gemeenrechtelijke misdrijven die buiten de context van het gewapende conflict zijn gepleegd, aan de bijzondere rechtspraak worden voorgelegd;
9. is ingenomen met het bereikte akkoord over de oprichting van een commissie voor de opheldering van de waarheid, samenleven en niet-herhaling, die zal dienen als onafhankelijk, neutraal en buitengerechtelijk mechanisme dat tot doel heeft, uitgaande van getuigenissen van slachtoffers, tot een waarheidsgetrouw relaas van de gebeurtenissen te komen, want pas wanneer duidelijk is wat er in het verleden is gebeurd en wie waarvoor verantwoordelijk was, is het mogelijk aan een harmonieuze toekomst te bouwen, de rechten van alle slachtoffers in aanmerking te nemen en stevige waarborgen ter voorkoming van herhaling te bieden;
10. erkent ook de belangrijke rol die tot dusver is gespeeld door Cuba en Noorwegen, die garant staan voor het vredesproces, en Chili en Venezuela, die het proces begeleiden;
11. is verheugd over het besluit dat de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie, Federica Mogherini, op 1 oktober 2015 heeft genomen om Eamon Gilmore, voormalig vicepremier en voormalig minister van buitenlandse zaken en handel van de Republiek Ierland, te benoemen tot speciale vertegenwoordiger van de Unie voor het vredesproces in Colombia; verbindt zich ertoe alle nodige inspanningen te leveren om de nieuwe speciale vertegenwoordiger zo snel mogelijk de nodige begrotingsmiddelen te verstrekken om zijn belangrijke opdracht met succes te kunnen vervullen; verzoekt de speciale vertegenwoordiger met beide partijen en het Colombiaanse maatschappelijk middenveld bijeen te komen;
12. verklaart zich nogmaals bereid alle nodige bijstand te verlenen ter ondersteuning van de uitvoering van het definitieve vredesakkoord, en roept de lidstaten van de Europese Unie daartoe andermaal op een trustfonds op te richten bedoeld als ondersteuning tijdens de periode na het conflict; is van mening dat dit fonds in samenspraak met beide partijen moet worden beheerd en dat de gemeenschappen en maatschappelijke organisaties er rechtstreeks toegang toe moeten krijgen, waarbij moet worden gewaarborgd dat de door de slachtoffers geformuleerde prioriteiten inzake waarheid, gerechtigheid, schadeloosstelling en waarborgen ter voorkoming van herhaling erin tot uiting komen met het oog op de opbouw van een stabiele en duurzame vrede;
13. verklaart nogmaals dat geweld geen legitieme methode voor politieke strijd vormt, en verzoekt diegenen die daar wel van overtuigd waren, om de democratie met al haar gevolgen en verplichtingen te omhelzen, met als eerste stap het definitief neerleggen van de wapens; roept in dit verband op tot eerbiediging van het recht van de oppositie om haar politieke activiteiten uit te oefenen zonder de stelselmatige vervolging waarvan zij in het verleden het slachtoffer was;
14. dringt andermaal aan op de volledige en voortdurende waarborging van de mensenrechten door het Colombiaanse politieke systeem en de instellingen in het hele land, en op de volledige uitroeiing van het geweld in het land, waar het vijftigjarige conflict bij bepaalde overheidsinstellingen soms heeft geleid tot onwettige reacties en tot gebruiken en gedragingen die niet stroken met de rechtsstaat en de nodige eerbiediging van de mensenrechten; verlangt in dit verband bescherming voor mensenrechtenactivisten in Colombia en waarborging van de vrijheid van vereniging en het recht om vreedzaam te betogen; wijst erop dat het recht op vreedzaam demonstreren en het recht op collectieve meningsuiting van fundamenteel belang zijn voor het bestaan van een vrije en democratische samenleving[1], zoals door verscheidene VN-rapporteurs is gesteld;
15. wijst op de belangrijke rol die het Bureau van de hoge commissaris van de VN voor de mensenrechten in Colombia kan spelen om na de ondertekening van de vredesakkoorden op de mensenrechtensituatie toe te zien;
16. roept Colombia ertoe op gevolg te geven aan de aanbeveling van de hoge commissaris van de VN voor de mensenrechten en de paramilitaire groeperingen te ontmantelen: "de staat moet na de demobilisatie gepleegd geweld door groeperingen die banden met de georganiseerde misdaad onderhouden, holistisch aanpakken, rekening houdend met de door de politie te waarborgen openbare veiligheid, de gerechtelijke bestrijding van straffeloosheid, de verantwoordelijkheid van ambtenaren om corruptie te voorkomen, en maatregelen ter bestrijding van armoede en uitsluiting";
17. roept Colombia ertoe op geen wetgeving aan te nemen die indruist tegen de besprekingen in Havana, het nationale ontwikkelingsplan aan de bereikte akkoorden en aan vredesopbouw op territoriaal niveau aan te passen, en daarbij het recht op voorafgaande raadpleging in acht te nemen, ervoor te zorgen dat intern ontheemden en vluchtelingen in gepaste omstandigheden kunnen terugkeren, en de teruggave van grond te waarborgen;
18. verbindt zich ertoe een gemengde parlementaire groep op te richten om toe te zien op de uitvoering van de bereikte akkoorden en de mensenrechtensituatie in Colombia in deze belangrijke fase na het conflict;
19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het roulerend voorzitterschap van de EU, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering en de regering en het congres van de Republiek Colombia.