Zittingsdocument
14.1.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de steun aan het vredesproces in Colombia
( 2015/3033(RSP) )
Javier Couso Permuy, Neoklis Sylikiotis, Paloma López Bermejo, Angela Vallina, Marina Albiol, Sofia Sakorafa, Takis Hadjigeorgiou, Fabio De Masi, Rina Ronja Kari, Helmut Schölz, Katerina Konecna, Jiri Mastalka, Marie-Christine Vergiat, Miguel Urban, Tania González, Xabier Benito, Lola Sánchez, Estefanía Torres, Barbara Spinelli, Inês Zuber, Kostas Chrysogonos, Dimitrios Papadimoulis, Stelios Kouloglou
namens de GUE/NGL-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de steun aan het vredesproces in Colombia
( 2015/3033(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over de toestand in Colombia,
– gezien de gezamenlijke persverklaring nr. 60 over de overeenkomst betreffende een bijzondere rechtspraak voor vrede, die op 23 september 2015 in Havana werd ondertekend,
– gezien de gezamenlijke verklaringen nrs. 61, 62, 63 en met name nr. 64 betreffende de overeenkomst over de slachtoffers van het conflict: "Sistema Integral de Verdad, Justicia, Reparación y No Repetición" (integraal systeem voor waarheid, gerechtigheid, schadeloosstelling en niet-herhaling), met inbegrip van de bijzondere rechtspraak voor vrede, en de verbintenis ten aanzien van de mensenrechten, getekend op 15 december 2015 te Havana, evenals de gezamenlijke ontwerpovereenkomst "Punto 5: Acuerdo sobre las Víctimas del Conflicto" (Punt 5: Overeenkomst betreffende de slachtoffers van het conflict) van dezelfde datum,
– gezien de verklaring van Brussel van juni 2016 van de linkse parlementsleden van de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering betreffende het vredesproces in Colombia,
– gezien punt 44 van de boodschap van de EP-delegatie in de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering (EuroLat) aan de tweede top EU-Celac in Brussel over de beëindiging van het interne conflict tussen de regering van Colombia en de FARC,
– gezien de Verklaring van Brussel, die op 11 juni 2015 aan het einde van de tweede top EU-Celac is vastgesteld,
– gezien de verklaringen van de hoge vertegenwoordiger van de EU, Federica Mogherini, van 16 december 2015 betreffende de overeenkomst van 24 september 2015 over de slachtoffers van het conflict in Colombia, van 24 september 2015 over overgangsjustitie in Colombia, alsook haar verklaring van 1 oktober 2015 over de benoeming van Eamon Gilmore als speciale vertegenwoordiger van de Unie voor het vredesproces in Colombia,
– gezien de meerpartijenhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten enerzijds, en Colombia en Peru anderzijds, ondertekend op 26 juli 2012 te Brussel,
– gezien het elfde verificatieverslag van de delegatie van Asturias over de mensenrechtensituatie in Colombia in 2015,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de rondetafel tussen de regering van Colombia en de FARC op 19 november 2012 in Havana (Cuba) van start is gegaan, nadat het document "Acuerdo General para la terminación del conflicto y la construcción de una paz estable y duradera" (algemeen akkoord over de beëindiging van het conflict en de opbouw van een stabiele en duurzame vrede) op 26 augustus 2012 was ondertekend, waarmee gevolg werd gegeven aan de wens van het Colombiaanse volk om in vrede te leven en werd erkend dat vredesopbouw een zaak van de volledige bevolking is, dat de staat de plicht heeft de mensenrechten op het gehele grondgebied te bevorderen en dat eerlijke economische en maatschappelijke ontwikkeling een waarborg voor vrede is;
B. overwegende dat de regering en de FARC in de loop van de verschillende fasen van de onderhandelingen in Havana overeenstemming hebben bereikt over de ontwerpovereenkomsten "Hacia un Nuevo Campo Colombiano: Reforma Rural Integral" (Naar een nieuw Colombiaans platteland: een algehele plattelandshervorming), "Participación política: apertura democrática para construir la paz" (Politieke participatie: democratische opening voor vredesopbouw), "Solución al Problema de las Drogas Ilícitas" (Oplossing van het probleem van illegale drugs), "Jurisdicción Especial para la Paz" (Bijzondere rechtspraak voor vrede) en "Acuerdo sobre las Víctimas del Conflicto" (Overeenkomst over de slachtoffers van het conflict);
C. overwegende dat de laatstgenoemde gedeeltelijke overeenkomst met betrekking tot de slachtoffers van essentieel belang is, daar hierin wordt verwezen naar de instelling van een bijzondere rechtspraak voor vrede en van een rechtbank voor de berechting van alle verantwoordelijken van het conflict, met inbegrip van militairen, paramilitairen, strijders en burgers, wat waarschijnlijk de belangrijkste stap voorwaarts is van drie jaar onderhandelen;
D. overwegende dat in dit stadium de voornaamste nog openstaande vraagstukken betrekking hebben op de voorwaarden waaronder het bilaterale staakt-het-vuren zal worden uitgeroepen, en de manier waarop de tussen de regering en de FARC bereikte overeenkomsten door het volk kunnen worden bekrachtigd;
E. overwegende dat de gesprekken in Havana op 13 januari zijn hervat, en dat het staakt-het-vuren en de beëindiging van de vijandigheden volgens verklaringen van de hoofdonderhandelaar van de Colombiaanse regering bilateraal, voor onbepaalde tijd en aan toezicht onderworpen moeten zijn, en deze maand nog zouden kunnen worden bereikt;
F. overwegende dat de regering van Colombia en de FARC op 23 september 2015 hebben aangekondigd een akkoord te zullen sluiten over de instelling van een bijzondere rechtspraak voor vrede, die beantwoordt aan de rechten van de slachtoffers en een bijdrage levert aan de opbouw van een stabiele en duurzame vrede, waarbij de partijen overeenstemming hebben bereikt over de invoering van een integraal systeem voor waarheid, gerechtigheid, schadeloosstelling en niet-herhaling, dat de oprichting van een commissie voor de opheldering van de waarheid, co-existentie en niet-herhaling omvat, alsook garanties dat de oorzaken van het conflict, dat vele slachtoffers heeft geëist, zich niet opnieuw zullen voordoen;
G. overwegende dat de onderhandelaars met de sluiting van de bovengenoemde akkoorden over de zogenaamde justitie voor vrede en de slachtoffers van het conflict een belangrijke stap in de richting van vrede hebben gezet, die tevens onomkeerbaar lijkt omdat beide partijen een maximumtermijn van zes maanden voor het bereiken van vrede hebben vastgesteld, met ingang van de sluiting van het akkoord over de instelling van een bijzondere rechtspraak en met 23 maart 2016 als streefdatum;
H. overwegende dat schadeloosstelling van de slachtoffers en de waarborg dat deze situatie zich niet zal herhalen van essentieel belang zijn voor het bereiken van rechtvaardige en blijvende vrede;
I. overwegende dat met de instelling van een bijzondere rechtspraak voor vrede tegemoet wordt gekomen aan de behoefte om een bijzonder rechtssysteem uit te werken overeenkomstig het internationaal recht, waarbij zij die de mensenrechten en het internationaal humanitair recht tijdens het conflict ernstig hebben geschonden, worden gestraft, slachtoffers een schadeloosstelling ontvangen en het neerleggen van de wapens wordt vergemakkelijkt;
J. overwegende dat met deze bijzondere rechtspraak:
– wordt erkend dat de daders van de tijdens het conflict gepleegde misdrijven moeten worden gestraft, en mechanismen voor herstelrecht en vergeldingsrecht worden ingesteld;
– wordt voorzien in een gedifferentieerde regeling voor zowel vrijheidsbeperking als vrijheidsbeneming, afhankelijk van de vroege of late erkenning van de verantwoordelijkheid voor ernstige misdrijven of de niet-erkenning van dergelijke verantwoordelijkheid, waarbij straffen in het geval van een veroordeling uiteenlopen van respectievelijk 5 à 8 jaar tot 20 jaar en de plaats en voorwaarden van de uitvoeringsregeling voor vrijheidsbeperkende en vrijheidsbenemende straffen eveneens variëren naargelang de erkenning van verantwoordelijkheid;
– ervoor wordt gezorgd dat Colombia, bij de beëindiging van de vijandigheden, op de grootst mogelijke schaal amnestie zal verlenen voor politieke en daarmee verband houdende misdrijven, overeenkomstig het internationaal humanitair recht, zonder dat de plegers van misdaden tegen de menselijkheid, genocide, ernstige oorlogsmisdrijven en andere ernstige misdrijven zoals gijzeling, foltering, gedwongen verplaatsing, gedwongen verdwijningen, buitengerechtelijke executies, kinderontvoering en seksueel geweld gebruik kunnen maken van de amnestie;
K. overwegende dat de gedwongen verdwijningen in Colombia in 2014 en een deel van 2015 zijn toegenomen; overwegende dat er geen geconsolideerde gegevens beschikbaar zijn voor het aantal vermiste personen in het land, dat volgens het Registro Nacional de Desaparecidos (Nationaal Register van vermiste personen) 21 000 personen bedraagt, volgens het Registro Único de Víctimas (Gemeenschappelijk Slachtofferregister) 44 841 personen, en volgens het Colombiaanse Openbaar Ministerie 69 000 personen; overwegende dat er maar gebrekkige vorderingen worden geboekt in gevallen van gedwongen verdwijning, rekening houdende met het feit dat de gerechtelijke onderzoeken zich in meer dan 80 % van de aangiften nog in de eerste fase bevinden, zonder aanzienlijke vorderingen;
L. overwegende dat het paramilitarisme nog altijd de heersende methode is om het Colombiaanse volk op economisch, politiek en sociaal vlak onder de duim te houden; overwegende dat deze gewapende paramilitaire groepen in het verleden door de politieke en economische Colombiaanse elites en buitenlandse multinationals zijn gebruikt en nog altijd gebruikt worden om economische projecten op het gebied van delving (grootschalige mijnbouw), intensieve veeteelt en monoculturen door te drukken, door middel van onteigening en de gedwongen verkoop van grond, met massale volksverhuizingen zoals in het Stille Oceaangebied tot gevolg;
M. overwegende dat Colombia op Afghanistan na het land is waar wereldwijd de meeste burgerslachtoffers van antipersoneelsmijnen vallen, en dat een snelle en efficiënte ontmijning van het land van fundamenteel belang zal zijn zodra er vrede is, om meer slachtoffers te voorkomen en om de sporen van het conflict uit te wissen;
N. overwegende dat de EU en Colombia in 2013 een meerpartijenhandelsovereenkomst hebben gesloten die zowel in Latijns-Amerika als in de Europese Unie op kritiek en weerstand van sociale en vakbondsbewegingen stuitte;
O. overwegende dat Colombia, met meer dan 47 miljoen inwoners – waaronder 102 inheemse volkeren die op hun grondgebied 64 officiële talen spreken, 4,4 miljoen Afro-Colombianen en circa 5000 Roma – volgens het UNDP tot de landen met de grootste ongelijkheid behoort, en dat de ongelijkheid er als gevolg van de vrijhandelsovereenkomsten en de investeringsprojecten op het gebied van de mijnbouw en energie waarschijnlijk zal toenemen;
P. overwegende dat de economische groei in het land allerminst ten goede komt aan de meerderheid van de bevolking en het sociale conflict alleen maar vergroot, gezien het feit dat het armoedecijfer hoger dan 30,7 % ligt; overwegende dat de van oudsher bestaande uitsluiting en ongelijkheid in combinatie met het staatsgeweld enkele van de directe oorzaken van het gewapend conflict zijn;
Q. overwegende dat het sociale conflict in het land verergert door het besluit van de regering om vergunningen toe te kennen voor grote investeringsprojecten, zonder transparantie of openbare informatie te bieden over de sociale en milieueffecten, en zonder dorpen en gemeenten vooraf te raadplegen overeenkomstig Verdrag nr. 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie;
R. overwegende dat multinationals meewerken aan de gewelddadige onteigeningen in het land, door legale mechanismen te misbruiken en samen te werken met instellingen die gedwongen landverkopen, willekeurige detenties en de vaststelling van rechtszittingen legaliseren;
S. overwegende dat de teruggave van het met geweld onteigende land maar traag vordert door gebrek aan politieke wil op lokaal niveau, waar degenen die zich aan deze onteigening schuldig hebben gemaakt nog altijd de politieke en gewapende macht in handen hebben;
T. overwegende dat vakbondsleden in Colombia nog altijd op verschillende manieren worden vervolgd en er een "antivakbondscultuur" heerst, die kenmerkend is voor het verzetsbestrijdende machtsblok, dat het vooroordeel heeft doen ontstaan dat bij een vakbond aangesloten arbeiders een interne bedreiging vormen voor de stabiliteit van het land; overwegende dat Colombia het land is waar de meeste vakbondsleden zijn vermoord (sinds 1986 volgens de CUT circa 4000), evenals een groot aantal boerenleiders; overwegende dat de golf van sociale opstanden van de afgelopen jaren is beantwoord met onderdrukking en in sommige gevallen met geweld van overheidswege;
U. overwegende dat in Colombia het hele jaar door constant sprake is van gedwongen ontheemding en er inmiddels meer dan zes miljoen ontheemden zijn, wat het maakt tot het land met de op een na grootste humanitaire crisis wereldwijd, dat volgens gegevens van de UNHCR slechts wordt overtroffen door Syrië;
V. overwegende dat er tussen 1985 en 2012 volgens het Registro Único de Víctimas 2 250 000 minderjarigen zijn ontheemd, en er in de afgelopen twintig jaar zo'n 13 000 minderjarigen zijn gerekruteerd door illegale gewapende groepen;
1. betuigt opnieuw zijn volledige steun aan het vredesproces tussen de regering van Colombia en de guerrillastrijders van de FARC; is van oordeel dat dit proces een belangrijke stap vormt in de zoektocht naar een definitief akkoord waarmee het interne gewapende conflict van de Republiek Colombia wordt beëindigd;
2. is voorstander van een politieke oplossing van het conflict die de slachtoffers gerechtigheid en schadeloosstelling biedt, waarbij ook de kwestie van toegang tot land wordt opgelost, aangezien dit de structurele basis vormt van het conflict, met het oog op een stabiele en duurzame vrede, sociale rechtvaardigheid en waarborgen ter voorkoming van herhaling;
3. spreekt de wens uit dat de onderhandelingen spoedig worden afgerond, zodra overeenstemming wordt bereikt over alle aspecten met betrekking tot de schadeloosstelling van de slachtoffers en gerechtigheid;
4. roept op tot een spoedig bilateraal staakt-het-vuren tussen de regering en de FARC om een gunstig klimaat te creëren voor de definitieve overeenkomst, zoals reeds door verschillende stromingen van de Colombiaanse sociale beweging is bepleit;
5. verzoekt zowel de regering als de FARC het gebruik van wapens en geweld bij hun politieke acties te staken en hun overtuigingen en ambities te verdedigen door middel van democratische regels en de eerbiediging van de rechtsstaat;
6. erkent de grote politieke inspanningen en de volharding die zowel de regering van Colombia als de FARC hebben laten zien, evenals de belangrijke rol die slachtofferorganisaties en sociale bewegingen hebben gespeeld bij het dichter bij elkaar brengen van tegengestelde standpunten en het geleidelijk kweken van ruimte voor compromis, waardoor vorderingen konden worden geboekt bij de vredesonderhandelingen;
7. roept ertoe op om het lopende proces uit te breiden tot het nationaal bevrijdingsleger of, in voorkomend geval, een parallel onderhandelingsproces in te stellen;
8. herhaalt ervan overtuigd te zijn dat de Colombiaanse bevolking als geheel bij dit vredesproces moet worden betrokken, en dat niet alleen de twee onderhandelende partijen maar ook de Colombiaanse sociale bewegingen hieraan moeten deelnemen;
9. erkent ook de belangrijke rol die tot dusver is gespeeld door Cuba en Noorwegen, die garant staan voor het vredesproces, en Chili en Venezuela, die het proces begeleiden;
10. meent dat een akkoord tussen de regering en de FARC weliswaar een fundamentele en onontkoombare voorwaarde is voor het bereiken van vrede in Colombia, maar dat het conflict veel verder gaat dan een confrontatie tussen guerrillastrijders en de overheid, en dat er voor de daadwerkelijke verwezenlijking van vrede in het land veel maatregelen nodig zullen zijn om de ongelijkheid te verkleinen en om na afloop van het conflict een vredescultuur te kunnen kweken;
11. geeft uiting aan zijn zorgen over het aanhoudende paramilitaire geweld, waaraan de Colombiaanse economische elite en buitenlandse (ook Europese) multinationals medeplichtig zijn; benadrukt dat de ontmanteling van het paramilitarisme in Colombia een onontbeerlijk onderdeel van het vredesproces vormt;
12. herinnert de Colombiaanse staat aan zijn verantwoordelijkheid de bevolking, en met name activisten van sociale en politieke bewegingen, vakbondsleden en mensenrechtenverdedigers, te beschermen tegen bedreigingen die hun vanwege hun activiteiten ten deel vallen;
13. roept alle Colombiaanse krachten, organisaties en sociale bewegingen ertoe op hun volledige medewerking te verlenen aan de wederopbouw van een harmonieuze samenleving;
14. is ingenomen met het besluit een grootschalige amnestie of kwijtschelding te verlenen voor politieke en daarmee verband houdende misdrijven die gerelateerd zijn aan het conflict, en verzoekt de regering van Colombia een wet aan te nemen die een duidelijke definitie geeft van de reikwijdte van niet-politieke misdrijven en die eveneens duidelijkheid verschaft omtrent andere niet-politieke misdrijven zoals drugshandel en het verband daarvan met politieke misdrijven;
15. stelt met voldoening vast dat het akkoord, aangezien er geen mogelijkheid tot amnestie of kwijtschelding bestaat voor misdaden tegen de menselijkheid, genocide en ernstige oorlogsmisdrijven, in overeenstemming is met het internationaal strafrecht en humanitair recht, alsook met de instrumenten en toepasselijke internationale normen op het gebied van de mensenrechten;
16. acht het noodzakelijk dat de aan daders van misdrijven opgelegde straffen bijdragen tot de schadeloosstelling van de slachtoffers en politieke verzoening, en steunt derhalve het idee van de instelling van mechanismen voor herstelrecht voor de daders van ernstige misdrijven die hun verantwoordelijkheid hebben erkend, zodat zij kunnen bijdragen tot de schadeloosstelling van de slachtoffers en hun banden met de gemeenschap kunnen herstellen;
17. herhaalt dat het gekant is tegen de meerpartijenhandelsovereenkomst tussen de EU en Colombia en Peru omdat deze overeenkomst niet ten goede komt aan het volk maar juist leidt tot een toename van de onteigening en verarming van de Colombiaanse arbeidersklassen, en van de vervolging van de vakbondsleden en boerenleiders; vindt dat deze overeenkomst doeltreffend moet beantwoorden aan de mensenrechten en de rechtsstaat, zoals vastgelegd in artikel 1 van de overeenkomst, wat momenteel niet het geval is;
18. is van oordeel dat iedere vorm van financiële steun van de EU voor het vredesproces uitsluitend op twee voorwaarden mag worden toegekend: de daadwerkelijke ondertekening van een volledig vredesakkoord en de instelling van internationale controlemechanismen om toezicht te houden op de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van het akkoord;
19. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het roulerend voorzitterschap van de EU, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Euro-Latijns-Amerikaanse Parlementaire Vergadering, Unasur en Celac en de regering en het parlement van de Republiek Colombia.