Έγγραφο συνόδου

 

B8-0062/2016

14.1.2016

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

εν συνεχεία δήλωσης της Αντιπροέδρου της Επιτροπής / Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας

σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού

σχετικά με την ειρηνευτική διαδικασία για την Κολομβία

( 2015/3033(RSP) )

Fabio Massimo Castaldo, Ignazio Corrao, Rolandas Paksas

εξ ονόματος της Ομάδας EFDD

 

B8-0062/2016

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ειρηνευτική διαδικασία για την Κολομβία

( 2015/3033(RSP) )

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της Αντιπροέδρου της Επιτροπής/Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΥΕ/ΑΠ) κυρίας Federica Mogherini, της 24ης Σεπτεμβρίου 2015, σχετικά με τη συμφωνία για μεταβατική δικαιοσύνη στην Κολομβία,

–  έχοντας υπόψη τον διορισμό την 1η Οκτωβρίου 2015 Ειδικού Εντεταλμένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ειρηνευτική διαδικασία στην Κολομβία,

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της ΥΕ/ΑΠ, Federica Mogherini, της 16ης Δεκεμβρίου 2015, σχετικά με τη συμφωνία για τα θύματα της σύγκρουσης στην Κολομβία,

–  έχοντας υπόψη τη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-CELAC που έλαβε χώρα στις 10 και 11 Ιουνίου 2015 στις Βρυξέλλες, καθώς και τη δήλωση των Βρυξελλών,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2015, σχετικά με τη στήριξη εκ μέρους της ΕΕ της μεταβατικής δικαιοσύνης,

–  έχοντας υπόψη τη δέσμευση της ΕΕ να συστήσει ένα ταμείο για την μετασυγκρουσιακή φάση στην Κολομβία, ώστε να είναι έτοιμο όταν επιτευχθεί συμφωνία,

–  έχοντας υπόψη το ανακοινωθέν κυβέρνησης-FARC («Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας») της 23ης Σεπτεμβρίου 2015 σχετικά με τη συμφωνία μεταβατικής δικαιοσύνης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 123, παράγραφος 2, του Κανονισμού του,

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κολομβιανή κυβέρνηση και η μεγαλύτερη αριστερή ομάδα ανταρτών της χώρας, οι Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας (FARC), προσπαθούν να τερματίσουν μια ένοπλη σύγκρουση που διαρκεί πάνω από πέντε δεκαετίες και ξεκίνησαν επίσημες ειρηνευτικές συνομιλίες το Νοέμβριο 2012 στην πρωτεύουσα της Κούβας, Αβάνα·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία επί μερικών σημαντικών θεμάτων, μεταξύ των οποίων συμφωνίες σχετικά με την επιστροφή των γαιών, την πολιτική συμμετοχή και το εμπόριο ναρκωτικών, και ότι τα μέρη έχουν θέσει προθεσμία την 23η Μαρτίου 2016 για την υπογραφή του τελικού εγγράφου· ότι η τελική συμφωνία θα υποβληθεί σε δημοψήφισμα στον λαό της Κολομβίας·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από 220 000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στην ένοπλη σύγκρουση και 45 000 έχουν εξαφανισθεί, άμαχοι σε ποσοστό 80%, και ότι εκατομμύρια άτομα έχουν εκτοπισθεί στο εσωτερικό της χώρας με τη βία και πολλοί έχουν απαχθεί, απειληθεί ή τραυματισθεί από νάρκες κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης· ότι η Κολομβία είναι η δεύτερη χώρα παγκοσμίως, μετά το Αφγανιστάν, που έχει πληγεί περισσότερο από τις νάρκες, εφόσον έχουν σκοτωθεί ή τραυματισθεί περισσότερα από 11 000 άτομα από τις νάρκες κατά τα τελευταία 15 χρόνια·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βία δεν προήλθε μόνο από τους αντάρτες του FARC, εφόσον πολλές από τις δολοφονίες διαπράχθηκαν από δεξιές παραστρατιωτικές οργανώσεις, οι οποίες αρχικά δημιουργήθηκαν για να πολεμήσουν τον FARC· ότι εγκληματικές συμμορίες που πολεμούν για να αποκτήσουν τον έλεγχο της παραγωγής κοκαΐνης της Κολομβίας έχουν επίσης καταστεί μια ολοένα αυξανόμενη απειλή·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι την Τρίτη 15 Δεκεμβρίου 2015 τα μέρη υπέγραψαν συμφωνία σχετικά με το φλέγον ερώτημα το πώς θα αναγνωρισθούν και θα αποζημιωθούν τα θύματα που άφησαν πίσω τους 50 και πλέον χρόνια συγκρούσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμφωνία υπόσχεται αποζημίωση για τα θύματα και τη δημιουργία ενός «ακέραιου συστήματος αλήθειας, δικαιοσύνης, αποκατάστασης και μη επανάληψης», που προορίζεται να παράσχει το πλαίσιο για την εφαρμογή της συμφωνίας αυτής και της προηγούμενης συμφωνίας της 23ης Σεπτεμβρίου σχετικά με τα θύματα, περιλαμβανομένης συμφωνίας για σύσταση επιτροπής αλήθειας που θα ορίσει ποιοι διέπραξαν βαρβαρότητες και ποιες, ειδικά δικαστήρια για να τους κρίνουν και μια δέσμευση από αμφότερες τις πλευρές για την αναζήτηση των εξαφανισθέντων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμφωνία της 23ης Σεπτεμβρίου προβλέπει ότι μαχητές που συμμετείχαν στην σύγκρουση οι οποίοι δηλώνουν ένοχοι για την διάπραξη σοβαρών αδικημάτων θα αντιμετωπίσουν ποινές από πέντε έως οκτώ χρόνια «περιορισμένης ελευθερίας»· ότι οι μαχητές, προκειμένου να πληρούν τις προϋποθέσεις, θα πρέπει να δεσμευθούν για την κοινωνική τους αποκατάσταση - μέσω απασχόλησης, κατάρτισης ή σπουδών - ενόσω εκτίουν την ποινή τους· ότι σε εκείνους που διστάζουν να ομολογήσουν την ενοχή τους θα τους επιβάλλεται ποινή φυλάκισης πέντε έως οκτώ ετών «υπό κανονικές συνθήκες», και σε εκείνους που αρνούνται να συνεργασθούν, σε περίπτωση που αποδειχθεί η ενοχή τους, μπορεί να επιβληθεί ποινή φυλάκιση έως 20 έτη·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης δέσμευση τόσο της κυβέρνησης όσο και των αντάρτικων ομάδων να μεριμνήσουν ώστε να μην επανεμφανιστεί η βία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το μόνο σημείο που μένει προς διαπραγμάτευση είναι η αποκαλούμενη συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης, η οποία αφορά τις πρακτικές λεπτομέρειες της αποστράτευσης και του αφοπλισμού του FARC καθώς και της επανένταξής του στην κοινωνία της Κολομβίας·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον γενικό αντιεισαγγελέα Jorge Fernando Perdomo, τουλάχιστον 24 000 κολομβιανοί κρατικοί υπάλληλοι εμπλέκονται σε εγκλήματα πολέμου και μπορούν να επωφεληθούν από τη συμφωνία μεταβατικής δικαιοσύνης εάν επιτευχθεί ειρήνη με τους αντάρτες του FARC·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στις 26 Οκτωβρίου 2015 ο Nicolás Rodríguez, ο ηγέτης του εθνικού απελευθερωτικού στρατού (ELN) – της δεύτερης μεγαλύτερης ομάδας ανταρτών – δήλωσε ότι η δική του αντάρτικη ομάδα και η κυβέρνηση είχαν συμφωνήσει σε ημερήσια διάταξη για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, με στόχο μια μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον υπουργό εσωτερικών της χώρας, η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη συμφωνήσει για ειρηνευτικές συνομιλίες με τον ELN·

1.  χαιρετίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί για την επίτευξη τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας, και επιδοκιμάζει, συγκεκριμένα, τη δέσμευση να τεθούν τα θύματα στο επίκεντρο των ειρηνευτικών συνομιλιών·

2.  επιδοκιμάζει το ρόλο των εγγυητριών χωρών, της Κούβας και της Νορβηγίας, στις συνομιλίες της Αβάνας, και επίσης το ρόλο των άλλων χωρών χορηγών (της Βενεζουέλας και της Χιλής) καθώς και των εθνών που έχουν συνδράμει στην ειρηνευτική διαδικασία·

3.  χαιρετίζει τη συμφωνία για τα θύματα που καθιερώνει μια “ειδική δικαιοδοσία για την ειρήνη”, η οποία θεσπίζεται για την ακρόαση ομολογιών, την προσαγωγή σε δίκη και την τιμωρία των δραστών εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, και τον καθορισμό των αποζημιώσεων στα θύματα, καθώς και το ανακοινωθέν που διευκρινίζει ότι οι δυνάμεις ασφάλειας θα υπαχθούν σε αυτήν την ειδική δικαιοδοσία·

4.  πιστεύει, ωστόσο, ότι πολλά ακόμη παραμένουν αδιευκρίνιστα, και ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μερικά δυνάμει επικίνδυνα διαδικαστικά κενά, μεταξύ δε αυτών:

•  η ακριβής έννοια του “ουσιαστικού περιορισμού της ελευθερίας” για εκείνους που ομολογούν τα εγκλήματά τους,

•  ο χειρισμός των «ψευδοθετικών» εγκλημάτων σε βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν διαπραχθεί από το στρατό,

•  η ευθύνη των εντολέων,

•  η μεταχείριση των κρατουμένων που έχουν καταδικασθεί για “πολιτικά εγκλήματα” και εκείνων που έχουν κατηγορηθεί για εμπόριο ναρκωτικών και απαγωγή ομήρων,

•  οι οικονομικές αποζημιώσεις του FARC στα θύματα,

•  η έκταση της συμμετοχής στην πολιτική ζωή ατόμων με “περιορισμένη ελευθερία”,

•  ο διορισμός δικαστών, και

•  οι κυρώσεις για μη στρατιωτικούς χορηγούς παραστρατιωτικών οργανώσεων·

5.  παροτρύνει τα μέρη, πριν από την υπογραφή της τελικής συμφωνίας, και λαμβάνοντας υπόψη τις αξιολογήσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και του Διαμερικανικού Συστήματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα, να μεριμνήσουν για την ακρίβεια της συμφωνίας και την κάλυψη των διαδικαστικών κενών προκειμένου να ορισθούν καλύτερα οι τομείς εκείνοι που υστερούν σε σαφήνεια και κινδυνεύουν περισσότερο από πιθανές παραβιάσεις·

6.  χαιρετίζει το γεγονός ότι τα μέρη έχουν συμφωνήσει ότι δεν θα δοθεί αμνηστία για τα πιο σοβαρά εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένων των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονίας, σοβαρών εγκλημάτων πολέμου, ομηρείας ή άλλων σοβαρών στερήσεων της ελευθερίας, βασανιστηρίων, εκτοπίσεων πληθυσμών, βίαιων εξαφανίσεων, εξωδικαστικών εκτελέσεων και σεξουαλικής βίας, και επικροτεί τη συμφωνία αυτή ως ένα πρώτο βήμα για την καταπολέμηση της ατιμωρησίας·

7.  πιστεύει ότι είναι χωρίς προηγούμενο η θέσπιση υποεπιτροπής για θέματα φύλου προκειμένου να εξασφαλισθεί η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στις διαπραγματεύσεις και η συμμετοχή επιζώντων σεξουαλικής βίας καθώς και των επικεφαλής οργανώσεων για τα δικαιώματα της γυναίκας στις ειρηνευτικές συνομιλίες, και πρέπει να αποτελέσει έμπνευση για άλλες ειρηνευτικές διαδικασίες σε όλο τον κόσμο·

8.  επαναλαμβάνει την ισχυρή πολιτική στήριξη της ΕΕ για τις ειρηνευτικές συνομιλίες της Αβάνας, και χαιρετίζει την ενισχυμένη οικονομική στήριξη που υποσχέθηκε η Επιτροπή, καθώς και την πρόθεση να συστήσει ένα ταμείο της ΕΕ για να συνδράμει την μετασυγκρουσιακή φάση στην Κολομβία· πιστεύει ότι αυτό το ταμείο θα είναι αποτελεσματικό μόνον εάν τα κράτη μέλη της ΕΕ και άλλοι διεθνείς χορηγοί το χρηματοδοτήσουν σημαντικά και εάν απευθύνεται κατά κύριο λόγο στα θύματα της σύγκρουσης καθώς και σε προγράμματα που προσανατολίζονται προς την υλοποίηση της ειρηνευτικής συμφωνίας, όπως τα σχέδια αφαίρεσης των ναρκών·

9.  υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο που θα διαδραματίσουν οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών την επαύριον της συμφωνίας· πιστεύει ότι η ισχυρή στήριξη προς τις τοπικές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων θυμάτων, κοινοτικών και θρησκευτικών ομάδων και ομάδων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα διευκολύνει την οικοδόμηση της ειρήνης, ειδικά σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας·

10.  πιστεύει ότι πρέπει να δοθεί ειδική στήριξη σε εθνοτικές κοινότητες που έχουν υποφέρει δυσανάλογα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, ιδίως οι κοινότητες και τα άτομα αφρικανικής καταγωγής καθώς και οι γηγενείς πληθυσμοί·

11.  χαιρετίζει τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στο θέμα του παράνομου εμπορίου ναρκωτικών και την απόφαση εφαρμογής πολιτικών για την εξάλειψη και αντικατάσταση παράνομων καλλιεργειών· υπογραμμίζει την ανάγκη σχεδίων για την ανάπτυξη των αγροτικών κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένων προγραμμάτων για την εκκαθάριση από νάρκες ξηράς αγροτικών περιοχών, και χαιρετίζει τις ρυθμίσεις που επιδιώκουν την διαφορετική μεταχείριση των καλλιεργητών παράνομων καλλιεργειών σε σχέση με εκείνη των εγκληματικών οργανώσεων που εμπλέκονται σε άλλα στάδια του εμπορίου ναρκωτικών, εφόσον τα άτομα αυτά πρέπει να έχουν την ευκαιρία να ενσωματωθούν στην κολομβιανή κοινωνία· ζητεί επίσης στήριξη προς τα άτομα που υφίστανται τις συνέπειες του εναέριου ψεκασμού γλυφοσάτ, ενός καρκινογόνου, που χρησιμοποιείται ως το κύριο συστατικό για εναέριο υποκαπνισμό·

12.  πιστεύει ότι όταν επιτευχθεί η συμφωνία, η κυβέρνηση της Κολομβίας θα πρέπει να μεριμνήσει για την μετάβαση των ενόπλων δυνάμεων σε ένα νέο και πιο περιορισμένο ρόλο πιστεύει ότι αμφότερες οι στρατιωτικές και αστυνομικές δυνάμεις θα πρέπει να εκπαιδευθούν σε τεχνικές κοινοτικής αστυνόμευσης και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με έναν ισχυρό μηχανισμό εποπτείας·

13.  πιστεύει ότι η ειρήνη στην Κολομβία μπορεί να παγιωθεί μόνο εάν επιτευχθεί συμφωνία και με τον ELN· παροτρύνει τα μέρη να αναζητήσουν τρόπους ώστε να σημειωθεί πρόοδος με τις συνομιλίες και να αρχίσουν επίσημες διαπραγματεύσεις·

14.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για τις Εξωτερικές Υποθέσεις και την Πολιτική Ασφαλείας, στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση Ευρωπαϊκής Ένωσης-Λατινικής Αμερικής και στην Κυβέρνηση και στο Κογκρέσο της Κολομβίας.