Zittingsdocument
28.1.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van verklaringen van de Raad en de Commissie
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over het verslag 2015 over Kosovo
( 2015/2893(RSP) )
Ulrike Lunacek
namens de Commissie buitenlandse zaken
Resolutie van het Europees Parlement over het verslag 2015 over Kosovo
( 2015/2893(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Thessaloniki van 19 en 20 juni 2003 over het vooruitzicht van de landen van de Westelijke Balkan op toetreding tot de Europese Unie,
– gezien het besluit van de Raad van 22 oktober 2012 tot machtiging van de Commissie om onderhandelingen te openen over een kaderovereenkomst met Kosovo inzake de deelname aan programma's van de Unie,
– gezien de conclusies van de Europese Raad van 28 juni 2013 tot vaststelling van het besluit waarbij machtiging wordt verleend tot het openen van onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de EU en Kosovo,
– gezien de eerste overeenkomst met beginselen voor de normalisatie van de betrekkingen tussen Kosovo en Servië, die op 19 april 2013 door de premiers Hashim Thaçi en Ivica Dačić is ondertekend, en gezien de tenuitvoerlegging van het actieplan van 22 mei 2013,
– gezien het Besluit 2014/349/GBVB van de Raad van 12 juni 2014 tot wijziging van Gemeenschappelijk Optreden 2008/124/GBVB inzake de rechtsstaatmissie van de Europese Unie in Kosovo, EULEX KOSOVO,
– gezien de ondertekening van de stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de EU en Kosovo op 27 oktober 2015 en de ratificatie ervan door het parlement van Kosovo op 2 november 2015;
– gezien de verslagen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties over de lopende activiteiten van de VN-missie voor interim-bestuur in Kosovo (UNMIK) en de daarmee verband houdende ontwikkelingen, met inbegrip van het meest recente verslag van 3 november 2015,
– gezien de verlenging van het mandaat van de speciale vertegenwoordiger van de EU in Kosovo, Samuel Žbogar, tot 28 februari 2017,
– gezien de mededeling van de Commissie van 10 november 2015 getiteld "EU-uitbreidingsstrategie" ( COM(2015)0611 ),
– gezien de conclusies van de Raad van 15 december 2015 over de uitbreiding en het stabilisatie- en associatieproces,
– gezien de conclusies van de bijeenkomsten van de Raad Algemene Zaken van 7 december 2009, 14 december 2010 en 5 december 2011, waarin werd benadrukt, respectievelijk bevestigd dat ook Kosovo, onder voorbehoud van het standpunt van de lidstaten over de status van het land, op termijn in aanmerking moet komen voor visumliberalisering zodra aan alle voorwaarden is voldaan,
– gezien de start van een visumdialoog in januari 2012, het stappenplan voor visumliberalisering van juni 2012, het tweede verslag van de Commissie van 24 juli 2014 over de vorderingen van Kosovo bij het voldoen aan de vereisten van het stappenplan voor visumliberalisering ( COM(2014)0488 ), en de deskundigenmissie van de Commissie van juli 2015,
– gezien resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad, het advies van het Internationaal Gerechtshof van 22 juli 2010 over de vraag of de eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo in overeenstemming is met het internationaal recht, en de resolutie van de Algemene VN-Vergadering 64/298 van 9 september 2010 waarin nota werd genomen van het advies van het Internationaal Gerechtshof en de bereidheid van de EU tot medewerking aan een dialoog tussen Servië en Kosovo werd verwelkomd,
– gezien de gezamenlijke verklaringen van de interparlementaire bijeenkomsten EP-Kosovo van 28-29 mei 2008, 6-7 april 2009, 22-23 juni 2010, 20 mei 2011, 14-15 maart 2012, 30-31 oktober 2013 en 29-30 april 2015,
– gezien het voortgangsverslag over Kosovo voor 2015 dat de Commissie op 10 november 2015 heeft gepubliceerd ( SWD(2015)0215 ),
– gezien zijn eerdere resoluties,
– gezien het werk van Ulrike Lunacek als de vaste rapporteur voor Kosovo van de Commissie buitenlandse zaken,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat 110 van de 193 lidstaten van de VN, waaronder 23 van de 28 lidstaten van de EU, de onafhankelijkheid van Kosovo erkennen;
B. overwegende dat de stabilisatie- en associatieovereenkomst EU-Kosovo op 27 oktober 2015 is ondertekend en op 2 november 2015 door het parlement van Kosovo is geratificeerd; overwegende dat het Europees Parlement in januari 2016 zijn goedkeuring zal geven;
C. overwegende dat (potentiële) kandidaat-lidstaten worden beoordeeld op hun eigen verdiensten, en overwegende dat het tijdschema voor toetreding wordt bepaald door de snelheid en kwaliteit van de vereiste hervormingen;
D. overwegende dat de EU meermaals heeft verklaard bereid te zijn om de economische en politieke ontwikkeling van Kosovo via een duidelijk Europees perspectief te steunen, in overeenstemming met het Europees perspectief van de regio;
E. overwegende dat de rechtsstaat door de EU tot speerpunt van haar uitbreidingsbeleid is gemaakt;
F. overwegende dat de EU heeft benadrukt dat de economische governance, de rechtsstaat en de capaciteit van de overheid in alle landen van de Westelijke Balkan moeten worden versterkt;
G. overwegende dat het EULEX-mandaat op 14 juni 2016 zal aflopen; overwegende dat de strategische evaluatie van de EULEX-missie in Kosovo nog lopende is;
1. is ingenomen met de ondertekening van de stabilisatie- en associatieovereenkomst EU-Kosovo op 27 oktober 2015, als eerste contractuele verbintenis, alsook met de snelle ratificatie door het parlement van Kosovo op 2 november 2015; benadrukt dat de stabilisatie- en associatieovereenkomst de weg vrijmaakt voor de integratie van Kosovo in de EU, een krachtige stimulans zal vormen voor de tenuitvoerlegging en institutionalisering van hervormingen en samenwerking met de EU op uiteenlopende gebieden mogelijk zal maken, met het oog op een intensievere politieke dialoog en een diepere handelsintegratie, alsmede betere betrekkingen tussen de buurlanden en een bijdrage aan de stabiliteit in de regio mogelijk zal maken; verzoekt de regering van Kosovo zich te concentreren op de uitvoering van de brede hervormingen zonder welke het land zijn verplichtingen krachtens de SAO niet zal kunnen nakomen;
2. is verheugd over het feit dat de Commissie een pakket heeft aangenomen om de hervormingen en regionale samenwerking in de Westelijke Balkan te steunen – een pakket dat uiting geeft aan het engagement van de EU om het politieke en economische hervormingsproces van de landen op hun weg naar EU-toetreding te steunen;
3. benadrukt dat met de SAO wordt beoogd Europese normen op gebieden als mededinging, openbare aanbesteding, intellectuele eigendom en consumentenbescherming te bevorderen en een vrijhandelszone op te richten als eerste stap in de richting van de economische integratie van Kosovo in de EU;
4. is ingenomen met de in 2015 geboekte vooruitgang ten aanzien van het bereiken van overeenkomsten in het kader van de normalisering van de betrekkingen tussen Kosovo en Servië, met name over de oprichting van de Vereniging van Kosovaarse gemeenten met een Servische meerderheid, over energie en over de Mitrovicë/Mitrovica-brug, en met inbegrip van de overeenkomsten van 25 augustus 2015 over telecommunicatie, van juni 2015 over voertuigverzekeringen en van februari 2015 over de rechterlijke macht; steunt de aanhoudende bemiddeling van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) met het oog op de normalisatie van de betrekkingen tussen Servië en Kosovo, die nog volledig tot stand moet worden gebracht; verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden grondig te evalueren in hoeverre de tot nu toe getekende overeenkomsten met betrekking tot de aanneming van wetten ter plaatse ten uitvoer zijn gelegd en om hiervan regelmatig verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de parlementen van Kosovo en Servië; verzoekt de VV/HV met klem de tekortkomingen vast te stellen en de partijen te vragen hun toezeggingen na te komen, en verzoekt Servië en Kosovo zich te onthouden van negatieve retoriek en de volledige tenuitvoerlegging van alle reeds bereikte overeenkomsten te goeder trouw en tijdig voort te zetten, en vastbesloten door te gaan met het normaliseringsproces; benadrukt dat een permanente en constructieve dialoog tussen Pristina en Belgrado en de volledige tenuitvoerlegging van de gesloten overeenkomsten cruciaal zijn voor de normalisering van hun betrekkingen;
5. is bezorgd over het hoge aantal sinds de oorlogsperiode vermiste personen en de geringe vooruitgang op dit vlak; verzoekt de staten op dit gebied volledig samen te werken, aangezien volledige samenwerking om de waarheid over vermiste personen te achterhalen cruciaal is voor wederzijdse verzoening;
6. neemt kennis van het besluit van het constitutioneel hof ten aanzien van de tenuitvoerlegging van de Vereniging van Servische gemeenten en dringt aan op de opstelling van relevante wetgeving en statuten in overeenstemming met deze uitspraak; dringt aan op volledige en gemotiveerde tenuitvoerlegging van de gesloten overeenkomsten; dringt aan op eerbiediging van de rechtsstaat en betreurt dat oppositiekrachten geen gebruik hebben gemaakt van de opschorting om de parlementaire dialoog te hervatten, en moedigt alle politieke krachten aan om constructief te handelen in het belang van hun land, hun democratische instellingen en hun burgers; is van mening dat volledige eerbiediging van de regels van de democratie, de politieke dialoog en onbelemmerde parlementaire werkzaamheden een essentiële voorwaarde vormt voor de uitvoering van alle aspecten van de hervormingsagenda van Kosovo; veroordeelt met klem gewelddadige belemmeringen in het parlement, vraagt verdere gewelddadige protesten in het parlement te voorkomen, en benadrukt dat gekozen parlementsleden met volledige eerbiediging van de instelling moeten vergaderen en debatteren over kwesties; benadrukt dat de regering de resoluties en besluiten van het parlement moet eerbiedigen en, zoals vastgesteld door het wetgevend orgaan, moet rapporteren alvorens een besluit te nemen over de ondertekening van overeenkomsten met andere staten; is in dit verband ingenomen met het terdege voorbereide voorstel van 20 november 2015 van twee Kosovaarse parlementsleden uit respectievelijk de huidige coalitie en de oppositie; roept alle politieke actoren op de politieke dialoog te hervatten om de impasse te doorbreken en een haalbare oplossing te vinden die het mogelijk maakt de normale werking van het parlement van Kosovo te herstellen; vraagt alle Kosovaarse leiders deze situatie met bijzonder veel gewichtigheid te benaderen en hun verantwoordelijkheid te nemen, met inachtneming van het feit dat het parlement is verkozen door het volk van Kosovo, voor het volk van Kosovo; maakt zich ernstige zorgen over de herhaaldelijke uitingen van geweld en verzoekt de rechtshandhavingsinstanties bij hun werkzaamheden de wettelijke procedures volledig te eerbiedigen; neemt met bezorgdheid kennis van de gebeurtenissen die hebben geleid tot de arrestatie van sommige parlementsleden en verzoekt om een onderzoek naar de eventuele overschrijding van bevoegdheden bij de arrestaties; dringt er bij het parlement van Kosovo op aan de regels omtrent de opheffing van de onschendbaarheid van de leden te verduidelijken; neemt kennis van het verzoek van de ombudsman aan het openbaar ministerie in Pristina om een onderzoek in te stellen naar de politie-interventie van 28 november 2015;
7. benadrukt dat het parlement efficiënter moet worden en zijn eigen reglement moet naleven, onder alle omstandigheden, en dat de regering het reglement dient na te leven; benadrukt dat de toezichthoudende rol van het parlement moet worden versterkt, en verzoekt het parlement in het bijzonder zo spoedig mogelijk wetgeving aan te nemen waardoor het Comité voor Europese Integratie een grotere rol gaat spelen in het integratieproces van Kosovo en de oppositie volledig bij dit proces wordt betrokken; moedigt het parlement aan de Commissie van Venetië regelmatig te raadplegen en te betrekken bij de behandeling van wetgeving; benadrukt dat in regelgevende en toezichthoudende organen dringend competente leden moeten worden benoemd op basis van een op verdiensten gebaseerde, transparante en niet-politieke selectieprocedure om ervoor te zorgen dat de overheidsadministratie naar behoren functioneert;
8. neemt er kennis van dat vijf lidstaten Kosovo niet formeel hebben erkend, en is van mening dat bijkomende erkenningen kunnen bijdragen tot een versterkte stabiliteit in de regio, tot de verdere bevordering van de normalisering van de betrekkingen tussen Servië en Kosovo, alsook tot meer geloofwaardigheid van het buitenlands beleid van de EU; neemt in dit verband met genoegen kennis van het besluit van de vijf lidstaten die Kosovo niet hebben erkend, om de goedkeuring van de stabilisatie- en associatieovereenkomst in de Raad te faciliteren; verzoekt alle lidstaten zich in te spannen om economische contacten tot stand te brengen tussen de mensen, en sociale en politieke betrekkingen tussen hun burgers en die van Kosovo, in de geest van de SAO en het aangaan van formele contractuele betrekkingen; is verheugd dat Kosovo het eerste economische hervormingsprogramma heeft ingediend als eerste stap in de richting van verdieping van zijn economische dialoog met de EU;
9. neemt met genoegen kennis van de door de Kosovaarse autoriteiten uitgevoerde werkzaamheden om de trend van irreguliere migratie, die begin 2015 een hoogtepunt bereikte, te keren; onderstreept dat kortetermijnmaatregelen om de bevolking van vertrek te doen afzien, vergezeld moeten gaan van sociaal-economische ontwikkelingen en het scheppen van banen, teneinde burgers aan te moedigen in Kosovo te blijven en een toekomst in eigen land op te bouwen; is ervan overtuigd dat visumliberalisering ook zou bijdragen tot het beperken van irreguliere immigratie – aangezien contacten tussen mensen mogelijk zouden worden en burgers zonder de lange en dure visumprocedures naar het buitenland zouden kunnen reizen als toerist of om vrienden en familie te bezoeken – en hun gevoel van isolement zou tegengaan; herhaalt het mogelijke gevaar van Kosovo dat als enige grondgebied in de regio reeds te lang "opgesloten" en "geïsoleerd" is; dringt er ook op aan dat Pristina doeltreffende maatregelen neemt tegen criminele netwerken die mensen smokkelen; is van mening dat de erkenning van Kosovo als een veilig land van herkomst op de gemeenschappelijke EU-lijst van veilige landen van herkomst zou kunnen bijdragen aan de strijd tegen irreguliere immigratie;
10. is ingenomen met de vorderingen bij de tenuitvoerlegging van het actieplan voor visumliberalisering; verzoekt de autoriteiten alle vereiste criteria spoedig en volledig ten uitvoer te leggen; doet een beroep op de Commissie om haar werkzaamheden inzake het visumliberaliseringsproces voor Kosovo te intensiveren; is bereid zijn goedkeuring te hechten aan de visumvrije regeling voor Kosovo en roept de Raad op snel hetzelfde te doen, zodra de Commissie op korte termijn heeft vastgesteld dat aan alle technische criteria is voldaan; wijst erop dat moet worden doorgegaan met de opsporing en vervolging van mensenhandelaars en -smokkelaars teneinde hun illegale activiteiten te ontmoedigen; verzoekt alle EU-instellingen, en met name de Commissie, het visumliberaliseringsproces voor Kosovo te bespoedigen, en dringt er bij de Kosovaarse autoriteiten op aan hun toezeggingen na te komen en de resterende benchmarks ten uitvoer leggen, opdat Kosovo in de loop van 2016 tot de visumvrije regeling kan toetreden waardoor de bevolking van Kosovo dichter bij de EU zal worden gebracht;
11. steunt de voortzetting van de discussies over een kaderovereenkomst die Kosovo in staat zou stellen aan EU-programma's deel te nemen;
12. is verheugd over de goedkeuring van het wetgevingspakket mensenrechten, dat de institutionele structuur voor het toezicht op de bescherming en de eerbiediging van de mensenrechten zal versterken; benadrukt het bijzondere belang van de tenuitvoerlegging van deze wetgeving; juicht met name toe dat er een ombudsman is benoemd, vooral met het oog op het tot stand brengen van sociaal vertrouwen in de Kosovaarse samenleving; betreurt echter dat zijn werkzaamheden worden belemmerd door het gebrek aan een passende locatie en verzoekt de autoriteiten spoedig een nieuwe locatie toe te wijzen voor zijn kantoor, in overeenstemming met de beginselen van Parijs; verzoekt de autoriteiten ervoor te zorgen dat alle bestaande onafhankelijke instellingen en regelgevende organen volledig operationeel zijn;
13. merkt bezorgd op dat de wil van de politieke autoriteiten om daadwerkelijk met het maatschappelijk middenveld samen te werken nog steeds zeer gering is; verzoekt de autoriteiten het juridische kader voor samenwerking met het maatschappelijk middenveld te goeder trouw ten uitvoer te leggen, in het bijzonder door de gezamenlijke adviesraad van alle nodige middelen te voorzien; verzoekt het EU-kantoor dergelijke raadplegingen aan te moedigen en indien nodig te vergemakkelijken;
14. juicht voorts toe dat de wet betreffende bescherming tegen discriminatie in mei 2015 is aangenomen en dat de ombudsman het mandaat heeft gekregen op te treden als gelijkheidsorgaan; blijft bezorgd over de geringe aanpak van en onderzoek naar de haatpropaganda die met name gericht is op de LGBTI-gemeenschap en minderheidsgroepen; spoort de Groep voor advies en coördinatie voor de rechten van de LGBTI-gemeenschap ertoe aan dergelijke gevallen op de voet te volgen;
15. is eveneens verheugd over het feit dat de Wet inzake gendergelijkheid is aangenomen, en verzoekt de Kosovaarse autoriteiten gendermainstreaming tot prioriteit te maken en erop toe te zien dat de bestuursorganen en overheidsinstellingen hierin het voortouw nemen; maakt zich zorgen over de structurele uitdagingen die de tenuitvoerlegging van deze wet belemmeren; acht het nog altijd verontrustend dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies; stelt bezorgd vast dat er geen vooruitgang is geboekt in de strijd tegen huiselijk en gendergerelateerd geweld; dringt er bij de autoriteiten op aan openlijk beschermingsmechanismen en opvangmaatregelen aan te moedigen en in te voeren ten behoeve van vrouwen die de stilte verbreken en huiselijk geweld aan de kaak te stellen; is bezorgd over het lage aantal vrouwen dat onroerend goed bezit; verzoekt de autoriteiten er actief op toe te zien dat de eigendomsrechten van vrouwen worden gewaarborgd, onder meer door alle mede-eigenaars van onroerend goed in het kadaster te registreren en door een voorlichtingscampagne op te zetten;
16. uit zijn zorgen over de zeer geringe vooruitgang die het afgelopen jaar is geboekt op het gebied van de vrijheid van meningsuiting en van de media; is verontrust dat journalisten bij de uitoefening van hun beroep worden geconfronteerd met geweld en bedreigingen, en benadrukt dat journalisten beter moeten worden beschermd door te zorgen voor een systematische reactie en een publiekelijke veroordeling, onmiddellijk onderzoek en snelle rechtspraak wanneer zij worden aangevallen; onderstreept dat nog vooruitgang moet worden geboekt op het gebied van de onafhankelijkheid van de media; roept de autoriteiten ertoe op de systematische leemtes in de wetgeving snel op te vullen en zo te zorgen voor vrije media, in het bijzonder ten aanzien van de transparantie van media-eigendom en de houdbaarheid van de publieke omroep, na een grondige en omvattende openbare raadpleging; dringt er bij de autoriteiten op aan de wetgeving inzake smaad, haatpropaganda en laster daadwerkelijk ten uitvoer te leggen;
17. herinnert eraan dat Kosovo en Servië duurzame oplossingen voor vluchtelingen moeten vinden overeenkomstig de bevindingen van het VN-vluchtelingenbureau (UNHCR) in dit verband en in overeenstemming met het verslag van de speciale rapporteur van de VN over de mensenrechten van binnenlandse ontheemden;
18. merkt op dat er meer moet worden gedaan om de rechten van alle etnische minderheden in Kosovo, met inbegrip van de Roma, Askhali en Egyptische gemeenschappen alsook de Gorani-gemeenschap te beschermen en in de praktijk te waarborgen, door de desbetreffende wetgeving volledig ten uitvoer te leggen, waarbij rekening moet worden gehouden met de optimale praktijken uit de regio en de EU-lidstaten; verzoekt de nationale en lokale instanties zich meer in te spannen voor de tenuitvoerlegging van de aangenomen wetten om bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van de multi-etnische samenleving, vooral op het vlak van onderwijs en werkgelegenheid voor minderheden, en met het doel directe en indirecte discriminatie te voorkomen; is verheugd over de "Verklaring van Pristina" die regeringen en internationale, intergouvernementele en maatschappelijke organisaties vraagt om de beginselen van non-discriminatie en gelijkheid grondig toe te passen tijdens het werk aan de bevordering en eerbiediging van de rechten van de Roma en de bestrijding van zigeunerhaat op de Westelijke Balkan;
19. spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over het uitblijven van substantiële vooruitgang in de bestrijding van corruptie aan de top en georganiseerde misdaad, en van degelijke resultaten bij vervolgingen en veroordelingen; onderstreept dat de georganiseerde misdaad een bron van grote zorg blijft; merkt op dat de regering van Kosovo een duidelijk en nadrukkelijk teken moet geven dat het land een systematische strijd voert tegen corruptie op alle niveaus; verzoekt de autoriteiten endemische corruptie op snelle wijze uitgebreid en strategisch aan te pakken, aangezien dit verschijnsel een grote belemmering blijft voor de democratische, maatschappelijke en economische ontwikkeling van Kosovo; verzoekt het Kosovaarse bureau voor corruptiebestrijding meer onderzoeken op gang te brengen en dringt er bij het openbaar ministerie op aan vervolging in te stellen in gevallen die door het bureau voor corruptiebestrijding worden aangedragen; onderstreept dat de transparantie van procedures een essentieel onderdeel is van de bestrijding van corruptie en van de waarborging van de grondrechten; benadrukt voorts de rol en de verantwoordelijkheid van de politieke elites in de strijd tegen corruptie;
20. is ingenomen met de verhoogde inspanningen en het krachtige engagement om terrorisme te bestrijden, en moedigt de tenuitvoerlegging van de strategie ter bestrijding van terrorisme aan; spoort de instellingen ertoe aan de oorzaken van radicalisering aan te pakken, vooral de aanzienlijke jeugdwerkloosheid en gewelddadig extremisme; is ingenomen met de deelname van Kosovo aan de coalitie voor de bestrijding van terrorisme en met de maatregelen die de instellingen nemen om de radicalisering van de jeugd te voorkomen; doet een beroep op de autoriteiten om de mobilisatie van potentiële buitenlandse islamitische strijders en terroristen te voorkomen; is verheugd over het feit dat in de grondwet van Kosovo het beginsel is verankerd dat Kosovo een seculiere staat is die een neutrale positie inneemt ten opzichte van religieuze overtuigingen;
21. merkt op dat volgens de minister van Binnenlandse Zaken van Kosovo ongeveer 300 Kosovaarse onderdanen zich bij de jihadisten in Syrië en Irak hebben aangesloten en dat veel van hen al naar Kosovo zijn teruggekeerd; prijst de maatregelen die de regering heeft genomen, met gevangenisstraffen voor onderdanen die aan terroristische activiteiten hebben deelgenomen;
22. stelt vast dat enige vooruitgang is geboekt op het vlak van het gerechtelijk apparaat door passende wetgeving aan te nemen; onderstreept de noodzaak snel over te gaan tot de concrete en doeltreffende tenuitvoerlegging van die wetgeving; blijft zeer bezorgd over de trage rechtsbedeling, de grote achterstand bij lopende rechtszaken, het gebrek aan middelen van het gerechtelijk apparaat, de lage verantwoordingsplicht en verantwoordelijkheid van rechtsambtenaren en de mogelijke invloed van de politiek op rechtsstructuren, en meent dat al deze verschijnselen nog onvoldoende in wetgeving worden aangepakt en onderstreept het belang van een volledig functionerend rechtsstelsel met vaste regels voor de duur van de rechtsgang; is ingenomen met de genomen stappen voor de integratie van het gerechtelijk apparaat in het noorden, waarbij enkele functies zijn vervuld door Kosovo-Servische rechters en openbaar aanklagers; roept de politieke autoriteiten ertoe op duidelijk hun volledige steun uit te speken voor de onafhankelijkheid van rechters en openbare aanklagers, die nog steeds het doelwit zijn van pogingen om lopende onderzoeken en gerechtelijke procedures te beïnvloeden; verzoekt de autoriteiten de grondwet te wijzigen om ervoor te zorgen dat de meerderheid van de leden van de Kosovaarse Raad van Justitie door hun collega's wordt gekozen overeenkomstig de aanbevelingen van de Commissie van Venetië;
23. doet een beroep op Kosovo om de koers van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU te volgen;
24. neemt kennis van de goedkeuring van grondwetswijzigingen met het oog op de opzet van gespecialiseerde kamers en een gespecialiseerd openbaar ministerie; is verheugd over de afronding van de onderhandelingen tussen Kosovo en Nederland over de gastheerschapsovereenkomst, en verwacht dat de gespecialiseerde kamers onverwijld volledig operationeel zullen zijn en dat het gespecialiseerde openbaar ministerie over voldoende personeel beschikt om zijn taken te kunnen uitvoeren; verzoekt de gespecialiseerde kamers en het gespecialiseerde openbaar ministerie voort te bouwen op de ervaring en optimale praktijken van het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY), overeenkomstig de desbetreffende grondwettelijke bepalingen inzake de oprichting ervan; vraagt de Kosovaarse autoriteiten volledig samen te werken met de nieuwe rechtbank; verzoekt de EU en haar lidstaten toereikende middelen voor de werking van de kamers ter beschikking te stellen;
25. meent dat de herziening en de uiteindelijke afbouw van EULEX gepaard moeten gaan met de versterking en uitbreiding van het mandaat van de speciale vertegenwoordiger van de EU, teneinde ervoor te zorgen dat de speciale vertegenwoordiger van de EU over de nodige capaciteit beschikt voor monitoring, begeleiding en advies, de bevordering van het integratieproces van Kosovo in de EU, de bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie en de vervolging van oorlogsmisdaden; verzoekt tot die tijd om grotere doeltreffendheid en volledige transparantie en verantwoordelijkheid van de EULEX-missie voor de duur van zijn mandaat; neemt kennis van de conclusies van de Raad van december 2015 betreffende het mandaat van EULEX en dringt er bij Kosovo op aan bij te dragen tot de volledige en onbelemmerde uitvoering van het hernieuwde mandaat door EULEX; benadrukt dat bij de herziening van het mandaat gevolg moet worden gegeven aan de bevindingen en aanbevelingen uit het verslag van professor Jean-Paul Jacqué naar aanleiding van de beschuldigingen van corruptie binnen EULEX; dringt er bij EULEX op aan een akkoord met UNMIK te sluiten over de overhandiging van openstaande dossiers aan de desbetreffende Kosovaarse autoriteiten; doet een beroep op de lidstaten om voor de noodzakelijke duur goed opgeleide en gekwalificeerde deskundigen te detacheren en ervoor te zorgen dat zij na beëindiging van hun missie in overheidsdienst kunnen terugkeren;
26. betreurt dat de aanvraag van Kosovo voor het lidmaatschap van Unesco is afgewezen, onder meer doordat Servië zich hier actief tegen heeft verzet – wat in strijd is met zijn verbintenis goede nabuurschapsbetrekkingen te ontwikkelen – maar ook doordat het aan eensgezindheid ontbrak tussen de lidstaten; is ingenomen met de goedkeuring van de wet ter bescherming van het historisch erfgoed van Prizren en pleit voor de volledige tenuitvoerlegging hiervan, maar wijst er ook op dat het erfgoed van de stad bedreigd wordt door de fors toenemende illegale woningbouw; is verheugd over het feit dat verschillende locaties van Servisch religieus en cultureel erfgoed die helaas in 2004 werden vernietigd, zoals de orthodoxe kathedraal, weer zijn gerenoveerd, en dringt aan op de ononderbroken renovatie van Servisch religieus en cultureel erfgoed; doet in dit verband een beroep op de belanghebbende partijen, waaronder de Kosovaarse autoriteiten, de Servische regering, de Servische gemeenschap in Kosovo en de Servische orthodoxe kerk, om een systeem te vinden voor de promotie, de bescherming en het behoud van het cultureel en religieus erfgoed van Kosovo, dat zou moeten worden behandeld als gemeenschappelijk Europees erfgoed; is verheugd over het feit dat in de grondwet van Kosovo is vastgelegd dat Kosovo zich inzet voor het behoud en de bescherming van zijn cultureel en religieus erfgoed en merkt op dat er meer moet worden gedaan om de rechten van alle minderheden te beschermen; onderstreept dat het voor Kosovo een prioriteit moet zijn om zich aan te sluiten bij de internationale en regionale organisaties en mechanismen; herinnert er in die context aan dat de regionale samenwerkingsovereenkomst die is bereikt moet worden nageleefd; is van oordeel dat de oprichting van het regionale bureau voor jongerensamenwerking in de Westelijke Balkan (in het kader van het proces van Berlijn), dat door velen actief wordt gesteund, tot positieve resultaten zal leiden, met name voor wat de betrekkingen tussen de jongeren uit Servië en Kosovo betreft;
27. is ingenomen met de uitnodiging aan het parlement van Kosovo om op permanente basis, op alle niveaus en onder gelijke voorwaarden deel te nemen aan de werkzaamheden en bijeenkomsten van de Parlementaire Vergadering van het Zuidoost-Europees Samenwerkingsproces (SEECP-PA), zoals besloten in mei 2015, en acht dit een belangrijke bijdrage tot de regionale parlementaire dialoog; betreurt het feit dat het parlement van Kosovo niet is geaccepteerd als volwaardig lid van andere regionale parlementaire samenwerkingsinitiatieven, zoals de Conferentie over de Westelijke Balkan van de commissies inzake Europese integratie van de landen die aan het stabilisatie- en associatieproces deelnemen (COSAP) en het netwerk van parlementaire commissies voor economie, financiën en Europese integratie van de Westelijke Balkan (NPC); doet een beroep op alle parlementen van de regio om een meer inclusieve benadering te hanteren met betrekking tot verzoeken om lidmaatschap van regionale initiatieven door het parlement van Kosovo en aldus bij te dragen tot de versterking van de regionale samenwerking;
28. roept Kosovo er nogmaals toe op om het rechtskader voor het ambtenarenapparaat te voltooien en om het strategisch kader voor openbaar bestuur en het actieplan volledig ten uitvoer te leggen; dringt er bij de autoriteiten op aan dat zij de politisering van het openbaar bestuur een halt toeroepen, in alle openbare instellingen een op verdiensten gebaseerde vakkundigheid stimuleren, goed financieel beheer van openbare instellingen waarborgen, en de transparantie van de parlementaire controle van de tenuitvoerlegging van de begroting garanderen;
29. onderstreept hoe belangrijk het is de projectfinanciering te verhogen voor Kosovaarse ngo's die zich inzetten voor de bevordering van de beginselen van goed bestuur, de vergroting van de transparantie en de verantwoordingsplicht, de versterking van de institutionele mechanismen binnen het rechtsstelsel, de verdere consolidering van de institutionele en sociale democratie, en de verhoging van de inspanningen ter bescherming en bevordering van de rechten van gemarginaliseerde groepen en etnische minderheden;
30. spreekt nogmaals zijn bezorgdheid uit over de hoge werkloosheidscijfers, met name onder vrouwen en jongeren, en laakt de algemene discriminatie van vrouwen in de maatschappij en op de arbeidsmarkt; onderstreept de noodzaak om de jeugd van Kosovo vooruitzichten voor de toekomst te bieden; doet een beroep op Kosovo om zich te concentreren op het dichten van de vaardigheidskloof op de arbeidsmarkt en alle administratieve belemmeringen weg te nemen die zouden kunnen leiden tot discriminerende praktijken en het algemene ondernemingsklimaat in het land te verbeteren, vooral voor kleine en middelgrote ondernemingen; verzoekt de Commissie verdere financiële steun te bieden aan jonge ondernemers in het kader van het instrument voor pretoetredingssteun, met een bijzonder accent op opleidingscursussen, workshops en de uitwisseling van kennis, met inbegrip van maatregelen die de contacten met ondernemers uit de EU-lidstaten vergemakkelijken, en tegelijkertijd alles in het werk te stellen om braindrain te voorkomen, met name na de inwerkingtreding van de SAO;
31. wijst erop dat structurele hervormingen van essentieel belang blijven om de potentiële groei te verhogen, de productiviteit te vergroten en de flexibiliteit en het concurrentievermogen van de economie van Kosovo te verbeteren; stemt in met de conclusie van de Commissie dat Kosovo zijn belastingkader op de middellange termijn moet versterken, de transparantie van de overheidsfinanciën moet verbeteren, de begrotingsuitgaven moet verleggen naar maatregelen ten behoeve van de groei, en buitenlandse directe investeringen en particuliere geldovermakingen naar de productiesectoren moet sluizen; verzoekt Kosovo de herstructurering van overheidsbedrijven te bespoedigen, de faillissements- en insolventieprocedures te verbeteren en zijn afhankelijkheid van douanerechten te verminderen door de binnenlandse belastingbasis te verbreden en de belastinginning te moderniseren;
32. onderstreept dat hervormingen van de arbeidsmarkt, aangevuld met onderwijshervormingen, van cruciaal belang zijn in het licht van de hoge werkeloosheids- en de lage arbeidsparticipatiepercentages; benadrukt dat verdere inspanningen noodzakelijk zijn om het onderwijsstelsel beter af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt, met name door het leerplan van het voorbereidende wetenschappelijk onderwijs aan te passen; onderstreept bovendien het belang van de uitbreiding van het stelsel van beroepsonderwijs, dat moet worden aangevuld met een actief arbeidsmarktbeleid;
33. constateert dat Kosovo zich in een vroeg stadium van ontwikkeling van een functionerende economie bevindt; is verheugd dat voortgang is geboekt op het gebied van industrie en kmo's; dringt aan op een voortdurende vermindering van de lasten voor kmo's, en benadrukt de noodzaak een beoordeling uit te voeren van de effecten van de regelgeving op kmo's naast de noodzaak van het verlenen van steun aan start-ups en innoverende bedrijven die een hoge toegevoegde waarde bieden, ten einde de ondernemingsactiviteit te stimuleren, die zowel sociale als economische voordelen zal bieden; verzoekt de Commissie meer steun te verlenen aan jonge ondernemers via het instrument voor pretoetredingssteun, met inbegrip van maatregelen om de contacten met ondernemers uit de EU-lidstaten en de participatie van Kosovaarse werkgeversverenigingen in de Europese Confederatie van jonge ondernemers te vergemakkelijken, vooral na de inwerkingtreding van de SAO; dringt er bij de Kosovaarse instellingen op aan mogelijkheden voor investeringsfinanciering te bieden ten behoeve van sociale en duurzame ondernemingen om de uitdagingen op het vlak van de sociale problemen en de duurzame groei het hoofd te bieden;
34. herhaalt dat het belangrijk is dat Kosovo op zo kort mogelijke termijn een eigen internationale telefooncode krijgt, omdat dit bevorderlijk is voor de internationale zichtbaarheid van het land; verzoekt de Internationale Unie voor Telecommunicatie (ITU) op dit punt vooruitgang te boeken;
35. onderstreept dat het belangrijk is bij het doen van uitnodigingen de gevoeligheden van alle gemeenschappen te respecteren, zoals het geval was met generaal Diković, en verzoekt KFOR met de autoriteiten van Kosovo samen te werken om te voorkomen dat het met bepaalde handelingen de nagedachtenis aan de slachtoffers en de dialoog tussen Pristina en Belgrado schaadt; brengt in herinnering dat de verbindingsbureaus in Kosovo en Servië 48 uur vóór dergelijke bezoeken naar behoren op de hoogte moeten worden gesteld;
36. neemt kennis van de verbetering van de infrastructuur voor het wegvervoer en de mobiliteit, met name wat de snelwegen betreft, alsmede van de recente goedkeuring van het IPA II 2015-pakket dat het belangrijkste spoorweginfrastructuurproject in Kosovo omvat; betreurt echter de hoge aanlegkosten; hoopt dat de recente leningsovereenkomst tussen Kosovo en de Europese Investeringsbank voor de modernisering van het Kosovaarse deel van perceel 10 van het Europese spoorwegnet een stimulans kan zijn voor een veelomvattend plan om het openbaar vervoer en de spoorweginfrastructuur te verbeteren; doet een beroep op de autoriteiten van Kosovo, aangezien de Commissie de connectiviteitsagenda tot een van haar belangrijkste prioriteiten heeft uitgeroepen en als de sleutelfactor voor de economische ontwikkeling van de regio beschouwt, te zorgen voor de volledige en snelle toepassing van de technische normen en zachte maatregelen op het gebied van vervoer waarover tijdens de top van de Westelijke Balkan van 2015 in Wenen overeenstemming werd bereikt;
37. geeft uiting aan zijn zorgen over de huidige precaire energiesituatie van Kosovo, die een negatief effect heeft op het dagelijks leven; wijst erop dat de elektriciteitsverliezen en daarmee samenhangende commerciële schade momenteel erg hoog zijn als gevolg van de verouderde elektriciteitsnetten, en pleit voor ingrijpende hervormingen ter verhoging van de energie-efficiëntie en de voorzieningszekerheid door in de renovatie van het huidige elektriciteitsnet te investeren, aangezien een werkend elektriciteitsnet en toereikende aardolievoorraden een eerste vereiste is voor binnenlandse en buitenlandse ondernemingen om in Kosovo een bedrijf te vestigen; spoort de energietoezichthouder ertoe aan flexibeler te zijn bij het verlenen van licenties en vergunningen aan nieuwe investeerders in de hernieuwbare-energiesector; neemt nota van het akkoord dat met het Amerikaanse bedrijf Contour Global is bereikt over de bouw van de elektriciteitscentrale Nieuw Kosovo, die een capaciteit van 500 MW zal hebben, en dringt aan op een transparant proces dat vergezeld gaat van een sociale en milieueffectrapportage van het project, onder volledige naleving van de EU-normen;
38. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, alsmede aan de Europese dienst voor extern optreden en de regering en de Nationale Assemblee van Kosovo.