Zittingsdocument
2.3.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vragen met verzoek om mondeling antwoord B8-0109/2016 , B8-01102016, B8-0111/2016 , B8-0112/2016 , B8-0113/2016 , B8-0114/2016 en B8-0115/2016
ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement
over de tabaksovereenkomst (PMI-overeenkomst)
( 2016/2555(RSP) )
Dennis de Jong, Rina Ronja Kari, Patrick Le Hyaric, Martina Anderson, Marisa Matias, Liadh Ní Riada, Matt Carthy, Lynn Boylan, Barbara Spinelli, Anja Hazekamp, Stefan Eck, Merja Kyllönen, Jiří Maštálka, Kateřina Konečná, Fabio De Masi, Kostas Chrysogonos
namens de GUE/NGL-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de tabaksovereenkomst (PMI‑overeenkomst)
( 2016/2555(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
– gezien het groenboek van de Commissie getiteld "Op weg naar een rookvrij Europa: beleidsopties op EU-niveau" (COM(2007) 27 definitief),
– gezien het Kaderverdrag van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) inzake tabaksontmoediging van 2003,
– gezien de WHO-strategie voor Europa voor een beleid dat aanzet tot stoppen met roken van 2004,
– gezien de beleidsaanbevelingen van de WHO over de bescherming tegen passief roken van 2007,
– gezien de vier samenwerkingsovereenkomsten die momenteel van kracht zijn tussen de lidstaten en de EU, en respectievelijk Philip Morris International (PMI), Japan Tobacco International (JTI), Imperial Tobacco Limited (ITL) en British American Tobacco (BAT),
– gezien het Kaderverdrag van de WHO inzake tabaksontmoediging en het Protocol betreffende de uitbanning van illegale handel in tabaksproducten,
– gezien Richtlijn 2014/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten en tot intrekking van Richtlijn 2001/37/EG (de tabaksproductenrichtlijn),
– gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie over de technische beoordeling van de ervaring met de antismokkel- en antinamaakovereenkomst en de algemene vrijgave van 9 juli 2004 tussen Philip Morris International en dochterondernemingen enerzijds en de Unie en haar lidstaten anderzijds, betreffende een mogelijk besluit tot het openen van onderhandelingen tussen de Europese Unie en de tabaksindustrie ( SWD(2016)0044 ),
– gezien de vragen aan de Commissie over de tabaksovereenkomst (PMI-overeenkomst) ( O-000010/2016 – B8-1019/2016 , O-000014/2016 – B8-0110/2016 , O-000015 – B8-0111/2016 , O-000016 – B8-0112/2016 , O-000017 – B8-01113/2016, O-000018/2016 ‑ B8-0114/2016 en O-000019/2016 – B8-0115/2016 ),
– gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de EU en haar lidstaten als gevolg van de illegale handel in tabaksproducten en met name de smokkel en namaak van sigaretten jaarlijks meer dan 10 miljard EUR aan inkomsten (uit douaneheffingen, btw en accijnzen) derven;
B. overwegende dat tabakssmokkel een ernstig misdrijf is dat bijdraagt aan de financiering van andere internationaal georganiseerde criminele activiteiten, waaronder mensen-, drugs- en wapenhandel;
C. overwegende dat tabaksfraude een zaak van volksgezondheid is en een nog groter gezondheidsrisico vormt dan echte sigaretten; overwegende dat namaaksigaretten illegaal worden vervaardigd en ingevoerd, wat betekent dat de gebruikte ingrediënten niet bekend zijn;
D. overwegende dat tabaksfraude het beleid tegen roken ondergraaft en zo de tabaksepidemie aanwakkert, doordat (vaak goedkopere) tabaksproducten toegankelijker worden, vooral voor jongeren en groepen met een laag inkomen;
E. overwegende dat er elk jaar 700 000 EU-burgers vroegtijdig overlijden als gevolg van roken;
F. overwegende dat, om het probleem van de smokkel en namaak van sigaretten aan te pakken, de EU en de lidstaten (met uitzondering van Zweden in het geval van de BAT‑ en ITL-overeenkomsten) juridisch bindende overeenkomsten hebben gesloten met Philip Morris International (PMI) (2004), Japan Tobacco International (JTI) (2007), British American Tobacco (BAT) (2010) en Imperial Tobacco Limited (ITL) (2010);
G. overwegende dat de bedrijven zich er via deze overeenkomsten toe hebben verbonden gezamenlijk in totaal 2,15 miljard USD te betalen aan de EU en de ondertekenende staten om de illegale handel in sigaretten te bestrijden;
H. overwegende dat de overeenkomst met PMI in juli 2016 verstrijkt, wat betekent dat de betrokken partijen binnenkort bijeen moeten komen om te onderzoeken of de samenwerkingsovereenkomst al dan niet wordt verlengd;
1. is verheugd over het verslag van de Commissie betreffende de beoordeling van de PMI-tabaksovereenkomst;
2. merkt op dat de Commissie in haar verslag aangeeft dat er grote hoeveelheden smokkelwaar op de EU-markt circuleren en er steeds meer "goedkope witte sigaretten" in beslag worden genomen, en tot het besluit komt dat de PMI-overeenkomst geen positieve effecten heeft gehad op de volksgezondheid;
3. wijst op de verklaring in het verslag van de Commissie dat wettelijk bindende en afdwingbare instrumenten het meest doeltreffende middel zijn om de illegale handel in tabaksproducten aanzienlijk te doen dalen, mits ze gepaard gaan met een krachtdadige wetshandhaving;
4. brengt in herinnering, zoals vermeld wordt in het Commissieverslag, dat tabaksfabrikanten uit hoofde van de tabaksproductenrichtlijn reeds wettelijk verplicht zijn een tracerings- en opsporingssysteem in te voeren en in stand te houden, hetgeen uiterlijk in 2019 van kracht zal worden, en dat in het protocol uit 2015 bij het WHO‑Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging in een gelijkaardige algemene verplichting wordt voorzien, hetgeen waarschijnlijk in 2022 of 2023 van kracht zal worden;
5. benadrukt dat volksgezondheidsoverwegingen de enige leidraad mogen zijn wanneer wordt nagedacht over een mogelijke verlenging van overeenkomsten met de tabaksindustrie en dat de besluitvorming hierover geenszins beïnvloed mag worden door de aanzienlijke bedragen die de Commissie en de lidstaten jaarlijks door de tabaksindustrie krijgen uitbetaald voor de strijd tegen namaaksigaretten;
6. acht het uiterst zorgwekkend dat de begroting van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) gedeeltelijk gefinancierd wordt met jaarlijkse betalingen van de tabaksindustrie, zoals vermeld in de tabaksovereenkomsten, aangezien dit tot een zekere belangenverstrengeling zou kunnen leiden;
7. wijst er andermaal op dat de geheime en informele onderhandelingen tussen de Commissie en de tabaksindustrie in het licht van de nakende vervaldag van de PMI‑overeenkomst in tegenspraak zijn met de transparantiedoelstellingen waarmee voorzitter Juncker en vicevoorzitter Timmermans hebben uitgepakt;
8. benadrukt dat de tabaksovereenkomsten in strijd zijn met artikel 5, lid 3, van het WHO-Kaderverdrag, waarin wordt gesteld dat partijen zodanig moeten handelen dat hun beleid inzake volksgezondheid wordt gevrijwaard van commerciële en andere gevestigde belangen van de tabaksindustrie, alsook met artikel 8, lid 12, van het Protocol tot uitbanning van illegale handel in tabaksproducten, waarin wordt gesteld dat aan de partijen toegewezen verplichtingen niet mogen worden uitgevoerd door de tabaksindustrie en evenmin naar deze industrie mogen worden gedelegeerd;
9. benadrukt dat de Commissie de aandacht moet richten op Europese en internationale instrumenten om de namaak en smokkel van sigaretten te bestrijden;
10. verzoekt de Commissie prioriteit te maken van een gecombineerd gebruik van de tabaksproductenrichtlijn van 2014 en het WHO-Protocol, waarin bepalingen inzake tracering en opsporing zijn voorzien en veiligheidskenmerken ter facilitering van de wetshandhaving naar voren worden gebracht, en die de beste instrumenten vormen voor de strijd tegen illegale handel in de EU, zoals aangegeven in het Commissieverslag;
11. verzoekt dat de Commissie alle verdere contacten met PMI of andere tabaksfabrikanten over een mogelijke verlenging van de tabaksovereenkomsten stopzet en volledig afziet van enige andere overeenkomsten van deze aard;
12. verzoekt de Raad geen toestemming te verlenen voor het opstarten van onderhandelingen met PMI of andere tabaksfabrikanten over een mogelijke verlenging van de tabaksovereenkomsten en volledig af te zien van enige andere overeenkomsten van deze aard;
13. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.