Dokument z posiedzenia
2.3.2016
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie pytań wymagających odpowiedzi ustnej B8-0109/2016 , B8-0110/2016 , B8-0111/2016 , B8-0112/2016 , B8-0113/2016 , B8-0114/2016 i B8-0115/2016
zgodnie z art. 128 ust. 5 Regulaminu
w sprawie dokumentu Komisji pt. „Technical assessment of the experience made with the Anti-Contraband and Anti-Counterfeit Agreement and General Release of 9 July 2004 among Philip Morris International and affiliates, the Union and its Member States” [Ocena techniczna doświadczeń w związku z umową w sprawie zwalczania przemytu i podrabiania papierosów oraz zwolnienia ogólnego z dnia 9 lipca 2004 r. między firmą Philip Morris International (PMI) i jej podmiotami zależnymi, Unią i jej państwami członkowskimi] i zbliżającego się wygaśnięcia tej umowy
( 2016/2555(RSP) )
Ingeborg Gräßle, Petri Sarvamaa
w imieniu grupy PPE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie dokumentu Komisji pt. „Technical assessment of the experience made with the Anti-Contraband and Anti-Counterfeit Agreement and General Release of 9 July 2004 among Philip Morris International and affiliates, the Union and its Member States” [Ocena techniczna doświadczeń w związku z umową w sprawie zwalczania przemytu i podrabiania papierosów oraz zwolnienia ogólnego z dnia 9 lipca 2004 r. między firmą Philip Morris International (PMI) i jej podmiotami zależnymi, Unią i jej państwami członkowskimi] i zbliżającego się wygaśnięcia tej umowy
( 2016/2555(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając umowę w sprawie zwalczania przemytu i podrabiania papierosów oraz zwolnienia ogólnego z dnia 9 lipca 2004 r. między Philip Morris International (PMI) i jego podmiotami zależnymi, Unią i jej państwami członkowskimi,
– uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającą dyrektywę 2001/37/WE[1],
– uwzględniając Protokół w sprawie wyeliminowania nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi przyjęty podczas piątej sesji Konferencji Stron Ramowej konwencji WHO o ograniczeniu użycia tytoniu na mocy decyzji FCTC/COP5 (1) z dnia 12 listopada 2012 r.,
– uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 24 lutego 2016 r. pt. „Technical assessment of the experience made with the Anti-Contraband and Anti-Counterfeit Agreement and General Release of 9 July 2004 among Philip Morris International and affiliates, the Union and its Member States” [Ocena techniczna doświadczeń w związku z umową w sprawie zwalczania przemytu i podrabiania papierosów oraz zwolnienia ogólnego z dnia 9 lipca 2004 r. między firmą Philip Morris International (PMI) i jej podmiotami zależnymi, Unią i jej państwami członkowskimi] ( SWD(2016)0044 ),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 października 2007 r. w sprawie konsekwencji porozumienia pomiędzy Wspólnotą, państwami członkowskimi i firmą Philip Morris w sprawie intensyfikacji walki z nadużyciami i przemytem papierosów oraz postępów poczynionych w zakresie wdrażania zaleceń parlamentarnej komisji śledczej ds. wspólnotowego systemu tranzytowego[2],
– uwzględniając pytania do Komisji dotyczące dokumentu Komisji pt. „Technical assessment of the experience made with the Anti-Contraband and Anti-Counterfeit Agreement and General Release of 9 July 2004 among Philip Morris International and affiliates, the Union and its Member States” [Ocena techniczna doświadczeń w związku z umową w sprawie zwalczania przemytu i podrabiania papierosów oraz zwolnienia ogólnego z dnia 9 lipca 2004 r. między firmą Philip Morris International (PMI) i jej podmiotami zależnymi, Unią i jej państwami członkowskimi] i zbliżającego się wygaśnięcia tej umowy ( O-000010/2016 – B8-0109/2016 , O-000014/2016 – B8-0110/2016 , O-000015/2016 – B8-0111/2016 , O-000016/2016 – B8–0112/2016 , O-000017/2016 – B8-0113/2016 , O-000018/2016 – B8-0114/2016 and O-000019 – B8-0115/2016 ),
– uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że przemyt wyrobów tytoniowych to poważne przestępstwo, które jest jednym ze źródeł finansowania międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, w tym terroryzmu oraz handlu ludźmi, narkotykami i bronią;
B. mając na uwadze, że oszustwa związane z wyrobami tytoniowymi stanowią problem z zakresu zdrowia publicznego i stwarzają nawet większe zagrożenie dla zdrowia niż oryginalne papierosy; mając na uwadze, że z powodu nielegalnego wytwarzania i przywozu podrabianych papierosów stosowane w nich składniki są nieznane;
C. mając na uwadze, że oszustwa związane z wyrobami tytoniowymi osłabiają strategie walki z paleniem i tym samym podsycają epidemię tytoniową, zwiększają dostęp, szczególnie osób młodych i grup o niskich dochodach, do (często tańszych) wyrobów tytoniowych;
D. mając na uwadze, że każdego roku 700 000 obywateli UE umiera przedwcześnie z powodu palenia;
E. mając na uwadze, że podstawowym celem umowy z PMI jest zmniejszenie powszechnej obecności przemycanych wyrobów PMI na nielegalnym rynku tytoniowym w UE;
F. mając na uwadze, że w dokonanej przez Komisję ocenie technicznej umowy z PMI stwierdzono, iż ten podstawowy cel został faktycznie osiągnięty, jednak ograniczenie przemycanych wyrobów PMI nie spowodowało zmniejszenia ogólnej liczby nielegalnych wyrobów na rynku UE;
G. mając na uwadze, że umowa z PMI przyniosła dotychczas korzyści finansowe dla dochodów publicznych w wysokości około 1 mld EUR z tytułu corocznych płatności i 68,2 mln EUR z tytułu zajęcia towaru, do podziału między Komisję (ok. 10%) i państwa członkowskie (ok. 90%);
H. mając na uwadze, że umowa z PMI wygaśnie w dniu 9 lipca 2016 r.;
I. mając na uwadze, że od czasu podpisania obecnej umowy z PMI w otoczeniu rynkowym nastąpiły znaczne zmiany, w szczególności zwiększyła się obecność papierosów niemarkowych, często określanych jako „tanie białe” (ang. „cheap whites”);
J. mając na uwadze, że od czasu podpisania obecnej umowy z PMI w otoczeniu regulacyjnym nastąpiły znaczne zmiany, w szczególności przyjęto dyrektywę 2014/40/UE dotyczącą produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz protokół do Ramowej konwencji WHO o ograniczeniu użycia tytoniu;
K. mając na uwadze, że sprawy: C-358/14 Polska przeciwko Parlamentowi i Radzie, C-477/14 Pillbox 38 (UK) Limited oraz C-547/14 Philip Morris Brands SARL i inni, w których zaskarżono dyrektywę 2014/40/UE, są obecnie rozpatrywane przez Trybunał Sprawiedliwości UE, a wymienieni producenci wyrobów tytoniowych powinni je przy najbliższej okazji wycofać;
1. z zadowoleniem przyjmuje Protokół w sprawie wyeliminowania nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi („protokół FCTC”) przyjęty w związku z Ramową konwencją WHO o ograniczeniu użycia tytoniu oraz wzywa do dokończenia procesu ratyfikacji, aby system śledzenia ruchu i pochodzenia mógł zacząć działać od 2022 lub 2023 r.;
2. wyraża zadowolenie z przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającej dyrektywę 2001/37/WE[3] (dyrektywa w sprawie wyrobów tytoniowych);
3. podkreśla, że protokół do Ramowej konwencji WHO o ograniczeniu użycia tytoniu oraz dyrektywa w sprawie wyrobów tytoniowych tworzą razem podstawowe instrumenty UE w walce z nielegalnym handlem wyrobami tytoniowymi;
4. z zadowoleniem przyjmuje dokonaną przez Komisję ocenę techniczną doświadczeń w związku z umową z PMI; ubolewa jednak, że ocenę opublikowano dopiero w dniu 24 lutego 2016 r., chociaż została zapowiedziana w maju 2015 r., i że w związku z tym ograniczono możliwość wyrażenia przez Parlament na czas opinii w tej złożonej i delikatnej sprawie;
5. odnotowuje ocenę Komisji, że cel umowy z PMI, tj. zmniejszenie powszechnej obecności przemycanych wyrobów PMI na nielegalnym rynku tytoniowym w UE, został faktycznie osiągnięty, na co wskazuje spadek o około 85% ilości oryginalnych papierosów PMI zajętych przez państwa członkowskie w latach 2006–2014;
6. zauważa jednak, że to ograniczenie przemycanych wyrobów PMI nie spowodowało zmniejszenia ogólnej liczby nielegalnych wyrobów na rynku UE; zauważa również, że przemyt wyrobów pochodzących od dużych producentów jest w coraz większej mierze zastępowany przemytem innych wyrobów, w tym niemarkowych papierosów („tanich białych”) zazwyczaj produkowanych w państwach trzecich;
7. zwraca uwagę na znaczne zmiany, jakie nastąpiły w otoczeniu rynkowym od czasu podpisania obecnej umowy z PMI, w szczególności zwiększenie obecności „tanich białych”; dodaje jednak, że zamiarem umowy z PMI nie było nigdy rozwiązanie kwestii przemytu „tanich białych” do UE;
8. zauważa, że Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i organy celne wielu państw członkowskich podkreślają wartość dodaną umowy dla ich działań dochodzeniowych;
9. zauważa, że w wyniku umów w sprawie wyrobów tytoniowych przedsiębiorstwa wprowadziły bardziej rygorystyczne kontrole dotyczące produkcji, klientów i kontrahentów, składowania i przepływu papierosów, a także akceptowanych metod płatności za papierosy;
10. ubolewa, że sposób zarządzania umowami w sprawie wyrobów tytoniowych przez Komisję nie zawsze jest przejrzysty, może prowadzić do konfliktu interesów i nie podlega rzeczywistej kontroli demokratycznej;
11. zwraca się do Komisji, by podjęła wszelkie kroki niezbędne do zapewnienia jak największej przejrzystości wstępnych rozmów na temat ewentualnego przedłużenia umowy, odpowiednio włączając w ten proces Parlament;
12. wyraża głębokie zaniepokojenie tym, że budżet Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) jest częściowo finansowany z corocznych płatności przemysłu tytoniowego, jak wspomniano w umowach w sprawie wyrobów tytoniowych, gdyż może to prowadzić do pewnego konfliktu interesów;
13. z zadowoleniem przyjmuje prowadzone od 2014 r. działania Komisji mające usprawnić zarządzanie umową z PMI i jej stosowanie, w tym ustanowienie nowego instrumentu badania zajętych papierosów i nowej aplikacji IT (ToSMA) do wymiany informacji o konfiskatach;
14. wzywa Komisję, by zbadała sposoby dalszego usprawnienia mechanizmów kontroli, jeżeli chodzi o analizę zajętych papierosów, w celu zminimalizowania ryzyka fałszywego oznaczenia przez producenta;
15. zauważa, że system śledzenia ruchu i pochodzenia przewidziany w dyrektywie w sprawie wyrobów tytoniowych powinien wejść w życie w maju 2019 r.;
16. podkreśla, że Komisja musi podjąć natychmiastowe kroki w celu zapewnienia pełnej transpozycji dyrektywy w sprawie wyrobów tytoniowych we wszystkich państwach członkowskich;
17. zauważa również, że protokół FCTC wejdzie w życie najwcześniej w 2022 lub 2023 r.;
18. przypomina o nieustającej potrzebie walki z nielegalnym handlem, podrabianiem i uchylaniem się od opodatkowania; w związku z tym Komisja powinna poszukiwać metod zaradzenia obecnej sytuacji w przejrzysty i odpowiedzialny sposób, i z udziałem Parlamentu Europejskiego, ze względu na możliwość powstania luki między wygaśnięciem obecnie obowiązującej umowy z PMI a wejściem w życie dyrektywy w sprawie produktów tytoniowych i protokołu do Konwencji ramowej WHO o ograniczeniu użycia tytoniu;
19. podkreśla, że we wszelkich ewentualnych negocjacjach, które mogą prowadzić do przedłużenia umowy, trzeba wziąć pod uwagę znacznie zmienione otoczenie regulacyjne od czasu podpisania obecnej umowy;
20. podkreśla zatem, że ewentualne przedłużenie umowy można by uznać za rozwiązanie tymczasowe w celu uniknięcia luki regulacyjnej do czasu wejścia w pełni w życie dyrektywy w sprawie produktów tytoniowych i protokołu FCTC;
21. wzywa PMI, aby nadal stosował postanowienia dotyczące śledzenia ruchu i pochodzenia oraz staranności (zasada „znaj swojego klienta”) zawarte w obecnej umowie, niezależnie od tego, czy zostanie ona przedłużona;
22. wyraża zaniepokojenie, że na podstawie obowiązującej umowy z PMI nie można było rozwiązać kwestii „tanich białych”, z uwagi na to, że są to papierosy niemarkowe, a zatem nieobjęte zakresem umowy; dlatego też wzywa Komisję, aby w trybie pilnym wystąpiła z planem działania ustalającym nowe środki mające na celu rozwiązanie tego problemu;
23. wzywa Komisję, aby zbadała możliwość doprowadzenia do wygaśnięcia pozostałych trzech umów z producentami wyrobów tytoniowych po wejściu w życie protokołu FCTC;
24. wzywa Komisję, aby przedstawiła dodatkowe regulacje w celu stosowania postanowień dotyczących śledzenia ruchu i pochodzenia oraz staranności (zasada „znaj swojego klienta”) do krojonego surowca tytoniowego, filtrów i bibułek używanych w przemyśle tytoniowym, co stanowiłoby dodatkowe narzędzie walki z przemytem i podrabianiem produktów;
25. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.