Zittingsdocument
2.3.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vragen met verzoek om mondeling antwoord B8-0109/2016 , B8-0110-2016, B8-0111/2016 , B8-0112/2016 , B8-0113/2016 , B8-0114/2016 en B8-0115/2016
ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement
over de antismokkel- en antinamaakovereenkomst en algemene vrijgave van 9 juli 2004 tussen Phillip Morris International en dochterondernemingen enerzijds en de Unie en haar lidstaten anderzijds
( 2016/2555(RSP) )
Inés Ayala Sender, Gilles Pargneaux
namens de S&D-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de antismokkel- en antinamaakovereenkomst en algemene vrijgave van 9 juli 2004 tussen Phillip Morris International en dochterondernemingen enerzijds en de Unie en haar lidstaten anderzijds
( 2016/2555(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien de antismokkel- en antinamaakovereenkomst en algemene vrijgave van 9 juli 2004 tussen Phillip Morris International (PMI) en dochterondernemingen enerzijds en de Unie en haar lidstaten anderzijds,
– gezien Richtlijn 2014/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten en tot intrekking van Richtlijn 2001/37/EG[1],
– gezien het Protocol betreffende de uitbanning van illegale handel in tabaksproducten, dat tijdens de vijfde bijeenkomst van de Conferentie van de partijen bij de Kaderovereenkomst van de WHO voor de bestrijding van tabaksgebruik is aangenomen bij besluit FCTC/COP5 (1) van 12 november 2012,
– gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie getiteld "Technische beoordeling van de ervaring met de antismokkel- en antinamaakovereenkomst en algemene vrijgave van 9 juli 2004 tussen Philip Morris International en dochterondernemingen enerzijds en de Unie en haar lidstaten anderzijds" ( SWD(2016)0044 ),
– gezien zijn resolutie van 11 oktober 2007 over de gevolgen van het akkoord tussen de Gemeenschap, lidstaten en Philip Morris betreffende het opvoeren van de strijd tegen fraude en sigarettensmokkel en over de vorderingen die zijn geboekt met betrekking tot de uitvoering van de aanbevelingen van de Enquêtecommissie communautair douanevervoer van het Europees Parlement[2],
– gezien de vragen aan de Commissie over de antismokkel- en antinamaakovereenkomst en algemene vrijgave van 9 juli 2004 tussen Philip Morris International en dochterondernemingen enerzijds en de Unie en haar lidstaten anderzijds ( O-000010/2016 – B8-0109/2016 , O-000014/2016 – B8-0110-2016, O-000015/2016 – B8‑0111/2016, O-000016/2016 – B8-0112/2016 , O-000017/2016 – B8-0113/2016 , O‑000018/2016 – B8-0114/2016 en O-000019 – B8-0115/2016 ),
– gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat het kerndoel van de PMI-overeenkomst erin bestaat de grootschalige PMI-smokkel op de illegale tabaksmarkt in de EU te verminderen;
B. overwegende dat in de technische beoordeling van de PMI-overeenkomst door de Commissie geconcludeerd wordt dat dit kerndoel daadwerkelijk is bereikt, maar dat de vermindering van de PMI-smokkel niet geleid heeft tot een algemene verlaging van het aantal illegale producten op de EU-markt;
C. overwegende dat de PMI-overeenkomst tot dusverre de overheidsfinanciën met ongeveer 1 miljard USD aan jaarlijkse betalingen en 68,2 miljoen EUR aan betalingen bij inbeslagneming heeft gespekt, verdeeld tussen de Commissie (ca. 10 %) en de lidstaten (ca. 90 %);
D. overwegende dat de PMI-overeenkomst op 9 juli 2016 zal aflopen;
E. overwegende dat zich sinds de ondertekening van de huidige PMI-overeenkomst aanzienlijke veranderingen hebben voorgedaan in de marktomgeving, met name het feit dat er steeds meer merkloze sigaretten op de markt zijn, die in de wandelgangen "goedkope witte" worden genoemd, en de ontwikkeling van de nieuwe markt voor vloeibare nicotine voor e-sigaretten;
F. overwegende dat zich sinds de ondertekening van de huidige PMI-overeenkomst aanzienlijke veranderingen hebben voorgedaan in de regelgeving, met name de vaststelling van Richtlijn 2014/40/EU inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten en van het Protocol bij de Kaderovereenkomst van de WHO voor de bestrijding van tabaksgebruik;
G. overwegende dat de zaken C-358/14, Polen/Parlement en Raad, C-477/14, Pillbox 38 (UK) Limited en C-547/14, Philip Morris Brands SARL e.a., waarin Richtlijn 2014/40/EU wordt aangevochten, momenteel door het Hof van Justitie van de EU worden behandeld en door de betroffen tabaksfabrikanten onverwijld zouden moeten worden ingetrokken;
1. is ingenomen met het Protocol tot uitbanning van illegale handel in tabaksproducten ("FCTC-Protocol") dat door de partijen bij de Kaderovereenkomst van de WHO voor de bestrijding van tabaksgebruik is aangenomen, en dringt erop aan dat het ratificatieproces tijdig, d.w.z. tegen 2022 of 2023, wordt voltooid;
2. is ingenomen met de vaststelling van Richtlijn 2014/40/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten en tot intrekking van Richtlijn 2001/37/EG[3] (de tabaksproductenrichtlijn);
3. benadrukt dat het Protocol bij de Kaderovereenkomst van de WHO voor de bestrijding van tabaksgebruik en de tabaksproductenrichtlijn samen het kerninstrument van de EU vormen voor de bestrijding van de illegale tabakshandel;
4. betreurt het dat de Commissie haar technische beoordeling van de ervaring met de PMI-overeenkomst pas op 24 februari 2016 heeft gepubliceerd, hoewel die al in mei 2015 was aangekondigd, wat het voor het Parlement moeilijk maakte om tijdig zijn standpunt over deze complexe en delicate kwestie te formuleren;
5. is verheugd over de technische beoordeling van de Commissie dat de PMI-overeenkomst daadwerkelijk zijn doel heeft bereikt, nl. het verminderen van de grootschalige PMI-smokkel op de illegale tabaksmarkt in de EU;
6. merkt echter op dat deze vermindering van de PMI-smokkel niet geleid heeft tot een algemene verlaging van het aantal illegale producten op de EU-markt;
7. wijst nadrukkelijk op de aanzienlijke veranderingen die zich sinds de ondertekening van de huidige PMI-overeenkomst hebben voorgedaan in de marktomgeving, met name het feit dat er steeds meer "goedkope witte" op de markt zijn;
8. merkt op dat het volg- en traceersysteem van de tabaksproductenrichtlijn in mei 2019 van start zou moeten gaan;
9. benadrukt dat de Commissie onmiddellijk maatregelen moet nemen om te waarborgen dat de tabaksproductenrichtlijn in alle lidstaten wordt omgezet;
10. neemt er nota van dat verscheidene lidstaten de Commissie informeel hebben laten weten dat de omzetting van de richtlijn voltooid is; vraagt de Commissie om na het verstrijken van de deadline van 20 mei 2016 volledige informatie te verschaffen over de stand van de omzetting;
11. herinnert eraan dat het FCTC-Protocol op zijn vroegst in 2022 of 2023 in werking zal treden;
12. neemt er nota van dat de volg- en traceerbepalingen van het FCTC-Protocol vijf jaar na de inwerkingtreding van het protocol van kracht zullen worden;
13. neemt er nota van dat tot dusver 15 landen, waaronder 5 EU-lidstaten, het FCTC-Protocol geratificeerd hebben, en dat de EU zich momenteel voorbereid om het te ratificeren;
14. vraagt de Commissie ervoor te zorgen dat de EU en haar lidstaten, alsook belangrijke derde landen, het FCTC-Protocol tijdig ratificeren;
15. vreest dat een verlenging van de PMI-overeenkomst de inspanningen van de EU om aan te dringen op een tijdige ratificering van het FCTC-Protocol, zou kunnen ondermijnen;
16. is van oordeel dat een verlenging van de PMI-overeenkomst wellicht niet verenigbaar is met de verplichtingen van de EU uit hoofde van artikel 5, lid 3, van het FCTC-Protocol, wat zou kunnen leiden tot reputatieschade voor de EU als wereldleider op het gebied van tabaksontmoediging;
17. benadrukt dat de PMI-overeenkomst, toen die in 2004 voor het eerst werd gesloten, een innovatief en doeltreffend instrument was om de illegale tabakshandel aan banden te leggen, maar wijst erop dat er zich sindsdien aanzienlijke veranderingen hebben voorgedaan in de marktomgeving en de regelgeving;
18. is daarom van mening dat de PMI-overeenkomst de EU geen meerwaarde meer biedt bij de bestrijding van de illegale tabakshandel;
19. vraagt de Commissie daarom af te zien van een verlenging van of nieuwe onderhandelingen over de PMI-overeenkomst na de huidige afloopdatum;
20. merkt op dat de drie andere overeenkomsten met tabaksproducenten van kracht blijven: tot 2022 voor Japan Tobacco International, tot 2030 voor British American Tobacco en tot 2030 voor Imperial Tobacco Limited;
21. vindt het zorgwekkend dat de vier overeenkomsten met tabaksproducenten geen oplossing bieden voor het probleem van "goedkope witte"; verzoekt de Commissie derhalve met een actieplan te komen met nieuwe maatregelen om dit probleem met spoed aan te pakken;
22. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.