Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności jej art. 2, 10, 190, 194, 195 i 197,

–  uwzględniając Ustawę z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym oraz jej późniejsze nowelizacje,

–  uwzględniając uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie stwierdzenia braku mocy prawnej uchwał Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 października 2015 r. w sprawie wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego,

–  uwzględniając Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisji Weneckiej) nr 833/2015 w sprawie nowelizacji Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym Rzeczypospolitej Polskiej,

–  uwzględniając opinię Komisji Weneckiej nr CDL-STD(1997)020,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że obecny rząd polski posiada najsilniejszy mandat demokratyczny w historii kraju od upadku komunizmu;

B.  mając na uwadze, że zmiany do Ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, przyjęte przez poprzedni rząd dnia 25 czerwca 2015 r., zostały wprowadzone w celu obsadzenia pięciu stanowisk sędziów, które w normalnym trybie zwolniłyby się dopiero po demokratycznych wyborach w dniu 25 października 2015 r., co było równoznaczne z wprowadzeniem zmian do składu Trybunału w ostatniej chwili;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 21 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 2015 r. osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie, które jest obowiązkowym warunkiem objęcia stanowiska sędziego konstytucyjnego;

D.  mając na uwadze, że w dniach 19 listopada i 22 grudnia 2015 r. polski parlament dokonał zmian w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym z 2015 r., określając tryb postępowania w celu stwierdzenia zgodności ustaw z konstytucją, zgodnie z art. 197 Konstytucji RP;

E.  mając na uwadze, że domniemanie konstytucyjności prawidłowo opublikowanej ustawy jest podstawową zasadą konstytucyjną, której poszanowanie jest niezbędne dla zapewnienia praworządności podczas oceny zgodności ustaw z konstytucją;

F.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 122 ust. 3 Konstytucji RP jedynie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie zgodności ustawy z konstytucją przed wejściem ustawy w życie;

G.  mając na uwadze, że niezbędne jest, aby orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego były przyjmowane w drodze właściwej procedury, co stanowi warunek sine qua non uznania uchwały sędziów konstytucyjnych za orzeczenie w rozumieniu art. 190 Konstytucji RP, podlegające tym samym oficjalnemu ogłoszeniu;

H.  mając na uwadze, że Polska zwróciła się do Komisji Weneckiej o zbadanie przepisów nowej ustawy określającej tryb wydawania orzeczeń przez Trybunał Konstytucyjny;

I.  mając na uwadze, że opinia Komisji Weneckiej nr 833/2015 została przedstawiona Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 11 marca 2016 r.;

1.  podkreśla, że przyczyną obecnego sporu wokół Trybunału są zmiany do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym przyjęte dnia 25 czerwca 2015 r. oraz powołanie dnia 8 października 2015 r. – tuż przed wyborami parlamentarnymi w dniu 25 października 2015 r. – pięciu sędziów;

2.  podkreśla, że poprzedni rząd zagwarantował sobie przytłaczającą większość aż 14 sędziów w 15-osobowym składzie Trybunału Konstytucyjnego, naruszając w ten sposób podstawową zasadę pluralizmu sądów, co stoi w sprzeczności z zaleceniami Komisji Weneckiej z 1997 r., które stanowią, że „partia rządząca nie powinna mieć możliwości decydowania o powoływaniu wszystkich sędziów według własnego uznania”;

3.  podkreśla, że odwołanie tych nominacji przez nowo wybrany parlament zostało przeprowadzone w ramach zwykłej procedury samonaprawczej, oraz podkreśla, że nie istnieją żadne podstawy, by odmawiać nowo wybranemu parlamentowi prawa do decydowania o poprawności jego poprzedniej decyzji podjętej w toku tej samej procedury;

4.  wskazuje, że zmiany w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym z 2015 r., wprowadzone przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, mają na celu uproszczenie postępowania w przypadku konkretnej kontroli konstytucyjności oraz zapewnienie bardziej przejrzystych zasad politycznej, abstrakcyjnej kontroli konstytucyjności, a także ograniczają zbyt rozległe uprawnienia uznaniowe Prezesa Trybunału w tym zakresie;

5.  podkreśla, że uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 marca 2016 r. była rozpatrywana i przyjmowana w składzie 12, zamiast przynajmniej 13 sędziów, co według polskiego prawa stanowi jawne naruszenie procedury i stoi w sprzeczności z art. 197 Konstytucji RP, który zobowiązuje Trybunał do przestrzegania ustawowego trybu postępowania; ponadto podkreśla, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP rząd jest zobowiązany do poszanowania zasady legalności i nie może publikować żadnych uchwał przyjętych z oczywistym naruszeniem przewidzianej procedury;

6.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o powołaniu zespołu ekspertów, otwartego dla przedstawicieli wszystkich partii zasiadających w parlamencie, którego zadaniem będzie sporządzenie zaleceń dotyczących przyszłych prac parlamentarnych oraz stosowanie – w jak największym stopniu – zaleceń Komisji Weneckiej w przedmiotowym obszarze systemowym, przy jednoczesnym przekonaniu, że działalność Trybunału Konstytucyjnego powinna być jak najbardziej przejrzysta, a dostęp do niego jak najszerszy;

7.  podkreśla, że przewodniczący Komisji Weneckiej wyraźnie stwierdził, że reforma Trybunału Konstytucyjnego jest wewnętrzną sprawą Polski i powinna być przeprowadzona przez odpowiednie władze krajowe; podkreśla, że takie podejście jest zgodne z zasadą pomocniczości zapisaną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej;

8.  w związku z tym podkreśla, że sprawa ta może zostać uregulowana w sposób prawidłowy tylko wtedy, gdy wszyscy uczestnicy polskiej sceny politycznej będą działać odpowiedzialnie i osiągną kompromis;

9.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, państwom członkowskim, Radzie Europy oraz Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo.