Zittingsdocument
4.5.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vragen voor mondeling antwoord B8-0367/2016 en B8-0368/2016
ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement
over de follow-up van de resolutie van 11 februari 2015 over het verslag van de Senaat van de VS over het gebruik van foltering door de CIA
( 2016/2573(RSP) )
Claude Moraes
namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken
Resolutie van het Europees Parlement over de follow-up van de resolutie van 11 februari 2015 over het verslag van de Senaat van de VS over het gebruik van foltering door de CIA
( 2016/2573(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), in het bijzonder de artikelen 2, 3, 4, 6, 7 en 21,
– gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, in het bijzonder de artikelen 1, 2, 3, 4, 18 en 19,
– gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de protocollen daarbij,
– gezien de relevante VN-mensenrechtenverdragen, met name het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 10 december 1984 en de relevante protocollen daarbij, en het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van alle personen tegen gedwongen verdwijning van 20 december 2006,
– gezien resolutie 2178(2014) van de VN-Veiligheidsraad van 24 september 2014 over terroristische daden die een bedreiging vormen voor de internationale vrede en veiligheid,
– gezien het verslag van de VN-Raad voor de mensenrechten door de speciale rapporteur voor foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing inzake onderzoekscommissies als reactie op systematische of sporadische gevallen van foltering of andere vormen van mishandeling,
– gezien de uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens in de zaken Nasr en Ghali vs Italië (Abu Omar) van februari 2016, Al Nashiri vs Polen en Husayn (Abu Zubaydah) vs Polen van juli 2014 en El-Masri vs de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië van december 2012,
– gezien ook de hangende en lopende zaken voor het Europees Hof voor de rechten van de mens (Abu Zubaydah vs Litouwen en Al Nashiri vs Roemenië),
– gezien het vonnis van een Italiaanse rechtbank waarin 22 CIA-agenten, een piloot van de Amerikaanse luchtmacht en twee Italiaanse agenten bij verstek tot gevangenisstraffen zijn veroordeeld vanwege hun rol bij de ontvoering in 2003 van de imam van Milaan, Abu Omar,
– gezien de gezamenlijke verklaring van de Europese Unie en haar lidstaten en de Verenigde Staten van 15 juni 2009 betreffende de sluiting van de detentiefaciliteit van Guantánamo Bay en de toekomstige samenwerking inzake terrorismebestrijding, gebaseerd op gemeenschappelijke waarden, het internationale recht en de eerbiediging van de rechtsstaat en de rechten van de mens,
– gezien zijn resolutie van 9 juni 2011 over Guantánamo: nakend besluit inzake de doodstraf[1], zijn andere resoluties over Guantánamo, de meest recente van 23 mei 2013 over hongerstaking door gevangenen[2], zijn resolutie van 8 oktober 2015 over de doodstraf[3] en de EU-richtsnoeren inzake de doodstraf,
– gezien zijn resolutie van 6 juli 2006 over het verondersteld gebruik door de CIA van Europese landen voor het vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen, aangenomen halverwege de werkzaamheden van de tijdelijke commissie[4], zijn resolutie van 14 februari 2007 over het verondersteld gebruik door de CIA van Europese landen voor het vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen[5], zijn resolutie van 11 september 2012 over het veronderstelde vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen in Europese landen door de CIA: follow-up bij het verslag van de Commissie TDIP van het Europees Parlement[6]en zijn resolutie van 10 oktober 2013 over het veronderstelde vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen in Europese landen door de CIA[7],
– gezien de conclusies van de Raad van 5 en 6 juni 2014 over de grondrechten en de rechtsstaat en over het verslag van de Commissie over de toepassing van het EU‑Handvest van de grondrechten 2013,
– gezien zijn resolutie van 27 februari 2014 over de grondrechtensituatie in de Europese Unie - 2012[8]en zijn resolutie van 8 september 2015 over de situatie van de grondrechten in de Europese Unie (2013-2014)[9],
– gezien de mededeling van de Commissie van 11 maart 2014 met als titel "Een nieuw EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat" ( COM(2014)0158 ),
– gezien zijn resolutie van 11 februari 2015 over het verslag van de Senaat van de VS over het gebruik van foltering door de CIA[10],
– gezien de in maart 2015 aangenomen Verklaring van Brussel over de uitvoering van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens,
– gezien het afgesloten onderzoek krachtens artikel 52 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens met betrekking tot het illegaal vasthouden en vervoer door de CIA van gevangenen die van terroristische daden worden beschuldigd, en het verzoek van de secretaris-generaal van de Raad van Europa aan alle landen die partij zijn bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens om hem informatie te verschaffen over afgesloten of lopende onderzoeken, relevante zaken in nationale rechtbanken of andere maatregelen die voor 30 september 2015 in verband met dit onderzoek werden genomen[11],
– gezien de parlementaire onderzoeksmissie van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken naar Boekarest, Roemenië van 24 en 25 september 2015 en het verslag hierover,
– gezien de hoorzitting van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van 13 oktober 2015 over "Onderzoek naar het verondersteld vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen in Europese landen door de CIA",
– gezien de publicatie van de studie van 2015 van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken met als titel "A quest for accountability? EU and Member State inquiries into the CIA Rendition and Secret Detention Programme",
– gezien de open brief van 11 januari 2016 van mensenrechtendeskundigen van de Verenigde Naties en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa aan de regering van de Verenigde Staten van Amerika naar aanleiding van de 14e verjaardag van de opening van de detentiefaciliteit van Guantánamo Bay,
– gezien recent aangenomen resoluties en gepubliceerde verslagen van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de rechten van de mens in verband met de mensenrechten van gedetineerden in Guantánamo, met inbegrip van hun toegang tot medische zorg, gezien het verslag van 2015 van het Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE/ODIHR) en de besluiten van de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie,
– gezien de vragen aan de Raad en de Commissie over de follow-up van de resolutie van het Europees Parlement van 11 februari 2015 over het verslag van de Senaat van de VS over het gebruik van foltering door de CIA ( O-000038/2016 – B8-0367/2016 en O‑000039/2016 – B8-0368/2016 ),
– gezien de ontwerpresolutie van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken,
– gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de EU is gegrondvest op de beginselen van democratie, de rechtsstaat, mensenrechten en grondrechten en de eerbiediging van de menselijke waardigheid en het internationale recht, niet alleen in haar interne beleid, maar ook naar buiten toe; overwegende dat de gehechtheid van de EU aan de mensenrechten, ondersteund door de inwerkingtreding van het Handvest van de grondrechten van de EU en het proces van toetreding tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, in alle beleidsterreinen weerspiegeld moet worden om het mensenrechtenbeleid van de EU doeltreffend en geloofwaardig te maken;
B. overwegende dat het evenwicht tussen de verschillende machten van de staat door de oorlog tegen terrorisme gevaarlijk overhelt naar meer macht voor regeringen ten koste van de parlementen en de rechterlijke macht en dat meer dan ooit beroep wordt gedaan op het staatsgeheim, waardoor openbare onderzoeken naar vermeende mensenrechtenschendingen belemmerd worden;
C. overwegende dat het Parlement er herhaaldelijk op heeft aangedrongen dat bij terrorismebestrijding de menselijke waardigheid, mensenrechten en fundamentele vrijheden worden geëerbiedigd, ook in het kader van internationale samenwerking op dit gebied, op basis van EU-Verdragen, het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, nationale grondwetten en wetgeving inzake grondrechten;
D. overwegende dat het Parlement, als resultaat van de werkzaamheden van zijn tijdelijke commissie verondersteld gebruik door de CIA van Europese landen voor het vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen, zijn sterke veroordeling heeft uitgesproken over het door de VS geleide programma voor geheime detentie en uitlevering van de Centrale Inlichtingendienst (Central Intelligence Agency, CIA), met veelvuldige mensenrechtenschendingen tot gevolg, onder meer illegale en willekeurige detentie, ontvoering, marteling en andere onmenselijke of vernederende behandeling, schending van het beginsel van non-refoulement en gedwongen verdwijning door de CIA door middel van het Europees luchtruim en grondgebied;
E. overwegende dat verantwoording voor deze daden cruciaal is om de mensenrechten in het interne en externe beleid van de EU doeltreffend te beschermen en bevorderen, en om een legitiem en doeltreffend rechtsstatelijk veiligheidsbeleid te garanderen;
F. overwegende dat het Parlement herhaaldelijk heeft verzocht om volledige onderzoeken naar de betrokkenheid van EU-lidstaten bij het CIA-programma voor geheime detentie en buitengewone uitlevering;
G. overwegende dat het op 9 december 2015 één jaar geleden was dat het verslag openbaar werd gemaakt van de "Select Committee on Intelligence" van de Senaat (SSCI) van de VS over het detentie- en ondervragingsprogramma van de CIA en het gebruik van verschillende martelingsvormen op gedetineerden tussen 2001 en 2006; overwegende dat dit verslag nieuwe feiten aan het licht heeft gebracht die beweringen kracht bijzetten volgens welke een aantal EU-lidstaten, hun autoriteiten, en ambtenaren en agenten van hun veiligheids- en inlichtingendiensten medeplichtig waren aan het CIA-programma voor geheime detentie en buitengewone uitlevering, en dat in bepaalde gevallen sprake was van corruptie bestaande uit de uitbetaling door de CIA van aanzienlijke bedragen in ruil voor samenwerking; overwegende dat deze studie in de VS niet heeft geleid tot enige vorm van verantwoordingsplicht voor de CIA-programma's voor geheime detentie en uitlevering; overwegende dat de VS spijtig genoeg niet hebben meegewerkt aan Europese onderzoeken naar de Europese medeplichtigheid aan de CIA-programma's en overwegende dat tot nog toe geen enkele dader verantwoording heeft moeten afleggen;
H. overwegende dat de heer Mark Martins, hoofdaanklager van de militaire commissies in Guantánamo Bay, heeft verklaard dat de gebeurtenissen die in de samenvatting van de SSCI-studie over het detentie- en ondervragingsprogramma van de CIA worden beschreven, wel degelijk hebben plaatsgevonden;
I. overwegende dat nieuwe uitvoerige analyse werd uitgevoerd op basis van de nieuwe informatie in de samenvatting van de SSCI-studie, waardoor vroegere onderzoeken in verband met de betrokkenheid van een aantal landen (waaronder EU-lidstaten) werden bevestigd en nieuwe pistes voor onderzoek werden geïdentificeerd;
J. overwegende dat het vorige Parlement, in zijn resolutie van 10 oktober 2013, het huidige Parlement heeft opgeroepen het door de tijdelijke commissie verondersteld gebruik door de CIA van Europese landen voor het vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen verleende mandaat te blijven vervullen en uitvoeren, en er bijgevolg voor te zorgen dat haar aanbevelingen worden opgevolgd, nieuwe elementen die naar voren kunnen komen te onderzoeken en zijn enquêterecht ten volle te benutten en te ontwikkelen;
K. overwegende dat in recent aangenomen resoluties en gepubliceerde verslagen van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de rechten van de mens in verband met de mensenrechten van gedetineerden in Guantánamo bezorgdheid wordt geuit over het feit dat minstens sommige gevangenen niet de gepaste medische zorg of rehabilitatie ontvangen; overwegende dat in het verslag van OVSE/ODIHR van 2015 soortgelijke zorgen worden geuit in verband met de bescherming van de mensenrechten in Guantánamo, onder meer de weigering van rechten op een eerlijk proces, en overwegende dat de VN-werkgroep inzake willekeurige detentie heeft verklaard dat verschillende Guantánamo-gevangenen willekeurig worden vastgehouden;
L. overwegende dat president Barack Obama heeft beloofd de detentiefaciliteit van Guantánamo Bay te sluiten tegen januari 2010; overwegende dat de Europese Unie, de EU-lidstaten en de Verenigde Staten op 15 juni 2009 een gezamenlijke verklaring hebben ondertekend betreffende de sluiting van de detentiefaciliteit van Guantánamo Bay en de toekomstige samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding, gebaseerd op gemeenschappelijke waarden, het internationaal recht en de eerbiediging van de rechtsstaat en de rechten van de mens; overwegende dat president Obama het Congres op 23 februari 2016 een plan heeft voorgelegd om de Amerikaanse militaire gevangenis in Guantánamo Bay (Cuba) voorgoed te sluiten; overwegende dat de hulp van EU-lidstaten bij de hervestiging van enkele van de gedetineerden beperkt is geweest;
M. overwegende dat geen enkele van de betrokken lidstaten volledige en doeltreffende onderzoeken heeft verricht om de daders van misdaden onder internationaal en nationaal recht te berechten of verantwoordingsplicht te garanderen na de openbaarmaking van de studie van de VS-Senaat;
N. overwegende dat het betreurenswaardig is dat de leden van de onderzoeksmissie van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken naar Boekarest geen bezoek konden brengen aan het gebouw van het nationale registratiekantoor voor geheime inlichtingen, dat naar verluidt als een geheime CIA-detentiesite werd gebruikt;
O. overwegende dat in de resolutie van het Parlement van 11 februari 2015 over het verslag van de Senaat van de VS over het gebruik van foltering door de CIA de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken wordt opgedragen samen met de Commissie buitenlandse zaken en in het bijzonder de Subcommissie mensenrechten het onderzoek naar het veronderstelde vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen in Europese landen door de CIA te hervatten en binnen een jaar verslag uit te brengen aan de plenaire vergadering;
1. benadrukt het buitengewone belang en de strategische aard van de trans-Atlantische betrekkingen bij een mondiale toename van de instabiliteit; is van mening dat deze betrekkingen, die zowel op gemeenschappelijke belangen als gedeelde waarden zijn gebaseerd, verder moeten worden verstevigd op basis van de eerbiediging van multilateralisme, de rechtsstaat en onderhandelde conflictoplossing;
2. herhaalt zijn krachtige veroordeling van "verbeterde ondervragingstechnieken", die door het internationaal recht worden verboden en die onder meer een inbreuk vormen op de rechten op vrijheid, veiligheid, een humane behandeling, vrijwaring van foltering, het vermoeden van onschuld, een eerlijk proces, rechtsbijstand en gelijke rechtsbescherming;
3. uit één jaar na de openbaarmaking van de studie van de Senaat van de VS zijn ernstige bezorgdheid over de onverschilligheid van lidstaten en EU-instellingen ten aanzien van het erkennen van meervoudige schendingen van fundamentele rechten en gevallen van marteling die tussen 2001 en 2006 op Europees grondgebied hebben plaatsgevonden, het onderzoek ernaar en het berechten van medeplichtigen en verantwoordelijken;
4. uit zijn tevredenheid over de uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens van 23 februari 2016 in de zaak Nasr en Ghali vs Italië (44883/09), waarin werd bevonden dat de Italiaanse autoriteiten zich bewust waren van de marteling van de Egyptische imam Abu Omar en duidelijk het beginsel van "staatsgeheim" hebben gebruikt om ervoor te zorgen dat de verantwoordelijken de facto straffeloosheid hebben genoten; vraagt de Italiaanse uitvoerende macht afstand te doen van het beginsel van "staatsgeheim" met betrekking tot het voormalige hoofd van de Inlichtingen- en Militaire Veiligheidsdienst (SISMi) en zijn adjunct alsook tot drie voormalige leden van SISMi om ervoor te zorgen dat gerechtigheid zonder belemmering wordt uitgevoerd;
5. betreurt het dat slechts één partij-overschrijdende onderzoeksmissie naar Roemenië werd uitgevoerd in september 2015; vraagt dat het Europees Parlement meer onderzoeksmissies organiseert naar die lidstaten die in de studie van de VS-Senaat over het detentie- en ondervragingsprogramma van de CIA worden geïdentificeerd als medeplichtig aan dat programma, zoals Litouwen, Polen, Italië en het Verenigd Koninkrijk;
6. onderstreept dat trans-Atlantische samenwerking op basis van gemeenschappelijke waarden zoals de bevordering van vrijheid en veiligheid, democratie en fundamentele mensenrechten een belangrijke prioriteit van de buitenlandse betrekkingen van de EU is en moet zijn; herhaalt het heldere standpunt dat in de verklaring van de VS en de EU van 2009 werd ingenomen, namelijk dat bij gezamenlijke inspanningen om terrorisme te bestrijden de uit het internationaal recht voortvloeiende verplichtingen moeten worden nageleefd, in het bijzonder de internationale mensenrechtenwetgeving en het humanitair recht, en dat dit onze landen sterker en veiliger zal maken; vraagt de VS in dit verband elke inspanning te leveren om de rechten van EU-burgers op dezelfde manier te eerbiedigen als de rechten van burgers van de VS;
7. is van mening dat de trans-Atlantische samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding de fundamentele rechten en vrijheden en privacy moet eerbiedigen, zoals gewaarborgd door de wetgeving van de Unie, tot wederzijds voordeel van de burgers aan weerszijden van de Atlantische Oceaan; vraagt dat de politieke dialoog tussen de trans-Atlantische partners op het vlak van veiligheid en terrorismebestrijding, met inbegrip van de bescherming van burger- en mensenrechten, wordt voortgezet om terrorisme doeltreffend te bestrijden;
8. betreurt het dat meer dan een jaar na de openbaarmaking van de studie van de Amerikaanse Senaat en de aanname van de resolutie van dit Parlement, waarin de VS werden opgeroepen om de vele schendingen van de mensenrechten ten gevolge van de CIA-programma's voor uitlevering en geheime detentie te onderzoeken en te vervolgen, en medewerking te verlenen aan alle verzoeken van EU-lidstaten in verband met het CIA-programma, nog geen enkele dader verantwoording heeft moeten afleggen en de regering van de VS niet met de EU-lidstaten heeft samengewerkt;
9. herhaalt zijn oproep aan de VS om de vele schendingen van de mensenrechten ten gevolge van de CIA-programma's voor uitlevering en geheime detentie te blijven onderzoeken en vervolgen, en medewerking te verlenen aan alle verzoeken van EU-lidstaten om informatie, uitlevering of doeltreffende rechtsmiddelen voor slachtoffers in verband met het CIA-programma; spoort de SSCI ertoe aan de volledige studie over het detentie- en ondervragingsprogramma van de CIA te publiceren; onderstreept de uiterst belangrijke conclusie van de Senaat van de VS dat de door de CIA ingezette gewelddadige en illegale methoden niet tot inlichtingen hebben geleid waarmee verdere terroristische aanslagen zijn voorkomen; herhaalt zijn volstrekte veroordeling van foltering en gedwongen verdwijning;
10. betreurt het dat het onderzoek door de secretaris-generaal van de Raad van Europa krachtens artikel 52 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens werd afgesloten, terwijl in een aantal lidstaten de onderzoeken nog lopen en verdere follow-up in dit verband noodzakelijk is; herhaalt hiertoe zijn oproepen aan de lidstaten om volledige transparantie te garanderen en de beschuldigingen betreffende geheime gevangenissen op hun grondgebied waar personen in het kader van het CIA-programma werden vastgehouden, te onderzoeken, en degenen die hierbij betrokken waren te vervolgen, rekening houdend met al het recentelijk onthulde bewijs (waaronder de in de samenvatting van de SSCI-studie beschreven betalingen) en stelt met spijt vast dat de onderzoeken traag vorderen, dat er in beperkte mate ter verantwoording wordt geroepen en dat bovenmatig beroep wordt gedaan op staatsgeheimen;
11. dringt er bij Litouwen, Roemenië en Polen op aan dringend transparante, grondige en effectieve strafrechtelijke onderzoeken te voeren naar de geheime CIA-detentiefaciliteiten op hun respectieve grondgebieden en daarbij ten volle rekening te houden met alle feitelijke bewijzen die werden onthuld, daders van mensenrechtenschendingen te berechten, de onderzoekers alomvattend onderzoek te laten uitvoeren naar het netwerk van uitleveringsvluchten en de contactpersonen van wie algemeen bekend is dat zij de betrokken vluchten georganiseerd hebben of eraan deelgenomen hebben, de gevangenisgebouwen en de verstrekking van medische zorgen aan de gevangenen in deze gebouwen aan een forensisch onderzoek te onderwerpen, de telefoonbestanden en geldstromen te analyseren, verzoeken tot verlening van de status van slachtoffer of deelname aan het onderzoek van andere mogelijke slachtoffers in overweging te nemen en ervoor te zorgen dat alle relevante misdaden in overweging worden genomen, ook in verband met het vervoer van gevangenen;
12. dringt erop aan de uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens tegen Polen en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië volledig en zo spoedig mogelijk uit te voeren, met inbegrip van het voldoen aan individuele en algemene maatregelen; herhaalt de oproep van het Comité van ministers van de Raad van Europa aan Polen om diplomatieke zekerheden van de VS te vragen en te krijgen met betrekking tot de niet-toepassing van de doodstraf en garantie op een eerlijk proces, tijdig grondige en doeltreffende strafrechtelijke onderzoeken aan te vatten, ervoor te zorgen dat alle relevante misdaden worden behandeld, waaronder met betrekking tot alle slachtoffers, en daders van mensenrechtenschendingen te berechten; uit in dit verband zijn tevredenheid over de intentie van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië om een onafhankelijk ad-hoconderzoeksorgaan op te richten en dringt aan op een spoedige oprichting met internationale steun en deelname;
13. herinnert eraan dat de heer Ioan Talpes, voormalig directeur van de Roemeense geheime diensten, aan de delegatie van het Europees Parlement formeel heeft toegegeven dat hij zich ten volle bewust was van de aanwezigheid van de CIA op Roemeens grondgebied en heeft erkend dat hij toestemming had gekregen om een overheidsgebouw aan de CIA te "verhuren";
14. uit zijn bezorgdheid over de belemmering van nationale parlementaire en gerechtelijke onderzoeken naar de betrokkenheid van een aantal lidstaten bij het CIA-programma, en over het feit dat bepaalde documenten onrechtmatig als geheim zijn aangemerkt waardoor de daders van mensenrechtenschendingen de facto van straf zijn vrijgesteld;
15. brengt in herinnering dat het Europees Hof voor de rechten van de mens sinds zijn uitspraak van 24 juli 2014 nu expliciet erkent dat openbare bronnen en cumulatief bewijs die bijdragen tot verduidelijking over de betrokkenheid van lidstaten bij het uitleveringsprogramma van de CIA toelaatbaar bewijs zijn in gerechtelijke procedures, in het bijzonder wanneer officiële staatsdocumenten op grond van "nationale veiligheid" onttrokken worden aan openbare of gerechtelijke controle;
16. vraagt de Commissie een witboek voor te stellen over de omstandigheden waarin in een democratische samenleving geen beroep kan worden gedaan op nationale veiligheid en staatsgeheimen, en dus te definiëren wat niet onder het begrip "nationale veiligheid" valt;
17. is verheugd over de inspanningen van Roemenië tot nog toe en roept de Roemeense Senaat op de resterende geheime delen van zijn verslag van 2007, namelijk de bijlagen waarop de conclusies van het onderzoek van de Roemeense Senaat waren gebaseerd, te derubriceren; herhaalt zijn oproep aan Roemenië om de beschuldigingen dat er een geheime gevangenis was te onderzoeken, degenen die bij deze operaties betrokken waren te vervolgen, rekening houdend met al het recentelijk onthulde bewijs, en het onderzoek dringend af te ronden;
18. stelt vast dat de gegevens die werden verzameld tijdens het onderzoek van de Litouwse parlementaire commissie voor nationale veiligheid en defensie (Seimas CNSD) naar de betrokkenheid van Litouwen bij het geheime CIA-detentieprogramma, niet openbaar werden gemaakt en vraagt dat deze gegevens (met de nodige bewerkingen) openbaar worden gemaakt;
19. uit zijn ontgoocheling over het feit dat de leden van de onderzoeksmissie, ondanks verschillende verzoeken (een brief van de voorzitter van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken aan de minister voor Buitenlandse Zaken, Bogdan Aurescu, en een ander verzoek ten tijde van de onderzoeksmissie aan de staatssecretaris, George Ciamba), geen bezoek konden brengen aan "Bright Light", een gebouw waarvan herhaaldelijk – en officieel – werd gemeld dat het als een detentiesite werd gebruikt;
20. vraagt de Commissie en de Raad uiterlijk eind juni 2016 verslag uit te brengen aan de plenaire vergadering over de maatregelen die werden genomen op basis van de aanbevelingen en verzoeken van het Europees Parlement in zijn onderzoek naar het verondersteld vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen in Europese landen door de CIA en de daaropvolgende resoluties en over de bevindingen van onderzoeken en vervolgingen in de lidstaten;
21. dringt aan op intensivering van de regelmatige, gestructureerde interparlementaire dialoog tussen de EU en de VS, in het bijzonder tussen de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van het Europees Parlement en haar relevante tegenhangers in het Amerikaanse Congres en de Amerikaanse Senaat, en wel door alle mogelijkheden voor samenwerking en dialoog te benutten waarin de trans-Atlantische wetgeversdialoog voorziet; is ingenomen met de 78e bijeenkomst in het kader van de trans-Atlantische wetgeversdialoog tussen het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres, die van 26 t/m 28 juni 2016 zal plaatsvinden in Den Haag, en ziet deze bijeenkomst als een kans om deze samenwerking te versterken, aangezien de samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding een wezenlijk onderdeel van de discussie zal vormen;
22. herinnert eraan dat transparantie de absolute hoeksteen van elke democratische samenleving is, de conditio sine qua non voor verantwoordingsplicht van de regering aan de bevolking; is derhalve uiterst bezorgd over de groeiende trend waarbij regeringen onbehoorlijk beroep doen op "nationale veiligheid" met als enige of voornaamste doel de openbare controle door burgers (aan wie de regering verantwoording verschuldigd is) of door de rechterlijke macht (die de hoedster van de wetten van het land is) te belemmeren; wijst erop dat het zeer gevaarlijk is mechanismen voor het afleggen van democratische verantwoording te deactiveren, waardoor de regering effectief van haar verantwoordingsplicht wordt ontheven;
23. betreurt dat de belofte van de president van de VS om Guantánamo te sluiten vóór januari 2010 nog niet is waargemaakt; herhaalt zijn oproep aan de Amerikaanse autoriteiten om het systeem van militaire commissies te herzien om eerlijke processen te waarborgen, om Guantánamo te sluiten en om foltering, mishandeling en detentie voor onbepaalde duur zonder proces onder alle omstandigheden te verbieden;
24. is verheugd dat de voortdurende inspanningen van president Obama om het detentiecentrum op de Amerikaanse militaire basis in Guantánamo Bay, Cuba, te sluiten en om te zorgen voor de vrijlating van de gedetineerden die niet in staat van beschuldiging zijn gesteld, onlangs tot positieve ontwikkelingen hebben geleid; vraagt de VS in te gaan op de zorgen van internationale mensenrechtenorgaan in verband met de mensenrechten van gedetineerden in Guantánamo, waaronder toegang tot gepaste medische zorg en het verstrekken van rehabilitatie voor overlevenden van foltering; benadrukt dat president Obama in zijn State of the Union-toespraak van 20 januari 2015 opnieuw heeft verklaard vastbesloten te zijn om zijn verkiezingsbelofte uit 2008 om de gevangenis van Guantánamo Bay te sluiten, na te komen, en is voorts ingenomen met het plan dat de president op 23 februari 2016 heeft voorgelegd aan het Congres; vraagt de lidstaten asiel te verstrekken aan de gevangenen jegens wie een officieel besluit tot vrijlating is genomen;
25. herhaalt zijn overtuiging dat een normaal strafproces voor de burgerrechter de beste manier is om uitsluitsel te geven over de status van Guantánamo-gevangenen; benadrukt dat gevangenen die door de VS worden vastgehouden onmiddellijk in staat van beschuldiging moeten worden gesteld en voor de rechter gebracht, in overeenstemming met internationale normen van rechtsstatelijkheid, of anders moeten worden vrijgelaten; beklemtoont in dit verband dat voor iedereen dezelfde normen voor een eerlijk proces moeten gelden, zonder discriminatie;
26. vraagt de Amerikaanse autoriteiten de doodstraf niet op te leggen aan gevangenen in Guantánamo Bay;
27. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de "Convening Authority for Military Commissions" van de VS, de minister van Buitenlandse Zaken van de VS, de president van de VS, het Amerikaanse Congres en de Amerikaanse Senaat, de secretaris-generaal van de VN, de speciale VN-rapporteur voor foltering, de secretaris-generaal van de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Inter-Amerikaanse Commissie voor de mensenrechten.