Zittingsdocument
10.5.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van verklaringen van de Raad en de Commissie
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de handelsbetrekkingen tussen de EU en China en de status van markteconomie
( 2016/2667(RSP) )
Helmut Scholz, Eleonora Forenza, Fabio De Masi, Stelios Kouloglou, Paloma López Bermejo, Barbara Spinelli, Merja Kyllönen, Patrick Le Hyaric, Lola Sánchez Caldentey, Tania González Peñas, Xabier Benito Ziluaga, Estefanía Torres Martínez, Miguel Urbán Crespo
namens de GUE/NGL-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de handelsbetrekkingen tussen de EU en China en de status van markteconomie
( 2016/2667(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien de antidumpingwetgeving van de EU (Verordening (EG) nr. 1225/2009 van de Raad van 30 november 2009 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping uit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap)[1],
– gezien de 21e Conferentie van partijen (COP 21) bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en de 11e Conferentie van de Partijen waarin de partijen bij het Protocol van Kyoto bijeenkomen (CMP 11), die zijn gehouden in Parijs, Frankrijk, van 30 november tot 11 december 2012, en het akkoord van Parijs,
– gezien de mededeling van de Commissie van 16 maart 2016 met als titel "Staal: behoud van duurzame banen en groei in Europa" ( COM(2016)0155 ),
– gezien het protocol van toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO),
– gezien "Handel voor iedereen", de EU-strategie voor het handelsbeleid, met name de oriëntering ervan op eerlijke handel,
– gezien zijn eerdere resoluties over de handelsbetrekkingen tussen de EU en China,
– gezien het besluit van het Chinese Nationaal Volkscongres over China's 13e vijfjarenplan,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de Europese Unie en China twee van de grootste economieën en handelsblokken ter wereld zijn, waarbij China de op één na belangrijkste handelspartner is van de EU en de EU de belangrijkste handelspartner van China, met een handelsverkeer dat goed is voor ruim een miljard EUR per dag;
B. overwegende dat Europa's handelsrelatie met China zelfs zonder status van markteconomie voor dit land niet in evenwicht is en dat het handelstekort tussen de EU en China in 2015 het hoogste ooit was, met 180 miljard EUR;
C. overwegende dat de investeringen van China in de EU in 2015 voor het eerst hoger lagen dan de investeringen van de EU in China; overwegende dat de Chinese markt voor een aantal EU-sectoren en merken de belangrijkste rendabiliteitsmotor was;
D. overwegende dat bij elk besluit over de aanpak van import uit en export naar China na december 2016 moet worden gegarandeerd dat de EU-wetgeving voldoet aan het internationale recht en dat zij de verdediging dient van Europese banen en sectoren, rekening houdend met de actuele ontwikkelingen in de richting van een multipolaire wereld;
E. overwegende dat vrijhandelsakkoorden en de WTO essentiële instrumenten zijn voor het dereguleren van de handelsbetrekkingen en het liberaliseren van de economieën ten nadele van werknemers en volkeren; overwegende dat deze twee instrumenten niet alleen de hegemonie hebben laten voortduren van de rijke en ontwikkelde landen, maar ook de exploitatie van de armste regio's ter wereld en bijgevolg ongelijkheden tussen landen en volkeren;
F. overwegende dat, toen China tot de WTO toetrad, een overgangsregeling voor zijn toetreding een specifieke methode omvatte voor dumpingberekening, die in deel 15 van het toetredingsprotocol werd vastgelegd en als basis dient voor een afwijkende behandeling van Chinese invoer;
G. overwegende dat de rest van afdeling 15 van het protocol van toetreding van China tot de WTO de erkenning door de WTO inhoudt dat op China speciale regels kunnen worden toegepast, wat antidumpingonderzoeken betreft, en een rechtsgrondslag blijft vormen voor de toepassing van een niet-standaardmethode op invoer uit China na 2016; overwegende dat er een besluit zou zijn van het WTO-panel met duidelijkheid over de interpretatie van de tekst, als China zou besluiten klacht in te dienen tegen antidumpingmaatregelen die na december 2016 unilateraal door een ander WTO-lid worden toegepast;
H. overwegende dat de crisis waarmee diverse lidstaten te maken hebben, in de eerste plaats veroorzaakt wordt door een gebrekkige vraag, als gevolg van een neerwaartse druk op het inkomen van de werknemers en van hoge werkloosheidscijfers, en in de tweede plaats door verkeerde politieke en economische keuzen, zoals de deregulering en liberalisering die enerzijds wordt opgelegd door de gemeenschappelijke markt en andere Europese mechanismen en anderzijds door de deelname aan instellingen als de WTO;
I. overwegende dat zowel de overtollige Chinese productiecapaciteit en de dramatische daling van de interne vraag in de EU als gevolg van de voortdurende economische crisis nu in de EU al zeer zware sociale, economische en milieugevolgen heeft, zoals onlangs is gebleken uit het negatieve effect op de EU-staalsector; overwegende dat de sociale impact van het toekennen van de status van markteconomie op de banen in de EU substantieel kan zijn;
J. overwegende dat in de mededeling van de Commissie van 10 oktober 2012 met als titel "Een sterkere Europese industrie om bij te dragen tot groei en economisch herstel" als doel wordt gesteld het aandeel van de industrie in het bbp van de EU te verhogen naar 20 % in 2020;
K. overwegende dat het soberheids- en neoliberale beleid dat de lidstaten en hun volkeren wordt opgelegd door het EU-kader voor economische governance, ook een effect heeft op de industrieën van de lidstaten, met als gevolg een langdurige economische stagnatie en crisis, hoge werkloosheid en banenverlies en een vermindering van de sociale en arbeidsrechten; overwegende dat onmiddellijk van het EU-kader voor economische governance moet worden afgestapt, inclusief voor de gemeenschappelijke markt, en met name van het industrie-, investerings- en fiscale beleid dat momenteel wordt gevoerd, om economisch herstel, banencreatie en duurzame groei te bevorderen en te ondersteunen via de tenuitvoerlegging van een reëel plan voor overheidsinvesteringen;
1. betreurt het feit dat bij de door de Commissie georganiseerde openbare raadpleging geen rekening is gehouden met de belangrijkste belanghebbenden in de staalsector;
2. wijst er nogmaals op dat het strategisch partnerschap van de EU met China op basis van wederzijdse, eerlijke samenwerking belangrijk is;
3. verzoekt de Commissie een ontwerpmandaat op te stellen voor onderhandelingen tussen de EU en China over een bilateraal akkoord met regels inzake eerlijke mededinging en voor gemeenschappelijke maatregelen tegen economische, sociale en ecologische dumping;
4. benadrukt dat China nog niet heeft voldaan aan de vijf criteria die de EU heeft vastgesteld om de status van markteconomie te definiëren;
5. benadrukt het feit dat China zich definieert als socialistische markteconomie; herinnert eraan dat in alle markteconomieën de vrijheid van de markten beperkt moet zijn en verantwoordelijke regeringen de bevoegdheid en het recht op het gebied van regelgeving moeten hebben om minstens occasioneel te interveniëren voor het welzijn van de bevolking en om de vraag aan te moedigen of af te remmen of de mededinging te bevorderen teneinde het ontstaan van monopolies te beletten; benadrukt het feit dat de vijf criteria die de EU heeft vastgesteld voor het definiëren van een markteconomie, kunnen verschillen van de mate van overheidsinmenging in de economie die de mensen in de Chinese markteconomie het meeste ten goede komt;
6. verzoekt de Commissie met haar internationale partners te overleggen over de manier om het beste te garanderen dat alle bepalingen van afdeling 15 van het protocol van toetreding van China tot de WTO, met uitzondering van afdeling 15, onder a), punt ii), volledige juridische betekenis krijgen in hun respectieve nationale wetten;
7. verzoekt de Commissie naar behoren rekening te houden met de door de vakbonden, industriële sectoren en diverse belanghebbenden in de EU geuite bezorgdheid over de gevolgen voor banen en duurzame economische groei in de Unie, in alle verwerkende industriële sectoren die worden getroffen en voor de EU-industrie als geheel, en de verdediging van de banen in de EU en van de sociale en milieunormen van de EU te garanderen;
8. is ervan overtuigd dat de EU deze status van markteconomie met een neoliberaal karakter niet aan China mag verlenen, met name in de huidige situatie waar de EU geen gemoderniseerde, transparante en billijke wetgeving inzake handelsbeschermingsinstrumenten heeft ontwikkeld; is van mening dat de EU bij de antidumping- en antisubsidieonderzoeken met betrekking tot Chinese bedrijven die exporteren tegen verdacht lage prijzen, gebruik moet maken van niet-standaardmethoden, met volledige inachtneming van de onderdelen van afdeling 15 van het protocol van toetreding van China die niet aflopen in december 2016;
9. verzoekt de Raad snel een akkoord te bereiken met het Parlement over de modernisering van de handelsbeschermingsinstrumenten van de Unie;
10. verzoekt de Commissie te zorgen voor een versterkt en doeltreffend handelsbeschermingsinstrument om de EU-industrie een gelijk speelveld te garanderen met China, alsmede met andere derde landen;
11. verzoekt de Commissie de regels inzake staatssteun zo te herzien dat die steun mag worden verleend om projecten die sociale en milieuvoordelen opleveren te versterken, en noodlijdende kmo's en industrieën te helpen door bij te dragen aan de wederopbouw van hun productiecapaciteit, die ernstig aangetast is door de crisis; vraagt een algemene aanpak van het handelsbeleid binnen de WTO die overheidsparticipatie toestaat om banen te behouden en het industriebeleid te ondersteunen;
12. herhaalt zijn oproep inzake een grondige herziening van de regels van de WTO, om een volwaardige plaats te geven aan de eerbiediging van de essentiële arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), alsmede de milieu- en sociale normen in de internationale handel;
13. vraagt de opname van een koolstofcorrectie aan de grenzen voor bepaalde geïmporteerde producten in strategische sectoren als staal, keramiek, andere metalen, plastic en mallen, als tijdelijke maatregel overeenkomstig de regels van de WTO, om de COP21-overeenkomst na te leven en de schoonste fabrieken te ondersteunen;
14. vraagt dat maatregelen worden ontwikkeld voor een duurzaamheidsetikettering van industriële producten, om de schoonste fabrieken en industriële goederen te stimuleren;
15. verzoekt de Commissie binnen internationale fora als de WTO en de UNCTAD een overeenkomst te bevorderen over een moderne definitie van economische, sociale en ecologische dumping, met het oog op een multilaterale oplossing zowel voor de complexe hedendaagse eigendomsmodellen als voor de beschermingsbehoeften van werknemers en consumenten over de hele lengte van de nieuwe mondiale waardeketens;
16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.