Dokument z posiedzenia
10.5.2016
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie stosunków handlowych między UE a Chinami oraz statusu gospodarki rynkowej
( 2016/2667(RSP) )
Helmut Scholz, Eleonora Forenza, Fabio De Masi, Stelios Kouloglou, Paloma López Bermejo, Barbara Spinelli, Merja Kyllönen, Patrick Le Hyaric, Lola Sánchez Caldentey, Tania González Peñas, Xabier Benito Ziluaga, Estefanía Torres Martínez, Miguel Urbán Crespo
w imieniu grupy GUE/NGL
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie stosunków handlowych między UE a Chinami oraz statusu gospodarki rynkowej
( 2016/2667(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając unijne ustawodawstwo antydumpingowe (rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej)[1],
– uwzględniając 21. konferencję stron (COP 21) Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz 11. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 11), które odbyły się w Paryżu (Francja) w dniach 30 listopada – 11 grudnia 2015 r., oraz uwzględniając porozumienie paryskie,
– uwzględniając komunikat Komisji z dnia 16 marca 2016 r. zatytułowany „Przemysł stalowy: utrzymanie stabilnego zatrudnienia i zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Europie” ( COM(2016)0155 ),
– uwzględniając protokół w sprawie przystąpienia Chin do Światowej Organizacji Handlu (WTO),
– uwzględniając unijną strategię polityki handlowej „Handel z korzyścią dla wszystkich”, w szczególności jej ukierunkowanie na sprawiedliwy handel,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie stosunków handlowych między UE a Chinami,
– uwzględniając decyzję Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych w sprawie XIII Planu Pięcioletniego,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Unia Europejska i Chiny są jednymi z największych gospodarek i podmiotów handlowych na świecie; mając na uwadze, że Chiny są drugim najważniejszym partnerem handlowym UE, UE jest największym partnerem handlowym Chin, a wartość przepływów handlowych wynosi ponad 1 mld EUR dziennie;
B. mając na uwadze, że nawet bez posiadania przez Chiny statusu gospodarki rynkowej stosunki handlowe między Europą a Chinami nie są zrównoważone, a deficyt w handlu między UE a Chinami osiągnął w 2015 r. rekordowo wysoką wartość 180 mld EUR;
C. mając na uwadze, że w 2015 r. wartość chińskich inwestycji w UE po raz pierwszy była wyższa niż wartość inwestycji unijnych w Chinach; mając na uwadze, że rynek chiński był głównym źródłem rentowności wielu unijnych sektorów i marek;
D. mając na uwadze, że decyzja o tym, jak traktować import z Chin i eksport do Chin po grudniu 2016 r., powinna być podjęta przy zapewnieniu zgodności prawa UE z prawem międzynarodowym oraz z celem ochrony unijnych miejsc pracy i sektorów gospodarki, z uwzględnieniem zachodzących obecnie zmian w kierunku świata wielobiegunowego;
E. mając na uwadze, że umowy o wolnym handlu oraz WTO stanowiły niezbędne instrumenty deregulacji stosunków handlowych i liberalizacji gospodarek ze szkodą dla pracowników i narodów; mając na uwadze, że oba te instrumenty utrwalają nie tylko hegemonię bogatych krajów rozwiniętych, ale także wyzysk najbiedniejszych regionów na świecie, a tym samym nierówności między krajami i narodami;
F. mając na uwadze, że kiedy Chiny przystąpiły do WTO, przejściowe ustalenia dotyczące tego przystąpienia umożliwiły specjalną metodę obliczania dumpingu, wprowadzoną w dziale 15 protokołu w sprawie przystąpienia, która służy za podstawę odmiennego traktowania przywozu z Chin;
G. mając na uwadze, że pozostała część działu 15 protokołu w sprawie przystąpienia Chin do WTO dotyczy uznania przez WTO możliwości stosowania wobec Chin specjalnych przepisów w ramach dochodzeń antydumpingowych i wciąż stanowi podstawę prawną stosowania niestandardowej metodologii w stosunku do przywozu z Chin w okresie po 2016 r.; mając na uwadze, że gdyby Chiny postanowiły złożyć skargę przeciwko środkom antydumpingowym jednostronnie zastosowanym przez innego członka WTO po grudniu 2016 r., zespół orzekający WTO podjąłby decyzję określającą jasną interpretację tego tekstu;
H. mając na uwadze, że kryzys, z którym zmaga się obecnie kilka państw członkowskich, jest w pierwszym rzędzie wynikiem braku popytu spowodowanego presją na obniżanie dochodów pracowników oraz wysokimi stopami bezrobocia, a w drugiej kolejności wynika z błędnych decyzji politycznych i gospodarczych, takich jak deregulacja i liberalizacja narzucona z jednej strony przez jednolity rynek i inne mechanizmy europejskie, a z drugiej strony przez członkostwo w takich instytucjach jak WTO;
I. mając na uwadze, że chińska nadprodukcja oraz dramatyczny spadek popytu wewnętrznego w UE w wyniku trwającego obecnie kryzysu gospodarczego już teraz mają silne skutki społeczne, gospodarcze i środowiskowe w UE, czego przejawem były niedawne trudności sektora stalowego UE; mając na uwadze, że przyznanie Chinom statusu gospodarki rynkowej może mieć znaczące skutki społeczne, jeżeli chodzi o miejsca pracy w UE;
J. mając na uwadze, że w komunikacie Komisji z dnia 10 października 2012 r. pt. „Silniejszy przemysł europejski na rzecz wzrostu i ożywienia gospodarczego” określono cel dotyczący zwiększenia udziału przemysłu w PKB UE o 20 % w 2020 r.;
K. mając na uwadze, że polityka oszczędnościowa i neoliberalna narzucona państwom członkowskim i ich narodom przez unijne ramy zarządzania gospodarczego ma również wpływ na różne sektory w państwach członkowskich, powodując długotrwałą stagnację i depresję gospodarczą, wysokie bezrobocie, utratę miejsc pracy oraz osłabienie praw socjalnych i pracowniczych; mając na uwadze, że rozbrat z unijnymi ramami zarządzania gospodarczego, w tym w odniesieniu do jednolitego rynku, a także z obecną polityką przemysłową, inwestycyjną i fiskalną, jest pilnie potrzebny, aby propagować i wspierać ożywienie gospodarcze, tworzenie miejsc pracy i zrównoważony wzrost poprzez wdrożenie rzeczywistego planu inwestycji publicznych;
1. ubolewa nad faktem, że konsultacje publiczne zorganizowane przez Komisję Europejską nie uwzględniły najważniejszych podmiotów sektora stalowego;
2. podkreśla wagę strategicznego partnerstwa UE z Chinami, opartego na wzajemnej i uczciwej współpracy;
3. wzywa Komisję do przygotowania projektu mandatu do negocjacji dwustronnej umowy między UE a Chinami w sprawie uczciwych reguł konkurencji oraz wspólnych środków przeciwdziałających dumpingowi gospodarczemu, socjalnemu i środowiskowemu;
4. podkreśla, że Chiny nie spełniły jeszcze określonych przez UE pięciu kryteriów, jakie musi spełniać kraj o gospodarce rynkowej;
5. podkreśla, że Chiny określają siebie jako socjalistyczną gospodarkę rynkową; przypomina, że we wszystkich gospodarkach rynkowych swoboda rynków powinna być ograniczona, a odpowiedzialne rządy powinny mieć kompetencje regulacyjne i prawa do interwencji przynajmniej od czasu do czasu ze względu na dobro społeczeństwa oraz w celu wsparcia lub stłumienia popytu lub promowania konkurencji, aby przeciwdziałać tworzeniu się monopoli; podkreśla, że określone przez UE pięć kryteriów, jakie musi spełniać kraj o gospodarce rynkowej, może nie odpowiadać stopniu zaangażowania państwa w gospodarkę, który służy najlepiej obywatelom w chińskiej gospodarce rynkowej;
6. zwraca się do Komisji, aby wspólnie z jej partnerami międzynarodowymi określiła, w jaki sposób najlepiej zadbać o to, by wszystkie postanowienia działu 15 protokołu w sprawie przystąpienia Chin do WTO inne niż akapit 15 lit. a) pkt (ii) mogły zyskać pełne znaczenie prawne na mocy przepisów krajowych;
7. wzywa Komisję do należytego uwzględnienia wyrażanych przez unijne związki zawodowe, sektory przemysłu i różne zainteresowane strony w UE obaw dotyczących konsekwencji dla miejsc pracy oraz zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Unii, we wszystkich zainteresowanych sektorach przemysłu wytwórczego oraz ogółem dla przemysłu UE, a także do obrony miejsc pracy w UE oraz unijnych standardów socjalnych i środowiskowych;
8. jest przekonany, że UE nie powinna przyznawać Chinom tego neoliberalnego statusu gospodarki rynkowej, zwłaszcza w obecnej sytuacji, kiedy UE nie opracowała unowocześnionych, przejrzystych i uczciwych przepisów dotyczących instrumentów ochrony handlu; uważa, że UE powinna stosować niestandardowe metodologie w dochodzeniach antydumpingowych i antysubsydyjnych dotyczących chińskich firm eksportujących towary po podejrzanie niskich cenach, przy pełnym poszanowaniu tych części działu 15 protokołu w sprawie przystąpienia Chin do WTO, które nie wygasają w grudniu 2016 r.;
9. wzywa Radę do szybkiego osiągnięcia porozumienia z Parlamentem w sprawie unowocześnienia unijnych instrumentów ochrony handlu;
10. wzywa Komisję do zapewnienia silnego i efektywnego instrumentu ochrony handlu, aby zagwarantować przemysłowi UE równe szanse w konkurencji z Chinami oraz z innymi krajami trzecimi;
11. wzywa Komisję do dokonania przeglądu przepisów dotyczących pomocy państwa, tak aby umożliwić interwencję państwa w celu wzmocnienia projektów korzystnych społecznie i środowiskowo oraz wspierania MŚP i sektorów znajdujących się w trudnej sytuacji, przyczyniając się do odtworzenia ich zdolności produkcyjnych, które zostały mocno naruszone przez kryzys; wzywa do przyjęcia kompleksowego podejścia do polityki handlowej w ramach WTO, które umożliwi udział sektora publicznego, aby utrzymać miejsca pracy i wspierać politykę przemysłową;
12. ponawia apel o głębokie reformy zasad WTO, tak by obejmowały one w pełni przestrzeganie podstawowych norm pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy (WTO) oraz odpowiednich norm środowiskowych i socjalnych w handlu międzynarodowym;
13. wzywa do wprowadzenia środków dostosowawczych na granicach odnośnie do dwutlenku węgla do niektórych produktów importowanych w sektorach strategicznych, takich jak sektor stalowy, ceramiczny, sektor metali innych, plastików oraz sektor odlewniczy, jako środka tymczasowego zgodnie z zasadami WTO, aby wypełnić porozumienie COP21 i wesprzeć najbardziej ekologiczne fabryki;
14. wzywa do opracowania środków umożliwiających oznaczanie produktów przemysłowych pod kątem zrównoważonej produkcji, aby wspierać najbardziej ekologiczne towary i zakłady przemysłowe;
15. wzywa Komisję do podjęcia działań w celu uzgodnienia współczesnej definicji dumpingu gospodarczego, socjalnego i środowiskowego na forach międzynarodowych, takich jak WTO i UNCTAD, aby wypracować wielostronne rozwiązanie uwzględniające współczesne złożone modele własności oraz konieczność ochrony pracowników i konsumentów w nowych globalnych łańcuchach wartości;
16. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.