Dokument z posiedzenia
1.6.2016
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2016/2699(RSP) )
Francisco Assis, Ramón Jáuregui Atondo, Carlos Zorrinho, Marlene Mizzi, Doru-Claudian Frunzulică, Claudia Țapardel, Nicola Caputo, Nicola Danti, Pier Antonio Panzeri, Nikos Androulakis, Karoline Graswander-Hainz, Knut Fleckenstein, Enrique Guerrero Salom, Sergio Gutiérrez Prieto, Ana Gomes, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Jonás Fernández, Juan Fernando López Aguilar, Victor Boştinaru
w imieniu grupy S&D
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2016/2699(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie sytuacji w Wenezueli, w szczególności rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji w Wenezueli[1], rezolucję z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie prześladowań demokratycznej opozycji w Wenezueli[2] oraz rezolucję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie sytuacji w Wenezueli[3],
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,
– uwzględniając Międzyamerykańską kartę demokratyczną przyjętą w dniu 11 września 2001 r.,
– uwzględniając oświadczenie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z dnia 20 października 2014 r. w sprawie zatrzymania protestujących i polityków w Wenezueli,
– uwzględniając pismo organizacji Human Rights Watch do sekretarza generalnego Organizacji Państw Amerykańskich Luisa Almagra z dnia 16 maja 2016 r. na temat Wenezueli[4],
– uwzględniając oficjalne komunikaty sekretarza generalnego Unii Narodów Południowoamerykańskich (UNASUR) wydane w dniach 23[5] i 28 maja[6] 2016 r. dotyczące posiedzeń rozpoznawczych w sprawie nawiązania dialogu krajowego pomiędzy przedstawicielami rządu wenezuelskiego a koalicją opozycyjną MUD,
– uwzględniając deklarację przywódców G7 z Ise-Shimy z dni 26–27 maja 2016 r.[7]
– uwzględniając oświadczenie sekretarza stanu USA Johna Kerry'ego z dnia 27 maja 2016 r. w sprawie jego spotkania z premierem Hiszpanii José Luisem Rodríguezem Zapatero[8],
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Wenezuela posiada 20 % światowych zasobów ropy naftowej, co stanowi zaledwie 3 % produkcji światowej; mając na uwadze, że ropa stanowi 96 % eksportu tego kraju; mając na uwadze, że w okresie ożywienia gospodarczego Wenezuela nie zgromadziła oszczędności z myślą o złagodzeniu odwrócenia się koniunktury handlowej lub osłabienia wpływu niezbędnych dostosowań makroekonomicznych;
B. mając na uwadze, że według prognoz Międzynarodowego Funduszu Walutowego gospodarka Wenezueli ma skurczyć się o 8 % w 2016 r. po, tym jak w 2015 r. skurczyła się o 5,6 %; mając na uwadze, że pomimo 30 % wzrostu płacy minimalnej, 180,9 % inflacja czyni perspektywę przystępności podstawowych towarów dla Wenezuelczyków nierealną; mając na uwadze, że zgodnie z przewidywaniami Międzynarodowego Funduszu Walutowego średnia stopa inflacji wyniesie w tym kraju 700 % do końca 2016 r. oraz 2200 % do końca 2017 r.;
C. mając na uwadze, że pomimo braku oficjalnych danych wynikających z ankiety dotyczącej warunków życia ENCOVI poziom ubóstwa w Wenezueli podwoił się z 30 % w 2013 r. do 60 % w 2016 r.; mając na uwadze, że w Wenezueli nie jest dostępnych 75 % leków uznawanych przez Światową Organizację Zdrowia za podstawowe;
D. mając na uwadze, że brak przewidywania w kwestii podstawowej infrastruktury oraz niewystarczające zarządzanie doprowadziły do potężnego kryzysu społeczno-gospodarczego, który przejawia się długotrwałym brakiem zasobów, surowców, środków, podstawowych produktów spożywczych oraz leków, a także zerową produkcją oraz mając na uwadze, że kraj ten znajduje się na granicy kryzysu społecznego, który może przerodzić się w kryzys humanitarny o trudnych do przewidzenia konsekwencjach;
E. mając na uwadze, że koalicja wenezuelskich partii opozycyjnych MUD zdobyła 112 miejsc w liczącym sobie 167 miejsc Zgromadzeniu Narodowym, co stanowi większość dwóch trzecich miejsc, w stosunku do 55 miejsc, które zdobyła PSUV; mając na uwadze, że sąd najwyższy uniemożliwił następnie czterem nowo wybranym przedstawicielom Zgromadzenia Narodowego z MUD przejęcie urzędu, co pozbawiło opozycję większości dwóch trzecich miejsc;
F. mając na uwadze, że z przyczyn ideologicznych i politycznych uwięziono przywódców opozycji oraz ok. setkę innych osób; mając na uwadze, że w dniu 29 marca 2016 r. Zgromadzenie Narodowe przyjęło ustawę o amnestii i pojednaniu narodowym, zaś w dniu 11 kwietnia 2016 r. sąd najwyższy o raz kolejny ogłosił, że ustawa ta jest niezgodna z konstytucją;
G. mając na uwadze, że od chwili rozpoczęcia kadencji Zgromadzenia Narodowego w styczniu 2016 r. sąd najwyższy ogłosił niezgodność z prawem lub brak możliwości stosowania czterech przyjętych przez nie ustaw: w lutym sąd najwyższy utrzymał dekret gospodarczy prezydenta Madury, który Zgromadzenie Narodowe odrzuciło w styczniu; w marcu sąd orzekł, że parlament nie miał uprawnień do kontroli nominacji 13 sędziów pod koniec 2015 r.; w kwietniu sąd uznał ustawę o amnestii za niezgodną z konstytucją i obalił poprawkę konstytucyjną, która miała skrócić kadencję prezydenta z sześciu do czterech lat;
H. mając na uwadze, że w ramach UNASUR odbyły się niedawno w Republice Dominikańskiej posiedzenia rozpoznawcze, którym przewodniczyli były premier Hiszpanii José Luis Rodríguez Zapatero, były prezydent Republiki Dominikańskiej Leonel Fernández i były prezydent Panamy Martín Torrijos, których celem było nawiązanie dialogu krajowego z przedstawicielami Boliwariańskiej Republiki Wenezueli oraz partiami opozycyjnymi reprezentowanymi przez MUD;
I. mając na uwadze, że walka o kontrolę nad nielegalnymi kopalniami toczy się na wszystkich terenach bogatych w minerały położonych w sąsiedztwie granicy z Gujaną i Brazylią; mając na uwadze, że w dniu 4 marca 2016 r. w Tumeremo w stanie Bolívar miała miejsce masakra, w której zaginęło, a następnie zostało zamordowanych 28 górników; mając na uwadze, że władze nadal nie przedstawiły zadowalającego wyjaśnienia w tej sprawie i mając na uwadze, że dziennikarka Lucía Suárez, która ostatnio zajmowała się tą sprawą, została zastrzelona w swym domu w Tumeremo w dniu 28 kwietnia 2016 r.;
J. mając na uwadze, że w Wenezueli nie przestrzega się praworządności oraz zasady rozdziału władz; mając na uwadze, że fakty wskazują na nadmierny wpływ rządu oraz nadmierną kontrolę władzy sądowniczej i krajowej rady wyborczej z jego strony, co ma niekorzystny wpływ na parlament oraz opozycję, które stanowią podstawę wszystkich ustrojów demokratycznych;
K. mając na uwadze, że dekret rządu wenezuelskiego nr 2249 z dnia 6 kwietnia 2016 r. stanowi, że pracownicy sektora publicznego będą pracować tylko przez dwa dni w tygodniu tak długo, jak długo w elektrowni wodnej im. Simona Bolívara utrzymywać się będą skutki El Niño; mając na uwadze, że tymczasowo lub całkowicie zawieszono zajęcia na uniwersytetach lub w innych placówkach oświatowych ze względów bezpieczeństwa narodowego lub w celu oszczędzania energii; mając na uwadze, że działania te w dużym stopniu naruszają prawa obywateli;
L. mając na uwadze, że wysoka przestępczość i całkowita bezkarność sprawiły, że Wenezuela stała się jednym z najniebezpieczniejszych krajów na świecie, a w Caracas odnotowuje się najwyższy na świecie wskaźnik poważnej przestępczości (119,87 zabójstw na 100 000 osób);
M. mając na uwadze, że opozycja demokratyczna rozpoczęła zgodny z konstytucją proces rozpisania referendum w sprawie odwołania prezydenta z urzędu; mając na uwadze, że MUD zgromadził i przekazał krajowej radzie wyborczej 1,8 mln podpisów, co znacznie przewyższa wymagane 198 000 podpisów, aby proces ten był zgodny z prawem i konstytucją;
1. wyraża duże zaniepokojenie znaczącym pogorszeniem się sytuacji w zakresie demokracji i praw człowieka w Wenezueli;
2. z zadowoleniem przyjmuje działania mediacyjne podjęte przez UNASUR z myślą o zainicjowaniu procesu dialogu krajowego pomiędzy władzą wykonawczą a większościową opozycją MUD; przypomina, że bez dialogu krajowego niemożliwe będzie wypracowanie rozwiązania dla Wenezueli i wzywa wszystkie strony do zaangażowania się w konstruktywny proces prowadzący do znalezienia rozwiązania; podkreśla, że wynegocjowane rozwiązanie demokratyczne jest jedyną możliwa drogą naprzód;
3. wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz organizacje regionalne do zagwarantowania, by mechanizmy dialogu i pojednania narodowego w odegrały rolę mediacyjną w Wenezueli z myślą o wsparciu pokojowego, demokratycznego i konstytucyjnego rozwiązania kryzysu, w jakim pogrążone jest obecnie to państwo;
4. odnotowuje oświadczenie przywódców G7 dotyczące Wenezueli; zwraca się do Rady Europejskiej, aby podczas czerwcowego posiedzenia wydała oświadczenie polityczne w sprawie sytuacji w tym kraju oraz wsparła rozpoczęty niedawno proces mediacyjny, aby umożliwić uzgodnienie rozwiązań demokratycznych i politycznych dla Wenezueli;
5. wyraża ogromne zaniepokojenie rosnącymi napięciami społecznymi wywołanymi brakiem podstawowych dóbr, takich jak żywność i leki; wzywa wysoką przedstawiciel / wiceprzewodniczącą Komisji do przygotowania programu współpracy dla tego kraju z myślą o zaspokojeniu najpilniejszych i najbardziej podstawowych potrzeb jego ludności; wzywa rząd Wenezueli do przyjęcia tej współpracy i ułatwienia jej realizacji;
6. wyraża zaniepokojenie w związku z obecnym impasem instytucjonalnym oraz kontrolą sądu najwyższego oraz krajowej rady wyborczej przez władzę wykonawczą, której celem jest utrudnienie stosowania praw przyjętych przez Zgromadzenie Narodowe oraz podjętych przez nie inicjatyw; wzywa rząd Wenezueli do poszanowania praworządności i zasady rozdziału władz; przypomina, że rozdział równorzędnych organów władzy oraz brak wzajemnych ingerencji pomiędzy nimi to podstawowa zasada państw demokratycznych opierających się na praworządności;
7. zwraca się do rządu Wenezueli o złagodzenie wyroków pozbawienia wolności i zastąpienia ich aresztem domowym w przypadku więźniów politycznych przebywających aktualnie w więzieniu; przypomina, że uwolnienie więźniów politycznych to warunek prowadzenia negocjacji postawiony przez opozycję i wzywa obie strony do wypracowania porozumienia, którego celem będzie wsparcie trwających aktualnie działań mediacyjnych; przypomina, że gest ten będzie dowodem woli ułatwienia dialogu krajowego ze strony władzy wykonawczej;
8. domaga się, aby władze przestrzegały konstytucyjnego prawa do pokojowych demonstracji i aby to prawo zagwarantowały; wzywa również przywódców opozycji do korzystania ze swych uprawnień w sposób odpowiedzialny i przy zachowaniu powściągliwości; wzywa władze Wenezueli do zagwarantowania bezpieczeństwa i swobody korzystania z praw wszystkim obywatelom, w szczególności obrońcom praw człowieka, dziennikarzom, działaczom politycznym i członkom niezależnych organizacji pozarządowych;
9. uważa, że bezwzględnie najważniejszą kwestią jest ograniczenie panującej obecnie ogromnej bezkarności, która rozszerza się i sprzyja nasilaniu się przemocy i braku bezpieczeństwa w kraju, oraz zapewnienie przestrzegania istniejącego porządku prawnego wymagającego zadośćuczynienia za krzywdy ofiarom i rodzinom ofiar porwań, zabójstw i innych przestępstw popełnianych codziennie;
10. wzywa władze Wenezueli do zbadania masakry w Tumeremo, w której w okrutny sposób zamordowano 28 górników, oraz do postawienia przed sądem sprawców i podżegaczy, w tym osób odpowiedzialnych za niedawne morderstwo dziennikarki Lucíi Suárez, które miało miejsce w tym samym miejscu, stąd podejrzenia o powiązania pomiędzy obydwoma zdarzeniami;
11. wzywa rząd i władze publiczne Wenezueli do przestrzegania konstytucji i ułatwienia, a nie utrudniania, stosowania uznanych i zgodnych z prawem mechanizmów i procedur przewidzianych w konstytucji w celu uruchomienia procesu wyborczego;
12. wzywa rząd Wenezueli, by dołożył wszelkich starań, aby uregulował godziny pracy i nauki w celu doprowadzenia kraju do sytuacji normalności, w której przestrzegane będą prawa socjalne, pracownicze i powszechne prawo do edukacji;
13. przypomina, że Parlament Europejski wielokrotnie wykazywał solidarność z narodem wenezuelskim; zwraca uwagę, że większość sił politycznych w kraju wielokrotnie z mocą domagała się obecności i wsparcia ze strony Parlamentu Europejskiego; przypomina w związku z tym, że zatwierdzono już wyjazd delegacji parlamentarnej, który jeszcze się nie odbył; wzywa zatem do odbycia tej wizyty, aby delegacja mogła zrealizować swój mandat polegający na przeanalizowaniu sytuacji politycznej i społecznej panującej w Wenezueli;
14. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Boliwariańskiej Republiki Wenezueli, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz sekretarzowi generalnemu Organizacji Państw Amerykańskich.