Zittingsdocument
29.6.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de Commissie
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over synergieën voor innovatie tussen de Europese structuur- en investeringsfondsen, Horizon 2020 en andere Europese innovatiefondsen
( 2016/2695(RSP) )
Ruža Tomašić, Evžen Tošenovský, Angel Dzhambazki
namens de ECR-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over synergieën voor innovatie tussen de Europese structuur- en investeringsfondsen, Horizon 2020 en andere Europese innovatiefondsen
( 2016/2695(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de artikelen 4, 162 en 174 tot en met 178,
– gezien Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (hierna: "de Verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen" genoemd)[1],
– gezien Verordening (EU) nr. 1301/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en specifieke bepalingen met betrekking tot de doelstelling "Investeren in groei en werkgelegenheid", en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1080/2006[2],
– gezien Verordening (EU) nr. 1304/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees Sociaal Fonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1081/2006 van de Raad[3],
– gezien Verordening (EU) nr. 1299/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling "Europese territoriale samenwerking"[4],
– gezien Verordening (EU) nr. 1302/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1082/2006 betreffende een Europese groepering voor territoriale samenwerking (EGTS), wat de verduidelijking, vereenvoudiging en verbetering van de oprichting en werking van dergelijke groeperingen betreft[5],
– gezien Verordening (EG) nr. 1300/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 inzake het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1084/2006 van de Raad[6],
– gezien Verordening (EU) nr. 1305/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1698/2005 van de Raad[7],
– gezien zijn resolutie van 14 januari 2014 over slimme specialisatie: netwerken van kenniscentra voor een doeltreffend cohesiebeleid[8],
– gezien zijn resolutie van 9 september 2015 over investeringen ter bevordering van banen en groei: bevordering van de economische, sociale en territoriale cohesie in de Unie[9],
– gezien zijn resolutie van 26 november 2015 getiteld "Naar vereenvoudiging en prestatiegerichtheid van het cohesiebeleid 2014-2020"[10],
– gezien de mededeling van de Commissie van 10 juni 2014 getiteld "Onderzoek en innovatie: de bronnen van toekomstige groei" (COM(2014) 0339),
– gezien het zesde verslag van de Commissie van 23 juli 2014 over economische, sociale en territoriale cohesie, getiteld "Investeringen ter bevordering van banen en groei",
– gezien de mededeling van de Commissie van 26 november 2014 getiteld "Een investeringsplan voor Europa" ( COM(2014)0903 ),
– gezien de richtsnoeren van de Commissie uit 2014 getiteld "Bevordering van synergieën tussen de Europese structuur- en investeringsfondsen, Horizon 2020 en andere programma's van de Unie op het gebied van onderzoek, innovatie en concurrentievermogen",
– gezien de mededeling van de Commissie van 6 oktober 2010 getiteld "Bijdrage van het regionaal beleid aan de slimme groei in het kader van de Europa 2020-strategie" ( COM(2010)0553 ),
– gezien het advies van het Comité van de Regio's van 30 juli 2013 getiteld "De innovatiekloof dichten",
– gezien het advies van het Comité van de Regio's van 20 november 2014 getiteld "Steunmaatregelen voor het opzetten van ecosystemen voor startende hightechbedrijven",
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat het cohesiebeleid in de financiële programmeringsperiode 2014-2020 nog steeds het voornaamste EU-instrument voor investeringen in de reële economie is dat in alle regio's kan worden ingezet, de hoeksteen is van de economische beleidsdriehoek van de EU voor begrotingsconsolidatie, structurele hervormingen en investering in groei is en tegelijkertijd een uiting is van Europese solidariteit, aangezien het groei en welvaart verspreidt en economische, sociale en territoriale onevenwichtigheden, die door de economische en financiële crisis zijn toegenomen, verkleint;
B. overwegende dat het cohesiebeleid volledig in overeenstemming is met de Europa 2020-strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei en gebaseerd is op het samenspel tussen de drie instrumenten ervan, namelijk het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), het Europees Sociaal Fonds (ESF) en het Cohesiefonds (CF), met ruimere coördinatie binnen een Gemeenschappelijk Strategisch Kader (GSK) met het fonds voor plattelandsontwikkeling, namelijk het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO), en het fonds voor de maritieme en de visserijsector, het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV);
C. overwegende dat voor al deze vijf fondsen – de Europese structuur- en investeringsfondsen (ESI-fondsen) – gemeenschappelijke bepalingen zijn vastgesteld uit hoofde van de verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen, terwijl de specifieke regels die van toepassing zijn op elk ESI-fonds en het doel "Europese territoriale samenwerking" zijn neergelegd in afzonderlijke verordeningen;
D. overwegende dat met de recente hervorming van het cohesiebeleid een beperkt aantal doelstellingen en prioriteiten is ingevoerd, waardoor een thematische focus/thematische concentratie wordt gecreëerd, doch tegelijkertijd ook een bepaalde mate van flexibiliteit en afstemming op bepaalde kenmerken mogelijk wordt gemaakt; overwegende dat een en ander bovendien heeft geleid tot een sterker partnerschapsbeginsel en degelijk meerlagig bestuur, een duidelijk omschreven aanpak van territoriale ontwikkeling, meer synergie tussen de vijf fondsen, maar ook met andere relevante fondsen (bijv. Horizon 2020, het programma voor sociale verandering en innovatie (PSCI), COSME, LIFE), een verdere vereenvoudiging van de uitvoeringsbepalingen, een doeltreffend toezicht- en evaluatiesysteem, een transparant prestatiekader, een duidelijke regelgeving voor het gebruik van financieringsinstrumenten alsook een degelijk beheers- en controlesysteem en een doeltreffend systeem voor financieel beheer;
E. overwegende dat er met het oog op een sterkere prestatiegerichtheid en het bereiken van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie een prestatiereserve is ingevoerd voor elke lidstaat, bestaande uit 6 % van de middelen die zijn toegewezen aan het EFRO (zonder het doel "Europese territoriale samenwerking"), het ESF, het CF, het ELFPO en het EFMZV, en dat de reserve op basis van een evaluatie van de prestaties in 2019 uitsluitend zal worden toegewezen aan programma's en prioriteiten waarvoor de mijlpalen zijn bereikt; overwegende dat er een hechtere band tot stand is gebracht tussen het cohesiebeleid en het economisch bestuur van de Unie teneinde de doeltreffendheid van de uitgaven in het kader van de ESI-fondsen te waarborgen en dat tegelijkertijd strikt toezicht en evaluaties ervoor zorgen dat het cohesiebeleid 2014-2020 het meest geëvalueerde beleid in het kader van de EU-begroting is;
F. overwegende dat de Commissie op 14 december 2014 een mededeling heeft aangenomen over de bijdrage van de ESI-fondsen aan de groeistrategie van de EU, het investeringsplan en de prioriteiten van de Commissie voor de komende tien jaar, hetgeen in feite het verslag is als bedoeld in artikel 16 van de Verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen betreffende de ESI-fondsen, over de tenuitvoerlegging ervan tot dusverre, met inbegrip van de uitkomst van de onderhandelingen met alle lidstaten inzake de partnerschapsovereenkomsten en de programma's en de belangrijkste uitdagingen voor elk land;
1. wijst er opnieuw op dat de verbindingen tussen het cohesiebeleid en andere EU-beleidsdomeinen en -initiatieven (Horizon 2020, de Connecting Europe Facility, plattelandsontwikkeling, de digitale interne markt, de energie-unie) zijn versterkt binnen het bij de Verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen ingevoerde gemeenschappelijk strategisch kader, en daarmee via alle instrumenten en doelstellingen ervan, met inbegrip van de stedelijke agenda, de territoriale agenda, investeringen in kmo's, slimme groei en strategieën voor slimme specialisatie, hetgeen aanzienlijk bijdraagt tot versterking van de interne markt en de verwezenlijking van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie;
2. onderstreept dat voornoemde synergieën al vanaf het stadium van strategische planning zijn ingebouwd en dat de regio's en de lidstaten derhalve vanaf het begin strategische keuzes en planningen dienen te maken teneinde mogelijkheden te identificeren en te genereren, bijvoorbeeld om excellentie te bevorderen op gebieden voor slimme specialisatie; wijst erop dat dit in het geval van Horizon 2020 bestaat uit de uitvoering van programma's op een manier die synergieën bevordert in termen van bewustmaking, voorlichting, het voeren van communicatiecampagnes en het creëren van zoveel mogelijk verbindingen tussen de nationale contactpunten (NCP) en nationale en regionale ESIF-beleidsmakers en beheersautoriteiten;
3. benadrukt dat de regio's en lidstaten die EFRO-middelen wensen te investeren in onderzoek en innovatie verplicht zijn strategieën voor slimme specialisatie te ontwikkelen in samenspraak met nationale of regionale beheersautoriteiten en belanghebbenden zoals universiteiten en andere hogeronderwijsinstellingen, het bedrijfsleven en de sociale partners, in een proces om het ondernemerspotentieel te ontginnen, aangezien strategieën voor slimme specialisatie zowel upstream- (capaciteitsopbouw, nationale/regionale regelingen voor onderzoek en innovatie) als downstreamacties (innovatie/markt) in Horizon 2020 dienen te omvatten, hetgeen op zich al een stimulans is voor samenwerking op EU-niveau om voort te bouwen op contacten tussen voorlopers en volgers en is van oordeel dat de methodologie van slimme specialisatie een belangrijker model voor de opzet van het cohesiebeleid na 2020 moet worden;
4. spreekt zijn voldoening uit over het feit dat in het cohesiebeleid voor de programmeringsperiode 2014-2020 een grotere rol is weggelegd voor financieringsinstrumenten en merkt op dat financieringsinstrumenten, wanneer zij op doeltreffende wijze worden geïmplementeerd, het effect van financiering voor minder ontwikkelde regio's aanzienlijk kunnen vergroten;
5. onderstreept dat de beleidsmaatregelen van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) en de Europese structuur- en investeringsfondsen (cohesie, maar ook plattelandsontwikkeling en visserij) gericht zijn op verschillende beleids- en institutionele niveaus en elkaar dan ook, niet in de laatste plaats qua middelen, dienen te versterken;
6. merkt op dat het van belang is synergieën met andere beleidsmaatregelen en instrumenten verder te versterken teneinde het effect van investeringen te optimaliseren; wijst in dit verband op het proefproject "ladder naar topkwaliteit" (S2E) in de EU-begroting, dat regio's in dertien lidstaten ondersteuning blijft bieden bij het ontwikkelen en benutten van synergieën tussen de ESI-fondsen; onderstreept dat het van belang is aanverwante specialisatiegebieden in andere regio's en lidstaten te identificeren teneinde de krachten te bundelen en zo beter voorbereid te zijn op projectmogelijkheden waarbij meerdere landen zijn betrokken en die in internationaal verband kunnen worden uitgevoerd;
7. is verheugd over het feit dat de uitvoering van belangrijke onderdelen van het Horizon 2020-budget wordt gedelegeerd aan publiek-publieke partnerschappen en publiek-private partnerschappen, hetgeen mogelijkheden zal bieden om gebruik te maken van de bestuursmechanismen van de publiek-publieke partnerschappen om de synergieën met de RIS3 en de programma's te optimaliseren door jaarlijks werkprogramma's uit te werken;
8. benadrukt dat het EFSI complementair en aanvullend moet zijn op de ESI-fondsen en andere EU-programma's zoals Horizon 2020, alsook op de traditionele activiteiten van de Europese Investeringsbank; onderstreept dat gezorgd moet worden voor volledige samenhang en synergieën tussen alle EU-instrumenten teneinde overlappingen of tegenstrijdigheden tussen deze instrumenten of tussen de verschillende beleidsniveaus te voorkomen; wijst er nogmaals op dat dit probleem bij de evaluatie van de Europa 2020-strategie moet worden aangepakt teneinde alle beschikbare middelen effectief te benutten en de verwachte resultaten voor wat betreft de overkoepelende strategische doelstellingen te behalen, aangezien de kwantiteit, kwaliteit en impact van de investeringen in onderzoek en innovatie moeten worden verbeterd door een gecoördineerd gebruik van de instrumenten van het cohesiebeleid en Horizon 2020;
9. verwijst naar het Innovatiepact dat op de 7de Europese Innovatietop (december 2015) in het Europees Parlement is geïntroduceerd, waarin wordt aangedrongen op een horizontale aanpak in het kader van het EU-innovatiebeleid, de optimalisering van synergieën tussen industrieel, digitaal en regionaal beleid en een gezamenlijke inspanning om innovatiebevorderende voorwaarden te scheppen teneinde welbekende zwakke punten bij de omzetting van door onderzoek en uitvindingen verkregen kennis in innovatie, te ondervangen en aldus te zorgen voor toegevoegde waarde voor de economie en burgers van Europa;
10. staat stil bij de voorbereidingen van de commissaris voor Onderzoek, Wetenschap en Innovatie voor de mogelijke oprichting van een Europese Innovatieraad voor een betere coördinatie van de innovatie-initiatieven in de Europese Unie (december 2015); merkt op dat een Europese Innovatieraad vooral tot doel moet hebben obstakels voor commercialisering in Europa uit de weg te ruimen en de innovatiekloof te dichten; onderstreept dat een Europese Innovatieraad alle belanghebbenden moet vertegenwoordigen, moet beschikken over snelle en transparante raadplegings- en besluitvormingsprocedures en een aanvulling op andere EU-organen moet zijn zonder deze te overlappen; onderstreept voorts dat niet verder mag worden besnoeid op de thans voor het Horizon 2020-budget uitgetrokken kredieten, aangezien deze als onderdeel van het EFSI al zijn verlaagd;
11. wenst dat een monitoringsysteem wordt ontwikkeld om geslaagde voorbeelden van synergieën op te sporen teneinde beste praktijken te verspreiden en lering hieruit te trekken alvorens de Europa 2020-strategie wordt geëvalueerd;
12. vestigt de aandacht op de koppeling tussen Horizon 2020 en de ESI-fondsen op het vlak van beveiliging (de noodzaak om in de hele EU te beschikken over hetzelfde niveau van ICT-infrastructuur) en op het productieaspect van deze koppeling; pleit voor harmonisatie van de structuren voor ICT-beveiliging, zodat deze aspecten ook aan bod zullen komen in de verordeningen inzake de ESI-fondsen voor de volgende programmeringsperiode en benadrukt dat hiervoor toereikende financiële middelen moeten worden uitgetrokken;
13. verzoekt de Commissie met een mededeling te komen over de tenuitvoerlegging van synergieën, aangezien dit onderwerp, afgezien van een verwijzing naar hun potentieel bij de benutting van schaarse investeringsmiddelen en de algemene vooruitzichten voor de aanpak van nieuwe uitdagingen in de toekomst, ontbreekt in haar overeenkomstig artikel 16 van de Verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen opgestelde verslag, terwijl landenspecifieke aanbevelingen deel uitmaken van deze synergieën;
14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.