Έγγραφο συνόδου
24.10.2016
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
εν συνεχεία δήλωσης της Αντιπροέδρου της Επιτροπής / Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας
σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού
σχετικά με την κατάσταση στο Βόρειο Ιράκ/Μοσούλη
( 2016/2956(RSP) )
Enrique Guerrero Salom, Elena Valenciano, Pier Antonio Panzeri, Ana Gomes, Clara Eugenia Aguilera García, Νίκος Ανδρουλάκης, Zigmantas Balčytis, Hugues Bayet, Brando Benifei, José Blanco López, Vilija Blinkevičiūtė, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Soledad Cabezón Ruiz, Nicola Caputo, Andrea Cozzolino, Andi Cristea, Miriam Dalli, Viorica Dăncilă, Isabella De Monte, Tanja Fajon, Jonás Fernández, Monika Flašíková Beňová, Doru-Claudian Frunzulică, Enrico Gasbarra, Michela Giuffrida, Theresa Griffin, Sergio Gutiérrez Prieto, Cătălin Sorin Ivan, Liisa Jaakonsaari, Εύα Καϊλή, Cécile Kashetu Kyenge, Javi López, Krystyna Łybacka, Vladimír Maňka, Louis-Joseph Manscour, Κώστας Μαυρίδης, Marlene Mizzi, Sorin Moisă, Alessia Maria Mosca, Victor Negrescu, Momchil Nekov, Δημήτρης Παπαδάκης, Emilian Pavel, Vincent Peillon, Pina Picierno, Tonino Picula, Kati Piri, Miroslav Poche, Liliana Rodrigues, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Daciana Octavia Sârbu, Siôn Simon, Tibor Szanyi, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Paul Tang, Claudia Țapardel, Marc Tarabella, Julie Ward, Carlos Zorrinho
εξ ονόματος της Ομάδας S&D
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κατάσταση στο Βόρειο Ιράκ/Μοσούλη
( 2016/2956(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της Ύπατης Αρμοστού των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα Navi Pillay, της 16ης Ιουνίου 2014, που καταδικάζει τις συνοπτικές εκτελέσεις από το Ισλαμικό κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε (ISIL) και εκφράζει την άποψη ότι αυτές είναι σχεδόν βέβαιο ότι ισοδυναμούν με εγκλήματα πολέμου,
– έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με το Ιράκ και συγκεκριμένα τα ψηφίσματα 2299 (2016) και 2249 (2015), τα οποία καταδικάζουν τις πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις του «Νταές»,
– έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 27ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με την κατάσταση στο Ιράκ[1], της 18ης Σεπτεμβρίου 2014 σχετικά με την κατάσταση στο Ιράκ και τη Συρία και την επίθεση της οργάνωσης Ισλαμικό κράτος, περιλαμβανομένης και της δίωξης των μειονοτήτων[2] και της 12ης Φεβρουαρίου 2015 σχετικά με την ανθρωπιστική κρίση στο Ιράκ και τη Συρία,[3],
– έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις της Αντιπροέδρου / Ύπατης Εκπροσώπου Federica Mogherini στις 18 Οκτωβρίου 2016, μετά το δεύτερο συμβούλιο συνεργασίας ΕΕ-Ιράκ στο πλαίσιο της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας ΕΕ-Ιράκ (ΣΕΣΣ),
– έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στρατός του Ιράκ, με την υποστήριξη του παγκόσμιου συνασπισμού κατά του «Νταές» και των δυνάμεων των Πεσμεργκά της κουρδικής περιφερειακής κυβέρνησης καθώς και δυνάμεων της λαϊκής κινητοποίησης, έχει ξεκινήσει επιχείρηση απελευθέρωσης της Μοσούλης, δεύτερης μεγαλύτερης πόλης του Ιράκ, και πολλών άλλων πόλεων και χωριών στο «διάδρομο της Μοσούλης» από τον «Νταές»·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 1,5 εκατομμύρια άτομα που ζουν στη Μοσούλη ενδέχεται να επηρεασθούν από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις για την απελευθέρωση της πόλης από τον «Νταές»· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την αξιολόγηση του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για το συντονισμό των ανθρωπιστικών υποθέσεων, ανάλογα με την ένταση και την έκταση των συγκρούσεων, υπάρχει το ενδεχόμενο να αναγκασθούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους έως και ένα εκατομμύριο άνθρωποι·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι ένας από τους κυριότερους παράγοντες που συμβάλλουν στην ανθρωπιστική βοήθεια για τις ομάδες πληθυσμού που πλήττονται από τις συγκρούσεις σε όλο το Ιράκ, με βάση τις ανθρωπιστικές αρχές και ανάγκες, και συμμετέχει ενεργά στις επιχειρήσεις για την κάλυψη της συνεχιζόμενης κατάστασης έκτακτης ανθρωπιστικής ανάγκης στην Μοσούλη και την Hawija με την παροχή σωτήριας βοήθειας έκτακτης ανάγκης σε όλα τα πλέον ευάλωτα άτομα·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Μοσούλη υπήρξε μια πολυεθνική πόλη στην οποία η σουνιτική αραβική πλειοψηφία έχει συμβιώσει με Χαλδαίους/Σύρους/Ασσύριους (ΧΣΑ), Κούρδους, Σαμπάκ, Γιαρσάν και Τουρκμένους, (Σιίτες και Σουνίτες)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιοχές γύρω από την πόλη έχουν επίσης ένα ιστορικό εθνοθρησκευτικής πολυμορφίας με συγκέντρωση των Χριστιανών στις πεδιάδες της Νινευή, των Γιαζίντι στην ορεινή περιοχή Σιντζάρ και των Μουσουλμάνων Τουρκμένων στο Tal Afar·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει σημασία ο τρόπος με τον οποίο διεξάγονται οι εχθροπραξίες και αντιμετωπίζονται οι πολίτες εφόσον αποτελεί θεμελιώδη πολιτικό ακρογωνιαίο λίθο για την συμφιλίωση και την ανάπτυξη·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο αναγνώρισε στις 4 Φεβρουαρίου 2016 ότι ο «Νταές» διέπραξε γενοκτονία εις βάρος των Χριστιανών και των Γιαζίντι, καθώς και άλλων θρησκευτικών μειονοτήτων, και καταδίωξε τους Μουσουλμάνους που δεν συμφωνούν με την ερμηνεία του Ισλάμ από τον « Νταές», διέπραξε ωμότητες και εγκλήματα εις βάρος τους που ισοδυναμούν με εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το συμβούλιο συνεργασίας στα πλαίσια της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (ΣΕΣΣ) μεταξύ της ΕΕ και του Ιράκ συνεδρίασε για δεύτερη φορά στις Βρυξέλλες στις 18 Οκτωβρίου 2016 για να συζητήσει τις άμεσες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ιράκ όσον αφορά την ανθρωπιστική του κατάσταση και την σταθεροποίησή του·
1. υποστηρίζει σθεναρά την επιχείρηση που ξεκίνησε το Ιράκ για την απελευθέρωση της Μοσούλης από τον «Νταές»· θεωρεί ότι η επιχείρηση αυτή αποτελεί καθοριστικό μέρος μιας διαρκούς και συνολικής προσπάθειας να επιβληθεί στον «Νταές» μια ήττα διαρκείας· εκφράζει την πεποίθησή του ότι το Ιράκ θα επικρατήσει σε αυτόν τον αγώνα εναντίον ενός κοινού εχθρού και θα απαλλάξει τη Μοσούλη και άλλα τμήματα της χώρας από την παρουσία του «Νταές»·
2. επαναλαμβάνει ότι υποστηρίζει πλήρως την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική κυριαρχία του Ιράκ καθώς και το δικαίωμά του να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία τους·
3. παροτρύνει την ΕΕ, τον ΟΗΕ και τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της να συνεχίσουν να στηρίζουν σταθερά την ιρακινή κυβέρνηση με την παροχή ανθρωπιστικής και στρατιωτικής βοήθειας κατά τις εν εξελίξει επιχειρήσεις απελευθέρωσης διαφόρων επαρχιών του Ιράκ· εκφράζει την ικανοποίησή του για την ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 50 εκατ. ευρώ εκ μέρους της ΕΕ στην περιοχή της Μοσούλης·
4. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να συνεργαστούν προκειμένου να βοηθήσουν τις ιρακινές και κουρδικές αρχές να αποκαταστήσουν την ασφάλεια και να μεριμνήσουν για την ανοικοδόμηση των απελευθερωμένων περιοχών όπως η ορεινή περιοχή Sinjar, οι πεδιάδες της Νινευή και η πόλη της Μοσούλης, ούτως ώστε οι πρόσφυγες και οι εκτοπισθέντες στο εσωτερικό της χώρας να μπορέσουν να επιστρέψουν και να επανεγκατασταθούν·
5. ανησυχεί για τις πρόσφατες εντάσεις μεταξύ της Τουρκίας και του Ιράκ· καλεί την Τουρκία να σεβαστεί πλήρως την εδαφική ακεραιότητα και εθνική κυριαρχία του Ιράκ και να απόσχει από την ανάληψη στρατιωτικής δράσης στο Ιράκ χωρίς τη συγκατάθεση της ιρακινής κυβέρνησης· τονίζει τη σημασία της προώθησης του διαλόγου μεταξύ του Ιράκ και των χωρών της περιοχής με σκοπό την οικοδόμηση μιας ασφαλέστερης Μέσης Ανατολής·
6. επισημαίνει ότι ο «Νταές» αποτελεί σύμπτωμα ευρύτερων προβλημάτων στο Ιράκ και στην περιοχή, και συγκεκριμένα τονίζει ότι είναι απόλυτη ανάγκη να καταβληθούν προσπάθειες για πολιτικές διευθετήσεις μεταξύ σιιτών και σουνιτών στο Ιράκ, ιδίως μετά την απελευθέρωση της Μοσούλης, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή· τονίζει ότι οι μάχες κατά του « Νταές» στο Ιράκ και τη Συρία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες· εκφράζει, συνεπώς, την ανησυχία του για τις καταγγελίες σχετικά με μετακίνηση μαχητών του «Νταές» από τη Μοσούλη στη Συρία· επιμένει ότι ο αγώνας κατά του «Νταές», του μετώπου Al-Nusra (γνωστού τώρα με την ονομασία Jabhat Fatah al-Sham) και άλλων συναφών οργανώσεων χαρακτηρισμένων ως τρομοκρατικών από το ΣΑ του ΟΗΕ παραμένει προτεραιότητα τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία, και υπενθυμίζει σε όλα τα μέρη που εμπλέκονται στη σύγκρουση ότι η προστασία των αμάχων και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου πρέπει να είναι η απόλυτη προτεραιότητα·
7. καλεί όλα τα εμπλεκόμενα στη σύγκρουση μέρη να σέβονται το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών και μετά από αυτές και, κατά τη σύγκρουση, να σέβονται τις αρχές της αναλογικότητας, της διάκρισης και της προφύλαξης· παροτρύνει όλα τα εμπλεκόμενα στη σύγκρουση μέρη να ανοίξουν ανθρωπιστικούς διαδρόμους προκειμένου να επιτρέψουν στους αμάχους να διαφύγουν από τις περιοχές των συγκρούσεων και να τους παρασχεθεί βοήθεια, να αποτρέψουν το ενδεχόμενο να παραμείνουν εγκλωβισμένοι πολίτες στη Μοσούλη και να χρησιμοποιηθούν από τον «Νταές» ως ανθρώπινες ασπίδες, να επιτρέψουν την πρόσβαση σε ασφαλείς περιοχές και σε ανθρωπιστική βοήθεια και να εγγυηθούν συνδρομή και προστασία σε αμάχους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ελέγχου ασφαλείας, σύμφωνα με τις εθνικές και διεθνείς προδιαγραφές, ιδίως δε, να μεριμνήσουν ώστε να μην χωρίζονται οικογένειες και να μην τίθενται σε κίνδυνο παιδιά, καθώς και θέσουν σε εφαρμογή ένα μηχανισμό παρακολούθησης από τρίτους στα πλαίσια του ΟΗΕ· ζητεί συγκεκριμένα να ληφθούν όλες οι αναγκαίες προφυλάξεις ώστε να διασφαλιστεί η προστασία των παιδιών και των οικογενειών τους από τους βομβαρδισμούς, και να περιοριστεί στο ελάχιστο ο αριθμός των θυμάτων και να προστατευθούν οι μη στρατιωτικές υποδομές, ιδίως τα σχολεία και τα νοσοκομεία·
8. υπενθυμίζει ότι η διάσωση των αμάχων και ο σεβασμός του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου συνιστούν θεμελιώδη πολιτικό ακρογωνιαίο λίθο για τη συμφιλίωση και την ανάπτυξη, τον μόνο τρόπο να ηττηθεί το μίσος και η διαίρεση, και ότι είναι ουσιώδες να μην υποδαυλίζονται περαιτέρω εντάσεις μεταξύ των κοινοτήτων και να προετοιμάζεται το έδαφος για ένα σταθερό Ιράκ που θα ευημερεί·
9. παροτρύνει την υπό την ηγεσία του Ιράκ στρατιωτική συμμαχία να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη διατήρηση των στοιχείων από τα εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττονται από τον «Νταές», προκειμένου να διασφαλιστεί η λογοδοσία·
10. τονίζει τη ζωτική σημασία της έγκαιρης και αποτελεσματικής παροχής ασφάλειας, μέσω πραγματικά ασφαλών διαδρομών όπου θα μπορεί να διασφαλιστεί η προστασία, μεταξύ άλλων με την άρση των ναρκοπεδίων και την αποκατάσταση του κράτους δικαίου, και την παροχή βασικών υπηρεσιών, όπως υγειονομική περίθαλψη, ηλεκτρισμός και εκπαίδευση στις απελευθερωμένες περιοχές· προειδοποιεί ότι η έλλειψη παροχής βασικών υπηρεσιών, ασφάλειας και μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων, καθώς και η απουσία προσπάθειας για την προώθηση της κοινωνικής συνοχής, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναβίωση των εξτρεμιστικών δυνάμεων· ζητεί, συνεπώς, να αποκατασταθεί μια ισχυρή σύνδεση μεταξύ της ανθρωπιστικής βοήθειας και της συνεργασίας στην ανάπτυξη προκειμένου να διασφαλιστεί μια συνέχεια από την ανθρωπιστική βοήθεια στη σταθεροποίηση, την ανθεκτικότητα και την ανάπτυξη του Ιράκ·
11. υπογραμμίζει τη σημασία της Μοσούλης για το σύνολο του Ιράκ και ζητεί την εκπροσώπηση των μειονοτήτων στη νέα διοίκηση της Μοσούλης· τονίζει το νόμιμο δικαίωμα των εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων στην πολιτική συμμετοχή, καθώς και στην αποκατάσταση των δικαιωμάτων τους ιδιοκτησίας· απευθύνει έκκληση για ειρηνική συνύπαρξη και πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων των διαφόρων εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων που έχουν ιστορικά ισχυρή παρουσία και έχουν συμβιώσει ειρηνικά η μία δίπλα στην άλλη — ιδίως στην ορεινή περιοχή Σιντζάρ (Γιαζίντι), στην πεδιάδα της Νινευή (CSA), στο Τελ Afar και στα μέρη του κυβερνείου του Κιρκούκ, και ζητεί επίσης τη λήψη μέτρων που θα εγγυώνται την ασφαλή επιστροφή του εκτοπισθέντων προσφύγων·
12. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, καθώς και τον ΟΗΕ και τα κράτη μέλη του να συνεργαστούν με τις εθνικές και περιφερειακές κυβερνήσεις του Ιράκ και με όλους τους συναφείς εθνικούς ή διεθνείς παράγοντες προκειμένου να επιβλέψουν την ειρηνική επανενσωμάτωση των αυτοχθόνων πληθυσμών της πεδιάδας της Νινευή, του Tal Afar και του Sinjar, οι οποίοι είναι σήμερα εκτοπισμένοι στο εσωτερικό της χώρας, πρόσφυγες ή ζητούν άσυλο αλλού, στα προγονικά τους εδάφη·
13. υπογραμμίζει την ανάγκη να συνεχιστεί, και μετά την απελευθέρωση της Μοσούλης, ο αγώνας κατά της περαιτέρω εξάπλωσης στην περιοχή και πέραν αυτής των «ισλαμιστικών-τζιχαντιστικών» ιδεολογιών, συμπεριλαμβανομένου του «σαλαφιστικού τζιχαντισμού» που χρησιμεύει ως θεολογική και πολιτική δικαιολογία για τα εγκλήματα του «Νταές»· καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να ασκήσουν πιέσεις για την παραπομπή στο διεθνές ποινικό δικαστήριο των εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στο Ιράκ, τη Συρία, τη Λιβύη και αλλού από τους μαχητές του «Νταές», μεταξύ των οποίων και η απόπειρα γενοκτονίας εις βάρος των Γεζίντι·
14. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στον Ειδικό Εντεταλμένο της ΕΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών, στην κυβέρνηση και στο Συμβούλιο Αντιπροσώπων του Ιράκ, στην περιφερειακή κυβέρνηση του Κουρδιστάν, στην κυβέρνηση της Τουρκίας, στο Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών.