Zittingsdocument

 

B8-1172/2016

24.10.2016

ONTWERPRESOLUTIE

naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement

over de situatie van journalisten in Turkije

( 2016/2935(RSP) )

Rebecca Harms, Bodil Valero, Ernest Maragall, Ska Keller, Barbara Lochbihler, Benedek Jávor, Ulrike Lunacek, Ernest Urtasun

namens de Verts/ALE-Fractie

 

B8-1172/2016

Resolutie van het Europees Parlement over de situatie van journalisten in Turkije

( 2016/2935(RSP) )

Het Europees Parlement,

–  gezien de verklaring van de Voorzitter van het Europees Parlement na zijn bezoek aan Turkije van 1 september 2016,

–  gezien de resolutie van het Europees Parlement van 14 april 2016 over het verslag 2015 over Turkije[1],

–  gezien de verklaring van 16 juli 2016 van de voorzitter van de Europese Raad, de voorzitter van de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de EU namens de op de ASEM-top aanwezige EU-lidstaten over de situatie in Turkije,

–  gezien de conclusies van de Europese Raad van 18 juli 2016,

–  gezien de verklaringen van vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger Federica Mogherini en commissaris Johannes Hahn over Turkije, in het bijzonder die van 21 juli 2016 en 21 augustus 2016,

–  gezien de verklaring van 15 september 2016 van vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger Federica Mogherini naar aanleiding van de internationale dag van de democratie,

–  gezien de vergadering van vertegenwoordigers van de EU-delegatie in Turkije en de EU-lidstaten met mensenrechtenactivisten op 23 september 2016 in het kader van de lokale EU-strategie inzake mensenrechtenverdedigers,

–  gezien de aanbevelingen in het standpunt over artikelen 216, 299, 301 en 314 van het strafwetboek van Turkije, aangenomen door de Commissie van Venetië tijdens haar 106e plenaire vergadering (11-12 maart 2016, Venetië),

–  gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (ICCPR),

–  gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.  overwegende dat de Turkse regering na de mislukte couppoging van 15 juli 2016 de noodtoestand heeft afgekondigd, die tot het einde van het jaar werd verlengd;

B.  overwegende dat reeds vóór de mislukte coup de media aanzienlijk beperkt werden en op journalisten aanzienlijke druk werd uitgeoefend, in het bijzonder sinds 2009, toen de pers verslag begon uit te brengen over beschuldigingen van corruptie tegen de regering-Erdogan en de vertrouwelingen van de president met betrekking tot, onder meer, media-eigendom, financiële druk, het blokkeren van websites, verboden uit te zenden over terroristische gebeurtenissen, laster, het sluiten van kritische media en extensief gebruik van antiterreurwetgeving tegen journalisten;

C.  overwegende dat de aanvallen van de autoriteiten op mediabedrijven en werknemers in de mediasector sinds 15 juli 2016 dramatisch zijn verscherpt, in de meeste gevallen op basis van de beschuldiging van banden met de door de religieuze filosoof Fethullah Gülen geïnspireerde Hizmet-beweging, die door de regering als een terroristische organisatie (Fethullah Terrorist Organisation – FETÖ) wordt beschouwd en voor de coup verantwoordelijk wordt gehouden;

D.  overwegende dat intussen zowat elk mediabedrijf dat geen pro-regeringsstandpunt inneemt, wordt getroffen, waaronder onafhankelijke, oppositie- en minderheids- (vooral Koerdische) media; overwegende dat zelfs het kanaal voor kinderen in het Koerdisch werd gesloten na beschuldigingen van het aanzetten tot terrorisme en dat de druk van de Turkse autoriteiten zelfs tot Turkse en Koerdische media in het buitenland reikt; overwegende dat de aanklachten in het leeuwendeel van de gevallen gebaseerd zijn op beschuldigingen die in het beste geval bijkomstig zijn en in het slechtste geval een uitvlucht om legitieme oppositie en kritiek te verhinderen;

E.  overwegende dat uit verslagen van Verslaggevers zonder grenzen blijkt dat tijdens de eerste zes weken van de noodtoestand meer dan 100 mediabedrijven werden gesloten, waardoor meer dan 2 300 journalisten en mediamedewerkers op straat kwamen te staan; overwegende dat minstens 89 journalisten werden gearresteerd, waarmee het totale aantal mediamedewerkers dat vastzit wegens officiële beschuldigingen die vermoedelijk in verband staan met hun recht op vrije meningsuiting, op ten minste 121 is gebracht;

F.  overwegende dat ontelbare andere journalisten die momenteel in voorarrest zitten of tijdens de noodsituatie zonder aanklacht vastgehouden en vrijgelaten zijn, en journalisten voor wie een arrestatiebevel werd uitgevaardigd, maar die nog niet werden gearresteerd, niet in deze cijfers zijn inbegrepen; overwegende dat journalisten gedurende lange periodes zonder aanklacht en zonder toegang tot een raadsman werden vastgehouden en dat de beschuldigingen van foltering en mishandeling toenemen;

G.  overwegende dat duizenden mensen in Turkije nu met reisbeperkingen worden geconfronteerd en dat het paspoort van velen in beslag werd genomen, onder meer van familieleden van personen op wie antiterreurmaatregelen van toepassing zijn;

H.  overwegende dat elke dag nieuwe gevallen van pesterijen en arrestaties blijven plaatsvinden en dat de repressie nu het punt heeft bereikt waarop onafhankelijke gedrukte media en onafhankelijke omroepen niet meer bestaan in Turkije;

I.  overwegende dat tot op de dag van vandaag veel vragen met betrekking tot het exacte verloop van de gebeurtenissen op 15 juli onopgelost blijven en dat in duizenden gevallen tegen Turkse burgers een onderzoek loopt zonder dat bewijs werd geleverd van een verband met de mislukte couppoging;

J.  overwegende dat het opleggen van de noodtoestand gedurende een beperkte periode na een poging tot staatsgreep gerechtvaardigd kan worden om de democratische instellingen te handhaven, stabiliteit en veiligheid in het land te herstellen en de daders van de coup voor het gerecht te brengen;

K.  overwegende dat de in Turkije opgelegde beperkingen echter veel verder gaan dan wat in internationaal recht inzake de mensenrechten toelaatbaar is en een flagrant misbruik van de noodwetten vormen, met name de verlenging van de periode gedurende de welke een persoon zonder aanklacht kan worden vastgehouden, tot 30 dagen en van de periode na de welke een gevangene toegang moet hebben tot een raadsman, tot vijf dagen en het recht van de administratie om een mediaorganisatie te sluiten, om personen aan te houden en te fouilleren zonder juridische toestemming en om het paspoort in beslag te nemen van eenieder tegen wie een onderzoek loopt;

L.  overwegende dat Turkije nu op de wereldindex voor persvrijheid 2016 van Verslaggevers zonder grenzen op de 151e plaats van de 180 landen staat en verder achteruit gaat;

M.  overwegende dat de situatie van de media in Turkije symptomatisch is voor de grote zuiveringen die in alle onderdelen van de samenleving hebben plaatsgevonden, waarbij ongeveer 100 000 politieagenten, soldaten, rechters en ambtenaren ontslagen of geschorst werden, tientallen universiteiten en scholen gesloten, ondernemingen onteigend en de eigenaars ervan gearresteerd en de immuniteit van leden van het parlement werd opgeheven;

1.  herhaalt zijn veroordeling van de poging tot staatsgreep, betuigt zijn medeleven met de slachtoffers en spreekt zijn volledige steun uit voor democratische instellingen in Turkije;

2.  vraagt dat alle journalisten, mediamedewerkers en andere betrokkenen voor wie geen bewijs van terreurdaden of betrokkenheid bij een misdaad kan worden voorgelegd, onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten;

3.  herinnert Turkije eraan dat dezelfde basisnormen op EU-kandidaat-lidstaten van toepassing moeten zijn als op de EU-lidstaten, in het bijzonder de eerbiediging van de rechtsstaat en mensenrechten, waaronder het recht op een eerlijk proces, en dringt er bij de Turkse autoriteiten op aan terug te keren naar het beginsel van het vermoeden van onschuld;

4.  benadrukt dat afwijkingen van bepaalde internationale beloftes op het vlak van mensenrechten enkel toelaatbaar zijn in noodgevallen waarbij het voortbestaan van de natie bedreigd wordt, en dat beperkingen van het recht op vrije meningsuiting volgens artikel 19, lid 3, van het ICCPR evenredig en in de omstandigheden strikt noodzakelijk moeten zijn;

5.  veroordeelt de plotse sluiting van onafhankelijke radiostations, TV-kanalen en kranten en uit zijn bezorgdheid over de systematische manier waarop de autoriteiten mediapluralisme in Turkije elimineren; vraagt dat de mediabedrijven die op basis van gefabriceerde aanklachten werden gesloten, opnieuw worden geopend;

6.  uit zijn grote bezorgdheid over de willekeurige besluiten van de rechterlijke en de uitvoerende autoriteiten tegen journalisten en veel andere professionelen, hetgeen heeft geleid tot grootschalige uitwijzingen uit openbare instellingen en opsluitingen alsook mensenrechtenschendingen, waaronder vermeende gevallen van foltering en misbruik, problemen met toegang tot een raadsman en het ontbreken van rechtsmiddelen;

7.  vraagt dat onderzoeken naar de vermeende betrokkenheid bij de poging tot staatsgreep volgens zorgvuldige procedures, onpartijdig en op basis van overtuigend bewijs worden gevoerd en niet alleen op basis van het feit banden te hebben met de Hizmet/Gülen-beweging;

8.  benadrukt dat zonder een onafhankelijke en onpartijdige rechterlijke macht de werking van de rechtsstaat in het land in gevaar wordt gebracht; vraagt dat de aanbevelingen van de Commissie van Venetië van maart 2016 dringend worden uitgevoerd en de antiterreurwetgeving wordt hervormd;

9.  vraagt het parlement en alle delen van de democratische instellingen van het land hun constitutionele rol te spelen;

10.  vraagt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de lidstaten de praktische gevolgen van de noodtoestand nauwgezet te blijven monitoren en zoveel mogelijk waarnemers te sturen naar de processen tegen journalisten en andere gevallen van vermeende schending van het recht op vrije meningsuiting krachtens artikelen 324 en 220 van het strafwetboek;

11.  vraagt de Raad van Europa een onderzoek te openen naar de noodtoestand in Turkije om na te gaan in hoeverre beperkingen van rechten noodzakelijk zijn door de hoogdringendheid van de situatie;

12.  verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen van de lidstaten, en de regering en het parlement van Turkije.

[1] Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0133