Zittingsdocument
21.11.2016
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie in Syrië
( 2016/2933(RSP) )
Marietje Schaake, Petras Auštrevičius, Beatriz Becerra Basterrechea, Dita Charanzová, Marielle de Sarnez, Gérard Deprez, Martina Dlabajová, José Inácio Faria, María Teresa Giménez Barbat, Marian Harkin, Ivan Jakovčić, Petr Ježek, Ilhan Kyuchyuk, Louis Michel, Urmas Paet, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Frédérique Ries, Jasenko Selimovic, Hannu Takkula, Pavel Telička, Ramon Tremosa i Balcells, Hilde Vautmans, Cecilia Wikström
namens de ALDE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Syrië
( 2016/2933(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties, met name de resoluties van 6 oktober 2016 over Syrië[1], van 12 april 2016 over de situatie in het Middellandse Zeegebied en de noodzaak van een holistische EU-aanpak van migratie[2], van 4 februari 2016 over de stelselmatige massamoord op religieuze minderheden door "ISIS/Da'esh"[3] en van 21 januari 2016 over de prioriteiten van de EU voor de UNHRC-zittingen in 2016[4],
– gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Federica Mogherini, van 12 augustus 2016 over de recente terroristische aanslagen in Syrië en van 16 september 2016 over de situatie in Aleppo,
– gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, Federica Mogherini, en van de commissaris voor Humanitaire Hulp en Crisisbeheersing, Christos Stylianides, van 16 september 2016 over Syrië, van 20 september 2016 over de luchtaanvallen op het humanitair hulpkonvooi van de VN en de Syrische Rode Halve Maan, van 24 september 2016 over de situatie in Aleppo, van 2 oktober 2016 over een initiatief voor humanitaire noodhulp voor Aleppo en van 25 oktober 2016 over de dringende noodzaak dat humanitaire hulp Aleppo bereikt,
– gezien de conclusies van de Raad van 17 oktober 2016 en de conclusies van de Europese Raad van 18 en 19 februari 2016 en van 20 en 21 oktober 2016,
– gezien de resoluties 2118, 2139, 2165, 2209, 2235, 2268, 2254 en 2258 van de VN‑Veiligheidsraad,
– gezien de opmerkingen van de Secretaris-Generaal van de VN, Ban Ki-Moon, van 21 september 2016 over de situatie in Syrië, gericht aan de Veiligheidsraad, en van 24 september 2016 over de situatie in Aleppo, en gezien de verklaring van zijn woordvoerder van 30 september 2016 over de onderzoekscommissie Syrië,
– gezien de rapporten van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie voor de Arabische Republiek Syrië, die door de VN-Raad voor de mensenrechten werd opgericht,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de unilaterale humanitaire pauzes in Aleppo, die door de regering van president Poetin in samenspraak met het regime van Assad werden afgekondigd, alsook de lopende diplomatieke onderhandelingen in Genève er niet toe hebben geleid dat het menselijke lijden van het Syrische volk tot een einde is gekomen; overwegende dat meer dan vier miljoen mensen in belegerde steden en moeilijk te bereiken gebieden wonen, waar de essentiële infrastructuur voor water en elektriciteit werd verwoest; overwegende dat er een permanente gezondheidscrisis heerst in Aleppo en in heel Syrië; overwegende dat volgens UNICEF meer dan twee derde van de Syriërs in het gebied geen regelmatige toegang tot water heeft en ongeveer 6 miljoen kinderen dringend levensreddende bijstand nodig hebben;
B. overwegende dat de VN niet geslaagd is in het plan om burgers met levensbedreigende verwondingen uit Aleppo te evacueren tijdens de door Poetin en Assad afgekondigde unilaterale humanitaire pauzes, en dat de humanitaire hulp sinds juli 2016 niet meer tot in de belegerde delen van Oost-Aleppo geraakt; overwegende dat deze pauzes geen vervanging van onbeperkte en neutrale humanitaire toegang zijn, noch een manier om de veiligheid van burgers op lange termijn te verzekeren; overwegende dat burgers geëvacueerd moeten kunnen worden indien zij dit wensen, zonder beperkingen en met toestemming van alle partijen in het conflict;
C. overwegende dat alle bij het conflict betrokken landen en partijen herinnerd moeten worden aan hun beloften overeenkomstig resolutie 2554 van de VN-Veiligheidsraad, met name de verplichting om aanvallen op burgers en civiele infrastructuur te staken en de verplichting om toegang voor humanitaire hulp in het hele land te vrijwaren; overwegende dat de Europese Unie alle instrumenten ter beschikking moet gebruiken, met inbegrip van sancties, om te verzekeren dat alle partijen deze resolutie volledig naleven;
D. overwegende dat meer dan 220 000 mensen, voornamelijk burgers, om het leven zijn gekomen sinds het begin van het conflict in Syrië in 2011; overwegende dat alle partijen in het conflict meermaals grootschalige schendingen van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht hebben begaan, onder meer wederrechtelijk doden, foltering en mishandeling, massale en willekeurige arrestaties, gerichte alsook willekeurige aanvallen op burgers, collectieve straffen, aanvallen op medisch personeel en het ontzeggen van voedsel en water; overwegende dat de regimes van Assad en Poetin verhongering als een oorlogswapen gebruiken, onder meer door de toegang tot mensen in nood en de levering van noodhulpgoederen te blokkeren;
E. overwegende dat de door de VN ingestelde onafhankelijke internationale onderzoekscommissie voor de Arabische Republiek Syrië en mensenrechtenbewegingen kunnen bewijzen dat meer dan 200 000 mensen door de Syrische regering vastgehouden worden in onmenselijke omstandigheden; overwegende dat duizenden Syriërs die door de Syrische regering in hechtenis werden genomen de afgelopen jaren zijn omgekomen door foltering of ziekte; overwegende dat gedwongen verdwijningen en gruwelijke mishandeling van gevangen frequent voorkomen; overwegende dat de Syrische autoriteiten getracht hebben informatie over hun detentiecentra te verzwijgen en geweigerd hebben internationaal erkende gevangenisinspecteurs toegang te verlenen; overwegende dat het Internationale Comité van het Rode Kruis sinds 2011 slechts een beperkt aantal gevangenissen heeft mogen bezoeken;
F. overwegende dat het regime in Syrië gebruikmaakt van langdurige belegeringen, blokkades, gedwongen evacuaties en humanitaire pauzes die door president Poetin en het Assad-regime zijn opgelegd, teneinde de demografie van Syrische steden te wijzigen; overwegende dat deze belegeringen en evacuaties op zichzelf al beschouwd worden als schendingen van het internationale humanitaire recht; overwegende dat het regime in Syrië inwoners van de buitenwijken van Damascus en Homs, die vroeger door de oppositie gecontroleerd werden, naar de provincie Idlib verdreven heeft; overwegende dat het regime in Syrië gebruikmaakt van blokkades van noodhulp, voedsel en essentiële producten, alsook bombardementen op burgerdoelwitten, zoals ziekenhuizen, om de inwoners van Oost-Aleppo te verdrijven; overwegende dat de daaruit volgende gedwongen volksverhuizing zal leiden tot verdere verdeeldheid in het land;
G. overwegende dat geweld en misdaden tegen burgers, gebrek aan toegang tot voedsel, water, medische hulp en noodhulpgoederen, de vreselijke behandeling van gevangenen en de opkomst van het extremisme en het jihadisme erin resulteren dat Syrische burgers wegvluchten uit hun huizen; overwegende dat 50 % van de bevolking in Syrië ontheemd is; overwegende dat in Syrië momenteel meer dan 6,5 miljoen mensen in eigen land ontheemd zijn; overwegende dat meer dan 4,5 miljoen Syriërs gevlucht zijn naar Turkije, Libanon, Jordanië, Egypte en Irak; overwegende dat ongeveer 1 miljoen Syriërs naar de EU gevlucht zijn;
H. overwegende dat het panel van onafhankelijke en neutrale deskundigen van het gezamenlijk onderzoeksmechanisme van de VN (JIM) op 28 oktober 2016 een derde rapport heeft uitgebracht, waarin staat dat Syrische regeringstroepen voor een derde keer helikopters hebben ingezet voor bombardementen met vatenbommen vol giftige chemische stoffen, nadat al twee keer eerder bewijzen werden gevonden van incidenten met gebruik van giftige chemische stoffen;
I. overwegende dat de Syrische regering op 14 oktober 2013 is toegetreden tot het
Verdrag inzake chemische wapens; overwegende dat het Syrische regime verklaard heeft op 13 september 2013 een volledig overzicht te hebben gegeven van zijn voorraad chemische wapens; overwegende dat deze chemische wapens daarna werden vernietigd door een missie onder leiding van de Organisatie voor het Verbod van Chemische Wapens (OPCW); overwegende dat ziekenhuizen in april 2015 en augustus 2016 melding hebben gemaakt van het gebruik van chloorgas door het regime van Assad, ook in Aleppo; overwegende dat de OPCW herhaaldelijk sporen van chemische wapens en chemische stoffen heeft aangetroffen in laboratoria en militaire faciliteiten, die door het regime van Assad niet gemeld waren aan de OPCW; overwegende dat de OPCW bewijzen heeft dat de zogenoemde Islamitische Staat bij een aanslag in Marea in augustus 2015 zwavelmosterdgas heeft gebruikt;
J. overwegende dat de zogenoemde Islamitische staat nog steeds de controle heeft over grote delen van Syrië, met inbegrip van de zogezegde hoofdstad Raqqa; overwegende dat militanten van de zogenoemde Islamitische Staat zware oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid begaan, met inbegrip van genocide tegen etnische en religieuze minderheden, extreme foltering, vernietiging van cultureel erfgoed, slavernij, extreme vormen van seksueel geweld tegen meisjes en vrouwen, gedwongen huwelijken, rekrutering van kindsoldaten en mensenhandel; overwegende dat de zogenoemde Islamitische staat grensoverschrijdend is en daardoor een gevaar vormt voor de omliggende regio en voor de internationale veiligheid;
K. overwegende dat al deze misdrijven tot nog toe onbestraft zijn gebleven; overwegende dat de plegers van schendingen van het internationaal recht ter verantwoording moeten worden geroepen; overwegende dat verantwoordingsplicht, rechtvaardigheid, de rechtsstaat en de bestrijding van straffeloosheid essentiële elementen zijn ter ondersteuning van inspanningen met het oog op vrede, conflictoplossing, verzoening en heropbouw;
L. overwegende dat Rusland op 16 november 2016 beslist heeft zijn ondertekening van het Statuut van Rome ongedaan te maken;
M. overwegende dat de Syrische democratische strijdkrachten, met steun van de door de VS geleide coalitie, nieuwe militaire acties voorbereiden om het noorden van Syrië, en Raqqa in het bijzonder, te bevrijden van de zogenoemde Islamitische Staat; overwegende dat het succes op lange termijn van deze acties afhankelijk is van de versterkte samenwerking tussen alle partners die de zogenoemde Islamitische Staat bestrijden, van de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten van burgers die in het gebied wonen, van het herstel van de plaatselijke governance alsook van verzoening na het conflict;
N. overwegende dat de actoren in het gebied geen constructieve houding aannemen in het Syrische conflict, maar daarentegen politieke en logistieke ondersteuning bieden aan gewapende groeperingen, milities, militanten en terroristische organisaties, en deze bewapenen; overwegende dat het regime van Assad dankzij de steun van Iran, zowel rechtstreeks als door middel van tussenschakels, kan doorgaan met brutale aanslagen op de Syrische bevolking; overwegende dat militanten en terroristische organisaties, waaronder Hezbollah, met de steun van Iran blijven strijden tegen de oppositiekrachten die de steun van de internationale coalitie krijgen;
O. overwegende dat de EU de grootste donor van humanitaire hulp in Syrië is; overwegende dat het EU-leiderschap door gebrek aan een gezamenlijk standpunt niet sterk genoeg is om de oorlog in Syrië door middel van onderhandelingen tot een einde te brengen; overwegende dat de EU haar rol en hefboomeffect in dit opzicht moet vergroten en nieuwe strategieën moet ontwikkelen ter bevordering van de lopende vredesonderhandelingen; overwegende dat de VV/HV en de Commissie beloofd hebben om in het eerste kwartaal van 2017 een EU-strategie voor Syrië ten uitvoer te leggen; overwegende dat de VV/HV, na de bijeenkomst van de Europese Raad en als onderdeel van deze strategie, een bezoek heeft afgelegd aan Iran en Saudi-Arabië in het kader van de contacten over de toekomst van Syrië met de grootste spelers in de regio;
P. overwegende dat alle partijen opnieuw gewezen moeten worden op de noodzaak van het beëindigen van het conflict in Syrië door middel van een vreedzame dialoog en op de behoefte aan een door Syrië geleid politiek proces, dat moet resulteren in een transitie die beantwoordt aan de legitieme verwachtingen van de Syrische bevolking;
1. is uitermate bezorgd over de humanitaire ramp in Syrië en de vastgelopen vredesonderhandelingen; benadrukt dat alle partijen in het conflict de morele plicht hebben om de bescherming van humanitaire hulpverleners en burgers te allen tijde te verzekeren; roept alle partijen op om humanitaire hulpverleners ongehinderd toegang te geven en een onafgebroken levering van noodhulpgoederen toe te staan, met name in belegerde en moeilijk te bereiken gebieden; dringt aan op de invoering van een no-flyzone boven Aleppo, om de levering van humanitaire hulp en de evacuatie van gewonde burgers mogelijk te maken;
2. roept alle partijen in het conflict op om de politieke onderhandelingen zo snel mogelijk te hernemen en te intensiveren, in afwachting van de invoering van een nieuw en stabiel vredesbestand, dat moet voorzien in een overgangsjustitie wanneer de oorlog in Syrië beëindigd is; benadrukt dat deze vredesonderhandelingen moeten resulteren in het staken van de vijandigheden en in een politieke transitie die door Syrië zelf geleid en ten uitvoer gelegd wordt; steunt ten volle de vredesonderhandelingen en de inspanningen van de speciale gezant van de VN, Staffan de Mistura;
3. roept het regime van Assad en president Poetin op om onmiddellijk een einde te maken aan alle aanslagen tegen burgers en civiele infrastructuur en aan de belegering en het gebrek aan toegang voor humanitaire hulp voor Syriërs in nood; roept president Poetin op om zich in het bijzonder te onthouden van militaire acties en lukrake aanvallen van de Russische oorlogsvloot in de Middellandse Zee, waar de Syrische bevolking het slachtoffer van is; wijst er nogmaals op dat een militair offensief niet kan leiden tot de overwinning of tot vrede, maar enkel tot meer bloedvergieten;
4. roept op tot sancties voor het regime van Poetin als Rusland de resoluties van de VN-Veiligheidsraad blijft schenden en oorlogsmisdaden in Syrië blijft begaan; betreurt ten zeerste dat de Europese Raad er op 20 oktober 2016 niet in geslaagd is een overeenkomst te bereiken over sancties voor het regime van Poetin in Rusland wegens de aanslagen op de Syrische bevolking;
5. roept de EU-instellingen en de lidstaten op om hun volledige steun te bieden aan de VN en de OPCW, zodat deze het gebruik en de vernietiging van chemische wapens door alle partijen in Syrië verder kunnen onderzoeken;
6. verzoekt de VV/HV, de Commissie en de Europese Raad om dringend en expliciet alle pressiemiddelen die zij ter beschikking hebben te gebruiken zodat Iran zich niet langer als een destructieve kracht in het Syrische conflict kan opstellen;
7. roept alle partijen in Syrië met controle over gevangenissen en detentiecentra op om internationale organisaties, bijvoorbeeld het Internationale Comité van het Rode Kruis, onbelemmerd toegang te verlenen tot deze faciliteiten en tot de mensen die erin worden vastgehouden;
8. spreekt nogmaals met klem zijn afkeer uit van de wreedheden van het regime van Assad, de zogenoemde Islamitische Staat, Al-Nusra en andere terroristische organisaties, die als zware oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid beschouwd kunnen worden; roept op om fundamenteel en prioritair werk te maken van de bewaring van digitale of andere bewijzen van deze oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid die door alle partijen begaan werden, zodat de daders ter verantwoording geroepen en voor het gerecht gebracht kunnen worden; benadrukt dat onmiddellijk van start gegaan moet worden met de verzameling van bewijzen;
9. roept alle bij militaire acties betrokken partijen op om de internationale humanitaire en mensenrechtenwetgeving te eerbiedigen, alsook de beginselen van evenredigheid en onderscheid, om het aantal slachtoffers te beperken;
10. spreekt zijn medeleven uit met de Syriërs in de belegerde gebieden in Aleppo en in heel Syrië, waaronder veel kinderen, die geen toegang hebben tot essentiële humanitaire goederen en die dringend nood hebben aan voedsel, zuiver water en geneesmiddelen; benadrukt dat het de primaire verantwoordelijkheid van het Syrische regime is om de Syrische bevolking te beschermen;
11. betreurt ten zeerste het klimaat van straffeloosheid voor de daders van ernstige misdrijven tijdens de oorlog in Syrië; is van mening dat het feit dat de daders niet ter verantwoording worden geroepen, tot nog meer wreedheden leidt en het lijden van de slachtoffers verder vergroot; betreurt in dit opzicht dat China en Rusland als permanente leden van de VN-Veiligheidsraad hun veto hebben uitgesproken tegen de verwijzing van de situatie in Syrië naar het Internationaal Strafhof; roept de EU en de lidstaten op om nieuwe stappen te ondernemen om deze straffeloosheid tegen te gaan, indien nodig door het opzetten van een oorlogstribunaal;
12. is er onverminderd van overtuigd dat het conflict niet daadwerkelijk zal kunnen worden opgelost en dat er in Syrië geen sprake van verzoening of duurzame vrede zal kunnen zijn indien de plegers - in beide kampen - van misdaden gedurende het conflict niet ter verantwoording worden geroepen; vraagt de lidstaten alle noodzakelijke maatregelen te nemen om vermoedelijke daders ter verantwoording te roepen, met name door het beginsel universele jurisdictie toe te passen en door een onderzoek en een vervolging in te stellen tegen EU-onderdanen die verantwoordelijk zijn voor oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid in Syrië;
13. vraagt de EU en haar lidstaten om alle partijen bij het conflict in Syrië ertoe aan te sporen zich te houden aan de mensenrechten- en humanitaire bepalingen van resolutie 2139 van de VN-Veiligheidsraad, onder meer door een einde te maken aan foltering en andere soorten mishandeling, en vraagt dat internationaal erkende gevangenisinspecteurs onmiddellijk onbelemmerde toegang krijgen tot alle personen die in Syrië van hun vrijheid zijn beroofd;
14. verneemt met instemming dat 17 ministers en de gouverneur van de centrale bank in Syrië zijn toegevoegd aan de lijst van personen die onder de beperkende EU-maatregelen vallen, omdat zij mede verantwoordelijk zijn voor de onderdrukking van de burgerbevolking in het land;
15. is ingenomen met en onderstreept het grote belang van de werkzaamheden van plaatselijke en internationale organisaties van het maatschappelijk middenveld op het gebied van het documenteren van mensenrechtenschendingen en het verzamelen van bewijsmateriaal van oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid en andere misdrijven; vraagt de EU en haar lidstaten verdere en volledige steun te verlenen aan deze actoren;
16. verneemt met instemming de partnerschapsprioriteiten en pacten met Libanon voor de periode 2016-2020 en de nog te voltooien partnerschapsprioriteiten en pacten met Jordanië voor de periode 2016-2018; merkt op dat de pacten het kader zijn waarbinnen de wederzijdse toezeggingen die werden gedaan tijdens de conferentie "Supporting Syria and the Region" in Londen op 4 februari 2016 in acties worden omgezet;
17. benadrukt hoe belangrijk het is dat de EU en haar lidstaten plannen maken voor het herstel en de heropbouw van Syrië op de lange termijn, onder meer door middel van financiële middelen en maatregelen om verzoening te bevorderen, vertrouwen te wekken en de rechtsstaat te versterken; herhaalt zijn volledige steun voor het lopende humanitaire initiatief van de EU voor Aleppo, en spoort alle partijen met klem aan mee te werken aan de implementatie ervan;
18. vraagt de EU en haar lidstaten steun te verlenen om de capaciteiten en het maatschappelijk middenveld van Syrië op te bouwen, onder andere met en door actoren die zich inzetten voor de mensenrechten, gelijkheid, democratie en zelfbeschikking, en om indien mogelijk van start te gaan met dit proces in bevrijde gebieden in Syrië alsook met Syrische vluchtelingen die in de regio of in Europa in ballingschap leven; benadrukt dat deze capaciteitsopbouw de Syriërs moet helpen om de transitie in goede banen te leiden;
19. vraagt de Europese Raad verdere stappen te zetten om een effectieve Europese defensie-unie te verzekeren, zodat de uitdagingen in de aangrenzende gebieden van de EU aangepakt kunnen worden;
20. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten van de EU, de Verenigde Naties, de leden van de Internationale Steungroep voor Syrië en alle partijen die betrokken zijn bij het conflict in Syrië.