Parlament Europejski,

–  uwzględniając zasady Karty Narodów Zjednoczonych,

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie ISIS/Daisz i Frontu an-Nusra oraz rezolucje w sprawie konfliktu w Syryjskiej Republice Arabskiej, w szczególności rezolucje 2118 (2013), 2139 (2014), 2165 (2014), 2191 (2014), 2199 (2015), 2254 (2015), 2258 (2015) i 2268 (2016),

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Syrii, w szczególności rezolucję z dnia 6 października 2016 r.

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0382.

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Syrii z dnia 17 października 2016 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w sprawie stosunków zewnętrznych z dnia 20 października 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel Federiki Mogherini z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie Rosji i Międzynarodowego Trybunału Karnego,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że walki w Syrii wciąż trwają, a sytuacja humanitarna staje się coraz gorsza; mając na uwadze poważny niedobór podstawowej żywności i zaopatrzenia medycznego, jaki dotyka mieszkańców wschodniego Aleppo i innych oblężonych miast, takich jak będące w rękach rebeliantów Az-Zabadani czy kontrolowanych przez rząd miejscowości Kefraya i Fua w prowincji Idlib;

B.  mając na uwadze poważne naruszenia międzynarodowych praw człowieka i prawa humanitarnego popełniane przez wszystkie strony konfliktu, w tym masowe używanie broni, podpaleń, bomb beczkowych i bomb burzących na obszarach cywilnych, a także stosowanie substancji sklasyfikowanych jako broń chemiczna na mocy Konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów; mając na uwadze, że nie są przestrzegane zasady ostrożności i proporcjonalności; mając na uwadze, że obszary cywilne, szkoły, szpitale, pracownicy humanitarni oraz obozy dla uchodźców były i są celowo atakowane; mając na uwadze, że zbrodnie wojenne oraz zbrodnie przeciwko ludzkości nie powinny pozostać bezkarne;

C.  mając na uwadze, że świat był wielokrotnie zbulwersowany okrucieństwami popełnianymi przez ISIS/Daisz i inne grupy dżihadystów, wykonywaniem brutalnych egzekucji i nieprawdopodobną przemocą seksualną, uprowadzaniem, wymuszonymi nawróceniami oraz niewolnictwem kobiet i dziewcząt; mając na uwadze rekrutację dzieci oraz ich wykorzystywanie w atakach terrorystycznych; mając na uwadze, że istnieją poważne obawy o poziom dobrobytu ludności przebywającej obecnie na terenach kontrolowanych przez ISIS/Daisz oraz ich ewentualne wykorzystanie jako ludzkich tarcz podczas kampanii wyzwoleńczej;

D.  mając na uwadze, że wszystkie uzbrojone podmioty – w tym Rosja i wszystkie siły zaangażowane w wojnę powietrzną – muszą w pełni przestrzegać międzynarodowego prawa humanitarnego oraz powstrzymać się od celowych ataków na ludność cywilną i kluczową infrastrukturę cywilną;

E.  mając na uwadze, że Syria podpisała, ale nie ratyfikowała Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK); mając na uwadze, że sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon wielokrotnie apelował do Rady Bezpieczeństwa ONZ, by skierowała sprawę sytuacji w Syrii do MTK; mając na uwadze, że z Rosja i Chiny blokują wszelkie postępy w zakresie odpowiedzialności w Syrii poprzez sprzeciwianie się jakiejkolwiek rezolucji Rady Bezpieczeństwa, która dałaby Trybunałowi uprawnienia do zbadania potwornych zbrodni popełnionych w czasie konfliktu w Syrii; mając na uwadze, że brak odpowiedzialności prowadzi do kolejnych okrucieństw oraz zwiększa cierpienie ofiar;

1.  ponownie wyraża swoje najgłębsze zaniepokojenie kontynuacją walk oraz pogarszającą się sytuacją humanitarną w Syrii; potępia utrudnianie dostarczania pomocy humanitarnej; podkreśla, że międzynarodowe prawo humanitarne zakazuje umyślnego głodzenia ludności; apeluje do wszystkich stron o zadbanie o to, by pomoc humanitarna docierała do wszystkich potrzebujących w całej Syrii oraz o bezzwłoczne umożliwienie ewakuacji chorych ze wschodniego Aleppo i wszystkich innych oblężonych obszarów;

2.  potępia w najostrzejszych słowach okrucieństwa i powszechne przypadki łamania praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego popełniane przez siły Assada przy wsparciu Rosji i popieranych przez Iran bojówek, a także naruszanie praw człowieka i łamanie międzynarodowego prawa humanitarnego przez uzbrojone podmioty niepaństwowe, w szczególności ISIS/Daisz, Front al-Nusra oraz inne grupy dżihadystyczne;

3.  ponownie wyrażając troskę o sytuację we wschodnim Aleppo oraz potępiając ciężkie bombardowania z powietrza prowadzone przez reżim Assada i Rosję w ciągu ostatnich tygodni, jest zaniepokojony dużą liczbą rakiet masowo wystrzelonych w ostatnich dniach przez zbrojne grupy opozycyjne na zachodnie Aleppo oraz spowodowanymi tym atakiem ofiarami wśród ludności cywilnej; podkreśla, że wszystkie strony muszą zwracać maksymalną uwagę i podejmować wszelkie odpowiednie środki w celu ochrony cywilów, niezależnie od ich tożsamości etnicznej, religii lub wyznania;

4.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do aktywnego wsparcia specjalnego śledztwa w sprawie wydarzeń w Aleppo, do którego upoważnienie wydała Rada Praw Człowieka w październiku 2016 r. i które jest prowadzone przez międzynarodową komisję śledczą ONZ w sprawie Syrii, w celu zidentyfikowania wszystkich osób odpowiedzialnych za łamanie międzynarodowego prawa humanitarnego w Aleppo, zwłaszcza za haniebne ataki skierowane przeciwko infrastrukturze cywilnej, szkołom i szpitalom;

5.  jest głęboko przekonany, że żadne zbrojne rozwiązanie tego konfliktu nie wchodzi w grę; apeluje o natychmiastowe zaprzestanie wrogich działań i stabilne zawieszenie broni, co utoruje drogę wznowieniu negocjacji w sprawie przemian politycznych w kraju; jest zaniepokojony tym, że Rosja wyraźnie wzmacnia obecność swojej marynarki wojennej we wschodniej części Morza Śródziemnego, jak i odnowieniem nalotów na dużą skalę, co może prowadzić do dalszego nasilenia ataków na wschodnie Aleppo; apeluje do wszystkich największych światowych i regionalnych potęg o wywarcie wpływu na rząd Syrii i syryjską opozycję w celu zakończenia wojny domowej, stworzenia warunków dla wznowienia procesu pokojowego, opracowania środków budowy zaufania, a także zagwarantowania szybkiego, niezakłóconego i bezpiecznego dostępu z pomocą humanitarną;

6.  z zadowoleniem przyjmuje i w pełni popiera niedawne inicjatywy dyplomatyczne wysokiej przedstawiciel / wiceprzewodniczącej Federiki Mogherini, zmierzające do nakłonienia stron konfliktu do powrotu do stołu negocjacyjnego oraz ożywienia procesu politycznego w Genewie; z zainteresowaniem przyjmuje regionalne rozmowy, jakie F. Mogherini przeprowadziła z Iranem i Arabią Saudyjską, oraz uważa, że jej działalność stanowi wartość dodaną i użyteczny wkład w wysiłki specjalnego wysłannika ONZ Staffana de Mistury; podkreśla rolę, jaką UE może odegrać w odbudowie pokonfliktowej i pojednaniu; ponownie wyraża pełne poparcie dla prowadzonej przez UE inicjatywy humanitarnej dla Aleppo i wzywa wszystkie strony do ułatwienia jej wdrożenia;

7.  wzywa wszystkie strony do podejmowania wszelkich odpowiednich działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony wszystkich osób zaangażowanych w działalność humanitarną w Syrii; przypomina, że umyślne ataki na pracowników organizacji humanitarnych są zbrodnią wojenną; wzywa do przeprowadzenia niezależnych dochodzeń w sprawie wszystkich incydentów oraz oczekuje rozliczenia odpowiedzialnych za te czyny;

8.  przyłącza się do dramatycznego apelu przedstawiciela UNICEF w Syrii w następstwie licznych ataków na szkoły i inne placówki edukacyjne, apelując do wszystkich stron konfliktu, a także osób, które mają na nie wpływ, o uznanie ochrony dzieci za sprawę nadrzędną oraz do wywiązania się z zobowiązań wynikających z międzynarodowego prawa humanitarnego;

9.  jest zatrwożony doniesieniami, według których strony konfliktu nadal wykorzystują substancje sklasyfikowane jako broń chemiczna w Konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów; zdecydowanie podkreśla, że wszystkie osoby odpowiedzialne za użycie broni chemicznej muszą zostać pociągnięte do odpowiedzialności; popiera przedłużenie mandatu wspólnego mechanizmu śledczego Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej ONZ (OPCW) w celu ustalenia, kto jest odpowiedzialny za użycie broni chemicznej w Syrii;

10.  podkreśla potrzebę ustalenia odpowiedzialności za wszystkie przypadki łamania i nadużywania praw człowieka oraz naruszania międzynarodowego prawa humanitarnego; stoi na stanowisku, że kwestia odpowiedzialności za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości nie powinna być upolityczniana; obowiązek przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego we wszelkich okolicznościach odnosi się do wszystkich stron konfliktu; ktokolwiek popełnia takie przestępstwa, musi wiedzieć, że prędzej czy później stanie przed wymiarem sprawiedliwości;

11.  podkreśla, że potrzeba ochrony ludności cywilnej w Syrii ma pierwszorzędne znaczenie w każdym procesie politycznym; wzywa UE i państwa członkowskie do dopilnowania, by wszystkie osoby odpowiedzialne za łamanie praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego postawiono przed sądem za pomocą właściwych, bezstronnych mechanizmów międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości lub przed sądami krajowymi zgodnie z zasadą powszechnej jurysdykcji; z zadowoleniem przyjmuje pierwsze dochodzenia prowadzone w oparciu o tę zasadę w Niemczech, Francji i Szwecji, mające na celu ściganie zbrodniarzy wojennych mieszkających obecnie w Europie, i wzywa wysoką przedstawiciel / wiceprzewodniczącą oraz Komisję do opracowania wytycznych dotyczących stosowania tej zasady również przez inne państwa członkowskie; ponawia poparcie dla skierowania sprawy Syrii do MTK, niemniej z uwagi na niezdolność Rady Bezpieczeństwa do rozpatrzenia tej sprawy ponownie wzywa UE i jej państwa członkowskie do przewodniczenia działaniom na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ w celu powołania specjalnego sprawozdawcy ds. zbrodni wojennych w Syrii, a także rozważenia promowania idei powołania syryjskiego sądu ds. zbrodni wojennych, z udziałem i przy wsparciu wszystkich państw ONZ opowiadających się za międzynarodową sprawiedliwością; podkreśla znaczenie współodpowiedzialności strony syryjskiej za ten proces po ustaniu konfliktu, mając też na względzie wspieranie pojednania;

12.  wyraża ubolewanie z powodu decyzji prezydenta Rosji Władimira Putina o wystąpieniu z MTK oraz zauważa, że Federacja Rosyjska faktycznie nie ratyfikowała statutu rzymskiego, a także że moment podjęcia tej decyzji podważa wiarygodność tego kraju i nasuwa pewne wnioski dotyczące jego zaangażowania w międzynarodową sprawiedliwość;

13.  wyraża zaniepokojenie bezprawnym przetrzymywaniem, torturami, złym traktowaniem, wymuszonymi zaginięciami oraz egzekucjami więźniów w więzieniach reżimowych i tajnych ośrodkach zatrzymań prowadzonych przez bojówki wspierane przez siły zagraniczne; wzywa władze syryjskie zarządzające tymi ośrodkami zatrzymań do położenia kresu wszystkim egzekucjom i nieludzkiemu traktowaniu oraz do udzielenia Organizacji Narodów Zjednoczonych lub dowolnemu innemu neutralnemu podmiotowi – takiemu jak np. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (MKCK) – bezzwłocznego dostępu do wszystkich tych ośrodków, aby można było monitorować sytuację oraz przekazywać informacje i wsparcie rodzinom więźniów;

14.  z zadowoleniem przyjmuje przegląd unijnych sankcji wobec Syrii oraz osób współodpowiedzialnych za represjonowanie ludności cywilnej w tym kraju; podkreśla, że UE powinna rozważyć wszelkie dostępne możliwości zdefiniowania konsekwencji wynikających z najbardziej rażących naruszeń praw człowieka i nadużyć ze strony wszystkich sprawców, jeżeli nadal dochodzić będzie do okrucieństw i otwartego ignorowania prawa humanitarnego;

15.  podkreśla znaczenie skutecznego ograniczenia dostępu do finansowania działań ISIS/Daisz, powstrzymania zagranicznych bojowników oraz zatrzymania transferu broni do grup dżihadystów; wzywa opozycję syryjską do wyraźnego zdystansowania się od takich ekstremistycznych elementów i ideologii; przypomina, że należy skoncentrować wysiłki na zwalczaniu ISIS/Daisz i pozostałych wskazanych przez ONZ ugrupowań terrorystycznych;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Organizacji Narodów Zjednoczonych, członkom Międzynarodowej Grupy Wsparcia Syrii oraz wszystkim stronom zaangażowanym w ten konflikt.