Dokument z posiedzenia
B8-0271/2017 /rev.
24.4.2017
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2017/2651(RSP) )
Esteban González Pons, Luis de Grandes Pascual, Cristian Dan Preda, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, David McAllister, Sandra Kalniete, Francisco José Millán Mon, Tunne Kelam, Nuno Melo, Gabriel Mato, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Ramón Luis Valcárcel Siso
w imieniu grupy PPE
B8-0271/2017 /rev.
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2017/2651(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje liczne rezolucje, w szczególności rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie sytuacji w Wenezueli[1], rezolucję z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie prześladowań demokratycznej opozycji w Wenezueli[2], rezolucję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie sytuacji w Wenezueli[3] oraz rezolucję z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie sytuacji w Wenezueli[4],
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,
– uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, którego Wenezuela jest stroną,
– uwzględniając Międzyamerykańską kartę demokratyczną przyjętą w dniu 11 września 2001 r.,
– uwzględniając konstytucję Wenezueli, w szczególności jej art. 72 i 233,
– uwzględniając oświadczenie z dnia 31 marca 2017 r. wydane przez Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka Zeida Ra’ada Al Husseina na temat decyzji Sądu Najwyższego Wenezueli o przejęciu uprawnień ustawodawczych Zgromadzenia Narodowego,
– uwzględniając ostrzeżenia Organizacji Państw Amerykańskich (OPA) w sprawozdaniach z dnia 30 maja 2016 r. i z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie Wenezueli i apel jego Sekretarza Generalnego o pilne zwołanie posiedzenia Stałej Rady na mocy art. 20 karty demokratycznej, aby omówić kryzys polityczny w Wenezueli,
– uwzględniając pismo z dnia 27 marca 2017 r. skierowane przez wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini w sprawie pogarszającej się sytuacji i poważnych kryzysów politycznych, gospodarczych i humanitarnych w Wenezueli,
– uwzględniając deklarację OPA podpisaną przez jej 14 państw członkowskich w dniu 13 marca 2017 r., w której wezwano Wenezuelę m.in. do szybkiego zaplanowania wyborów, uwolnienia więźniów politycznych i uznania zapisanego w jej konstytucji rozdziału władzy,
– uwzględniając rezolucję Stałej Rady OPA z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie ostatnich wydarzeń w Wenezueli,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że w dniu 27 marca 2017 r. Sąd Najwyższy Wenezueli wydał decyzję o uznaniu wszelkich aktów prawnych wydanych przez Zgromadzenie Narodowe za niezgodne z konstytucją; mając na uwadze, że wsparcie dla Międzyamerykańskiej karty demokratycznej zostało określone jako akt zdrady, mimo że jest to dokument prawny, którego Wenezuela jest sygnatariuszem; mając na uwadze, że w dniu 29 marca 2017 r. Sąd Najwyższy Wenezueli wydał decyzję o zawieszeniu Zgromadzenia Narodowego i unieważnieniu jego działań i kompetencji, postanawiając o przejęciu funkcji ustawodawczej przez Sąd Najwyższy;
B. mając na uwadze, że władza ustawodawcza może być wykonywana wyłącznie przez praworządnie i demokratycznie wybranych przedstawicieli;
C. mając na uwadze, że decyzje te zostały wydane bez żadnych podstaw konstytucyjnych, czy to w odniesieniu do uprawnień przyznanych Zgromadzeniu Narodowemu (art. 187 konstytucji), czy uprawnień, z których korzysta Izba Konstytucyjna Sądu Najwyższego (art. 336 Konstytucji);
D. mając na uwadze, że wyznaczony przez rząd Wenezueli prokurator generalny państwa, Luisa Ortega Díaz, odrzuciła decyzję wydaną przez Sąd Najwyższy z powodu naruszenia porządku konstytucyjnego;
E. mając na uwadze, że decyzje wydane przez Sąd Najwyższy Wenezueli stanowią naruszenie zarówno przepisów konstytucyjnych rozdziału władzy oraz zobowiązania wszystkich sędziów do poszanowania i zagwarantowania integralności konstytucji Wenezueli (art. 334);
F. mając na uwadze, że Sąd Najwyższy zawiesił uprzednio Zgromadzenie Narodowe i unieważnił jego działania i kompetencje w dniu 1 sierpnia 2016 r. i w dniu 5 września 2016 r. orzeczeniem nr 808;
G. mając na uwadze, że uniwersalne normy, jak również umowy regionalne i międzynarodowe, których stroną jest Wenezuela, i do których egzekwowania jest zatem zobowiązana, definiują rozdział władzy jako zasadniczą gwarancję ochrony praw obywateli i obrony demokracji i praworządności, które są podstawowymi warunkami istnienia demokracji przedstawicielskiej;
H. mając na uwadze, że prezydent Nicolás Maduro, pod międzynarodowymi naciskami, zwrócił się do Sądu Najwyższego o rewizję orzeczenia unieważniającego Zgromadzenie Narodowe; mając na uwadze, że w dniu 1 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy wydał nowe decyzje, które wydawały się przywracać władzę Zgromadzenia Narodowego;
I. mając na uwadze, że koalicja wenezuelskich partii opozycyjnych MUD zdobyła 112 miejsc w liczącym sobie 167 miejsc Zgromadzeniu Narodowym, co stanowi większość dwóch trzecich miejsc, w stosunku do 55 miejsc, które zdobyła PSUV; mając na uwadze, że Sąd Najwyższy uniemożliwił następnie czterem nowo wybranym przedstawicielom Zgromadzenia Narodowego, przy czym trzech z nich to przedstawiciele MUD, objęcie urzędu, co pozbawiło opozycję większości dwóch trzecich miejsc;
J. mając na uwadze, że ostatnie arbitralne aresztowania w niepokojący sposób zwiększyły liczbę więźniów politycznych do 117, przy czym znaleźli się wśród nich przywódcy polityczni, tacy jak Leopoldo López, Antonio Ledezma Daniel Ceballos i Yon Goicoechea;
K. mając na uwadze, że wenezuelskim przywódcom opozycji i byłemu kandydatowi na prezydenta Henrique Caprilesowi zakazano sprawowania funkcji politycznych przez okres 15 lat; mając na uwadze, że decyzję tę podjęto w oparciu o rzekome oskarżenia o „nieprawidłowości administracyjne”, gdy pełnił on funkcję gubernatora stanu Miranda;
L. mając na uwadze, że wenezuelskie siły bezpieczeństwa, w tym gwardia narodowa i policja państwowa, od początku protestów wielokrotnie brutalnie używały siły wobec pokojowych demonstrantów, w tym członków Kongresu, którzy sprzeciwiali się decyzji o unieważnieniu uprawnień Zgromadzenia Narodowego oraz mając na uwadze, że doprowadziło to do śmierci ponad 20 osób, a wiele osób zostało rannych i dokonano wielu aresztowań;
M. mając na uwadze, że rząd z uwagi na rzekomy brak zasobów finansowych, zawiesił zaplanowane na grudzień 2016 r. wybory lokalne i regionalne oraz pomimo spełnienia wszystkich wymogów konstytucyjnych uniemożliwił przeprowadzenie referendum w sprawie odwołania na mocy przepisu konstytucyjnego, który umożliwia 20 % elektoratu żądać usunięcia prezydenta, a także zagroził wstrzymaniem wszelkich procesów wyborczych na czas nieokreślony;
N. mając na uwadze, że regularne, sprawiedliwe i pluralistyczne wybory zgodnie z wymogiem zawartym w art. 21 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka stanowią podstawowy filar każdego społeczeństwa demokratycznego opartego na prawach człowieka i praworządności;
1. potępia ciągłe niekonstytucyjne naruszanie porządku demokratycznego w Wenezueli, w tym niedawne orzeczenie wydane przez Sąd Najwyższy Wenezueli w celu przejęcia uprawnień ustawodawczych Zgromadzenia Narodowego, a także brak rozdziału władzy i niezależności władz państwowych;
2. zdecydowanie odrzuca decyzje Sądu Najwyższego Wenezueli o zawieszeniu uprawnień Zgromadzenia Narodowego i o ich przejęciu, co stanowi wyraźne naruszenie międzynarodowych standardów demokracji i porządku konstytucyjnego Wenezueli; zauważa niedawną rewizję niektórych elementów tych decyzji i wzywa rząd Wenezueli do zapewnienia pełnego przywrócenia porządku demokratycznego;
3. wyraża głębokie zaniepokojenie pogarszającą się dramatycznie sytuacją w dziedzinie demokracji, praw człowieka oraz sytuacją społeczno-gospodarczą w Wenezueli, charakteryzującą się klimatem rosnącej przemocy politycznej i niestabilności społecznej;
4. apeluje do rządu i Sądu Najwyższego Wenezueli o przestrzeganie konstytucji, w szczególności uprawnień przyznanych wszystkim praworządnie wybranym członkom parlamentu;
5. wzywa rząd Wenezueli do zagwarantowania rozdziału i niezależności organów władzy oraz do przywrócenia i przestrzegania pełnej władzy konstytucyjnej i uprawnień Zgromadzenia Narodowego; przypomina, że rozdział władzy to podstawowa zasada państw demokratycznych opierających się na praworządności;
6. wzywa rząd Wenezueli do zapewnienia natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych; przypomina, że uwolnienie więźniów politycznych zostało zatwierdzone przez Zgromadzenie Narodowe w ramach ustawy o pojednaniu narodowym, wobec której decyzją władzy wykonawczej postawiono weto; przypomina, że trwałe i pokojowe rozwiązanie dla Wenezueli można osiągnąć jedynie poprzez pełne poszanowanie wolności słowa i wypowiedzi, co doprowadzi do położenia kresu obecności więźniów politycznych w kraju;
7. wzywa rząd Wenezueli do przestrzegania konstytucji i do przedstawienia kalendarza wyborczego, który umożliwi szybkie, wolne i przejrzyste wybory, jako jedyny sposób na położenie kresu obecnemu impasowi politycznemu;
8. zdecydowanie potępia decyzję wenezuelskiego krajowego kontrolera o zakazie sprawowania funkcji politycznych przez przywódcę opozycji Henrique Caprilesa przez okres 15 lat; wzywa rząd Wenezueli do zaprzestania praktyki wykluczania przywódców opozycji przez pozbawianie ich praw politycznych;
9. z zadowoleniem przyjmuje rezolucję przyjętą przez Stałą Radę OPA w dniu 3 kwietnia 2017 r. i wzywa wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel do jej poparcia; wzywa ponadto wysoką przedstawiciel/wiceprzewodniczącą Komisji do aktywnego zbadania wraz z OPA innych środków zmierzających do przywrócenia porządku demokratycznego dzięki skutecznemu korzystaniu z demokracji i praworządności w ramach konstytucji Wenezueli;
10. zdecydowanie potępia stosowane przez siły bezpieczeństwa Wenezueli brutalne represje wobec pokojowych protestów, w wyniku których śmierć poniosło ponad 20 osób, a wiele osób zostało rannych i dokonano wielu aresztowań; wzywa rząd Wenezueli do poszanowania i zagwarantowania konstytucyjnego prawa do wolności pokojowych zgromadzeń i demonstracji oraz do przeprowadzenia dochodzeń w sprawie wszystkich przypadków śmierci; wzywa władze Wenezueli do zagwarantowania bezpieczeństwa i swobody wykonywania praw wszystkim obywatelom, w szczególności obrońcom praw człowieka, dziennikarzom, działaczom politycznym i członkom niezależnych organizacji pozarządowych, którzy narażeni są na większe ryzyko ataków i arbitralne zatrzymania;
11. wzywa władze wenezuelskie do umożliwienia niesienia pomocy humanitarnej w kraju w trybie pilnym oraz do dopuszczenia organizacji międzynarodowych, które chcą pomóc najbardziej dotkniętym grupom społeczeństwa;
12. ponawia swój wniosek, by jak najszybciej wysłać do Wenezueli delegację Parlamentu Europejskiego, która poprowadzi dialog ze wszystkimi stronami zaangażowanymi w konflikt;
13. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Boliwariańskiej Republiki Wenezueli, Europejsko-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz sekretarzowi generalnemu Organizacji Państw Amerykańskich.