Dokument z posiedzenia
24.4.2017
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2017/2651(RSP) )
Javier Couso Permuy, João Ferreira, João Pimenta Lopes, Miguel Viegas, Eleonora Forenza, Neoklis Sylikiotis, Marina Albiol Guzmán, Paloma López Bermejo, Ángela Vallina, Nikolaos Chountis
w imieniu grupy GUE/NGL
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Wenezueli
( 2017/2651(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając rozdział I art. 1 pkt 2 Karty Narodów Zjednoczonych z 1945 r., w którym jako jeden z celów Narodów Zjednoczonych wymieniono: „rozwijanie przyjaznych stosunków między narodami, opartych na poszanowaniu zasady równouprawnienia i samostanowienia narodów, i stosowanie innych odpowiednich środków dla wzmocnienia powszechnego pokoju”,
– uwzględniając art. 1 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych oraz art. 1 Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, które stanowią, że: „wszystkie narody mają prawo do samostanowienia” oraz że „z mocy tego prawa swobodnie określają one swój status polityczny i swobodnie zapewniają swój rozwój gospodarczy, społeczny i kulturalny”,
– uwzględniając oświadczenie szefów państw i rządów Wspólnoty Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC) i UE z dnia 27 stycznia 2013 r., w którym sygnatariusze potwierdzili swoje zaangażowanie na rzecz wszystkich celów i zasad zapisanych w Karcie Narodów Zjednoczonych, a także swoje poparcie dla wszelkich wysiłków służących obronie suwerennej równości wszystkich państw oraz poszanowaniu ich terytorialnej integralności i politycznej niezależności,
– uwzględniając ogłoszenie Ameryki Łacińskiej i Karaibów strefą pokoju zgodnie z ustaleniami przyjętymi na wcześniejszych szczytach CELAC,
– uwzględniając przewidzianą w Karcie Narodów Zjednoczonych zasadę nieingerowania w sprawy wewnętrzne innych państw,
– uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,
– uwzględniając Konwencję wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych z 1961 r.,
– uwzględniając poprzednie oświadczenia w sprawie sytuacji w Wenezueli wydane przez Mercosur, Unasur i CELAC, a w szczególności deklaracje o odrzuceniu jednostronnych środków przymusu USA wobec Boliwariańskiej Republiki Wenezueli,
– uwzględniając wcześniejsze oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji /wysokiej przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa dotyczące Wenezueli,
– uwzględniając 11 swoich wcześniejszych rezolucji w sprawie Wenezueli,
– uwzględniając oświadczenie admirała Kurta Tidda (Dowództwo Południowe Armii USA) z dnia 6 kwietnia 2017 r.
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że rząd Boliwariańskiej Republiki Wenezueli wielokrotnie krytykował ingerencję zewnętrzną, kampanie destabilizacyjne i dezinformacyjne w kraju, manipulowanie opinią publiczną i przemoc, którym sprzyja część opozycji, uderzające w suwerenność, niepodległość, pokój i demokratyczną stabilność kraju oraz w naród wenezuelski;
B. mając na uwadze, że Boliwariańska Republika Wenezueli boryka się z zagrożeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi zagrażającymi jej suwerenności i pokojowi w chwili, gdy kraj dotyka także wyjątkowa wojna gospodarcza, która nasiliła się w ostatnich miesiącach w wyniku podwyżek cen, obrotu przemycanymi towarami i gromadzenia zapasów; mając na uwadze, że ta wyjątkowa sytuacja spowodowała problemy społeczne, gospodarcze, polityczne oraz w dziedzinie przyrody i ochrony środowiska;
C. mając na uwadze, że w grudniu 2014 r. ówczesny prezydent USA Barack Obama ogłosił przyjętą przez amerykański USA ustawę nakładającą jednostronne i eksterytorialne sankcje na obywateli i rząd Wenezueli obowiązujące do 2019 r.; mając na uwadze, że wszystkie 33 kraje Ameryki Łacińskiej i Karaibów potępiły i odrzuciły te jednostronne sankcje nałożone przez USA na Wenezuelę oraz że w deklaracji brukselskiej z drugiego szczytu UE-CELAC szefowie państw i rządów UE przyjęli do wiadomości odrzucenie przez CELAC sankcji USA wobec Boliwariańskiej Republiki Wenezueli; mając na uwadze, że rząd Wenezueli zareagował na te sankcje, zapowiadając szereg środków przewidzianych w konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych;
D. mając na uwadze, że dnia 9 marca 2015 r. ówczesny prezydent USA Barack Obama podpisał dekret określający Boliwariańską Republikę Wenezueli jako „niecodzienne i nadzwyczajne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych”; mając na uwadze, że dekret umożliwia Stanom Zjednoczonym zastosowanie – w celu zwalczania zagrożenia – krajowych środków nadzwyczajnych, takich jak egzekwowanie sankcji wobec tego kraju;
E. mając na uwadze, że oświadczenie zwierzchnika Dowództwa Południowego Armii USA admirała Kurta Tidda z dnia 6 kwietnia 2017 r. zostało zinterpretowane jako akt agresji wobec Wenezueli sprzeczny z doktryną regionalnego bezpieczeństwa zbiorowego; mając na uwadze, że celem oświadczenia było wywołanie niepewności i niestabilności w kraju oraz że jest ono częścią interwencjonistycznej strategii w regionie wymierzonej w postępowe rządy;
F. mając na uwadze, że jednym z czynników ciągłej destabilizacji sytuacji w Wenezueli było i nadal jest trwające od ponad 12 lat finansowanie antyrządowych organizacji i partii politycznych przez agencje USA, takie jak USAID i Narodowa Fundacja na rzecz Demokracji, które przeznaczyły na ten cel wiele milionów dolarów; mając na uwadze, że prezydent B. Obama zatwierdził specjalny fundusz w wysokości 5,5 mln USD na finansowanie antyrządowych ugrupowań w Wenezueli przez Departament Stanu USA;
G. mając na uwadze, że Organizacja Państw Amerykańskich (OPA), a w szczególności jej sekretarz generalny, wielokrotnie próbowała ingerować w wewnętrzną sytuację w Wenezueli oraz wszelkimi sposobami uzasadnić zastosowanie Międzyamerykańskiej karty demokratycznej, która umożliwia interwencję z zewnątrz w kraju;
H. mając na uwadze, że takie działanie OPA stoi w sprzeczności z prawem wszystkich narodów do samostanowienia oraz z prawem do swobodnego wyboru ich statusu politycznego oraz swobodnego kierowania swoim rozwojem gospodarczym, społecznym i kulturowym; mając na uwadze, że OPA podjęła niedawno bezprawne decyzje wymierzone w Wenezuelę na nielegalnej sesji, która odbyła się bez udziału Boliwii i Haiti, których przedstawiciele to obecny przewodniczący i wiceprzewodniczący OPA;
I. mając na uwadze, że Wenezuelę odsunięto od objęcia tymczasowego przewodnictwa w Mercosur w celu izolowania jej i wykluczenia z tej organizacji; zauważa, że trwają negocjacje między UE i Mercosur w sprawie zawarcia umowy o wolnym handlu;
J. mając na uwadze, że UE wydała kilka oświadczeń mających na celu ingerowanie w wewnętrzną sytuację w Wenezueli i wywieranie na nią wpływu;
K. mając na uwadze, że sytuacja w Wenezueli przedstawiana jest jednostronnie przez główne międzynarodowe korporacje medialne; mając na uwadze, że manipuluje się informacjami oraz rozpowszechnia fałszywe informacje i szerzy pogłoski o Wenezueli wyłącznie w celu uzasadnienia interwencji w tym kraju;
L. mając na uwadze, że wenezuelski Komitet ds. ofiar przemocy i ciągłego zamachu stanu (Comité de Víctimas de la Guarimba y el Golpe Continuado), utworzony przez ofiary przemocy i ich krewnych, wezwał społeczność międzynarodową, by nie używała praw człowieka do celów politycznych oraz nie nawiązywała współpracy z wenezuelskimi politykami starającymi się zataić akty przemocy i nienawiści, które miały miejsce w Wenezueli od lutego 2014 r., lub manipulować nimi; mając na uwadze, że krewni ofiar wezwali do osądzenia winnych i do położenia kresu bezkarności sprawców aktów łamania praw człowieka popełnianych w tym kraju;
M. mając na uwadze, że w ciągu ostatnich 15 lat wybory w Wenezueli odbywały się 20 razy; mając na uwadze, że opozycja wygrała ostatnie wybory parlamentarne, co dowodzi, że argument, zgodnie z którym demokracja w Wenezueli nie istnieje, jest całkowicie bezzasadny; mając na uwadze, że pomimo przeprowadzenia demokratycznych wyborów część opozycji wciąż odmawia uznania legitymacji rządu; mając na uwadze, że w ostatnich wyborach opozycja oportunistycznie uznała wyniki wyborów i wezwała do poszanowania konstytucji Wenezueli, której zawsze się sprzeciwiała;
N. mając na uwadze, że od ostatnich wyborów do Zgromadzenia Narodowego część opozycji bierze udział w destabilizacji kraju, wykorzystując posiadaną władzę ustawodawczą do własnych celów; mając na uwadze, że w lutym 2016 r. większość zasiadająca w Zgromadzeniu Narodowym przyjęła ustawę o amnestii, niezgodną z konstytucją ustawę mającą na celu wypuszczenie na wolność osób odpowiedzialnych za zbrodnie przeciwko narodowi i prawowitemu rządowi Wenezueli – na przykład osób odpowiedzialnych za zamordowanie 43 zwykłych obywateli podczas „guarimbas”;
O. mając na uwadze, że dnia 9 stycznia 2017 r. Zgromadzenie Narodowe podjęło niezgodną z konstytucją decyzję przedłożoną przez opozycję parlamentarną w celu delegitymizacji prezydenta Nicolása Maduro i jego rządu;
P. mając na uwadze, że w maju 2016 r. na wniosek i z inicjatywy prezydenta Nicolása Maduro komitet Unasur podjął wysiłki na rzecz wspierania dialogu między rządem Wenezueli a opozycją w celu rozwiązania problemów, które mają zasadnicze znaczenie dla narodu; mając na uwadze, że w pracach zespołowych nad programem rozmów uczestniczy były premier Hiszpanii José Luis Rodríguez Zapatero, były prezydent Panamy Martín Torrijos, były prezydent Republiki Dominikańskiej Leonel Fernández oraz specjalny przedstawiciel Jego Świątobliwości papieża Franciszka; mając na uwadze, że w tym kontekście ONZ zachęca do bieżących inicjatyw podejmowanych przez byłych szefów państw i rządów, aby wspierać dialog między rządem Wenezueli a opozycją pod auspicjami Unasur;
Q. mając na uwadze, że Boliwariańska Republika Wenezueli została przy szerokim poparciu wybrana na członka Rady Praw Człowieka ONZ; mając na uwadze, że Wenezuela przyjęła 97% zaleceń z ostatniego powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka przeprowadzonego przez Radę Praw Człowieka w 2011 r.; mając na uwadze, że 80% zaleceń miało już bezpośrednie zastosowanie, a Wenezuela zobowiązała się do wdrożenia pozostałych zaakceptowanych zaleceń; mając na uwadze, że w październiku 2014 r. Wenezuela została wybrana także na jednego z pięciu niestałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ na okres 2015–2016, otrzymawszy poparcie 181 ze 193 członków ONZ; mając na uwadze, że w dniach 6 i 7 listopada 2014 r. Wenezuela stanęła przed Komitetem ONZ przeciwko Torturom, który zbadał przestrzeganie przez to państwo Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania;
R. mając na uwadze, że Wenezuela była gospodarzem 17. szczytu Ruchu Państw Niezaangażowanych, który odbył się we wrześniu 2016 r.; mając również na uwadze, że kraj ten sprawuje rotacyjne przewodnictwo ww. ruchu;
S. mając na uwadze, że Wenezuela jest piątym co do wielkości światowym eksporterem ropy i posiada największe na świecie potwierdzone złoża tego surowca; mając na uwadze, że zgodnie z projektem budżetu na 2015 r. 38% wydatków publicznych – 8,2% PKB Wenezueli – zostanie przeznaczone na inwestycje społeczne, w tym edukację, mieszkalnictwo i rozwój miast, opiekę zdrowotną, zabezpieczenie społeczne, kulturę, komunikację, naukę i technologię;
T. mając na uwadze, że według oenzetowskiego wskaźnika rozwoju społecznego między 2006 a 2013 r. Wenezuela awansowała o trzynaście pozycji na 71. miejsce wśród 187 państw; mając na uwadze, że w ostatnim dziesięcioleciu rząd Wenezueli zwiększył wydatki na cele społeczne o ponad 60,6 %; mając na uwadze, że obecnie Wenezuela jest krajem o najniższym wskaźniku nierówności w regionie;
U. mając na uwadze, że według Komisji Gospodarczej ds. Ameryki Łacińskiej i Karaibów (ECLAC) wskaźnik ubóstwa w Wenezueli znacząco zmalał, zaś średnia długość życia wydłużyła się; mając na uwadze, że wskaźnik skrajnego ubóstwa spadł do rekordowo niskiego poziomu 5,4 % w 2015 r. w porównaniu do 21 % w 1998 r.; mając na uwadze, że Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) pogratulowała rządowi Wenezueli znacznego ograniczenia liczby osób niedożywionych, a tym samym zrealizowania jednego z milenijnych celów rozwoju ONZ;
1. zdecydowanie potępia stałą ingerencję zewnętrzną oraz środki destabilizacji politycznej, gospodarczej i społecznej stosowane wobec Boliwariańskiej Republiki Wenezueli;
2. podkreśla, że upór w stosowaniu polityki ingerencji godzącej w suwerenność Boliwariańskiej Republiki Wenezueli w żaden sposób nie pomaga w tworzeniu przestrzeni dla dialogu i pokoju;
3. potwierdza prawo narodu wenezuelskiego do decydowania w sposób pokojowy i suwerenny o jego drodze ku rozwojowi, bez jakiejkolwiek zewnętrznej ingerencji lub presji;
4. potwierdza swoje pełne poszanowanie zasady nieingerowania w sprawy wewnętrzne państw, zgodnie z prawem międzynarodowym;
5. potępia zarzuty „rzekomego kryzysu humanitarnego” w Wenezueli, których celem jest zwiększenie zewnętrznej ingerencji i promowanie kampanii na rzecz interwencji w tym kraju;
6. głęboko ubolewa nad każdą zewnętrzną ingerencją ze strony USA, OPA, UE czy dowolnego kraju w wewnętrzne sprawy państw trzecich; wzywa do poszanowania prawa wszystkich narodów do samostanowienia, do swobodnego wyboru ich statusu politycznego oraz swobodnego kierowania swoim rozwojem gospodarczym, społecznym i kulturowym;
7. potępia niedemokratyczne i rebelianckie cele tej kampanii destabilizacyjnej; zwraca uwagę na imperialistyczny interes USA w zapewnieniu sobie dostępu do wenezuelskich złóż ropy i ich cel polityczny polegający na osłabieniu państw zrzeszonych w Boliwariańskim Sojuszu Narodów Naszej Ameryki (ALBA);
8. potępia decyzję Stanów Zjednoczonych o dalszym nakładaniu sankcji na Wenezuelę; odrzuca dekret, zgodnie z którym Boliwariańska Republika Wenezueli jest „niecodziennym i nadzwyczajnym zagrożeniem” dla „bezpieczeństwa narodowego i polityki zagranicznej USA”; wzywa do bezzwłocznego uchylenia ww. dekretu;
9. potępia oświadczenie admirała Kurta Tidda, zwierzchnika Dowództwa Południowego Armii USA, z dnia 6 kwietnia 2017 r., które sugeruje próbę agresji wymierzoną w suwerenny kraj;
10. wyraża ubolewanie z powodu rozwoju wypadków w obrębie OPA, które pokazują brak demokratycznego podejścia w tej organizacji oraz interwencjonistyczną rolę przez nią odgrywaną wobec suwerennej woli narodów Ameryki Łacińskiej;
11. wyraża ubolewanie z powodu rozwoju wypadków w obrębie Mercosuru, który usiłuje zapobiec objęciu przez Wenezuelę przewodnictwa w tej organizacji;
12. potępia nieuzasadnione instrumentalne traktowanie przez Parlament Europejski praw człowieka do celów politycznych, szczególnie w przypadku Wenezueli;
13. zdecydowanie odrzuca wszelkie próby zastosowania sankcji i innych środków wobec Wenezueli i jej mieszkańców;
14. podkreśla, że w żadnym wypadku dialog z państwami trzecimi nie może skutkować nakładaniem ograniczeń w zakresie prawa narodów do samostanowienia;
15. wyraża ubolewanie z powodu roli, jaką większość międzynarodowych agencji medialnych odgrywa w rozpowszechnianiu pogłosek i wykorzystywaniu nieprawdziwych informacji w celu podważenia legitymacji rządu Wenezueli i stworzenia atmosfery przemocy; przypomina, że wolność informacji jest jednym z podstawowych praw człowieka i apeluje do mediów międzynarodowych o odpowiedzialne postępowanie i relacjonowanie wydarzeń w sposób uczciwy, dokładny i wyważony, co obecnie nie ma miejsca;
16. przyznaje, że Wenezuela boryka się obecnie z poważnym kryzysem gospodarczym; twierdzi jednak, że kryzys ten jest przede wszystkim wynikiem zewnętrznej ingerencji, zarówno przez sankcje nałożone na ten kraj i spadek ceny ropy naftowej, jak i przez zaplanowaną wewnętrzną strategię destabilizacji gospodarczej, stosowaną przez niektóre grupy opozycji i główne podmioty gospodarcze w tym państwie, które sprawują kontrolę nad produkcją i dystrybucją towarów, w szczególności w obszarze żywności i leków; przypomina, że ta strategia wewnętrzna doprowadziła do niedoboru towarów, a sytuację pogorszyły dodatkowo skoordynowane działania grup współpracujących z tzw. „bachaqueos”, których celem jest wyczerpywanie zapasów ze sklepów w momencie ich uzupełnienia, aby spowodować wzrost cen towarów, ich sprzedaż na czarnym rynku lub rozprowadzanie do celów fałszerstwa, a sytuacja ta przyczyniła się do wysokiej inflacji w tym państwie; przypomina, że strategie te były wspierane przez systemowe wycofywanie z obiegu banknotów o nominale 100 boliwarów, banknotów mających największe znaczenie dla gospodarki, po tym jak odkryto dosłownie tony tych banknotów w takich krajach jak Kolumbia czy Paragwaj; przypomina, że pomimo tego poważnego ataku na gospodarkę Wenezuela utrzymała swoje zobowiązania międzynarodowe w odniesieniu do zadłużenia zewnętrznego oraz kontynuowała przeznaczanie znacznych środków budżetowych na rozwój społeczny (ponad 70 % budżetu rocznego).
17. zwraca uwagę na poszanowanie przez instytucje Wenezueli konstytucji, w przeciwieństwie do większości Zgromadzenia Narodowego, które wykazuje utrzymujący się brak poszanowania dla konstytucji oraz dążenie do konfrontacji;
18. popiera zasady zawarte w ogłoszeniu Ameryki Łacińskiej i Karaibów strefą pokoju i apeluje do całej społeczności międzynarodowej o pełne poszanowanie tego ogłoszenia w swoich relacjach z państwami CELAC, w tym o zobowiązanie się do nieingerowania bezpośrednio czy pośrednio w sprawy wewnętrzne jakiegokolwiek państwa i do przestrzegania zasad suwerenności państwowej, równych praw i samostanowienia narodów;
19. z zadowoleniem przyjmuje realizację w Wenezueli polityki włączenia społecznego, która opiera się na odpowiedzialności i sprawiedliwości społecznej, równości, solidarności i prawach człowieka oraz która pomogła ograniczyć poziom nierówności w kraju, zwłaszcza jeśli chodzi o środki służące rozwojowi społecznemu i znaczny postęp w ograniczaniu ubóstwa czy postęp w obszarze edukacji, co obejmuje wyeliminowanie analfabetyzmu w 2005 r. i znaczny wzrost liczby studentów wyższych uczelni;
20. przypomina o znaczeniu roli Wenezueli w budowaniu i konsolidacji procesu współpracy i integracji dla dobra narodów Ameryki Łacińskiej; w tym kontekście podkreśla znaczny postęp dokonany w zakresie integracji i współpracy regionalnej; z zadowoleniem przyjmuje istotne osiągnięcia ALBA w dziedzinie zdrowia, edukacji, kultury i współpracy przynoszącej korzyści obu stronom;
21. przyznaje, że kraje członkowskie ALBA-TCP mają świadomość ogromu starań rządu Wenezueli na rzecz propagowania i ochrony praw człowieka, sprawiedliwości i pokoju, co ma na celu powstrzymanie planów interwencji międzynarodowej w Wenezueli, które zagrażają stabilności nie tylko ich bratniego narodu, ale również całego regionu;
22. popiera propagowaną przez prezydenta Nicolása Maduro inicjatywę dialogu, z pomocą UNASUR, między przedstawicielami rządu Boliwariańskiej Republiki Wenezueli a opozycją, z udziałem byłego premiera Hiszpanii José Luisa Rodrígueza Zapatero, byłego prezydenta Republiki Dominikańskiej Leonela Fernándeza, byłego prezydenta Panamy Martína Torrijosa oraz specjalnego przedstawiciela Jego Świątobliwości papieża Franciszka; popiera rolę odgrywaną przez Unasur i inne organizacje, takie jak CELAC i ALBA, w promowaniu, jako priorytetu w tym dialogu, dobra wszystkich obywateli, pokoju, sprawiedliwości, prawdy, stosunków międzyinstytucjonalnych, środków na rzecz pobudzenia gospodarki oraz wsparcia dla praworządności, demokracji i poszanowania suwerenności narodowej;
23. ponownie zapewnia o swojej solidarności z narodem Wenezueli oraz zaangażowaniu w obronę procesu boliwariańskiego i osiągnięć społecznych w ostatnich latach;
24. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządowi Boliwariańskiej Republiki Wenezueli, parlamentowi Mercosuru, Euro-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz regionalnym organom Ameryki Łacińskiej, w tym UNASUR, ALBA i CELAC.