Έγγραφο συνόδου
9.5.2017
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού
σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο βαμβάκι GHB119 (BCS-GHØØ5-8) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(D050182 – 2017/2675(RSP) )
Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
Εισηγητής: Bart Staes
Guillaume Balas, Lynn Boylan, Eleonora Evi, Valentinas Mazuronis, Sirpa Pietikäinen
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο βαμβάκι GHB119 (BCS-GHØØ5-8) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου
(D050182 – 2017/2675(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο βαμβάκι GHB119 (BCS-GHØØ5-8) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (D050182),
– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές[1], ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 3, το άρθρο 9 παράγραφος 2, το άρθρο 19 παράγραφος 3 και το άρθρο 21 παράγραφος 2,
– έχοντας υπόψη την ψηφοφορία στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, στις 27 Μαρτίου 2017, όπου δεν εκδόθηκε γνωμοδότηση,
– έχοντας υπόψη τα άρθρα 11 και 13 του κανονισμού (ΕE) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[2],
– έχοντας υπόψη την επιστημονική γνωμοδότηση που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 21 Σεπτεμβρίου 2016 και δημοσιεύτηκε στις 21 Οκτωβρίου 2016[3],
– έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή ( COM(2017)0085 , COD(2017)0035),
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του που αντίκεινται στην έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών[4],
– έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 106 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού του,
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 25 Μαρτίου 2011, η εταιρεία Bayer υπέβαλε αίτηση, στην εθνική αρμόδια αρχή των Κάτω Χωρών, σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, για τη διάθεση στην αγορά τροφίμων, συστατικών τροφίμων και ζωοτροφών που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από βαμβάκι GHB119· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω αίτηση κάλυπτε επίσης τη διάθεση στην αγορά γενετικώς τροποποιημένου βαμβακιού GHB119 σε προϊόντα που αποτελούνται από αυτό ή το περιέχουν για άλλες χρήσεις εκτός από τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, όπως για κάθε άλλο βαμβάκι, εξαιρουμένης της καλλιέργειας·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 21 Σεπτεμβρίου 2016, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) διατύπωσε ευνοϊκή γνώμη, σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 18 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, η οποία δημοσιεύτηκε στις 21 Οκτωβρίου 2016[5],
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αποκλειστικός αναγνωριστικός κωδικός BCS-GHØØ5-8 που έχει αποδοθεί στο βαμβάκι GHB119, όπως περιγράφεται στην αίτηση, εκφράζει την πρωτεΐνη PAT η οποία προσδίδει αντοχή στα ζιζανιοκτόνα με βάση το γλυφοσινικό αμμώνιο και την πρωτεΐνη Cry2Ae η οποία προσδίδει αντοχή σε ορισμένα επιβλαβή λεπιδόπτερα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η άδεια εισαγωγής αυτού του βαμβακιού στην Ένωση θα οδηγούσε αναμφίβολα σε αύξηση της καλλιέργειάς του σε άλλα μέρη του κόσμου, με αντίστοιχη αύξηση στη χρήση ζιζανιοκτόνων με βάση το γλυφοσινικό αμμώνιο·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δραστική ουσία glufosinate έχει ταξινομηθεί ως τοξική για την αναπαραγωγή και καλύπτεται, επομένως, από τα κριτήρια αποκλεισμού που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2009[6]· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση της ουσίας glufosinate λήγει στις 31 Ιουλίου 2018·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ανεξάρτητη έρευνα εγείρει προβληματισμούς σχετικά με σημαντικά κενά στη συγκριτική αξιολόγηση, π.χ. το γεγονός ότι, παρόλο που διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στη σύνθεση για πολλές ενώσεις, δεν κρίθηκε απαραίτητη η περαιτέρω έρευνα, ανησυχίες σχετικά με σοβαρές ελλείψεις όσον αφορά την τοξικολογική αξιολόγηση, π.χ. το γεγονός ότι εξετάστηκε μόνον ένας τρόπος δράσης των τοξινών Bt, δεν διεξήχθησαν έρευνες για τις συνδυαστικές επιδράσεις και δεν διενεργήθηκε αξιολόγηση για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, και ανησυχίες σχετικά με την ασαφούς αποτελέσματος αξιολόγηση του πιθανού αντίκτυπου στο ανοσοποιητικό σύστημα[7]·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την τρίμηνη περίοδο διαβούλευσης υποβλήθηκαν από τα κράτη μέλη πολλές επικριτικές παρατηρήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι παρατηρήσεις αυτές αναφέρονται μεταξύ άλλων στα εξής θέματα: ελλιπή στοιχεία όσον αφορά την ταυτοποίηση και τον ποσοτικό προσδιορισμό των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκου και των υπολειμμάτων μεταβολιτών σε γενετικώς τροποποιημένα φυτά και σπόρους που χρησιμοποιούνται για τα τρόφιμα/τις ζωοτροφές, ελλείψεις όσον αφορά την αξιολόγηση του περιβαλλοντικού κινδύνου και του σχεδίου περιβαλλοντικής παρακολούθησης που αφορούν, μεταξύ άλλων, τις διαφορετικές απόψεις όσον αφορά το αν έχουν αναφερθεί άγρια συγγενικά είδη στην Ευρώπη, ή ελλιπή στοιχεία όσον αφορά τη βλαστική ικανότητα του εισαγόμενου σπόρου, καθώς και το γεγονός ότι δεν ελήφθησαν υπόψη οι ανεπιθύμητες συνέπειες· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες από τις παρατηρήσεις επικρίνουν περαιτέρω την πολύ φτωχή βάση δεδομένων, γενικά και, ειδικότερα, το γεγονός ότι μόνον ένας πολύ περιορισμένος αριθμός μελετών ελήφθησαν υπόψη και ότι, για παράδειγμα, δεν διενεργήθηκε κατάλληλη δοκιμή τοξικότητας με φυτικό υλικό από βαμβάκι GHB119, ότι δεν υπάρχουν κατάλληλες μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις του ΓΤ βαμβακιού στην υγεία ανθρώπων και ζώων, και ότι η διατροφική μελέτη που υποβλήθηκε δεν θεωρήθηκε παραδεκτή[8]·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις προαναφερθείσες ανησυχίες, η EFSA έκρινε ότι η παρακολούθηση των τροφίμων/ζωοτροφών που προέρχονται από βαμβάκι GHB119 μετά την τοποθέτηση στην αγορά δεν ήταν απαραίτητη·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφοφορία στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, στις 27 Μαρτίου 2017, δεν κατέληξε στην έκδοση γνωμοδότησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι 15 κράτη μέλη ψήφισαν κατά, ενώ μόνο 11 κράτη μέλη, που αντιπροσωπεύουν το 38,69% μόνο του πληθυσμού της Ένωσης, ψήφισαν υπέρ και 2 κράτη μέλη απέσχον·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, τόσο στην αιτιολογική έκθεση της νομοθετικής της πρότασης για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 που υποβλήθηκε στις 22 Απριλίου 2015 σχετικά με τη δυνατότητα για τα κράτη μέλη να περιορίσουν ή να απαγορεύσουν την χρήση γενετικών τροποποιημένων τροφίμων και ζωοτροφών στην επικράτειά τους, όσο και στην αιτιολογική έκθεση της νομοθετικής πρότασης που υποβλήθηκε στις 14 Φεβρουαρίου 2017 για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι, από τη θέση σε ισχύ του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1829/2003, οι αποφάσεις έγκρισης έχουν εκδοθεί από την Επιτροπή χωρίς την υποστήριξη της γνώμης της επιτροπής των κρατών μελών και ότι η επιστροφή του φακέλου στην Επιτροπή για τη λήψη της τελικής απόφασης, που αποτελεί πολύ εξαιρετική περίπτωση για τη διαδικασία συνολικά, έχει καταστεί ο κανόνας για τη λήψη των αποφάσεων όσον αφορά την έκδοση αδειών για γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Πρόεδρος της Επιτροπής Juncker έχει αποδοκιμάσει επανειλημμένα την πρακτική αυτή ως αντιδημοκρατική[9]·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο απέρριψε τη νομοθετική πρόταση της 22ας Απριλίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 στις 28 Οκτωβρίου 2015 σε πρώτη ανάγνωση και κάλεσε την Επιτροπή να την αποσύρει και να υποβάλει νέα πρόταση·
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή, ορίζει σαφώς ότι: « Όταν εξετάζεται η έκδοση άλλων σχεδίων εκτελεστικών πράξεων που αφορούν ιδιαιτέρως ευαίσθητους τομείς, ιδίως τη φορολόγηση, την υγεία των καταναλωτών, την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία του περιβάλλοντος, η Επιτροπή, προκειμένου να επιτευχθεί μια ισόρροπη λύση, θα ενεργεί, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, κατά τρόπον ώστε να μην αντιστρατεύεται οιαδήποτε κρατούσα θέση ενδέχεται να ανακύψει εντός της επιτροπής προσφυγής κατά της καταλληλότητας μιας εκτελεστικής πράξης.»[10]·
1. εκτιμά ότι το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής υπερβαίνει τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που προβλέπει ο κανονισμός (ΕK) αριθ. 1829/2003·
2. εκτιμά ότι η εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής δεν είναι σύμφωνη προς το δίκαιο της Ένωσης, υπό την έννοια ότι δεν είναι συμβατή με τον σκοπό του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, ο οποίος είναι, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002[11], να αποτελέσει τη βάση για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ζωής και της υγείας του ανθρώπου, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων, του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των καταναλωτών σε σχέση με τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και τις γενετικώς τροποποιημένες ζωοτροφές, εξασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·
3. ζητεί από την Επιτροπή να αποσύρει την εκτελεστική απόφασή της·
4. καλεί την Επιτροπή να αναστείλει κάθε εκτελεστική απόφαση που αφορά αιτήσεις για την έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών έως ότου η διαδικασία αδειοδότησης αναθεωρηθεί κατά τρόπον ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανεπάρκειες της ισχύουσας διαδικασίας, η οποία έχει αποδειχθεί ακατάλληλη·
5. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.