Parlament Europejski,

–  uwzględniając swą rezolucję z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie strategii UE dla Rogu Afryki

Dz.U. C 440 z 30.12.2015, s. 38.

–  uwzględniając porozumienie trójstronne z 2013 r. między Kenią, Somalią i Biurem Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) dotyczące dobrowolnej repatriacji uchodźców somalijskich mieszkających w Kenii,

–  uwzględniając oświadczenie rzeczników wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini, komisarza UE do spraw współpracy międzynarodowej i rozwoju Nevena Mimicy oraz komisarza UE ds. pomocy humanitarnej Christosa Stylianidesa w sprawie decyzji rządu Kenii o zamknięciu obozu dla uchodźców w Dadaab wydanej w dniu 20 maja 2016 r.,

–  uwzględniając wynik konferencji poświęconej Somalii, która odbyła się w Londynie w 2017 r.,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w Kenii przebywa około 500 000 uchodźców, a ich liczba stale wzrasta ze względu na coraz niższy poziom bezpieczeństwa w regionie, zwłaszcza w Sudanie Południowym; mając na uwadze, że według danych statystycznych ONZ z kwietnia 2017 r. pięć stref należących do kompleksu dla uchodźców w Dadaab zamieszkuje ok. 245 000 uchodźców, z których większość pochodzi z Somalii;

B.  mając na uwadze, że kompleks ten powstał w 1991 r. jako rozwiązanie tymczasowe dla osób poszukujących schronienia oraz uciekających przed prześladowaniami, przemocą i niestabilnością w regionie Afryki Wschodniej, a w szczególności przed wojną domową w Somalii;

C.  mając na uwadze, że w maju 2016 r. rząd Kenii oświadczył, że w listopadzie 2016 r. ze względów bezpieczeństwa zamknie obóz dla uchodźców w Dadaab, nazywając go „wylęgarnią Asz-Szabab”; mając na uwadze, że w listopadzie 2016 r. rząd Kenii przełożył o kolejne sześć miesięcy decyzję o zamknięciu obozu z przyczyn humanitarnych;

D.  mając na uwadze, że w dniu 9 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy Kenii zablokował próbę zamknięcia obozu dla uchodźców przez rząd, uznając, że jego decyzja była zbyt radykalna, arbitralna i nieproporcjonalna;

E.  mając na uwadze, że porozumienie trójstronne między Kenią, Somalią i UNHCR z 2013 r., które dotyczyło dobrowolnej repatriacji uchodźców somalijskich mieszkających w Kenii, podpisano z myślą o bezpiecznym i godnym dobrowolnym powrocie uchodźców somalijskich w stabilne rejony Somalii; mając na uwadze, że decyzja o warunkach powrotu musi opierać się na obiektywnych, dokładnych i neutralnych informacjach, a także musi być kwestią wolnego wyboru; mając na uwadze, że według organizacji praw człowieka w Dadaab nie jest spełniany żaden ze wspomnianych dwóch warunków;

F.  mając na uwadze, że pod względem bezpieczeństwa żywnościowego Róg Afryki jest jednym z najbardziej zagrożonych regionów świata, a także mając na uwadze coraz poważniejsze zagrożenie suszą, która niesie ze sobą groźbę już trzeciej w ciągu ostatnich 25 lat klęski głodu, z jaką będą musieli zmierzyć się Somalijczycy; mając na uwadze, że sytuacja rozwija się bardzo szybko i że ponad 6,2 mln osób potrzebuje żywności i wody, a także, że kryzys ten może doprowadzić do jeszcze większej liczby przesiedleń wewnętrznych;

G.  mając na uwadze, że ponad 25 000 mieszkańców Somalii choruje na cholerę i ostrą biegunkę oraz że według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) latem tego roku liczba zachorowań może się podwoić; mając na uwadze, że poziom śmiertelności w przypadku tych chorób wynosi w Somalii już 2,1 %, co stanowi dwukrotność wartości uznawanej za kryzysową;

H.  mając na uwadze, że region ten boryka się z wyzwaniami związanymi z nieuregulowaną migracją, przymusowymi wysiedleniami, handlem ludźmi, terroryzmem i konfliktami zbrojnymi;

I.  mając na uwadze, że sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Somalii jest wciąż groźna i nieprzewidywalna, a także że nadal mają miejsce ataki Asz-Szabab oraz innych grup zbrojnych i terrorystycznych; mając na uwadze, że w dniu 6 kwietnia 2017 r. prezydent Mohamed Mohamed Abdullahi „Farmajo” uznał Somalię za strefę działań wojennych i ogłosił amnestię dla członków islamskiego ugrupowania militarnego Asz-Szabab, a także zaproponował im szkolenia, zatrudnienie i możliwości kształcenia, jeśli złożą oni broń w terminie 60 dni;

K.  mając na uwadze, że UE zobowiązała się wspierać misję Unii Afrykańskiej w Somalii (AMISOM), przekazując środki finansowe na zapewnienie bezpieczeństwa i zmniejszenie zagrożenia ze strony Asz-Szabab i innych ugrupowań; mając na uwadze, że w dniu 23 marca 2017 r. Komisja Unii Afrykańskiej zorganizowała konsultacje na wysokim szczeblu z udziałem UE i ONZ na temat przyszłości AMISOM i wsparcia dla instytucji sektora bezpieczeństwa i reform w Somalii;

L.  mając na uwadze, że w dniu 11 maja 2017 r. podczas konferencji londyńskiej w sprawie Somalii UE poinformowała o nowym wsparciu dla tego kraju w wysokości 200 mln EUR;

M.  mając na uwadze, że w ramach 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju (na lata 2014–2020) Komisja Europejska przeznaczyła 286 mln EUR na wsparcie dla Somalii, które ma zostać wykorzystane na wzmocnienie funkcji państwowych, poprawę bezpieczeństwa żywnościowego i wypracowanie odporności na jego brak, a także propagowanie kształcenia ludzi młodych; mając na uwadze, że podczas dotyczącego migracji szczytu w Valletcie w dniu 12 listopada 2015 r. utworzono kryzysowy fundusz powierniczy UE dla Afryki z myślą o zajęciu się podstawowymi przyczynami braku stabilności, przymusowych wysiedleń i nielegalnej migracji, a także przyczynieniu się do dobrego zarządzania migracją;

N.  mając na uwadze, że UE już od dawna jest partnerem Somalii w zakresie pomocy rozwojowej, operacji pokojowych i pomocy humanitarnej; mając na uwadze, że budżet na współpracę UE i jej państw członkowskich w dziedzinie pomocy rozwojowej, pomocy humanitarnej i operacji pokojowych na okres 2015–2020 wynosi 3,4 mld EUR;

1.  wyraża uznanie dla Kenii i regionu Dadaab w związku z niezwykle ważną rolą, jaką odegrały, przyjmując ogromną liczbę uchodźców w ostatnich dziesięcioleciach;

2.  podkreśla, że w następstwie dialogu na temat wyzwań będących wynikiem niedawnych decyzji w sprawie ewentualnego zamknięcia obozu dla uchodźców w Dadaab należy podjąć działania w ramach porozumienia trójstronnego między Kenią, Somalią i UNHCR;

3.  zwraca uwagę, że utrzymujący się brak stabilności w regionie, a także nasilająca się susza oraz widmo głodu nie przyczyniają się do stworzenia warunków pozwalających na bezpieczny i godny powrót uchodźców na dużą skalę;

4.  podkreśla w związku z tym, że Unia Europejska powinna kontynuować zobowiązanie do współpracy z rządami Kenii i Somalii, jak również z organizacjami regionalnymi oraz szeroko rozumianą społecznością międzynarodową, aby pomóc w znalezieniu rozwiązania utrzymującej się już od długiego czasu sytuacji uchodźców w Dadaab i aby zapewnić im odpowiednią pomoc oraz możliwości znalezienia innych trwałych rozwiązań;

5.  nalega, by wszelkie zorganizowane powroty uchodźców z Dadaab były w pełni zgodne z normami dobrowolnej repatriacji; wzywa rząd Kenii do zagwarantowania, że uchodźcy będą otrzymywali dokładne i aktualne informacje na temat warunków w Somalii;

6.  wzywa UE i społeczność międzynarodową do dopilnowania, by w ramach programów relokacji w regionie zwrócono szczególną uwagę na grupy osób o szczególnych potrzebach, które są przenoszone do bezpiecznych regionów, a także by szanowano prawa uchodźców;

7.  podkreśla znaczenie wsparcia AMISOM przez UE, które to wsparcie jest nieodłącznym elementem kompleksowej, długoterminowej strategii unijnej w zakresie wspierania bezpieczeństwa i działań rozwojowych w Somalii; podkreśla potrzebę lepszego zarządzania granicami między Somalią a krajami z nią sąsiadującymi, które uznaje się obszar działalności sieci przemytników i handlarzy ludźmi oraz przemytników broni, narkotyków i innych nielegalnych towarów, jako że sieci te finansują działalność przestępczą i terrorystyczną; oczekuje, że misja szkoleniowa UE do Somalii będzie ściśle współpracować z AMISOM i władzami somalijskimi w celu wymiany wzorcowych praktyk w zakresie poprawy zarządzania granicami z myślą o wychwytywaniu handlarzy ludźmi i przemytników;

8.  podkreśla swe wsparcie dla celów kryzysowego funduszu powierniczego UE dla Afryki, jeżeli chodzi o eliminację podstawowych przyczyn nielegalnej migracji i wysiedleń w regionie Afryki Wschodniej; zwraca uwagę na znaczenie stosowania podejścia ukierunkowanego na ludzi i społeczności w wydatkowaniu zasobów ww. funduszu, by pomóc Dadaab w organizacji powrotów oraz stworzyć zrównoważone środki rozwoju w regionie i zapewnić jego odporność;

9.  wzywa UE i partnerów międzynarodowych do wypełnienia zobowiązań wobec Somalii, w szczególności w drodze działań na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żywności z myślą o zapobieżeniu zbliżającej się klęsce głodu, wspierania bezpieczeństwa, łagodzenia narosłych animozji, poprawy gospodarowania finansami publicznymi oraz udzielania wsparcia w zakresie zakończenia przeglądu konstytucji w celu osiągnięcia długoterminowej stabilności; z zadowoleniem przyjmuje nowe wsparcie ze strony UE opiewające na kwotę 200 mln EUR, o którym poinformowano w trakcie konferencji w Londynie poświęconej sytuacji w Somalii; podkreśla, że zobowiązanie to wymaga silnego przywództwa w Somalii oraz determinacji wewnątrz tego kraju;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, państwom członkowskim, rządom i parlamentom Kenii i Somalii, a także przewodniczącemu i Zgromadzeniu Unii Afrykańskiej.