Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie sytuacji w Syrii i ofensywy ISIS/Daisz, zwłaszcza rezolucje z dni: 11 czerwca 2015 r. w sprawie Syrii: sytuacja w Palmyrze i sprawa Mazena Darwisha

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0229.

–  uwzględniając stosowne rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ,

–  uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając konwencje genewskie dotyczące uchodźców,

–  uwzględniając wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie elementów strategii UE na rzecz Syrii

JOIN(2017)0011 final

–  uwzględniając sprawozdanie z dnia 16 maja 2016 r. sporządzone dla Komisji Gospodarczo-Społecznej ONZ w sprawie skutków humanitarnych jednostronnych środków ograniczających dotyczących Syrii;

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że konflikt w Syrii, który trwa już szósty rok, doprowadził do najpoważniejszego kryzysu humanitarnego na świecie od drugiej wojny światowej; mając na uwadze, że ofiarą tego konfliktu pada przede wszystkim ludność cywilna; mając na uwadze, że ponad 13,5 mln osób w Syrii, tj. niemal trzy czwarte pozostałej tam ludności, pilnie potrzebuje pomocy nadzwyczajnej, jak pomoc medyczna, żywnościowa, woda i schronienie; mając na uwadze, że 6,3 mln osób zostało wewnętrznie przesiedlonych, a 4,7 mln żyje na trudno dostępnych i oblężonych obszarach; mając na uwadze, że ta krwawa wojna jest wynikiem instrumentalizacji konfliktu przez zewnętrzne siły regionalne i międzynarodowe;

B.  mając na uwadze, że ponad 11 mln osób opuściło swoje domy w Syrii, uciekając do państw sąsiednich;

C.  mając na uwadze, że ISIS/Daisz i inne grupy dżihadystów dopuszczają się potwornych okrucieństw, jak wykonywanie brutalnych egzekucji, niewypowiedziana przemoc seksualna, uprowadzania, tortury, wymuszanie nawróceń oraz niewolnictwo kobiet i dziewcząt; mając na uwadze rekrutację dzieci oraz ich wykorzystywanie w atakach terrorystycznych; mając na uwadze, że istnieją poważne obawy o dobro ludności przebywającej obecnie na terenach kontrolowanych przez ISIS/Daisz oraz obawy związane z jej ewentualnym wykorzystaniem jako ludzkich tarcz podczas kampanii wyzwoleńczej; mając na uwadze, że takie zbrodnie można uznać za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości;

D.  mając na uwadze, że wszystkie strony dopuściły się poważnych naruszeń międzynarodowych praw człowieka oraz międzynarodowego prawa humanitarnego; mając na uwadze, że ugrupowania terrorystyczne nie przestrzegają zasady ostrożności i proporcjonalności; mając na uwadze, że celem umyślnych ataków są obszary cywilne, szkoły, szpitale, pracownicy humanitarni i obozy uchodźców, a działania te, będące zbrodniami przeciwko ludzkości, nie mogą pozostać bezkarne;

E.  mając na uwadze, że zgodnie z komunikatem genewskim i rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ należy przypomnieć ponownie wszystkim stronom o konieczności rozwiązania konfliktu w Syrii w drodze kierowanego przez samych Syryjczyków procesu politycznego prowadzącego do porozumienia pokojowego, które spełni aspiracje ludu syryjskiego;

F.  mając na uwadze, że wszelkie procesy mające na celu zażegnanie kryzysu w Syrii oraz doprowadzenie do trwałego pokoju muszą przebiegać w ramach komisji prawdy, zapewniającej wiedzę, kres bezkarności, sprawiedliwość i przebaczenie, podobnie jak miało to miejsce, z pomyślnym skutkiem, w ramach rozwiązywania konfliktów w innych częściach świata;

G.  mając na uwadze, że w dniu 11 kwietnia 2017 r. tureckie ministerstwo obrony ogłosiło, że ukończony został pierwszy etap budowy muru, który ma osiągnąć długość 911 km i zamknąć granicę z Syrią, i który po zakończeniu prac będzie wyposażony w 67 „wież obronnych”; mając na uwadze, że udokumentowano przypadki strzelania przez tureckich strażników granicznych do Syryjczyków usiłujących przekroczyć granicę turecko-syryjską, oraz że według Syryjskiego Obserwatorium Praw Człowieka pod koniec 2016 r. ofiarą tych strzałów padło co najmniej 165 obywateli syryjskich;

H.  mając na uwadze, że trzy państwa, w których przebywa największa liczba uchodźców syryjskich to Turcja (2 973 980), Liban (1 011 366) i Jordania (659 246);

I.  mając na uwadze, że w Europie w okresie od kwietnia 2011 r. do października 2016 r. 884 461 wniosków o ochronę międzynarodową złożyli Syryjczycy; mając na uwadze, że szereg państw członkowskich wciąż odmawia Syryjczykom i innym uchodźcom prawa do azylu, dopuszczając się pogwałcenia podstawowych polityk i wartości Unii Europejskiej;

J.  mając na uwadze, że jeszcze przed wybuchem wojny ludność Syrii cierpiała z powodu rosnącego ubóstwa w związku z wdrożeniem środków narzuconych rządowi syryjskiemu przez MFW i Bank Światowy jako warunek udzielenia pożyczek niezbędnych do walki z kryzysem gospodarczym spowodowanym, między innymi, serią susz, które spustoszyły syryjski sektor rolnictwa;

K.  mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie przyczyniają się do utrzymywania się przestępczego i niebezpiecznego procederu przemytu osób poprzez stawianie murów i odgradzanie granic zewnętrznych Unii przed migrantami i uchodźcami bez zapewnienia możliwości bezpiecznego i legalnego dostępu do UE; mając na uwadze, że tym samym UE i jej państwa członkowskie nie reagują stosownie na kryzys uchodźczy w swoim sąsiedztwie; mając na uwadze, że porozumienie w sprawie migracji zawarte między UE a Turcją jest niezgodne z konwencją genewską, ponieważ Turcja systematycznie łamie prawa człowieka;

L.  mając na uwadze, że nałożone jednostronnie na Syrię przez USA i UE sankcje gospodarcze są najbardziej złożonymi i daleko idącymi systemami sankcji, które kiedykolwiek zostały wprowadzone; mając na uwadze, że sankcje te mają katastrofalne skutki dla ludności cywilnej i utrudniają pomoc humanitarną; mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 2016 r. pt. „Skutki humanitarne jednostronnych środków ograniczających dotyczących Syrii” sporządzonym przez Szwajcarską Agencję ds. Rozwoju i Współpracy (SDC) dla Komisji Gospodarczo-Społeczną ONZ ds. Azji Zachodniej wezwano do przeglądu tych nakładających sankcje polityk;

M.  mając na uwadze, że konflikt w Syrii pogłębia się nadal na skutek ingerencji zewnętrznych sił regionalnych i międzynarodowych mających swoje interesy; mając na uwadze, że w wyniku wojny powstaje patchwork kierowanych przez ugrupowania zbrojne regionów, charakteryzujących się segregacją i wzajemną konkurencją, dzięki czemu rozwijać się mogą bez przeszkód ugrupowania terrorystyczne, takie jak ISIS/Daisz; mając na uwadze, że USA, Turcja i inne państwa bombardują Syrię, łamiąc prawo międzynarodowe;

1.  bezwarunkowo odrzuca zamysł poszukiwania długoterminowego rozwiązania konfliktu w Syrii w oparciu o działania zbrojne; wzywa strony do pilnego odnowienia ich zaangażowania na rzecz znalezienia rozwiązania politycznego oraz poczynienia postępów w rozmowach genewskich, których gospodarzem są Narody Zjednoczone; z całą mocą popiera pokojowy dialog polityczny oraz podkreśla potrzebę prowadzonego przez samych Syryjczyków procesu spełniającego pełnoprawne aspiracje i wolę wszystkich sekcji narodu syryjskiego;

2.  popiera z mocą integralność terytorialną Syrii oraz prawo narodu syryjskiego do decydowania o własnej przyszłości bez ingerencji z zewnątrz; głęboko ubolewa nad impasem, w jakim znalazł się proces polityczny w następstwie ataków z użyciem broni chemicznej oraz jednostronnego ataku wojskowego USA przeprowadzonego ze złamaniem prawa międzynarodowego; domaga się w związku z tym niezależnego i bezstronnego dochodzenia w sprawie tych wydarzeń; nalega na położenie kresu wszelkim nielegalnym interwencjom zewnętrznym w Syrii; odrzuca wszelkie jednostronne interwencje zbrojne prowadzone bez upoważnienia ONZ oraz z pogwałceniem prawa międzynarodowego;

3.  pilnie domaga się zaprzestania walk; z zadowoleniem przyjmuje wyniki poświęconej Syrii konferencji, która odbyła się w Astanie; z zadowoleniem przyjmuje porozumienie o zawieszeniu broni osiągnięte przez rząd syryjski i zbrojne ugrupowania opozycyjne, jednak wyraża zaniepokojenie wobec faktu, że porozumienie o zawieszeniu broni jest nadal kruche, a walki ciągle trwają; apeluje do poręczycieli porozumienia o zawieszeniu broni z Astany – Rosji, Turcji i Iranu – o wywarcie wpływu na strony konfliktu w celu przywrócenia wiarygodności zawieszeniu broni;

4.  zwraca uwagę na podpisane w dniu 4 maja 2017 r. memorandum w sprawie ustanowienia stref deeskalacji w czterech regionach Syrii; memorandum to zakazuje operacji wojskowych i umożliwia pomoc humanitarną, odbudowę infrastruktury, przywrócenie podstawowych usług i powrót uchodźców; głęboko ubolewa nad tym, że niektórzy uczestnicy konferencji w Astanie na krótko po podpisaniu porozumienia kwestionowali wyniki konferencji; wzywa wszystkie strony do wdrożenia porozumień z Astany oraz przypomina, że należy zdecydowanie wspierać wszelkie działania, które mają realne szanse położenia kresu eskalacji przemocy, zapewnienia nieograniczonego dostępu pomocy humanitarnej i stworzenia warunków do wypracowania wiarygodnego politycznego rozwiązania konfliktu;

5.  wyraża zaniepokojenie faktem, że kolejne prowadzone pod egidą ONZ rozmowy pokojowe nie doprowadziły do porozumienia na rzecz zakończenia wojny; popiera dążenia uczestników konferencji w Astanie do nadania nowego impetu procesowi politycznemu; wzywa Rosję i Stany Zjednoczone, jako stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ, do współpracy w ramach działań mających na celu ustabilizowanie sytuacji;

6.  podkreśla, że do zaostrzenia konfliktu doprowadził handel bronią i dostawy broni; potępia z mocą rolę, jaką poszczególne zachodnie interwencje z ostatnich lat odegrały w pobudzaniu radykalizacji jednostek, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie i w krajach południowego sąsiedztwa; podkreśla, że takie strategie polityczne promują terroryzm zamiast go zwalczać, a zatem należy ich zaniechać; apeluje o wprowadzenie embarga na broń w ramach regionalnych UE w celu zapobieżenia dalszemu dostawaniu się w ręce terrorystów broni pochodzącej z Europy;

7.  stanowczo potępia bezpośrednie i pośrednie wsparcie (w formie pomocy finansowej, broni, szkoleń itp.), jakie USA, UE, Turcja i monarchie w Zatoce Perskiej udzielają ugrupowaniom terrorystycznym; apeluje w szczególności do USA, państw członkowskich UE i podmiotów regionalnych, zwłaszcza Arabii Saudyjskiej i Turcji, by zaprzestały finansowania jakichkolwiek grup zbrojnych, a przede wszystkim, by nie kupowały przewożonej przez terytorium Turcji ropy z pól naftowych kontrolowanych przez ISIS/Daisz (działalność ta została udokumentowana w sprawozdaniach przedłożonych Radzie Bezpieczeństwa); uważa, że niezbędne są mechanizmy, które pozwolą powstrzymać finansowanie terroryzmu za pośrednictwem jednostek offshore z udziałem państw i instytucji finansowych, a także handel bronią oraz kupno i sprzedaż zasobów energii i surowców, z których korzyści czerpią grupy terrorystyczne;

8.  potępia powtarzające się naruszanie – zwłaszcza poprzez reżim izraelski – suwerenności Syrii, które utrwaliło się wraz z okupowaniem Wzgórz Golan, oraz potępia jednostronne bombardowanie terytorium syryjskiego jako pogwałcenie prawa międzynarodowego;

9.  zauważa poczynione w 2016 r. postępy polegające na odbiciu obszarów Syrii z rąk ISIS/Daisz i Frontu an-Nusra (ANF), wyraża jednak głębokie zaniepokojenie faktem, że pewne obszary pozostają nadal pod kontrolą tych grup terrorystycznych oraz negatywnym wpływem ich obecności, agresywnej ekstremistycznej ideologii i działań szkodzących stabilności w Syrii i całym regionie, a także katastrofalnymi skutkami humanitarnymi dla ludności cywilnej;

10.  wyraża głębokie zaniepokojenie tureckimi atakami wojskowymi na obszary Syrii pozostające pod kontrolą sił kurdyjskich; wzywa Turcję z mocą to zaprzestania przenoszenia procederu nielegalnych brutalnych ataków na ludność kurdyjską w Turcji na obszary Syrii i Iraku zamieszkałe przez ludność kurdyjską; potępia represjonowanie ludności kurdyjskiej przez Turcję i ingerencję Turcji w wojnę w Syrii, a także wsparcie jakiego udziela ugrupowaniom terrorystycznym poprzez niepodejmowanie działań w celu zamknięcia jej nieszczelnych granic;

11.  podkreśla, że łamanie międzynarodowego prawa humanitarnego np. poprzez ataki wymierzone w cywilów i infrastrukturę cywilną oraz utrudnianie przez ugrupowania ekstremistyczne dostępu pomocy humanitarnej niesionej ludności Syrii jest niedopuszczalne; ponownie stwierdza, że terroryzm można zwalczyć tylko poprzez wyeliminowanie jego podstawowych przyczyn, tj. ubóstwa, wyzysku i niezdolności społeczeństwa do spełniania potrzeb ludności; uważa, że pełne poszanowanie niezależności, suwerenności i integralności terytorialnej takich państw jak Syria, a także poszanowanie wielokulturowości ich społeczeństw to jedyny sposób, w jaki uniknąć można rozprzestrzenienia się ideologii terrorystycznej ;

12.  jest wstrząśnięty w związku z użyciem broni chemicznej w wojnie w Syrii i zdecydowanie potępia użycie tej broni; z zadowoleniem przyjmuje otwarcie przez Organizację ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW) dochodzenia w sprawie incydentu, do którego doszło na południu prowincji Idlib w dniu 4 kwietnia 2017 r.;

13.  wyraża silny sprzeciw wobec prowadzonych przez Stany Zjednoczone nalotów w Syrii; wyraża głębokie ubolewanie z powodu wyrażonego przez wiceprzewodniczącą Komisji Europejskiej / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa wsparcia dla tych jednostronnych działań wojskowych prowadzonych przez stałego członka Rady Bezpieczeństwa ONZ; wzywa wszystkie podmioty do powstrzymania się od wszelkich działań przyczyniających się do eskalacji przemocy;

14.  potępia z mocą wszystkie popełnione na cywilnej ludności Syrii zbrodnie, które mogą stanowić zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości; wyraża zaniepokojenie z powodu używania przez ISIS/Daisz żywych tarcz na obszarach miejskich;

15.  domaga się, by wszystkie strony konfliktu podjęły stosowne działania w celu ochrony ludności cywilnej zgodnie z prawem międzynarodowym, w tym poprzez zaprzestanie ataków na obiekty cywilne, takie jak placówki medyczne, szkoły i zbiorniki wodne, a także poprzez natychmiastową demilitaryzację takich obiektów, unikanie lokalizowania pozycji wojskowych na gęsto zaludnionych obszarach oraz umożliwienie ewakuacji rannych i wszystkich cywilów, którzy pragną wydostać się z oblężonych obszarów; podkreśla, że w trakcie tego trwającego lata konfliktu głównym celem ataków terrorystycznych była ludność cywilna i obiekty cywilne, oraz że działania terrorystyczne mające na celu odcięcie dostaw wody są zbrodnią wojenną;

16.  zauważa z głębokim zaniepokojeniem, że panująca w Syrii bezkarność przyczynia się do powszechnych naruszeń i łamania praw człowieka oraz międzynarodowego prawa humanitarnego; podkreśla konieczność położenia kresu bezkarności sprawców tych naruszeń i nadużyć oraz, w tym kontekście, kładzie nacisk na potrzebę zajęcia się tą kwestią na forum na rzecz prawdy, w którym udział wzięłyby wszystkie strony konfliktu z wyjątkiem potępionych przez ONZ ugrupowań terrorystycznych;

17.  potępia utrudnianie dostarczania pomocy humanitarnej; apeluje do wszystkich stron o zadbanie o to, by pomoc humanitarna docierała do wszystkich potrzebujących w całej Syrii, bez wyjątku; ponawia kierowany do wszystkich stron konfliktu apel o koordynację pomocy humanitarnej pod auspicjami ONZ i rządu syryjskiego;

18.  wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu upolitycznienia pomocy humanitarnej oraz wzywa wszystkich darczyńców i strony konfliktu do przestrzegania zasad człowieczeństwa, neutralności, bezstronności i niezależności w ramach niesienia pomocy humanitarnej;

19.  wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją uchodźców i wewnętrznych przesiedleńców uciekających przed przemocą, jaka panuje w Syrii; z zadowoleniem przyjmuje podejmowane przez państwa sąsiadujące z Syrią wysiłki, by przyjąć uchodźców syryjskich, i jest świadom społeczno-gospodarczych skutków obecności tak licznych społeczności uchodźców w tych krajach; zauważa rosnące potrzeby finansowe i utrzymujący się niedobór środków na cel pomocy humanitarnej na rzecz państw w sąsiedztwie Syrii; wzywa państwa członkowskie UE do wywiązania się ze złożonych obietnic i do udzielania ONZ bardzo potrzebnego wsparcia w niesieniu pomocy humanitarnej milionom Syryjczyków zarówno przesiedlonych wewnętrznie, jak i przebywających w krajach i społecznościach przyjmujących;

20.  zachęca pozostałe państwa poza tym regionem, zwłaszcza państwa członkowskie UE, do tego, by rozważyły możliwość wprowadzenia podobnych środków i strategii politycznych z myślą o zapewnieniu uchodźcom syryjskim ochrony i pomocy humanitarnej;

21.  potępia fakt, że wraz z wejściem w życie porozumienia UE-Turcja, na mocy którego „wszyscy nowi migranci o nieuregulowanym statusie przedostający się z Turcji na greckie wyspy począwszy od 20 marca 2016 r. zostaną odesłani do Turcji” odmawia się de-facto ochrony międzynarodowej Syryjczykom przedostającym się na terytorium Unii Europejskiej, powołując się na zasadę, że Turcja jest bezpiecznym krajem trzecim – założenie, które Parlament odrzuca; przypomina, że UE i jej państwa członkowskie mają zobowiązania wobec uchodźców i imigrantów, którzy uciekają przed wojną, bezprawiem, ubóstwem gospodarczym, głodem i śmiercią i którzy cierpią z powodu światowej neoliberalnej polityki gospodarczej;

22.  potępia presję wywieraną na Grecję przez Komisję i Radę Europejską, w tym poprzez pismo skierowane przez Matthiasa Ruetego do rządu Grecji w dniu 5 maja 2016 r, aby ta uznała Turcję za bezpieczny kraj trzeci;

23.  wzywa unijne ambasady oraz urzędy konsularne do natychmiastowego wydawania wiz humanitarnych pochodzącym z Syrii osobom ubiegającym się o azyl, a także wzywa do wywiązania się z międzynarodowych zobowiązań podjętych przez UE i jej państwa członkowskie w dziedzinie migracji, w szczególności za pośrednictwem programów przesiedleń na szczeblu UE; wzywa do pełnej współpracy wszystkie państwa członkowskie UE uczestniczące w takich programach; podkreśla, że w kontekście angażującego wszystkie strony i wiarygodnego dialogu naród syryjski powinien określić właściwy proces i mechanizmy w celu wymierzenia sprawiedliwości, doprowadzenia do pojednania, ujawnienia prawdy i poniesienia odpowiedzialności za rażące łamanie i naruszanie prawa międzynarodowego, a także zapewnienia ofiarom zadośćuczynienia i skutecznych środków odwoławczych;

24.  w obliczu katastrofalnych konsekwencji jednostronnych środków ograniczających dla ludności cywilnej oraz ich roli w utrudnianiu pomocy humanitarnej ubolewa nad tym, że nowa strategia wobec Syrii przewiduje zniesienie tych sankcji dopiero, kiedy dokonywać się będzie już przemiana polityczna; wzywa Radę do natychmiastowego położenia kresu wszystkim nałożonym na Syrię „sankcjom gospodarczym”, które okazały się uderzać głównie w ludność cywilną;

25.  wzywa UE do prowadzenia dialogu ze wszystkimi stronami konfliktu, z wyjątkiem ugrupowań terrorystycznych; wyraża zaniepokojenie jednostronną oceną konfliktu przez UE; podkreśla, że w celu zakończenia wojny i znalezienia rozwiązania politycznego konieczny jest dialog ze wszystkimi grupami syryjskiego społeczeństwa, niewykluczający żadnej z nich; przypomina instytucjom UE, że odmowa podjęcia dialogu z jedną ze stron konfliktu jest nie do pogodzenia z rolą mediatora w konflikcie;

26.  z zadowoleniem przyjmuje gotowość UE do aktywnego przyczyniania się do odbudowy Syrii; z zadowoleniem przyjmuje również fakt, że strategia wobec Syrii koncentruje się na przygotowaniach do planowania działań po ustaniu konfliktu, a także zamiar ukierunkowania wsparcia na odbudowę, tworzenie miejsc pracy i możliwości rynkowych, edukację, wsparcie psychospołeczne dla syryjskich dzieci i młodzieży, a także propagowanie równego dostępu dziewczynek do edukacji; wzywa Komisję do ścisłego włączania Parlamentu w strategiczne planowanie tych działań;

27.  odrzuca najnowsze propozycje ESDZ i Komisji, aby MFW i Bank Światowy odgrywały przewodnią rolę w działaniach na rzecz makroekonomicznej stabilizacji w Syrii w okresie po ustaniu konfliktu; odrzuca wszelkie formy udziału MFW i Banku Światowego w odbudowie Syrii i w procesie naprawy gospodarczej; podkreśla, że to do ludu syryjskiego należy decyzja o tym, w jaki sposób odbudowywać i z kim współpracować;

28.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, przewodniczącemu Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, przewodniczącym parlamentów państw członkowskich, rządowi i parlamentowi Syryjskiej Republiki Arabskiej, sekretarzowi generalnemu ONZ, sekretarzowi generalnemu Unii dla Śródziemnomorza oraz Lidze Państw Arabskich.