Zittingsdocument
15.5.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vraag met verzoek om mondeling antwoord B8-0219/2017
ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement
over de uitvoering van de LGBTI-richtsnoeren van de Raad, met name in verband met de vervolging van (vermeende) homoseksuele mannen in Tsjetsjenië (Rusland)
( 2017/2688(RSP) )
Ulrike Lunacek, Rebecca Harms, Heidi Hautala, Ernest Urtasun, Terry Reintke
namens de Verts/ALE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de uitvoering van de LGBTI-richtsnoeren van de Raad, met name in verband met de vervolging van (vermeende) homoseksuele mannen in Tsjetsjenië, Rusland
( 2017/2688(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over Rusland,
– gezien het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden,
– gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten,
– gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de protocollen daarbij,
– gezien de grondwet van de Russische Federatie, en met name hoofdstuk 2 over de rechten en vrijheden van de mens en de burger,
– gezien de richtsnoeren van de Europees Raad van 24 juni 2013 voor de bevordering en de bescherming van het genot van alle mensenrechten door lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders en interseksuelen (LGBTI),
– gezien de conclusies van de Europese Raad van 16 juni 2016 over de gelijkheid van LGTBI's,
– gezien de EU-richtsnoeren inzake foltering en mishandeling en inzake verdedigers van de mensenrechten,
– gezien zijn resolutie van 4 februari 2014 over de EU-routekaart tegen homofobie en discriminatie wegens seksuele gerichtheid of genderidentiteit[1],
– gezien de verklaring van de mensenrechtendeskundigen van de VN van 13 april 2017 over de mishandeling en opsluiting van homoseksuele mannen in Tsjetsjenië,
– gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2015-2019,
– gezien zijn resolutie van 14 december 2016 over het jaarverslag over mensenrechten en democratie in de wereld en het beleid van de Europese Unie ter zake 2015[2],
– gezien de verklaring van 6 april 2017 van de woordvoerder van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid Federica Mogherini over de schendingen van de mensenrechten van homoseksuele mannen in Tsjetsjenië,
– gezien de vraag aan de Commissie (vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger) over de uitvoering van de LGBTI-richtsnoeren van de Raad, met name in verband met de vervolging van (vermeende) homoseksuele mannen in Tsjetsjenië, Rusland ( O-000039/2017 – B8-0219/2017 ),
– gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de onafhankelijke Russische krant Novaya Gazeta op 1 april 2017 berichtte dat in de autonome Republiek Tsjetsjenië, in de Russische Federatie, meer dan honderd homoseksuele of vermeend homoseksuele mannen waren opgepakt en door veiligheidsdiensten werden vastgehouden in het kader van een gerichte campagne, die naar verluidt op rechtstreeks bevel van de Tsjetsjeense president, Ramzan Kadyrov, was opgezet door de Tsjetsjeense autoriteiten en veiligheidstroepen;
B. overwegende dat de opgepakte mannen volgens de Novaya Gazeta waren mishandeld, gefolterd en gedwongen namen te noemen van andere LGBTI's; overwegende dat volgens berichten ten minste drie mannen zijn gedood, waarvan twee zijn overleden aan de gevolgen van hun behandeling in detentie en één het slachtoffer was van een zogenaamde "eermoord" door zijn familie;
C. overwegende dat Human Rights Watch en de Internationale Crisisgroep de oorspronkelijke berichten los van elkaar hebben bevestigd, en dat beide bronnen ter plaatse aanhalen die bevestigen dat de politie en de veiligheidstroepen mannen die voor homoseksueel worden aangezien, gericht zijn aangehouden;
D. overwegende dat de meeste slachtoffers geen aangifte doen uit angst voor represailles van de lokale autoriteiten; overwegende dat homo's en lesbiennes en vermeende homo's of lesbiennes zich in een bijzonder kwetsbare positie bevinden door de sterke homofobie in de samenleving en het risico lopen het slachtoffer te worden van eermoord door hun familie;
E. overwegende dat er in de regio, na jaren van bedreigingen en repressie en een dramatische verslechtering van de mensenrechtensituatie in de noordelijke Kaukasus, vrijwel geen onafhankelijke journalisten of mensenrechtenactivisten kunnen werken; overwegende dat Tsjetsjeense functionarissen en geestelijken bedreigingen hebben geuit tegen de krant die de gewelddadige campagne tegen homo's het eerst aan het licht heeft gebracht;
F. overwegende dat de Russische Federatie partij is bij verscheidene internationale mensenrechtenverdragen en, als lid van de Raad van Europa, ook bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en dus verplicht is de veiligheid te waarborgen van iedereen die, onder andere wegens zijn seksuele gerichtheid, gevaar zou kunnen lopen; overwegende dat Rusland de verplichting en de middelen heeft om de misdaden van de Tsjetsjeense autoriteiten te onderzoeken; overwegende dat homoseksualiteit in de Russische Federatie in 1993 is gedecriminaliseerd;
G. overwegende dat LGBTI's worden beschermd krachtens de bestaande internationale mensenrechtenwetgeving en de Russische nationale wetgeving; overwegende dat er echter vaak specifieke maatregelen nodig zijn om LGBTI's in staat te stellen hun mensenrechten ten volle uit te oefenen, aangezien seksuele geaardheid en genderidentiteit extra risico's met zich mee kunnen brengen op discriminatie, pesterijen en vervolging, op school, op het werk en in de maatschappij in het algemeen, maar ook binnen families; overwegende dat het de taak en de verantwoordelijkheid van de politie, justitie en de autoriteiten is om deze vormen van discriminatie te bestrijden en negatieve sociale attitudes tegen te gaan;
H. overwegende dat de Russische Federatie op 7 maart 2017 wetgeving heeft aangenomen die huiselijk geweld decriminaliseert, waardoor geweld binnen het gezin niet langer een misdrijf, maar slechts een bestuursrechtelijke overtreding is, met lichtere straffen voor de daders; overwegende dat het Parlement over deze kwestie heeft gedebatteerd tijdens de vergaderperiode in Straatsburg van 13-16 maart 2017;
1. betoont zich diep verontrust over de berichten van willekeurige opsluiting en foltering van mannen die als homoseksueel worden gezien in de Republiek Tsjetsjenië in de Russische Federatie; roept de autoriteiten op deze campagne van vervolging te staken, degenen die illegaal opgesloten zitten onmiddellijk vrij te laten, juridische en fysieke bescherming te bieden aan slachtoffers en mensenrechtenactivisten en journalisten die zich met deze kwestie hebben beziggehouden, en internationale mensenrechtenorganisaties toe te staan een grondig onderzoek te verrichten naar de beweerde misdaden;
2. betreurt de wijdverbreide mensenrechtenschendingen en het klimaat van straffeloosheid dat deze daden mogelijk heeft gemaakt, en vraagt dat er in samenwerking met het maatschappelijk middenveld juridische en andere maatregelen worden getroffen om dergelijk geweld te stoppen en de plegers ervan te monitoren en effectief te vervolgen; onderstreept dat Rusland en de Russische regering de uiteindelijke verantwoordelijkheid hebben om deze daden te onderzoeken, de daders te berechten en alle Russische burgers te beschermen tegen wederrechtelijke mishandeling;
3. veroordeelt de verklaring van de woordvoerder van de Tsjetsjeense regering, die het bestaan van homoseksuelen in Tsjetsjenië ontkende en het verslag als "leugens en totale desinformatie" van de hand wees; herinnert de autoriteiten eraan dat het recht op vrijheid van vergadering, vereniging en meningsuiting een universeel recht is en voor iedereen geldt; verlangt dat degenen die nog steeds illegaal worden vastgehouden, onmiddellijk worden vrijgelaten; vraagt de Russische autoriteiten in te staan voor de juridische en fysieke bescherming van de slachtoffers, alsook van de mensenrechtenactivisten en journalisten die zich met deze kwestie hebben beziggehouden;
4. wijst erop dat president Poetin het Russische Ministerie van Binnenlandse Zaken en de federale aanklager heeft opgedragen de gebeurtenissen in Tsjetsjenië te onderzoeken, en vraagt de Commissie, de lidstaten en de Raad van Europa de Russische autoriteiten bij dit onderzoek materiële steun en advies te bieden;
5. vraagt de Tsjetsjeense en Russische autoriteiten hun eigen wetgeving in acht te nemen, hun internationale verplichtingen na te komen, de rechtsstaat en de universele mensenrechtennormen te handhaven en gelijkheid en non-discriminatie te bevorderen, ook van LGBTI's, en ondersteunende maatregelen te nemen zoals bewustmakingscampagnes en de bevordering van een cultuur van tolerantie, respect en inclusie op basis van gelijkheid en non-discriminatie;
6. vraagt dringend om een onafhankelijk, objectief en grondig onderzoek naar de aanhoudingen, folteringen en moorden, zodat de planners en uitvoerders van deze misdaden voor het gerecht kunnen worden gebracht en er een einde wordt gemaakt aan de straffeloosheid; is in dit verband verheugd dat er een werkgroep onder leiding van de Russische Ombudsman voor mensenrechten is opgericht die de kwestie onderzoekt; roept de Russische autoriteiten op het bureau van de procureur-generaal de opdracht te geven de slachtoffers en getuigen van de anti-homozuivering in Tsjetsjenië, en hun familie, werkelijke anonimiteit en andere vormen van bescherming te bieden, zodat ze een rol kunnen spelen bij het onderzoek; verzoekt de EU-delegatie en de ambassades en consulaten van de lidstaten in Rusland om het onderzoek actief te volgen, en verzoekt om het verrichten van nog meer inspanningen om de slachtoffers, LGBTI's, journalisten en mensenrechtenactivisten die momenteel gevaar lopen de hand te reiken;
7. dringt er bij de Russische autoriteiten op aan sancties op te leggen aan alle regeringsfunctionarissen en andere openbare figuren, onder meer personen die op de staatstelevisie verschijnen, die zich op hatelijke en discriminerende wijze uiten in hun openbare optredens, verklaringen, interviews, gesprekken en andere openbare situaties;
8. verzoekt de Commissie met internationale mensenrechtenorganisaties en het Russische maatschappelijk middenveld samen te werken om hulp te bieden aan degenen die Tsjetsjenië zijn ontvlucht en om deze campagne van geweld in de openbaarheid te brengen; roept de lidstaten bovendien op om meer hervestigingsplaatsen voor slachtoffers, journalisten en mensenrechtenactivisten uit Tsjetsjenië te overwegen en zorg te dragen voor onmiddellijke hervestiging van personen die uit veiligheidsoverwegingen gevlucht zijn;
9. verwelkomt en waardeert de inspanningen van vele hoofden van EU-delegaties en hun personeel, alsmede de ambassadeurs van de lidstaten en hun personeel, om verdedigers van de mensenrechten van LGBTI's te ondersteunen en te pleiten voor non-discriminatie en gelijke rechten; verzoekt de hoofden van EU-delegaties en ander personeel van de EDEO overleg te plegen met het Parlement en betrokken EP-leden wanneer ze vragen hebben of het Parlement informatie willen verstrekken, zoals tijdens de jaarlijkse ambassadeursconferentie in september; uit echter zijn bezorgdheid over de uiteenlopende kennis bij en uitvoering van de LGBTI-richtsnoeren door sommige EU-delegaties en de vertegenwoordigingen van de lidstaten; verzoekt de EDEO en de Commissie in dit verband aan te dringen op een meer strategische en systematische toepassing van de richtsnoeren, onder meer door bewustmaking en opleiding van EU-personeel in derde landen, zodat de kwestie van LGBTI-rechten op doeltreffende wijze ter sprake wordt gebracht in politieke en mensenrechtendialogen met derde landen en in multilaterale fora, alsook door ondersteuning van de inspanningen van het maatschappelijk middenveld;
10. wijst er nadrukkelijk op hoe belangrijk het is de uitvoering van de richtsnoeren voortdurend te evalueren aan de hand van duidelijke benchmarks; dringt er de Commissie op aan een grondige evaluatie van de uitvoering van de richtsnoeren door de EU-delegaties en de diplomatieke vertegenwoordigingen van de lidstaten in alle derde landen te verrichten en te publiceren teneinde mogelijke verschillen en lacunes in de uitvoering op te sporen en te verhelpen;
11. stelt met bezorgdheid vast dat de door Rusland aangenomen nieuwe wetgeving inzake huiselijk geweld, ook tegen kinderen, een stap achteruit vormt; wijst erop dat wetgeving die geweld binnen het gezin tolereert, ernstige gevolgen dreigt te hebben, zowel voor de slachtoffers als voor de hele maatschappij; verzoekt de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) zich verder in te spannen om een eind te helpen maken aan huiselijk geweld, kwetsbare personen te beschermen en de slachtoffers te steunen, zowel binnen als buiten Europa;
12. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten en de regeringen van de Russische Federatie en de Republiek Tsjetsjenië.