Dokument z posiedzenia
15.5.2017
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B8-0219/2017
zgodnie z art. 128 ust. 5 Regulaminu
w sprawie wdrażania wytycznych Rady dotyczących osób LGBTI, szczególnie w odniesieniu do prześladowania mężczyzn o (domniemanej) orientacji homoseksualnej w Czeczenii (Rosja)
( 2017/2688(RSP) )
Malin Björk, Marisa Matias, Helmut Scholz, Merja Kyllönen, Marina Albiol Guzmán, Patrick Le Hyaric, Younous Omarjee, Eleonora Forenza, Dennis de Jong, Sabine Lösing, Cornelia Ernst, Barbara Spinelli, Rina Ronja Kari, Maria Lidia Senra Rodríguez, Stefan Eck, Tania González Peñas, Xabier Benito Ziluaga, Miguel Urbán Crespo, Estefanía Torres Martínez, Lola Sánchez Caldentey, Josu Juaristi Abaunz, Marie-Christine Vergiat
w imieniu grupy GUE/NGL
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wdrażania wytycznych Rady dotyczących osób LGBTI, szczególnie w odniesieniu do prześladowania mężczyzn o (domniemanej) orientacji homoseksualnej w Czeczenii (Rosja)
( 2017/2688(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Rosji,
– uwzględniając Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
– uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,
– uwzględniając europejską konwencję praw człowieka i załączone do niej protokoły,
– uwzględniając, z zastrzeżeniami, konstytucję Federacji Rosyjskiej, zwłaszcza jej rozdział 2 („Prawa i wolności człowieka i obywatela”),
– uwzględniając oświadczenie ekspertów ONZ ds. praw człowieka z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie niegodziwego traktowania i pozbawiania wolności homoseksualnych mężczyzn w Czeczenii;
– uwzględniając wytyczne Rady Europejskiej z dnia 24 czerwca 2013 r. na rzecz promowania i ochrony wszystkich praw człowieka przysługujących lesbijkom, gejom, osobom biseksualnym, transpłciowym i interseksualnym (LGBTI),
– uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie równości osób LGBTI,
– uwzględniając wytyczne Unii Europejskiej w sprawie tortur i złego traktowania, a także w sprawie obrońców praw człowieka,
– uwzględniając Plan działania dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie unijnego planu przeciwdziałania homofobii i dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową[1],
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2015 oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie[2],
– uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini z dnia 6 kwietnia 2017 r. w sprawie naruszania praw człowieka homoseksualnych mężczyzn w Czeczenii,
– uwzględniając pytanie do Komisji w sprawie wdrażania wytycznych Rady dotyczących osób LGBTI, szczególnie w odniesieniu do prześladowania mężczyzn o (domniemanej) orientacji homoseksualnej w Czeczenii (Rosja) ( O-000039/2017 – B8-0219/2017 ),
– uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że międzynarodowe i rosyjskie organizacje praw człowieka, jak również niezależne lokalne i międzynarodowe media donoszą, że od lutego 2017 r. ponad stu mężczyzn zostało bezprawnie aresztowanych w związku z podejrzeniem bycia homoseksualistą i było przetrzymywanych w co najmniej dwóch nielegalnych więzieniach w Autonomicznej Republice Czeczeńskiej w Federacji Rosyjskiej, co miało stanowić element skoordynowanej kampanii jakoby zorganizowanej przez władze republiki i siły bezpieczeństwa działające na bezpośredni rozkaz prezydenta Czeczenii Ramzana Kadyrowa;
B. mając na uwadze, że poszkodowani były źle traktowani, torturowani i zmuszani do ujawnienia tożsamości innych osób LGBTI; mając na uwadze, że według doniesień co najmniej trzech mężczyzn zostało zabitych: dwóch na skutek traktowania w areszcie, a jeden przez własną rodzinę w tzw. zabójstwie honorowym;
C. mając na uwadze, że ofiary w większości unikają dochodzenia sprawiedliwości, ponieważ obawiają się odwetu ze strony władz lokalnych; mając na uwadze, że (domniemani) homoseksualiści są w szczególności narażeni na niebezpieczeństwo z uwagi na wszechobecną w społeczeństwie homofobię i mając na uwadze, że mogą oni stać się ofiarami zabójstw honorowych ze strony krewnych;
D. mając na uwadze, że początkowe doniesienia zostały niezależnie potwierdzone przez Human Rights Watch i Międzynarodową Grupę Kryzysową, a obie organizacje powołują się na lokalne źródła, które potwierdziły, że mężczyźni uważani za homoseksualistów stali się celem aresztowań ze strony policji i sił bezpieczeństwa;
E. mając na uwadze, że po latach gróźb i represji praktycznie żaden niezależny dziennikarz ani działacz praw człowieka nie jest w stanie pracować w tym regionie; mając na uwadze, że urzędnicy i duchowni czeczeńscy wystosowali pogróżki do gazety, która jako pierwsza ujawniła tę brutalną kampanię skierowaną przeciw osobom homoseksualnym;
F. mając na uwadze, że Federacja Rosyjska jest sygnatariuszką licznych międzynarodowych konwencji dotyczących praw człowieka oraz, jako członek Rady Europy, europejskiej konwencji praw człowieka, a zatem ma obowiązek zapewnić bezpieczeństwo wszystkim osobom, które mogą być narażone na ryzyko, w tym ze względu na ich orientację seksualną; mając na uwadze, że rosyjskie instytucje państwowe, parlamentarne i sądowe mają obowiązek przeprowadzenia dochodzenia w sprawie przestępstw popełnionych przez władze czeczeńskie i mają dostęp do wszystkich niezbędnych do tego środków;
G. mając na uwadze, że w Federacji Rosyjskiej homoseksualizm zalegalizowano w 1993 r.;
H. mając na uwadze, że osoby LGBTI podlegają ochronie na podstawie międzynarodowego prawa w zakresie praw człowieka i na mocy krajowego ustawodawstwa rosyjskiego; mając jednak na uwadze, że często wymagane są działania szczególne mające zapewnić osobom LGBTI korzystanie z pełni przysługujących im praw człowieka, ponieważ orientacja seksualna i tożsamość płciowa mogą być powodem dodatkowego ryzyka dyskryminacji, nękania i prześladowania w szkole, miejscu pracy i ogółem w społeczeństwie, a także w rodzinie; mając na uwadze, że zadaniem i odpowiedzialnością policji, wymiaru sprawiedliwości i władz jest zwalczanie tych form dyskryminacji;
I. mając na uwadze, że rosyjski prezydent Władimir Putin powierzył rzecznikowi praw człowieka w Federacji Rosyjskiej Tatianie Moskalkowej zadanie stworzenia grupy roboczej w celu zbadania tych zarzutów;
J. mając na uwadze, że wytyczne Rady dotyczące osób LGBTI zalecają proaktywne podejście delegatur Unii i ambasad państw członkowskich do promowania praw osób LGBTI; mając na uwadze, że zgodnie z tymi wytycznymi zwalczanie przemocy wywołanej fobią względem osób LGBTI i wspieranie obrońców praw człowieka osób LGBTI są priorytetowymi obszarami działania;
K. mając na uwadze, że w 2017 r. oceniony zostanie drugi plan działania w zakresie wdrażania strategicznych ram UE dotyczących praw człowieka i demokracji, w tym wytyczne dotyczące osób LGBTI;
L. mając na uwadze, że w dniu 7 marca 2017 r. rosyjska Duma Państwowa przyjęła przepisy dotyczące depenalizacji przemocy domowej, na mocy których to przepisów „pobicie w łonie rodziny” nie będzie już przestępstwem, a jedynie wykroczeniem administracyjnym, co pociąga za sobą niższe kary dla sprawców; mając na uwadze, że Parlament debatował nad tą kwestią na posiedzeniu plenarnym w Strasburgu w dniach 13–16 marca 2017 r.;
1. wyraża głębokie zaniepokojenie doniesieniami o arbitralnych zatrzymaniach, torturowaniu i zabijaniu mężczyzn uważanych za homoseksualistów w Republice Czeczeńskiej w Federacji Rosyjskiej; wzywa władze do zaprzestania tej kampanii prześladowań oraz do natychmiastowego uwolnienia tych, którzy są nadal bezprawnie przetrzymywani; wzywa władze rosyjskie do zapewnienia prawnej i fizycznej ochrony ofiar, a także obrońców praw człowieka i dziennikarzy, którzy zajmowali się tą sprawą;
2. zdecydowanie potępia oświadczenie rzecznika rządu czeczeńskiego, który zaprzeczył istnieniu homoseksualistów w Czeczeni i zdyskredytował doniesienia jako kłamliwe i zawierające dezinformację; przypomina władzom, że prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego stanowi podstawowe prawo człowieka i ma zastosowanie do wszystkich;
3. apeluje, aby w trybie pilnym podjęte zostały natychmiastowe, niezależne, obiektywne i gruntowne dochodzenia w sprawie uwięzień, tortur i zabójstw w celu postawienia ich zleceniodawców i wykonawców przed sądem oraz położenia kresu bezkarności; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje utworzenie grupy roboczej pod kierownictwem rzecznika praw człowieka w Rosji, który prowadzi dochodzenie w tej kwestii; wzywa delegatury Unii oraz ambasady i konsulaty państw członkowskich w Rosji, by aktywnie monitorowały to dochodzenie oraz by zwiększyły wysiłki na rzecz nawiązania dialogu ze znajdującymi się w niebezpieczeństwie ofiarami, osobami LGBTI, dziennikarzami i obrońcami praw człowieka;
4. wzywa władze czeczeńskie i władze Federacji Rosyjskiej do przestrzegania przepisów krajowych i zobowiązań międzynarodowych, stania na straży praworządności, wspierania idei równości i niedyskryminacji oraz propagowania powszechnych standardów praw człowieka, w tym osób LGBTI, przy pomocy takich środków jak kampanie uświadamiające, promowanie kultury tolerancji i integracji przyjmującej za punkt wyjścia niestosowanie przemocy, równość i niedyskrymiancję;
5. wyraża głębokie zaniepokojenie klimatem bezkarności, który umożliwia takie postępowanie, oraz wzywa do opracowania środków prawnych i pozaprawnych, które będą zapobiegać, pozwolą monitorować i skutecznie stawiać przed sądem sprawców tego typu przemocy, we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim; podkreśla, że Rosja i jej rząd ponoszą ostateczną odpowiedzialność za zbadanie tych czynów, postawienie sprawców przed sądem i ochronę obywateli Rosji przed bezprawiem;
6. wzywa Komisję i państwa członkowskie do współpracy z międzynarodowymi organizacjami zajmującymi się prawami człowieka i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w Rosji, udzielania pomocy osobom, które uciekły z Czeczenii i wyciągnięcia na światło dzienne tej kampanii prześladowczej;
7. ponadto wzywa państwa członkowskie UE do rozważenia możliwości zwiększenia przestrzeni przeznaczonych na potrzeby przesiedleń dla ofiar, dziennikarzy i obrońców praw człowieka z Czeczenii oraz do przyspieszenia bezpośredniego przesiedlania osób uciekających ze względów bezpieczeństwa;
8. wyraża szczególne zaniepokojenie w związku z informacjami, że władze czeczeńskie chcą „pozbyć się wszystkich homoseksualistów” przed rozpoczęciem Ramadanu;
9. z niepokojem zauważa, i postrzega jako krok wstecz, przyjęcie w Rosji nowych przepisów dotyczących przemocy domowej, w tym wobec dzieci; podkreśla, że przepisy prawa, w których toleruje się przemoc domową, mogą mieć poważne konsekwencje zarówno dla ofiar, jak i dla całego społeczeństwa; wzywa UE, aby w dalszym ciągu promowała eliminację wszelkich form przemocy wobec kobiet, w tym przemocy domowej, chroniła osoby narażone na przemoc i wspierała ofiary, zarówno w Europie, jak i poza jej granicami;
Wytyczne na rzecz promowania i ochrony wszystkich praw człowieka przysługujących lesbijkom, gejom, osobom biseksualnym, transpłciowym i interseksualnym (LGBTI)
10. z zadowoleniem przyjmuje wytyczne Rady do Spraw Zagranicznych na rzecz promowania i ochrony wszystkich praw człowieka przysługujących osobom LGBTI, przyjęte w dniu 24 czerwca 2013 r.; jest w dalszym ciągu przekonany, że wytyczne te stanowią ważny impuls do promowania praw osób LGBTI na całym świecie;
11. wyraża zaniepokojenie niejednolitymi poziomami świadomości i wdrożenia wytycznych w sprawie LGBTI w delegaturach Unii i przedstawicielstwach państw członkowskich;
12. wzywa w związku z tym Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i Komisję do bardziej strategicznego i systematycznego wdrażania tych wytycznych, w tym przez zwiększanie świadomości i szkolenia dla pracowników UE w państwach trzecich, w celu skutecznego poruszania kwestii praw osób LGBTI w dialogach politycznych i dotyczących praw człowieka prowadzonych z państwami trzecimi oraz na wielostronnych forach, jak również przez wspieranie działań społeczeństwa obywatelskiego;
13. zdecydowanie podkreśla znaczenie dokonywania bieżącej oceny wdrożenia wytycznych poprzez wykorzystywanie jasnych punktów odniesienia; wzywa Komisję do przeprowadzenia i opublikowania gruntownej oceny wdrożenia wytycznych przez delegatury Unii i przedstawicielstwa dyplomatyczne państw członkowskich we wszystkich państwach trzecich w celu wykrycia i wyeliminowania ewentualnych różnic i luk we wdrażaniu;
14. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Praw Człowieka oraz rządom Federacji Rosyjskiej i Republiki Czeczeńskiej.