Zittingsdocument
28.6.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vraag met verzoek om mondeling antwoord B8-0319/2017
ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement
over industriebeleid
( 2017/2732(RSP) )
Patrizia Toia
namens de S&D-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over industriebeleid
( 2017/2732(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 9, artikel 151, artikel 152, artikel 153, leden 1 en 2, en artikel 173,
– gezien de artikelen 14, 27 en 30 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,
– gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name artikel 5, lid 3, VEU en Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid,
– gezien de mededeling van de Commissie van 23 november 2010 getiteld "Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen: een Europese bijdrage aan volledige werkgelegenheid" ( COM(2010)0682 ),
– gezien zijn resolutie van 15 januari 2014 over de herindustrialisering van Europa ter bevordering van concurrentievermogen en duurzaamheid[1],
– gezien de mededeling van de Commissie van 22 januari 2014 getiteld "Voor een heropleving van de Europese industrie" ( COM(2014)0014 ),
– gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015 getiteld "Handel voor iedereen – Naar een meer verantwoordelijk handels- en investeringsbeleid" ( COM(2015)0497 ),
– gezien de mededeling van de Commissie van 10 oktober 2012 getiteld "Een sterkere Europese industrie om bij te dragen tot groei en economisch herstel" ( COM(2012)0582 ),
– gezien de politieke beleidslijnen van voorzitter Juncker "Een nieuwe start voor Europa: mijn agenda voor banen, groei, billijkheid en democratische verandering",
– gezien zijn resolutie van 5 oktober 2016 over de behoefte aan een Europees herindustrialiseringsbeleid in het licht van de recente Caterpillar- en Alstom-zaken[2],
– gezien de conclusies van de Europese Raad van 15 december 2016,
– gezien de conclusies van de Raad over de agenda voor het concurrentievermogen van de industrie, over de digitale transformatie van het Europese bedrijfsleven en over het pakket "Technologieën van de digitale eengemaakte markt en modernisering van overheidsdiensten",
– gezien zijn resolutie van 9 maart 2011 over een industriebeleid voor het tijdperk van de globalisering[3],
– gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld "De digitalisering van het Europese bedrijfsleven – De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten" ( COM(2016)0180 ),
– gezien zijn resolutie van 1 juni 2017 over de digitalisering van de Europese industrie[4],
– gezien de conclusies van de Raad van 29 mei 2017 over een toekomstige EU-strategie voor het industriebeleid,
– gezien de vraag aan de Commissie over "Werken aan een ambitieuze industriestrategie voor de EU als een strategische prioriteit voor groei, werkgelegenheid en innovatie in Europa" ( O-000047/2017 – B8-0319/2017 ),
– gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de Europese industrie wereldleider is in tal van industriële sectoren, goed is voor meer dan de helft van de uitvoer van de EU, ongeveer 65 % van de investeringen in onderzoek en ontwikkeling en meer dan 50 miljoen arbeidsplaatsen (zowel direct als indirect, in totaal 20 % van alle banen in de Unie);
B. overwegende dat 65 % van de bedrijfsuitgaven aan O&O voor rekening van de maakindustrie komt en dat de versterking van onze industriële basis dan ook essentieel is om deskundigheid en knowhow binnen de EU te houden; overwegende dat digitale ontwikkeling, een prioriteit van het plan-Juncker, een sterke industriële basis behoeft om zich te voltrekken;
C. overwegende dat vrouwelijke ondernemers slechts 31 % van de Europese zelfstandigen vertegenwoordigen en 30 % van de startende ondernemers;
D. overwegende dat de Europese industrie haar concurrentievermogen en haar capaciteit om te investeren in Europa moet handhaven en dat zij ook, in nauwe samenwerking met internationale partners, sociale en ecologische uitdagingen moet aanpakken, en een leider moet blijven op het vlak van sociale en milieuverantwoordelijkheid;
E. overwegende dat een ambitieus innovatiebeleid dat de vervaardiging van kwalitatief hoogwaardige, innovatieve en energie-efficiënte producten stimuleert en duurzame productieprocessen bevordert, de EU in staat zal stellen zich te handhaven in een mondiale context die steeds concurrerender wordt;
F. overwegende dat eerlijke handel in industriële producten de rechten van werknemers en de milieuvoorschriften moet eerbiedigen; overwegende dat investeringen in hernieuwbare energie en energie-efficiëntie een sterke aanjager zijn van investeringen in industriële producten die een positieve spiraal teweeg kunnen brengen; overwegende dat innovatie en investeringen in O&O, banen en vernieuwing van vaardigheden essentieel zijn voor duurzame groei;
1. onderstreept dat de industrie een essentiële rol speelt in het aansturen van groei, werkgelegenheid en innovatie in Europa;
2. benadrukt het belang om de industriële basis van de EU te moderniseren en herinnert aan het streefdoel van de EU, namelijk dat 20 % van het bbp van de Unie tegen 2020 gebaseerd moet zijn op industrie;
3. verzoekt de Commissie samen met de lidstaten begin 2018 een wetgevingsvoorstel voor een EU-strategie te presenteren voor een samenhangend en alomvattend industriebeleid dat gericht is op herindustrialisering van Europa, met een concreet actieplan dat ambitieuze streefdoelen en tijdschema’s bevat voor wetgevende en niet-wetgevende maatregelen ter verwezenlijking van die streefdoelen; dringt er bij de Commissie op aan deze strategie te baseren op een beoordeling van de gevolgen van het mainstreamen van het industriebeleid in de EU strategische beleidsinitiatieven en een uitvoerige dialoog met de belanghebbenden, met inbegrip van de sociale partners en de academische wereld; wijst erop dat een dergelijke EU-strategie onder meer gebaseerd moet zijn op digitalisering (in het bijzonder de integratie van slimme technologieën, analyse van big data en robotica in industriële waardeketens), duurzaamheid, de deeleconomie, energie-efficiëntie, en voldoende middelen; is van mening dat het Europees regelgevingskader het bedrijfsleven in staat moet stellen zich aan te passen aan en vooruit te lopen op deze veranderingen teneinde bij te dragen aan nieuwe kwalitatief hoogwaardige banen, groei en regionale convergentie;
4. onderstreept de rol van het mkb als ruggengraat van de industrie in de EU, en benadrukt dat moet worden gestreefd naar een EU-industriebeleid dat aangepast is aan het mkb; benadrukt de noodzaak om steun te verlenen aan de totstandbrenging van een ondernemingsvriendelijk klimaat door een gelijk speelveld te creëren voor alle kleine en middelgrote ondernemingen en ondernemingen van de sociale economie (zoals coöperaties), en door relevante clusters, bedrijfsnetwerken en digitale-innovatiehubs te ondersteunen;
5. is ervan overtuigd dat de Europese industrie moet worden gezien als een strategische troef voor het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de EU; benadrukt dat alleen een sterke en veerkrachtige industrie en een toekomstgericht industriebeleid de EU in staat zullen stellen de verschillende uitdagingen die in het verschiet liggen het hoofd te bieden, zoals de herindustrialisering, de overgang naar duurzaamheid en het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid; benadrukt dat de Commissie en de lidstaten beter moeten anticiperen op dergelijke sociaal-economische situaties en het concurrentievermogen en de duurzaamheid van ons industrieel netwerk veilig moeten stellen;
6. benadrukt dat, om de industrie van de Unie te steunen bij de uitdagingen van de snelle economische en regelgevende wijzigingen in de geglobaliseerde wereld van vandaag, het van essentieel belang is om de Europese industrie aantrekkelijker te maken voor Europese en buitenlandse directe investeringen (BDI);
7. verzoekt de Commissie in alle belangrijke beleidsinitiatieven rekening te houden met het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de industrie;
8. onderstreept dat volgens de beschikbare statistieken en onderzoeken vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de meeste wetenschappelijke, technische en managementfuncties en in hogere posities; stelt vast dat vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd zijn in STEM-gerelateerde onderwijsgebieden en carrières, waar zij slechts 24 % van de wetenschappers en ingenieurs uitmaken; wijst erop dat vrouwelijke beroepsbeoefenaars in de maakindustrie een aanwinst zijn voor de EU, en de EU alle beschikbare middelen nodig heeft om te herstellen van de economische en financiële crisis en om het hoofd te kunnen bieden aan maatschappelijke veranderingen; vraagt de Commissie aan te geven met welke uitdagingen en belemmeringen vrouwen geconfronteerd worden als zij ondernemer willen worden en vrouwelijk leiderschap te bevorderen en te steunen, onder meer door gelijke beloning en eerlijke toegang tot alle vacatures;
9. wijst op de noodzaak ten volle gebruik te maken van het potentieel van industrieën wat betreft milieutechnologieën en ervoor te zorgen dat industrieën voortdurend de beste beschikbare technieken en opkomende innovaties ontwikkelen en verspreiden, waardoor een concurrentievoordeel ontstaat voor de Europese industrie, die ernaar zou moeten streven de meest duurzame producten met de laagste levenscycluskosten aan te bieden;
10. benadrukt de noodzaak milieuaspecten in ander beleid te integreren, zoals het beleid met betrekking tot de economie, industrie, onderzoek en innovatie, zodat een samenhangende en gemeenschappelijke aanpak wordt bereikt; is van mening dat acties binnen de Unie moet worden aangevuld met versterkte maatregelen op internationaal niveau en samenwerking met derde landen om gemeenschappelijke problemen aan te pakken;
11. is van mening dat vermindering van de administratieve lasten en de nalevingskosten voor ondernemingen, en de noodzaak van strikte normen op het gebied van consumenten-, werknemers-, gezondheids- en milieubescherming de kernelementen moeten zijn een EU-herindustrialiseringsbeleid;
12. is van oordeel dat het industriebeleid van de EU gebaseerd moet zijn op heldere streefdoelen en indicatoren – met inbegrip van ambitieuze doelstellingen inzake energie-efficiëntie, hulpbronnen en het klimaat – en op een benadering die uitgaat van de hele levenscyclus en de circulaire economie;
13. pleit voor de integratie in de industriestrategie van doeltreffende groene financieringsinstrumenten en maatregelen van de EU ter verhoging van de transparantie van de markt wat betreft koolstofrisico, en wijst op de noodzaak om de duurzame ontwikkeling van de industrie te faciliteren met het oog op de doelen die zijn gesteld in de overeenkomst van Parijs;
14. verzoekt om een grotere samenhang tussen het handelsbeleid en het industriebeleid, zodat in het handelsbeleid rekening wordt gehouden met de behoeften van de Europese industrie en de nieuwe generatie handelsakkoorden niet leidt tot nieuwe verplaatsingen van bedrijven en nog meer de-industrialisatie in de EU; wijst in dit kader op het belang het debat vooruit te helpen over de wijze waarop de wederkerigheid op het gebied van overheidsopdrachten en investeringen kan worden versterkt; is ingenomen met het initiatief om investeringen van derde landen in strategische sectoren te onderzoeken;
15. onderstreept de rol van de sociale partners bij de ontwikkeling van een samenhangende industriestrategie, die een sociale dimensie moet bevatten om te waarborgen dat arbeidsrechten niet op de helling komen te staan door de huidige industriële transitie; benadrukt dat succesvolle innovatie op de werkvloer afhankelijk is van de participatie van werknemers en in het bijzonder van goede arbeidsverhoudingen tussen werknemers en bedrijfsleiding, aangezien innovatie vaak het resultaat is van de vaststelling door werknemers van de wijze waarop hun werkomgeving, eindproducten of de productiemethoden kan worden verbeterd;
16. beklemtoont dat de Europese industrie wordt geconfronteerd met mondiale concurrentie en verzoekt de Commissie dan ook de marktbepalingen en de huidige EU-mededingingsregels opnieuw te evalueren in het licht van de evolutie van de respectieve mondiale markten en aldus strategische partnerschappen en allianties en de opkomst van spelers met voldoende kritische massa om het hoofd te bieden aan de internationale concurrentie, mogelijk te maken; verzoekt de Commissie voorts het mededingingsrecht van de Unie te herzien om beter rekening te houden met de opkomst van de rol van belangrijke nationale spelers in derde landen, en daarbij sociale, belasting- en milieunormen in aanmerking te nemen, teneinde nieuwe vormen van dumping te voorkomen;
17. benadrukt dat de EU behoefte heeft aan een samenhangende en doeltreffende antidumping- en antisubsidiestrategie die verenigbaar is met de WTO-regels en die rekening houdt met dumping in welke vorm dan ook, met inbegrip van een gebrek aan naleving van internationale sociale, milieu- en belastingnormen;
18. verzoekt de Commissie meer aandacht te besteden aan de rol van in het buitenland gevestigde staatsbedrijven die door hun regeringen gesteund en gesubsidieerd worden op een manier die de EU-internemarktregels verbieden voor entiteiten in de EU;
19. verzoekt de Commissie om directe buitenlandse investeringen in de EU te screenen, in het belang van de veiligheid en de bescherming van de toegang tot de belangrijkste technologieën van de toekomst, waarbij in het achterhoofd moet worden gehouden dat Europa in hoge mate afhankelijk is van directe buitenlandse investeringen en in algemene zin zeer open moet blijven staan voor buitenlandse investeringen;
20. verzoekt de Commissie een wettelijk kader voor platforms tot stand te brengen om de samenhang van de regelgeving binnen de EU te waarborgen, onder mee met de nadruk op de noodzaak van regelgevingszekerheid, passende en duidelijke regels en gelijke voorwaarden;
21. roept de Commissie op te komen met wetgevingsvoorstellen inzake de vrije stroom van gegevens, cyberveiligheid en eigendom van gegevens ter ondersteuning van het concurrentievermogen en de digitale omschakeling van de Europese industrie, waarbij tegelijkertijd de hoogste niveaus van gegevensbescherming worden gewaarborgd;
22. benadrukt de noodzaak om de EU-inspanningen ter bevordering van nieuwe vaardigheden alsook omscholing, bijscholing en een leven lang leren te coördineren, zoals bepleit door de Commissie in haar Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen; verzoekt om een adequate raadpleging van de sociale partners over de ontwikkeling ervan;
23. dringt aan op de bevordering van transversale innovatieallianties, zodat wordt afgestapt van benaderingen van het industriebeleid waarin alles in hokjes wordt ingedeeld, aangezien dit innovatieve mogelijkheden in de kiem smoort; is van oordeel dat voor overheidsinvesteringen een strategische rol is weggelegd bij de ontwikkeling van deze doelstelling en dringt er bij de EU op aan overheidsinvesteringen in innovatie te ondersteunen;
24. herinnert aan de belangrijke rol van het normalisatiebeleid van de EU en pleit voor meer aandacht voor de leidersrol van de EU in internationale normalisatie-instellingen;
25. wijst erop dat de Europese inspanningen om minder afhankelijk te worden van de hulpbronnen van derde landen moeten worden gecoördineerd door een viersporenaanpak:
a. eerlijke internationale markttoegang tot hulpbronnen
b. een duurzame binnenlandse mijnbouw
c. innovaties op het vlak van technologische efficiëntie
d. de circulaire economie
met EU-bijdragen aan multilaterale mondiale governance op het vlak van het gebruik van hulpbronnen;
26. is van mening dat de megatrends van mondialisering en digitalisering Europese ondernemingen en hun werknemers voor de allergrootste uitdagingen stellen en tegelijkertijd beleidsmakers op de proef stellen wegens de uiterst dynamische ontwikkeling en horizontale aard van deze fenomenen; is er dan ook van overtuigd dat het Europees beleid moet worden aangepast om binnen deze snel veranderende context industriële groei in Europa te kunnen ondersteunen en kwalitatief hoogwaardige banen in de maakindustrie veilig te kunnen stellen; onderstreept dat een nieuwe strategie voor het industriebeleid moet zorgen voor een afstemming tussen verschillende beleidsterreinen en het industriebeleid – in de eerste plaats handel, milieu, onderzoek, investeringen, mededinging, energie en klimaat – zodat er één enkele samenhangende benadering tot stand komt; is ervan overtuigd dat een strategie voor het industriebeleid horizontale elementen op een slimme manier moet combineren met specifieke benaderingen voor belangrijke strategische sectoren;
27. pleit voor een alomvattend EU-industriebeleid waarin hoge prioriteit wordt gegeven aan de versterking van de waardeketens van de EU en de integratie van alle regio's van de EU in het netwerk van een gerevitaliseerde industrie in de EU, en waarin tegelijkertijd algehele territoriale cohesie wordt gewaarborgd;
28. dringt aan op een regionaal evenwichtige industriestrategie waarmee de kloof tussen de meest en de minst geïndustrialiseerde regio's van de lidstaten kan worden gedicht en die de doelstellingen inzake regionale convergentie helpt verwezenlijken;
29. benadrukt het belang van de tijdige goedkeuring van een strategie van de Unie aangezien die ook van invloed kan zijn op de besprekingen over de aandachtsgebieden in het nieuwe meerjarig financieel kader (MFK) en met name de instrumenten KP9, CEF en ESIF;
30. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten.