Έγγραφο συνόδου
20.10.2017
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
σύμφωνα με το άρθρο 106 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού
σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο 1507 (DAS-Ø15Ø7-1), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές
(D052754 – 2017/2905(RSP) )
Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
Αρμόδιοι βουλευτές: Bart Staes
Guillaume Balas, Lynn Boylan, Eleonora Evi, Sirpa Pietikäinen, Valentinas Mazuronis
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο 1507 (DAS-Ø15Ø7-1), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές (D052754 – 2017/2905(RSP) )
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής για ανανέωση της έγκρισης της διάθεσης στην αγορά προϊόντων που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο 1507 (DAS-Ø15Ø7-1), σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές (D052754),
– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2003, για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές[1], και συγκεκριμένα το άρθρο 11 παράγραφος 3 και το άρθρο 23 παράγραφος 3 αυτού,
– έχοντας υπόψη την ψηφοφορία στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, της 14ης Σεπτεμβρίου 2017, όπου δεν εκδόθηκε γνωμοδότηση,
– έχοντας υπόψη τα άρθρα 11 και 13 του κανονισμού (ΕE) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή[2],
– έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 19 Ιανουαρίου 2005 και δημοσιεύτηκε στις 3 Μαρτίου 2005[3],
– έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση που εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) στις 30 Νοεμβρίου 2016 και δημοσιεύτηκε στις 12 Ιανουαρίου 2017[4],
– έχοντας υπόψη την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή ( COM(2017)0085 , COD(2017)0035),
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του που εξέφραζαν αντίθεση στην έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών[5], και ειδικότερα το προηγούμενο ψήφισμά του της 6ης Οκτωβρίου 2016 σχετικά με τη «Διάθεση στην αγορά σπόρων γενετικώς τροποποιημένου αραβόσιτου 1507»,
– έχοντας υπόψη την πρόταση ψηφίσματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 106 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού του,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 27 Φεβρουαρίου 2015, οι εταιρείες Pioneer Overseas Corporation και Dow AgroSciences Ltd. συνυπέβαλαν στην Επιτροπή αίτηση δυνάμει των άρθρων 11 και 23 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 με σκοπό να ανανεωθεί η άδεια διάθεσης στην αγορά τροφίμων και ζωοτροφών που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο 1507· λαμβάνοντας υπόψη ότι το πεδίο της ανανέωσης καλύπτει επίσης άλλα προϊόντα πέρα από τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές που περιέχουν ή αποτελούνται από αραβόσιτο 1507·
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 30 Νοεμβρίου 2016, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) διατύπωσε ευνοϊκή γνώμη, σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 18 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, η οποία δημοσιεύτηκε στις 12 Ιανουαρίου 2017·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1829/2003 ορίζει ότι τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα ή ζωοτροφές δεν πρέπει να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων, των ζώων ή στο περιβάλλον και ότι απαιτεί από την Επιτροπή, κατά τη σύνταξη της απόφασής της, να λαμβάνει υπόψη κάθε συναφή διάταξη του ενωσιακού δικαίου και άλλους θεμιτούς παράγοντες που αφορούν το εξεταζόμενο θέμα·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γενετικά τροποποιημένος αραβόσιτος 1507 εκφράζει την πρωτεΐνη Cry1F, η οποία είναι πρωτεΐνη Bt (λαμβανόμενη από τον Bacillus thuringiensis -βάκιλο Θουριγγίας-, υποείδος Kurstaki) που προσδίδει ανθεκτικότητα στην πυραλίδα του αραβοσίτου (Ostrinia nubilalis) και και σε ορισμένα άλλα επιβλαβή λεπιδόπτερα όπως η σεσάμια του αραβοσίτου (Sesamia spp.), το σποδόπτερο (Spodoptera frugiperda), το κοφτοσκούληκο (Agrotis ipsilon) και η διάτραια (Diatraea grandiosella), καθώς και την πρωτεΐνη PAT, η οποία προσδίδει αντοχή στο συστατικό των ζιζανιοκτόνων γλυφοσινικό αμμώνιο·
E. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα γενετικώς τροποποιημένα με πρωτεΐνη Bt φυτά (Bt plants) εκφράζουν την εντομοκτόνο τοξίνη σε κάθε κύτταρό τους σε όλη τους τη ζωή, συμπεριλαμβανομένων των τμημάτων τους εκείνων που καταναλώνονται από τον άνθρωπο και τα ζώα· λαμβάνοντας υπόψη ότι πειράματα με διατροφή ζώων δείχνουν πως τα γενετικώς τροποποιημένα με πρωτεΐνη Bt φυτά (Bt plants) μπορούν να έχουν τοξική δράση[6]· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει αποδειχθεί πως η τοξίνη Bt στα γενετικώς τροποποιημένα φυτά διαφέρει σημαντικά από την τοξίνη Bt που υπάρχει στη φύση[7]·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση για την καλλιέργεια του αραβόσιτου 1507 στην Ένωση εκκρεμεί· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο αντιτάχθηκε στην έγκριση αυτή λόγω ανησυχιών, μεταξύ άλλων, και ως προς μια πιθανή ανάπτυξη αντοχής απέναντι στην πρωτεΐνη Cry1F στα στοχευόμενα επιβλαβή λεπιδόπτερα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή των τρόπων καταπολέμησης των επιβλαβών οργανισμών[8]·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την τρίμηνη περίοδο διαβούλευσης σχετικά με την αξιολόγηση κινδύνων της EFSA για την αρχική έγκριση, τα κράτη μέλη υπέβαλαν πολλές επικριτικές παρατηρήσεις λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πλέον επικριτικές παρατηρήσεις αφορούν διαπιστώσεις πως η τεκμηρίωση είναι ανεπαρκής για μια αξιολόγηση κινδύνων, πως το σχέδιο παρακολούθησης δεν είναι σύμφωνο με το παράρτημα VII της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, και πως τα στοιχεία και οι εκτιμήσεις κινδύνων που παρείχε ο αιτών δεν είναι επαρκή[9]·
H. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την τρίμηνη περίοδο διαβούλευσης σχετικά με την αξιολόγηση κινδύνων της EFSA για την ανανέωση της έγκρισης, τα κράτη μέλη υπέβαλαν πολλές επικριτικές παρατηρήσεις[10]· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πλέον επικριτικές παρατηρήσεις αφορούν διαπιστώσεις ότι το προτεινόμενο σχέδιο παρακολούθησης δεν θεωρείται κατάλληλο για την αντιμετώπιση βασικών ζητημάτων περιβαλλοντικής παρακολούθησης του ΓΤ αραβόσιτου 1057 μετά τη διάθεσή του στην αγορά και δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκώς επεξεργασμένο για την παρακολούθηση της πιθανής έκθεσης του περιβάλλοντος σε ΓΤ αραβόσιτο 1507, ότι η παρακολούθηση, όπως εκτελέστηκε από τον κοινοποιούντα, δεν παρείχε αξιόπιστα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα της αξιολόγησης κινδύνων ότι οι επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και των ζώων είναι αμελητέες, και ότι τα στοιχεία που αποδεικνύουν ένα ιστορικό ασφαλούς χρήσης της πρωτεΐνης Pat, όπως απαιτείται βάσει του εκτελεστικού κανονισμού της Επιτροπής (ΕΕ) αριθ. 503/2013, δεν είναι δεόντως τεκμηριωμένα από τον κοινοποιούντα·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμμονή των πρωτεϊνών Cry που εκλύθηκαν στο περιβάλλον λόγω της χρήσης ΓΤ αραβόσιτου 1507 σε τρόφιμα δεν αποτέλεσε αντικείμενο παρακολούθησης, παρόλο ότι οι πρωτεΐνες Cry μπορούν να παραμένουν στο έδαφος επί μήνες, διατηρώντας την εντομοκτόνο δραστηριότητά τους, όπως διαπιστώθηκε για την τοξίνη Cry1Ab[11]·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ουσία glufosinate έχει ταξινομηθεί ως τοξική για την αναπαραγωγή και επομένως υπάγεται στα κριτήρια αποκλεισμού που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Οκτωβρίου 2009, σχετικά με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά· λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκριση της ουσίας glufosinate λήγει στις 31 Ιουλίου 2018·
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων είναι μέρος των συνήθων γεωργικών πρακτικών για την καλλιέργεια φυτών ανθεκτικών στα ζιζανιοκτόνα και είναι επομένως αναμενόμενο ότι υπολείμματα ψεκασμών θα ανευρίσκονται πάντα στη συγκομιδή και αποτελούν αναπόφευκτα συστατικά· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει αποδειχθεί ότι οι ανθεκτικές στα ζιζανιοκτόνα γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες οδηγούν σε μεγαλύτερη χρήση συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων σε σύγκριση με τις αντίστοιχες συμβατικές καλλιέργειες[12]·
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν αξιολογήθηκαν τα υπολείμματα μετά τον ψεκασμό με την ουσία glufosinate· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ο γενετικά τροποποιημένος αραβόσιτος 1507 είναι ασφαλής για χρήση σε τρόφιμα και ζωοτροφές·
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αραβόσιτος της σειράς 1507 έχει εγκριθεί για καλλιέργεια σε Αργεντινή, Βραζιλία, Καναδά, Κολομβία, Ονδούρα, Ιαπωνία, Παναμά, Παραγουάη, Φιλιππίνες, Νότια Αφρική, ΗΠΑ και Ουρουγουάη· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια πρόσφατη μελέτη αξιολογημένη από ομότιμους εκτιμά πως τα στοχευόμενα έντομα που αναπτύσσουν αντοχή σε πρωτεΐνες Cry «συνιστούν σημαντική απειλή για την βιωσιμότητα της τεχνολογίας Bt»[13]· λαμβάνοντας υπόψη ότι από το 2009 παρατηρούνται ζιζάνια ανθεκτικά στην ουσία glufosinate·
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ψηφοφορία στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων κατά το άρθρο 35 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, στις 14 Σεπτεμβρίου 2017, κατέληξε σε μη διατύπωση γνώμης· λαμβάνοντας υπόψη ότι 12 κράτη μέλη ψήφισαν κατά, 12 κράτη μέλη που αντιπροσωπεύουν το 38,75 % του πληθυσμού της Ένωσης ψήφισαν υπέρ, και δύο κράτη μέλη απείχαν·
ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε αρκετές περιπτώσεις η Επιτροπή θεώρησε λυπηρό το ότι από την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 έχει εκδώσει αποφάσεις έγκρισης χωρίς τη στήριξη της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων, και η αναπομπή του φακέλου στην Επιτροπή για λήψη τελικής απόφασης, που αποτελεί την εξαίρεση στην όλη διαδικασία, έχει καταστεί ο κανόνας για τη λήψη των αποφάσεων που αφορούν την έκδοση αδειών για γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές· λαμβάνοντας υπόψη ότι και ο Πρόεδρος της Επιτροπής κ. Jean-Claude Juncker, έχει αποδοκιμάσει την πρακτική αυτή ως μη δημοκρατική[14]·
ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο, στις 28 Οκτωβρίου 2015 σε πρώτη ανάγνωση, απέρριψε τη νομοθετική πρόταση της 22ας Απριλίου 2015 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 και κάλεσε την Επιτροπή να την αποσύρει και να υποβάλει νέα·
ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 ορίζει ότι η Επιτροπή θα ενεργεί, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, κατά τρόπον ώστε να μην αντιστρατεύεται οποιαδήποτε επικρατούσα θέση ενδέχεται να ανακύψει εντός της επιτροπής προσφυγών κατά της καταλληλότητας μιας εκτελεστικής πράξης, ειδικά για ευαίσθητους τομείς όπως η υγεία των καταναλωτών, η ασφάλεια των τροφίμων και το περιβάλλον·
ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόταση της Επιτροπής για τροποποίηση του κανονισμού 182/2011 δεν αρκεί για την αντιμετώπιση του δημοκρατικού ελλείμματος στη διαδικασία αδειοδότησης των ΓΤΟ·
ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημοκρατική νομιμοποίηση μπορεί να διασφαλιστεί μόνο εφόσον, σε περίπτωση που η μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων δεν εκδώσει γνωμοδότηση, η Επιτροπή ως ελάχιστη ενέργεια, θα αποσύρει την πρότασή της· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία αυτή ήδη υπάρχει για ορισμένες άλλες μόνιμες επιτροπές·
1. εκτιμά πως το σχέδιο εκτελεστικής απόφασης της Επιτροπής υπερβαίνει τις εκτελεστικές αρμοδιότητες που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003·
2. εκτιμά ότι η εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής δεν είναι σύμφωνη προς το δίκαιο της Ένωσης, υπό την έννοια ότι δεν είναι συμβατή με τον σκοπό του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, ο οποίος είναι, σύμφωνα με τις γενικές αρχές που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 178/2002[15], να αποτελέσει τη βάση για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της ζωής και της υγείας του ανθρώπου, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων, του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των καταναλωτών σε σχέση με τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και τις γενετικώς τροποποιημένες ζωοτροφές, εξασφαλίζοντας παράλληλα την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς·
3. ζητεί από την Επιτροπή να αποσύρει το σχέδιο εκτελεστικής απόφασής της·
4. καλεί την Επιτροπή να αναστείλει κάθε εκτελεστική απόφαση που αφορά αιτήσεις για την έγκριση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών έως ότου η διαδικασία αδειοδότησης αναθεωρηθεί κατά τρόπον ώστε να θεραπευθούν οι ανεπάρκειες της ισχύουσας διαδικασίας, η οποία έχει αποδειχθεί ακατάλληλη·
5. καλεί τους νομοθέτες που είναι αρμόδιοι για την προαγωγή των εργασιών σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής για την κατεπείγουσα τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, και ζητεί να διασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, ότι, εάν η μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων δεν διατυπώσει γνωμοδότηση για τις εγκρίσεις ΓΤΟ που αφορούν είτε καλλιέργειες είτε τρόφιμα και ζωοτροφές, η Επιτροπή θα αποσύρει την πρόταση·
6. καλεί την Επιτροπή να μην εγκρίνει κανένα γενετικώς τροποποιημένο φυτό που είναι ανθεκτικό στα ζιζανιοκτόνα (ΑΖ ΓΤΟ) χωρίς πλήρη αξιολόγηση των υπολειμμάτων μετά τον ψεκασμό με τα συμπληρωματικά ζιζανιοκτόνα και τα εμπορικά τους σκευάσματα, όπως εφαρμόζονται στις χώρες καλλιέργειας·
7. καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει στρατηγικές για την αξιολόγηση των κινδύνων όσον αφορά την υγεία και για την τοξικολογία, καθώς και για την παρακολούθηση μετά τη διάθεση στην αγορά, οι οποίες θα καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων και ζωοτροφών·
8. καλεί την Επιτροπή να εντάξει πλήρως την εκτίμηση κινδύνου της εφαρμογής των συμπληρωματικών ζιζανιοκτόνων και των υπολειμμάτων τους στην εκτίμηση κινδύνου των ΑΖ ΓΤΟ, ανεξαρτήτως από το αν το γενετικώς τροποποιημένο φυτό προορίζεται για καλλιέργεια στην Ένωση ή εισάγεται ως τρόφιμο και ζωοτροφή·
9. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.