Zittingsdocument
24.10.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de Commissie
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de bestrijding van seksuele intimidatie en seksueel misbruik in de EU
( 2017/2897(RSP) )
Malin Björk, Marina Albiol Guzmán, Patrick Le Hyaric, Josu Juaristi Abaunz, Marie-Christine Vergiat, Marie-Pierre Vieu, Ángela Vallina, Kateřina Konečná, Jiří Maštálka, Stelios Kouloglou, Paloma López Bermejo, Lola Sánchez Caldentey, Tania González Peñas, Estefanía Torres Martínez, Xabier Benito Ziluaga, Miguel Urbán Crespo, Eleonora Forenza, Sabine Lösing, Stefan Eck, Martina Anderson, Lynn Boylan, Matt Carthy, Liadh Ní Riada, Neoklis Sylikiotis
namens de GUE/NGL-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de bestrijding van seksuele intimidatie en seksueel misbruik in de EU
( 2017/2897(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, dat op 11 mei 2011 in Istanbul voor ondertekening werd opengesteld (hierna het "Verdrag van Istanbul" genoemd),
– gezien de artikelen 2 en 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),
– gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 8, 19, 157 en 216 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a),
– gezien de artikelen 21, 23, 24, 25 en 26 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,
– gezien de verklaring en het actieprogramma van Peking die op 15 september 1995 werden goedgekeurd tijdens de vierde Wereldvrouwenconferentie, en de latere slotdocumenten die werden aangenomen tijdens de speciale bijeenkomsten van de VN Peking +5 (2000), Peking +10 (2005), Peking +15 (2010) en Peking +20 (2015), het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) en het daarbij behorende facultatieve protocol,
– gezien zijn resoluties van 20 september 2001 over seksuele intimidatie op de werkplek[1], van 26 november 2009 over de uitbanning van geweld tegen vrouwen[2], van 5 april 2011 over de prioriteiten en het ontwerp van een nieuw beleidskader van de EU voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen[3], van 15 december 2011 over de tussentijdse evaluatie van de Europese strategie 2007-2012 voor de gezondheid en veiligheid op het werk[4], van 25 februari 2014 met aanbevelingen aan de Commissie over de bestrijding van geweld tegen vrouwen[5] en de bijbehorende beoordeling van de Europese meerwaarde van november 2013, van 24 november 2016 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van Istanbul inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen[6], en van 12 september 2017 over het voorstel voor een besluit van de Raad over de sluiting, door de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld[7],
– gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 3 december 2015, getiteld "Strategic engagement for gender equality 2016-2019" ( SWD(2015)0278 ),
– gezien de verklaring van het EU-voorzitterschapstrio van 19 juli 2017 door Estland, Bulgarije en Oostenrijk over de gelijkheid van vrouwen en mannen,
– gezien Richtlijn 2012/29/EU van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ van de Raad[8],
– gezien Richtlijn 2011/99/EU van 13 december 2011 betreffende het Europees beschermingsbevel[9] en Verordening (EU) nr. 606/2013 van 12 juni 2013 betreffende de wederzijdse erkenning van beschermingsmaatregelen in burgerlijke zaken[10],
– gezien Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep[11] en Richtlijn 2004/113/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten[12], waarin een definitie wordt gegeven van intimidatie en seksuele intimidatie en deze gedragingen veroordeeld worden,
– gezien zijn resolutie van 14 maart 2017 over gelijkheid tussen mannen en vrouwen in de Europese Unie 2014-2015[13], en van 10 maart 2015 over vooruitgang op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie in 2013[14],
– gezien artikel 12 bis van het Statuut van de ambtenaren van de EU,
– gezien het besluit van de Commissie van 26 april 2006 betreffende het beleid van de Commissie inzake de bescherming van de waardigheid van personen en de voorkoming van psychologische en seksuele intimidatie,
– gezien de handleiding voor de leden van het Europees Parlement "Nultolerantie voor seksuele intimidatie op de werkplek", en het actieplan van de administratie van het Parlement over deze cruciale kwestie,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat gendergelijkheid een kernwaarde van de EU is; overwegende dat het recht op gelijke behandeling en non-discriminatie een grondrecht is dat verankerd is in de Verdragen en het Handvest van de grondrechten, en dat dit recht volledig moet worden geëerbiedigd, gestimuleerd en toegepast in de wetgeving, de praktijk, gerechtelijke uitspraken en het dagelijks leven;
B. overwegende dat volgens het Gender Equality Index Report 2017 de lidstaten de gelijkheid van man en vrouw bij lange na niet hebben bewerkstelligd en dat er traag vooruitgang wordt geboekt; overwegende dat gendergerelateerd geweld zowel een oorzaak als een gevolg is van de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen;
C. overwegende dat onder "seksuele intimidatie" ongewenst gedrag van seksuele aard wordt verstaan, met als doel of resultaat een persoon in zijn waardigheid aan te tasten of een intimiderende, vijandige, agressieve of verstorende sfeer te creëren; overwegende dat seksuele intimidatie moet worden beschouwd als discriminatie op grond van geslacht; overwegende dat seksuele intimidatie kan bestaan uit één enkele handeling of aanhoudend gedrag;
D. overwegende dat vrouwen in de Europese Unie niet op gelijkwaardige wijze beschermd zijn tegen geweld door mannen, seksuele intimidatie en misbruik vanwege verschillen in beleid en wetgeving in de lidstaten; overwegende dat de rechtssystemen vrouwen niet voldoende ondersteunen;
E. overwegende dat seksueel geweld en seksuele intimidatie op de werkplek een kwestie van gezondheid en veiligheid is, en als zodanig moet worden behandeld en voorkomen;
F. overwegende dat seksueel geweld en seksuele intimidatie met geen enkele maatregel volledig uitgebannen zullen worden, maar dat met een combinatie van wettelijke, justitiële en handhavingsmaatregelen en maatregelen op het gebied van infrastructuur, onderwijs, gezondheidszorg en andere dienstverlening het aantal zaken en de gevolgen ervan aanzienlijk kunnen afnemen;
G. overwegende dat uit het in maart 2014 gepubliceerde verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten getiteld "Geweld tegen vrouwen: een Europese enquête" blijkt dat één op de tien vrouwen ooit is blootgesteld aan seksuele intimidatie of stalking via nieuwe technologie, en dat 75 % van de vrouwen in een hoge leidinggevende functie te maken heeft gekregen met seksuele intimidatie; overwegende dat dit aangeeft dat geen enkele vrouw en geen enkel meisje, ongeacht haar leeftijd of maatschappelijke positie, veilig is voor seksueel geweld;
H. overwegende dat seksuele intimidatie en misbruik, voornamelijk van mannen jegens vrouwen, overal in Europa en in de hele wereld een structureel en wijdverbreid probleem is en dat dit verschijnsel los staat van de leeftijd, opleiding, inkomen of maatschappelijke positie van de slachtoffers of de geweldplegers, en te maken heeft met de ongelijke machtsverdeling tussen mannen en vrouwen in onze samenleving;
I. overwegende dat de tolerantie voor geweld tegen vrouwen, inclusief seksuele intimidatie en seksueel misbruik, te groot is; overwegende dat het in feite gaat om een stelselmatige schending van de grondrechten en een ernstig misdrijf, dat als zodanig moet worden bestraft; overwegende dat de straffeloosheid een halt moet worden toegeroepen door ervoor te zorgen dat daders worden vervolgd en dat vrouwen en meisjes die het slachtoffer zijn van geweld, passende ondersteuning en erkenning van het gerechtelijke apparaat krijgen om de vicieuze cirkel van stilte en eenzaamheid voor slachtoffers van geweld, te doorbreken;
J. overwegende dat de dader bij gendergerelateerd geweld vaak een bekende is van het slachtoffer en dat het slachtoffer vaak afhankelijk is van die persoon, wat de angst kan vergroten om het geweld te melden;
K. overwegende dat genderstereotypen en seksisme, waaronder seksistische haatdragende taal, die wereldwijd offline, online, in het openbare leven en de privésfeer voorkomen, een van de onderliggende oorzaken van alle vormen van geweld tegen vrouwen zijn;
L. overwegende dat alle lidstaten het Verdrag van Istanbul hebben ondertekend, maar dat slechts vijftien het hebben geratificeerd; overwegende dat de toetreding van de EU tot het Verdrag de lidstaten niet vrijstelt van de ratificatie op nationaal niveau;
M. overwegende dat in artikel 40 van het Verdrag van Istanbul wordt bepaald dat "de partijen de wetgevende of andere maatregelen [nemen] die nodig zijn om te waarborgen dat elke vorm van ongewenst verbaal, non-verbaal of fysiek seksueel getint gedrag met het doel of gevolg de waardigheid van een persoon te schenden, in het bijzonder door het creëren van een intimiderende, vijandige, onterende, vernederende of beledigende omgeving, onderworpen is aan strafrechtelijke of andere juridische sancties";
N. overwegende dat geweld en seksuele intimidatie in openbare ruimtes wijdverbreid zijn in de Europese Unie;
O. overwegende dat geweld en intimidatie in de politiek onevenredig vaak gericht is tegen vrouwen vanwege hun geslacht;
P. overwegende dat dergelijk geweld een schending van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden vormt, die onder meer bestaan uit de verplichting dat vrouwen vrijelijk kunnen deelnemen aan politieke vertegenwoordiging; overwegende dat dergelijke vrijheden verankerd zijn in internationale overeenkomsten, zoals het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW), het actieprogramma van Peking en de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG's);
Q. overwegende dat uit een studie van de Interparlementaire Unie is gebleken dat van de vrouwen die wereldwijd in de politiek actief zijn, inclusief die in vijftien Europese landen, 81,8 % van de respondenten in alle landen en regio’s te maken hebben gekregen met psychologisch geweld, en dat 65,5 % een aantal keren of regelmatig vernederende seksistische opmerkingen heeft moeten aanhoren tijdens hun mandaat als parlementslid;
R. overwegende dat seksuele intimidatie in artikel 12 bis van het Statuut wordt gedefinieerd;
S. overwegende dat de meeste nationale parlementen in de EU niet beschikken over actieve maatregelen om seksuele intimidatie en seksueel misbruik op de werkplek te bestrijden; overwegende dat het Parlement een speciaal adviescomité heeft opgericht om klachten over intimidatie tussen geaccrediteerde parlementaire medewerkers en leden te behandelen, terwijl een adviescomité inzake intimidatie en voorkoming ervan op de werkplek zich bezighoudt met overige formele procedures die verband houden met personeelsleden van de administratie van het Parlement en politieke fracties;
Nultolerantie voor seksuele intimidatie en seksueel misbruik in de EU
1. veroordeelt alle vormen van geweld tegen vrouwen, en betreurt het dat vrouwen en meisjes vaak worden blootgesteld aan seksuele intimidatie en seksueel misbruik, wat een ernstige schending van hun mensenrechten en waardigheid vormt;
2. schaart zich volledig achter alle vrouwen en meisjes die hebben deelgenomen aan de #MeToo-campagne, vooral degenen die de daders bij naam noemden;
3. herhaalt zijn verzoek aan de Commissie om met een alomvattende EU-strategie te komen tegen alle vormen van gendergerelateerd geweld, inclusief seksuele intimidatie en seksueel misbruik van vrouwen en meisjes;
4. pleit voor een strafrechtinstrument in de vorm van een richtlijn tegen gendergerelateerd geweld, inclusief seksuele intimidatie en seksueel misbruik, en voor maatregelen om de zes punten inzake seksuele intimidatie en seksueel misbruik van vrouwen (beleid, preventie, bescherming, vervolging, voorzieningen en partnerschap) aan te pakken; hamert erop dat de lidstaten erop toezien dat daders gestraft worden naargelang van de ernst van het vergrijp, dat lidstaten zorgvuldigheidseisen aan de dag moeten leggen en alle vormen van gendergerelateerd geweld, inclusief seksuele intimidatie moeten vastleggen en onderzoeken om de aanzet te geven tot openbare vervolging, en plannen moeten bedenken om specifieke onderzoeksroutines te ontwikkelen voor politieagenten en medewerkers in de gezondheidszorg om het bewijs van seksuele intimidatie en seksueel misbruik veilig te stellen;
5. wijst erop dat seksuele intimidatie verschillende vormen kan aannemen (fysiek, verbaal, schriftelijk of anderszins) en personen van het andere of hetzelfde geslacht kan betreffen; overwegende dat een breed scala aan gedragingen kan worden beschouwd als seksuele intimidatie, zoals: beloften over een beloning (promotie, e.d.) in ruil voor seksuele gunsten, of bedreigingen of represailles als hier niet op in wordt gegaan; herhaaldelijke platte of suggestieve opmerkingen, of seksuele insinuaties; gebruik van grove en obscene taal en gebaren; herhaalde en overdreven complimenten over het uiterlijk van een collega; fysiek contact, tegen iemand aan schurken, knijpen of ongewenst zoenen; voyeurisme of exhibitionisme; gebruik van pornografisch materiaal;
6. verzoekt de lidstaten alle vormen van seksuele intimidatie en seksueel misbruik te bestraffen en alles in het werk te stellen om deze gedragingen op doeltreffende wijze uit te bannen, onder andere: de bestraffing van seksuele intimidatie in openbare ruimtes, het politieke leven en op de werkplek; het opzetten van bewustmakingscampagnes over de rechten van slachtoffers van seksuele intimidatie en pesten; het organiseren van trainingen voor politieagenten en medewerkers in het strafrechtsysteem over de rechten van slachtoffers en de handhaving van een strikt protocol voor de ondersteuning van slachtoffers van seksuele intimidatie en pesten en de instanties die dergelijke zaken onderzoeken; het verlenen van gratis juridisch advies aan en ondersteuning van slachtoffers die hun zaak voor de rechter brengen;
7. verzoekt de Commissie actief op te treden om een mentaliteits- en gedragsverandering te bevorderen en seksisme en genderstereotypen te bestrijden, onder andere door genderneutrale taal te bevorderen, door met vereende krachten de essentiële rol van de media en reclame op dit gebied onder de aandacht te brengen en door iedereen, ook mannen en jongens, aan te sporen een actieve rol te spelen in het voorkomen van alle vormen van geweld;
8. verzoekt de lidstaten bewustmaking over seksuele instemming en seksuele intimidatie tot verplicht onderdeel van hun onderwijscurricula te maken;
9. verzoekt de Commissie de aanzet te geven tot en te investeren in dialogen met de media over hun verantwoordelijkheid om objectieve informatie te verstrekken over seksueel geweld en seksuele intimidatie in openbare ruimtes, op de werkplek en elders, en hen aan te sporen veel aandacht te besteden aan bewustmakingscampagnes en het werk van het maatschappelijk middenveld bij de bestrijding van geweld tegen vrouwen;
10. roept de lidstaten op tot handhaving van de bestaande EU-richtlijnen over dit onderwerp, met name Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep en Richtlijn 2004/113/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten, waarin een definitie wordt gegeven van intimidatie en seksuele intimidatie en dergelijk gedrag veroordeeld wordt, en toereikende financiële en personele middelen uit te trekken voor de preventie en bestrijding van geweld, seksuele intimidatie en seksueel misbruik, het mondig maken van vrouwen en meisjes, de bescherming van slachtoffers en de uitkering van schadevergoedingen;
11. verzoekt de lidstaten Richtlijn 2011/99/EU betreffende het Europees beschermingsbevel, Verordening (EU) nr. 606/2013 betreffende de wederzijdse erkenning van beschermingsmaatregelen in burgerlijke zaken en Richtlijn 2012/29/EU betreffende de bescherming van slachtoffers volledig ten uitvoer te leggen; verzoekt de Commissie haar uitvoeringsverslag uit te brengen, wat al op 1 januari 2016 had moeten gebeuren;
12. verzoekt de Commissie om het huidige EU-kaderbesluit betreffende de bestrijding van bepaalde vormen en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat door middel van het strafrecht zodanig te herzien dat daarin ook seksisme, misdrijven op grond van vooroordelen en aanzetting tot haat wegens seksuele gerichtheid, genderidentiteit of geslachtskenmerken worden opgenomen;
13. verzoekt de Commissie de verzameling vergelijkbare naar geslacht uitgesplitste gegevens over gendergerelateerd geweld op het niveau van de EU te verbeteren;
Seksuele intimidatie in parlementen, zo ook het Europees Parlement
14. verzoekt de lidstaten de situatie van seksuele intimidatie en misbruik te onderzoeken en hier actief tegen te strijden in hun nationale parlementen, en een beleid van respect en waardigheid op het werk ten uitvoer te leggen en op de juiste wijze te handhaven, voor gekozen parlementsleden en werknemers; wenst dat er controle wordt uitgeoefend op de tenuitvoerlegging van dergelijk beleid;
15. verzoekt de lidstaten beschermende ondersteuning te bieden aan parlementsleden die in contact treden met het publiek, vooral degenen die te maken hebben met seksueel misbruik en bedreigd worden met gendergerelateerd geweld, ook online;
16. pleit voor een comité van onafhankelijke deskundigen dat moet worden opgezet met het mandaat om de situatie van seksuele intimidatie en misbruik in het Europees Parlement te onderzoeken;
17. dringt erop aan dat het Parlement seksuele intimidatie en seksueel misbruik in zijn gelederen erkent als misdrijf in gevallen waarin het slachtoffer daarvoor geen toestemming had gegeven, zodat dergelijke vergrijpen leiden tot automatische vervolging;
18. wenst dat het Parlement het functioneren van het adviescomité om klachten over intimidatie te behandelen tussen geaccrediteerde parlementaire medewerkers en leden evalueert en vooruit helpt; pleit voor de versterking van het adviescomité inzake intimidatie en voorkoming ervan op de werkplek om krachtigere positieve maatregelen te nemen en belangenconflicten van leden van die belangrijke comités te voorkomen, en voor de oprichting van een speciaal comité inzake seksuele intimidatie, waarin ook een juridisch adviseur en medisch personeel zitting zullen hebben, om officiële zaken te onderzoeken, een vertrouwelijk register van zaken bij te houden, en met de beste methodes nultolerantie te garanderen op alle niveaus van de instelling;
19. verzoekt het Parlement slachtoffers volledig te ondersteunen bij procedures binnen de instelling en/of met de plaatselijke politie, indien nodig urgente bescherming of vrijwaringsmaatregelen te bieden en artikel 12 bis van het Statuut volledig ten uitvoer te leggen, waarbij erop wordt toegezien dat zaken grondig worden onderzocht en er tuchtmaatregelen worden genomen;
20. verzoekt het Parlement toe te zien op de uitvoering van een krachtig en doeltreffend actieplan met het oog op preventie, ondersteuning en verplichte trainingen voor alle medewerkers en leden over respect en waardigheid op het werk zodat de nultolerantieaanpak de norm wordt; zegt toe zich volledig in te zetten voor bewustmakingscampagnes met alle leden en diensten van de administratie, met speciale aandacht voor groepen in de meest kwetsbare posities, zoals stagiairs, geaccrediteerde parlementaire medewerkers en arbeidscontractanten, en een institutioneel netwerk van vertrouwenspersonen op te zetten om slachtoffers bij te staan en te adviseren, zoals bij de Commissie al gebeurt;
o
o o
21. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan het Europees Parlement, de nationale parlementen en regeringen van de lidstaten, de Raad, de Commissie, alsmede aan de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa.