Parlament Europejski,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, otwartą do podpisu w dniu 11 maja 2011 r. w Stambule (zwaną dalej „konwencją stambulską”),

–  uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 8, 19, 157, 216 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a),

–  uwzględniając art. 21, 23, 24, 25 i 26 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2000 r.), Pekin +10 (2005 r.), Pekin +15 (2010 r.) oraz Pekin +20 (2015 r.), a także Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW) oraz fakultatywny protokół do niej,

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 20 września 2001 r. w sprawie nękania w miejscu pracy

Dz.U. C 77 E z 28.3.2002, s. 138.

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 3 grudnia 2015 r. zatytułowany „Strategic engagement for gender equality 2016–2019” [Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019] (SWD(2015)0278),

–  uwzględniając deklarację trzech prezydencji UE z dnia 19 lipca 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn, wydaną przez Estonię, Bułgarię i Austrię,

–  uwzględniając dyrektywę 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW

Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57.

–  uwzględniając dyrektywę 2011/99/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego nakazu ochrony

Dz.U. L 338 z 21.12.2011, s. 2.

–  uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy

Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

–  uwzględniając rezolucję z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej w latach 2014–2015

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0073.

–  uwzględniając art. 12a regulaminu pracowniczego UE,

–  uwzględniając decyzję Komisji z dnia 26 kwietnia 2006 r. w sprawie polityki Komisji dotyczącej ochrony godności osoby i zapobiegania nękaniu psychicznemu i molestowaniu seksualnemu,

–  uwzględniając przewodnik dla posłów do Parlamentu Europejskiego pt. „Zero Harassment at the Work Place” [Zero molestowania w miejscu pracy], jak też plan działania administracji Parlamentu w tej istotnej sprawie,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że równouprawnienie płci jest podstawową wartością UE; mając na uwadze, że prawo do równego traktowania i niedyskryminacji stanowi prawo podstawowe zapisane w traktatach oraz w karcie praw podstawowych, a także że należy zapewnić jego pełne poszanowanie, wsparcie i stosowanie w ustawodawstwie, praktyce, orzecznictwie i w życiu codziennym;

B.  mając na uwadze, że wedle wskaźnika równouprawnienia płci na rok 2017 wszystkie państwa członkowskie muszą jeszcze wiele zdziałać w celu osiągnięcia równouprawnienia między kobietami i mężczyznami, a postęp w tej kwestii jest powolny; mając na uwadze, że przemoc uwarunkowana płcią to zarówno przyczyna, jak i konsekwencja braku równości między kobietami a mężczyznami;

C.  mając na uwadze, że „molestowanie seksualne” oznacza zachowania dotyczące płci, które są niepożądane przez osobę, do której są adresowane, a ich celem lub skutkiem jest znieważenie osoby lub wytworzenie atmosfery zastraszenia, wrogości, upokorzenia lub stresu; mając na uwadze, że molestowanie seksualne należy traktować jako dyskryminację ze względu na płeć; mając na uwadze, że molestowanie seksualne może być pojedynczym incydentem lub powtarzającym się zachowaniem;

D.  mając na uwadze, że kobiety w Unii Europejskiej nie są w równym stopniu chronione przed przemocą ze strony mężczyzn, molestowaniem seksualnym i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych ze względu na rozbieżną politykę i przepisy prawne w państwach członkowskich; mając na uwadze, że systemy sądownicze nie zapewniają kobietom wystarczającego wsparcia;

E.  mając na uwadze, że przemoc seksualna i molestowanie w miejscu pracy to kwestie związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, i że w takim rozumieniu powinno się je zwalczać i im zapobiegać;

F.  mając na uwadze, że eliminacja przemocy seksualnej i molestowania seksualnego możliwa jest nie dzięki pojedynczemu działaniu, ale dzięki szeregowi działań o charakterze infrastrukturalnym, prawnym, sądowym, wykonawczym, oświatowym, zdrowotnym oraz wszelkim innym działaniom związanym z usługami, które mogą w znacznym stopniu ograniczyć liczbę przypadków przemocy i ich konsekwencje;

G.  mając na uwadze, że sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej z marca 2014 r. pt. „Violence against women: an EU-wide survey” [Przemoc wobec kobiet: ankieta ogólnounijna] dowodzi, iż jedna na dziesięć kobiet doświadczyła molestowania seksualnego lub uporczywego nękania (stalking) za pośrednictwem nowych technologii, natomiast 75 % kobiet na wyższych szczeblach decyzyjnych doświadczyło molestowania seksualnego; mając na uwadze, że oznacza to, iż żadna kobieta – bez względu na wiek i pozycję w życiu – nie jest bezpieczna od przemocy na tle seksualnym;

H.  mając na uwadze, że molestowanie seksualne i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych, w przeważającej mierze ze strony mężczyzn wobec kobiet, jest problemem o charakterze strukturalnym, rozpowszechnionym w całej Europie i na świecie, oraz zjawiskiem dotyczącym ofiar i sprawców niezależnie od wieku, wykształcenia, poziomu dochodów czy statusu społecznego, które wiąże się z nierównym podziałem władzy w społeczeństwie między kobietami a mężczyznami;

I.  mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet (w tym molestowanie seksualne i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych) jest zbyt często tolerowana; mając na uwadze, że w rzeczywistości stanowi to systemowe pogwałcenie praw podstawowych i poważne przestępstwo, które musi być karane jako takie; mając na uwadze, że należy położyć kres bezkarności, zapewniając, by sprawcy byli ścigani, a kobiety i dziewczęta, które przeżyły przemoc, otrzymały odpowiednie wsparcie i uznanie ze strony wymiaru sprawiedliwości, tak aby przerwać błędne koło milczenia i samotności osób, które padły ofiarą przemocy;

J.  mając na uwadze, że sprawcy przemocy ze względu na płeć są często wcześniej znani ofierze, a ofiara jest niejednokrotnie uzależniona od sprawcy, co zwiększa jej strach przed zgłoszeniem doświadczanej przemocy;

K.  mając na uwadze, że stereotypy związane z płcią oraz seksizm, w tym seksistowska mowa nienawiści, obecne na całym świecie, zarówno w kontaktach bezpośrednich, jak i w internecie, w życiu publicznym i prywatnym, stanowią główną przyczynę wszystkich form przemocy wobec kobiet;

L.  mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie podpisały konwencję stambulską, ale zaledwie 15 ją ratyfikowało; mając na uwadze, że przystąpienie UE do konwencji stambulskiej nie zwalnia państw członkowskich z jej ratyfikacji na szczeblu krajowym;

M.  mając na uwadze, że w art. 40 konwencji stambulskiej stwierdza się, iż „strony przyjmą regulacje prawne lub inne rozwiązania niezbędne, by za jakąkolwiek formę niepożądanych zachowań werbalnych, niewerbalnych lub fizycznych o charakterze seksualnym, których celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby, zwłaszcza poprzez tworzenie atmosfery zastraszenia, wrogości, upodlenia, poniżenia lub obrazy, groziła odpowiedzialność karna lub inny rodzaj odpowiedzialności prawnej”;

N.  mając na uwadze, że przemoc i molestowanie seksualne w miejscach publicznych jest powszechne w całej Unii Europejskiej;

O.  mając na uwadze, że przemoc i molestowanie w życiu politycznym dotyczy w znacznie większym stopniu kobiet ze względu na ich płeć;

P.  mając na uwadze, że taka przemoc stanowi naruszenie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym obowiązku zapewnienia swobodnego udziału kobiet w życiu politycznym; mając na uwadze, że takie wolności są zapisane w umowach międzynarodowych, takich jak Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW), pekińska platforma działania i cele zrównoważonego rozwoju;

Q.  mając na uwadze, że badanie przeprowadzone przez Unię Międzyparlamentarną (IPU) wykazało, iż wśród kobiet zaangażowanych w życie polityczne na całym świecie, w tym w 15 krajach europejskich, 81,8 % respondentek we wszystkich krajach i regionach doświadczyło przemocy psychicznej, a 65,5 % kilkakrotnie lub często spotkało się z upokarzającymi seksistowskimi uwagami w trakcie swojej kadencji parlamentarnej;

R.  mając na uwadze, że molestowanie seksualne zdefiniowano w art. 12a regulaminu pracowniczego;

S.  mając na uwadze, że w większości parlamentów narodowych w UE brakuje aktywnych środków na rzecz zwalczania molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych w miejscu pracy; mając na uwadze, że Parlament powołał specjalny komitet doradczy rozpatrujący skargi dotyczące molestowania w sprawach z udziałem akredytowanych asystentów parlamentarnych i posłów, podczas gdy komitet doradczy ds. molestowania i zapobiegania mu w miejscu pracy zajmuje się innymi formalnymi procedurami związanymi z pracownikami administracji Parlamentu i grup politycznych;

Zero tolerancji dla molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych w UE

1.  potępia wszelkie formy przemocy wobec kobiet i ubolewa nad faktem, że kobiety i dziewczęta są często narażone na molestowanie seksualne i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych, które stanowi poważne naruszenie ich praw człowieka i godności ludzkiej;

2.  zdecydowanie wspiera wszystkie kobiety i dziewczęta, które wzięły udział w kampanii #MeToo – zwłaszcza te, które ujawniły swoich prześladowców;

3.  ponawia apel do Komisji o przedstawienie kompleksowej unijnej strategii zwalczania wszelkich form przemocy uwarunkowanej płcią, w tym molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych skierowanego przeciw kobietom i dziewczętom;

4.  apeluje o ustanowienie instrumentu prawa karnego w formie dyrektywy przeciw przemocy uwarunkowanej płcią, w tym molestowaniu seksualnemu i niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych, a także działań mających na celu wykorzystanie struktury „sześciu P” przy zwalczaniu molestowania seksualnego i wykorzystywania seksualnego kobiet (policy, prevention, protection, prosecution, provision, partnership – polityka, zapobieganie, ochrona, oskarżenie, zabezpieczenie, partnerstwo); nalega, aby państwa członkowskie zadbały o to, by sprawcy byli karani stosownie do wagi przestępstwa, były zobowiązane do wykazania należytej staranności i rejestrowały oraz badały wszelkie formy przemocy uwarunkowanej płcią, w tym przestępstwa związane z molestowaniem seksualnym, w celu wszczynania postępowań karnych, oraz opracowywały plany utworzenia specjalnych procedur postępowania dla policji oraz pracowników służby zdrowia w celu zabezpieczania dowodów molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych;

5.  przypomina, że molestowanie seksualne może przybierać różne formy (fizyczne, ustne, pisemne lub inne) oraz wiąże się z udziałem osób odmiennej płci lub tej samej płci; mając na uwadze, że za molestowanie seksualne można uznać różnego rodzaju zachowania, takie jak: obietnice jakiejś formy wynagrodzenia (przychylne decyzje dotyczące kariery zawodowej itp.) w zamian za przysługi seksualne, lub groźby odwetu w przypadku odrzucenia takich propozycji; powtarzanie grubiańskich lub sugestywnych uwag, aluzje seksualne; używanie grubiańskiego i obscenicznego języka i gestów; powtarzające się i nadmierne komplementy dotyczące wyglądu koleżanki/kolegi z pracy; kontakt fizyczny, ocieranie się o kogoś, szczypanie, umyślne niepożądane pocałunki; podglądanie lub ekshibicjonizm; wykorzystywanie materiałów pornograficznych;

6.  wzywa państwa członkowskie do uznania za przestępstwo wszelkich form molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych oraz do pełnego zaangażowania się na rzecz zapewnienia skutecznego wyeliminowania tego zjawiska; obejmuje to, choć nie wyłącznie: uznanie za przestępstwo molestowania seksualnego w miejscach publicznych, życiu politycznym i miejscu pracy; realizowanie kampanii podnoszących świadomość w zakresie praw ofiar molestowania seksualnego i nękania; szkolenie funkcjonariuszy policji i przedstawicieli sądownictwa karnego w zakresie praw ofiar i egzekwowanie ścisłej procedury w zakresie wspierania ofiar i badania przypadków molestowania seksualnego i nękania; zapewnienie bezpłatnych porad prawnych i wsparcie ofiar wnoszących sprawy do sądu;

7.  apeluje do Komisji o aktywne promowanie zmiany postaw i zachowań oraz zwalczanie seksizmu i stereotypów dotyczących ról przypisanych płci, także przez propagowanie języka neutralnego płciowo, podejmowanie wspólnych wysiłków w celu uwzględnienia kluczowej roli mediów i reklamy w tym zakresie oraz zachęcenia wszystkich osób, w tym mężczyzn i chłopców, do aktywnego udziału w zapobieganiu wszystkim formom przemocy;

8.  wzywa państwa członkowskie, aby obowiązkowo włączyły uświadamianie na temat przyzwolenia na czynności seksualne i molestowania seksualnego do swoich systemów kształcenia;

9.  wzywa Komisję do zainicjowania i wspierania dialogu z mediami dotyczącego odpowiedzialności mediów za dostarczanie obiektywnych informacji na temat przemocy seksualnej i molestowania seksualnego w miejscach publicznych, w miejscu pracy lub gdziekolwiek indziej, aby zachęcić je do zwrócenia szczególnej uwagi na kampanie informacyjne i działania społeczeństwa obywatelskiego w zakresie zwalczania przemocy wobec kobiet;

10.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia istniejących dyrektyw UE na ten temat, w szczególności dyrektywy 2006/54/WE w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy oraz dyrektywy 2004/113/WE wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, które definiują i potępiają molestowanie i molestowanie seksualne, a także do przeznaczenia odpowiednich zasobów finansowych i ludzkich na zapobieganie i zwalczanie przemocy, molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych, wzmacnianie pozycji kobiet i dziewcząt, ochronę ofiar i umożliwienie im uzyskania odszkodowania;

11.  wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy 2011/99/UE w sprawie europejskiego nakazu ochrony, rozporządzenia (UE) nr 606/2013 w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych oraz dyrektywy 2012/29/UE w sprawie ochrony ofiar; wzywa Komisję do opublikowania sprawozdania z realizacji, co powinno było nastąpić w dniu 1 stycznia 2016 r.;

12.  wzywa Komisję do dokonania przeglądu obowiązującej decyzji ramowej UE w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych, by uwzględniała ona seksizm, przestępstwa z nienawiści oraz podżeganie do nienawiści ze względu na orientację seksualną, tożsamość płciową i cechy płciowe;

13.  wzywa Komisję do usprawnienia gromadzenia na szczeblu UE porównywalnych danych zdezagregowanych dotyczących przemocy uwarunkowanej płcią;

Molestowanie seksualne w parlamentach, w tym w Parlamencie Europejskim

14.  wzywa państwa członkowskie do zbadania sytuacji molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych, do podjęcia aktywnych działań w celu walki z tym zjawiskiem w swoich parlamentach krajowych oraz do wdrożenia i odpowiedniego egzekwowania polityki opartej na szacunku i godności w miejscu pracy w odniesieniu do wybranych w wyborach posłów oraz pracowników; apeluje o monitorowanie wdrażania takiej polityki;

15.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia wsparcia i ochrony parlamentarzystom zaangażowanym w sferze publicznej, zwłaszcza tym, którzy doświadczają niegodziwego traktowania w celach seksualnych oraz gróźb użycia przemocy ze względu na płeć, w tym w internecie;

16.  domaga się powołania komisji niezależnych ekspertów mającej uprawnienia do zbadania przypadków molestowania seksualnego i niegodziwego traktowania w celach seksualnych w Parlamencie Europejskim;

17.  nalega, aby Parlament uznał molestowanie seksualne i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych w instytucji za przestępstwo, w przypadkach gdy ofiara nie wyraziła zgody, tak aby zapewnić, że takie przestępstwa są ścigane z urzędu;

18.  apeluje, aby Parlament zbadał i wzmocnił działalność komitetu doradczego rozpatrującego skargi dotyczące przypadków molestowania z udziałem akredytowanych asystentów parlamentarnych i posłów do Parlamentu; apeluje o wzmocnienie komitetu doradczego ds. molestowania i zapobiegania mu z myślą o zintensyfikowaniu jego pozytywnych działań i zapobieganiu konfliktom interesów w odniesieniu do członków tego ważnego komitetu, a także o utworzenie specjalnego komitetu ds. molestowania seksualnego, w skład którego wchodziłby doradca prawny i przedstawiciele personelu medycznego, w celu prowadzenia postępowań wyjaśniających w sprawie przypadków o charakterze formalnym, utrzymywania poufnego rejestru przypadków na przestrzeni czasu oraz do przyjęcia najlepszych sposobów zapewnienia zerowej tolerancji na wszystkich szczeblach instytucji;

19.  apeluje, aby Parlament udzielił pełnego wsparcia ofiarom zgłaszającym takie przypadki w samej instytucji lub na lokalnym komisariacie, uruchomił nadzwyczajną ochronę lub w stosownych przypadkach środki ochronne oraz w pełni stosował art. 12a regulaminu pracowniczego, zapewniając, aby przypadki te były wyczerpująco badane, oraz aby stosowane były środki dyscyplinarne;

20.  apeluje, aby Parlament dopilnował, żeby wdrożony został zdecydowany i skuteczny plan działań w interesie zapobiegania i wspierania oraz żeby wprowadzono obowiązkowe szkolenia dla wszystkich pracowników i posłów na temat poszanowania i godności w miejscu pracy, a tym samym zapewniono, aby podejście „zero tolerancji” stało się normą; postanawia w pełni zaangażować się w kampanie informacyjne z udziałem wszystkich posłów i służb administracyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem najsłabszych grup, takich jak stażyści, akredytowani asystenci parlamentarni i pracownicy kontraktowi, oraz utworzyć instytucjonalną sieć zaufanych doradców na rzecz pomocy i doradztwa dla ofiar, tak jak ma to miejsce w Komisji;

o

o    o

21.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Parlamentowi Europejskiemu, parlamentom narodowym i rządom państw członkowskich, Radzie, Komisji oraz Zgromadzeniu Parlamentarnemu Rady Europy.