Dokument z posiedzenia
24.10.2017
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia Komisji
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE
( 2017/2897(RSP) )
Beatriz Becerra Basterrechea, Catherine Bearder, Sophia in ‘t Veld, Angelika Mlinar, Izaskun Bilbao Barandica, Filiz Hyusmenova
w imieniu grupy ALDE
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie przeciwdziałania molestowaniu i wykorzystywaniu seksualnemu w UE
( 2017/2897(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 8, 10, 19 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),
– uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, która weszła w życie wraz z traktatem lizbońskim w grudniu 2009 r.[1], a w szczególności jej art. 20, 21, 23 i 31,
– uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA) zatytułowane „Violence against women” [Przemoc wobec kobiet][2],
– uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana)[3],
– uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) dotyczące wskaźnika równouprawnienia płci,
– uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 3 grudnia 2015 r. zatytułowany „Strategic engagement for gender equality 2016–2019” [Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019] ( SWD(2015)0278 ),
–- uwzględniając deklarację trzech prezydencji UE w sprawie równości kobiet i mężczyzn wydaną przez Estonię, Bułgarię i Austrię w lipcu 2017 r.,
– uwzględniając oenzetowską Deklarację o eliminacji przemocy wobec kobiet z 1993 r., w której w art. 2 przemoc wobec kobiet zdefiniowano jako: „fizyczną, seksualną i psychiczną przemoc o charakterze społecznym, do której zalicza się gwałt, molestowanie seksualne, wykorzystywanie seksualne i zastraszanie w miejscu pracy, placówkach edukacyjnych i innych miejscach publicznych, handel kobietami i zmuszanie do prostytucji”,
– uwzględniając czwartą światową konferencję ONZ na temat kobiet, która odbyła się w Pekinie, oraz pekińską platformę działania na rzecz równości, rozwoju i pokoju z 1995 r.,
– uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW[4] (dyrektywa o prawach ofiar),
– uwzględniając porozumienie ramowe dotyczące nękania i przemocy w miejscu pracy zawarte między ETUC/CES, BusinessEurope, UEAPME oraz CEEP w 2007 r.,
– uwzględniając sprawozdanie europejskiej sieci krajowych organów ds. równości (EQUINET) zatytułowane „The Persistence of Discrimination, Harassment and Inequality for Women. The Work of Equality Bodies informing a new European Commission Strategy for Gender Equality” [Utrzymywanie się dyskryminacji, molestowania i nierówności w stosunku do kobiet. Prace organów ds. równości wykorzystane w nowej strategii Komisji Europejskiej na rzecz równouprawnienia płci], opublikowane w 2015 r.,
– uwzględniając konwencję stambulską o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, w szczególności jej art. 2 i 40[5],
– uwzględniając art. 12a regulaminu pracowniczego UE,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej w latach 2014–2015[6] oraz rezolucję z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie postępów w dążeniu do równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2013 r.[7],
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych wartości UE, uznaną w traktatach i w Karcie praw podstawowych, i UE zobowiązała się uwzględniać ją we wszystkich swoich działaniach;
B. mając na uwadze, że UE jest opartą na demokracji, praworządności i prawach podstawowych wspólnotą wartości, zapisanych w pierwszych artykułach TUE określających podstawowe zasady i cele UE oraz w kryteriach członkostwa w Unii;
C. mając na uwadze, że w prawie UE zdefiniowano molestowanie seksualne jako „sytuację, w której ma miejsce jakakolwiek forma niepożądanego zachowania werbalnego, niewerbalnego lub fizycznego o charakterze seksualnym, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby, w szczególności przy stwarzaniu atmosfery zastraszenia, wrogości, poniżenia, upokorzenia lub obrazy”[8];
D. mając na uwadze, że prawo UE zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną;
E. mając na uwadze, że molestowanie seksualne jest sprzeczne z zasadą równości kobiet i mężczyzn oraz stanowi dyskryminację ze względu na płeć, dlatego też jest zakazane w dziedzinie zatrudnienia, w tym w odniesieniu do dostępu do zatrudnienia, szkolenia zawodowego i awansu zawodowego;
F. mając na uwadze, że definicja przemocy wobec kobiet zawarta w pekińskiej platformie działania obejmuje fizyczną, seksualną i psychiczną przemoc o charakterze społecznym, do której zalicza się gwałt, molestowanie seksualne, wykorzystywanie seksualne i zastraszanie w miejscu pracy, placówkach edukacyjnych i innych miejscach, lecz nie ogranicza się do tych zjawisk[9];
G. mając na uwadze, że w dyrektywie o prawach ofiar przemoc na tle płciowym jest rozumiana jako forma dyskryminacji oraz pogwałcenie podstawowych wolności ofiary i obejmuje przemoc w bliskich związkach, przemoc seksualną (w tym gwałt, napaść na tle seksualnym i molestowanie seksualne), handel ludźmi i niewolnictwo oraz różne formy krzywdzących praktyk, takie jak przymusowe małżeństwa, okaleczanie żeńskich narządów płciowych i tak zwane przestępstwa popełniane „w imię honoru”; mając na uwadze, że kobiety będące ofiarami przemocy na tle płciowym oraz ich dzieci często wymagają szczególnego wsparcia i szczególnej ochrony ze względu na występujące w przypadku takiej przemocy wysokie ryzyko wtórnej oraz ponownej wiktymizacji, zastraszania i odwetu[10];
H. mając na uwadze, że prawo UE zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia organu ds. równości, który udziela niezależnej pomocy ofiarom nękania i molestowania seksualnego, prowadzi niezależne badania, publikuje niezależne sprawozdania i wydaje zalecenia w sprawach dotyczących zatrudnienia i kształcenia zawodowego, dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, a także dla osób prowadzących działalność na własny rachunek;
I. mając na uwadze doniesienia na temat przypadków seksizmu, molestowania i przemocy wobec kobiet w instytucjach UE, z których wynika, że przypadki te są faktem i są powszechne[11],[12];
J. mając na uwadze, że według przeprowadzonego w 2014 r. przez FRA w całej UE badania dotyczącego przemocy wobec kobiet 55 % kobiet doświadcza nękania i molestowania w przestrzeni publicznej i w życiu politycznym, a 32 % – w miejscu pracy;
K. mając na uwadze, że władzom zgłaszane są jedynie nieliczne przypadki molestowania seksualnego i nękania;
L. mając na uwadze, że w organizacjach partnerów społecznych kobiety nadal są niedostatecznie reprezentowane na szczeblu kierowniczym, zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym;
M. mając na uwadze, że molestowanie seksualne zdefiniowano w art. 12a regulaminu pracowniczego UE[13];
N. mając na uwadze, że nierówny podział władzy między mężczyznami i kobietami, stereotypy dotyczące płci i seksizm, w tym seksistowska mowa nienawiści zarówno w internecie, jak i poza nim, stanowią podstawowe przyczyny wszelkich form przemocy wobec kobiet i doprowadziły do dominacji mężczyzn względem kobiet, do dyskryminacji kobiet przez mężczyzn oraz do uniemożliwienia kobietom pełnego rozwoju;
O. mając na uwadze, że seksizm nie jest nieszkodliwą postawą, lecz może prowadzić do molestowania seksualnego;
P. mając na uwadze, że politycy jako wybrani przedstawiciele obywateli mają podstawowy obowiązek stanowić pozytywny wzorzec dla innych, jeśli chodzi o zapobieganie molestowaniu seksualnemu i zwalczanie go w społeczeństwie;
1. wzywa Komisję i państwa członkowskie, by należycie monitorowały prawidłowe wdrażanie dyrektyw UE zakazujących nękania ze względu na płeć i molestowania seksualnego oraz by zadbały o to, by w każdym państwie członkowskim organy ds. równości miały jasno określone uprawnienia i zasoby obejmujące trzy obszary: zatrudnienie, samozatrudnienie oraz dostęp do towarów i usług;
2. wzywa Komisję do dokonania oceny, wymiany i porównywania najlepszych praktyk dotyczących zwalczania molestowania seksualnego w miejscu pracy oraz do rozpowszechniania wyników tej oceny w zakresie skutecznych działań, które państwa członkowskie mogłyby podjąć w celu zachęcenia przedsiębiorstw, partnerów społecznych i organizacji zaangażowanych w szkolenia zawodowe do zapobiegania wszelkim formom dyskryminacji ze względu na płeć, w szczególności w odniesieniu do nękania i molestowania seksualnego w miejscu pracy;
3. zdecydowanie podkreśla, że wszelkie formy nękania głęboko naruszają godność ludzką, niemniej jednak formy przemocy i dyskryminacji ze względu na płeć, takie jak molestowanie seksualne, są szczególnie poniżające;
4. jest zaniepokojony, że nękanie kobiet w internecie, a w szczególności w mediach społecznościowych, od niepożądanych form kontaktu, trolowania i cyberprzemocy po molestowanie seksualne oraz groźby gwałtu i śmierci, staje się powszechne w naszym społeczeństwie cyfrowym, co powoduje także powstawanie nowych form przemocy wobec kobiet i dziewcząt, takich jak cyberprzemoc, napastowanie w internecie, wykorzystywanie poniżających obrazów online oraz rozpowszechnianie w mediach społecznościowych prywatnych zdjęć i filmów bez zgody zainteresowanych osób;
5. wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by mechanizmy finansowania programów mających na celu zwalczanie przemocy wobec kobiet mogły być wykorzystywane do podnoszenia świadomości i wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego zajmujących się problemem przemocy wobec kobiet, w tym molestowania seksualnego;
6. wzywa wszystkie państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do niezwłocznego ratyfikowania i pełnego wdrożenia konwencji stambulskiej;
7. wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyspieszenia negocjacji w sprawie ratyfikowania i pełnego wdrożenia konwencji stambulskiej;
8. wzywa Komisję i państwa członkowskie, by we współpracy z EIGE usprawniły i wspierały gromadzenie istotnych, porównywalnych danych zdezagregowanych dotyczących przypadków przemocy, w tym molestowania seksualnego, w celu stworzenia wspólnej metodyki porównywania baz danych i analizy danych, co zapewni lepsze zrozumienie problemu, oraz w celu podnoszenia świadomości;
9. wzywa Komisję do przedstawienia aktu prawnego w celu wsparcia państw członkowskich w zakresie zapobiegania wszelkim formom przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz przemocy ze względu na płeć i ich zwalczania;
10. zwraca się do Rady o uruchomienie tzw. klauzuli pomostowej przez przyjęcie jednomyślnej decyzji określającej przemoc wobec kobiet i dziewcząt (oraz inne formy przemocy uwarunkowanej płcią) jako dziedzinę przestępczości na mocy w art. 83 ust. 1 TFUE;
11. wzywa do skuteczniejszego włączania kobiet w procesy decyzyjne oraz większej ich reprezentacji w związkach zawodowych i na wyższych stanowiskach w organizacjach lub przedsiębiorstwach;
12. wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wraz z organizacjami pozarządowymi, partnerami społecznymi i organami ds. równości nasiliły istotne działania podnoszące świadomość w zakresie praw ofiar molestowania seksualnego i dyskryminacji ze względu na płeć;
13. podkreśla, że istnieje pilna potrzeba, by państwa członkowskie, organizacje pracodawców i związki zawodowe propagowały wiedzę o molestowaniu seksualnym oraz by wspierały kobiety i zachęcały je do zgłaszania przypadków przemocy;
14. zwraca uwagę, że zaangażowanie wszystkich mężczyzn jest niezbędne, by doprowadzić do zmiany i położyć kres wszelkim formom molestowania i przemocy seksualnej, poprzez niedopuszczanie do zaistnienia okoliczności i powstania struktur umożliwiających – nawet biernie – prowadzące do nich zachowania, a także by przeciwstawiać się wszelkim nadużyciom lub niewłaściwemu postępowaniu; wzywa państwa członkowskie do aktywnego włączania mężczyzn w kampanie szerzenia wiedzy i kampanie prewencyjne;
15. wzywa przewodniczącego Parlamentu i administrację Parlamentu:
– do pilnego i dogłębnego zbadania ostatnich doniesień medialnych dotyczących molestowania i wykorzystywania seksualnego w Parlamencie Europejskim, do podzielenia się ustaleniami z posłami oraz do zaproponowania odpowiednich środków, aby zapobiec nowym przypadkom;
– do wspierania istnienia i działalności powołanego przy Parlamencie komitetu doradczego rozpatrującego skargi dotyczące molestowania w sprawach z udziałem akredytowanych asystentów parlamentarnych i posłów do Parlamentu; do wzmocnienia pracowniczego komitetu doradczego zajmującego się zapobieganiem molestowania pracowników Parlamentu; do przeprowadzania postępowań wyjaśniających w sprawie przypadków o charakterze formalnym, do utrzymywania poufnego rejestru przypadków na przestrzeni czasu oraz do przyjęcia najlepszych sposobów zapewnienia zerowej tolerancji na wszystkich szczeblach instytucji;
– do pełnego wspierania ofiar w postępowaniach prowadzonych w Parlamencie lub przez miejscową policję; do uruchomienia nadzwyczajnej ochrony lub w stosownych przypadkach środków ochronnych oraz do pełnego zastosowania art. 12a regulaminu pracowniczego, zapewniając, by przypadki były dokładnie badane, oraz by stosowane były środki dyscyplinarne;
– do wprowadzenia obowiązkowych szkoleń dla wszystkich pracowników i posłów na temat poszanowania i godności w miejscu pracy, a tym samym zapewnienia, by podejście „zero tolerancji” stało się normą; do pełnego zaangażowania się w kampanie informacyjne z udziałem wszystkich posłów i służb administracyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem najsłabszych grup, takich jak stażyści, akredytowani asystenci parlamentarni i pracownicy kontraktowi, oraz do utworzenia instytucjonalnej sieci zaufanych doradców udzielających ofiarom pomocy i porad, tak jak ma to miejsce w Komisji;
16. wzywa wszystkich współpracowników do wspierania i zachęcania ofiar do zabrania głosu i zgłaszania przypadków molestowania seksualnego w drodze formalnych procedur w ramach administracji Parlamentu lub policji;
17. wzywa wszystkich polityków, by stanowili dla innych wzorzec odpowiedzialnego zachowania w kontekście zapobiegania molestowaniu seksualnemu i zwalczania go w parlamentach i poza nimi;
18. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Zgromadzeniu Parlamentarnemu Rady Europy.