Zittingsdocument
22.11.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie in Jemen
( 2017/2849(RSP) )
Elena Valenciano, Victor Boştinaru, Knut Fleckenstein
namens de S&D-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Jemen
( 2017/2849(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over Jemen, met name die van 15 juni 2017[1] en 25 februari 2016[2] over de humanitaire situatie in Jemen en van 9 juli 2015 over de situatie in Jemen[3],
– gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), Federica Mogherini, van 21 november 2017 over de situatie in Jemen,
– gezien de verklaring van de commissaris voor Humanitaire Hulp en Crisisbeheersing, Christos Stylianides, van 11 november 2017 over de humanitaire situatie in Jemen,
– gezien de conclusies van de Raad van 3 april 2017 over de situatie in Jemen,
– gezien de gezamenlijke verklaring van het Wereldvoedselprogramma (WFP), het Kinderfonds van de Verenigde Naties (Unicef) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van 16 november 2017, waarin wordt opgeroepen tot onmiddellijke opheffing van de humanitaire blokkade in Jemen,
– gezien de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (UNSC) over Jemen, meer bepaald de Resoluties 2216, 2201 en 2140,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat het geweld en de luchtaanvallen in Jemen steeds ernstiger zijn geworden, vooral sinds maart 2015; overwegende dat de humanitaire situatie in Jemen nog steeds rampzalig is; overwegende dat de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO) verklaard heeft dat Jemen te kampen heeft met de ergste noodtoestand op het vlak van voedselzekerheid in de wereld; overwegende dat volgens het VN-Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden (OCHA) 17 miljoen mensen in Jemen voedselhulp nodig hebben, van wie 7 miljoen in een "noodtoestand op het vlak van voedselzekerheid" verkeren; overwegende dat 2,2 miljoen kinderen aan ernstige acute ondervoeding lijden en dat er elke tien minuten een kind sterft als gevolg van oorzaken die voorkomen kunnen worden; overwegende dat er in Jemen 2 miljoen intern ontheemden en 1 miljoen terugkeerders zijn;
B. overwegende dat er volgens de VN in Jemen meer dan 925 000 vermoedelijke gevallen van cholera zijn en dat meer dan 2 200 mensen aan die ziekte gestorven zijn;
C. overwegende dat het aanhoudende conflict gevolgen heeft voor de voedselimport, waarvan Jemen sterk afhankelijk is, maar ook voor het vervoer, de infrastructuur en de toch al lage plaatselijke voedselproductie; overwegende dat de plattelandsbevolking in Jemen al voor het conflict uiterst kwetsbaar was; overwegende dat hulp niet volstaat om te voorzien in de voedselbehoeften van 28 miljoen Jemenieten en dat er duurzame langetermijnoplossingen op het gebied van ontwikkeling en landbouw moeten worden gevonden en de bevolking veerkrachtiger moet worden;
D. overwegende dat de humanitaire situatie in Jemen nog verslechterd is doordat de door Saudi-Arabië geleide coalitie op 6 november 2017 een blokkade heeft ingesteld aan de land-, zee- en luchtgrenzen van het land; overwegende dat de zeehaven van Aden en de grensovergang al-Wadea tussen Saudi-Arabië en Jemen heropend zijn; overwegende dat de havens van Hodeida en Saleef, alsook de luchthaven van Sanaa, die in maart 2015 door Houthi-rebellen werd ingenomen, waarlangs circa 80 % van alle import, ook van humanitaire en handelsgoederen, Jemen binnenkomt, nog steeds onder de blokkade vallen;
E. overwegende dat het voortduren van de blokkade voornamelijk gevolgen heeft voor burgers en dat de Houthi-strijders er het minste last van hebben; overwegende dat essentiële goederen, zoals voedsel of medische benodigdheden, het land niet in kunnen; overwegende dat voortzetting van de blokkade ertoe zou leiden dat de voedselvoorraden die het Wereldvoedselprogramma voor 7 miljoen met hongersnood bedreigde mensen beheert, in januari 2018 uitgeput raken en dat de voortuitgang die geboekt is bij de bestrijding van cholera teniet wordt gedaan, en tevens de verstrekking van levensreddende chirurgie en basisgezondheidszorg in het gedrang zou brengen;
F. overwegende dat de noodhulpcoördinator van de VN, Mark Lowcock, verklaard heeft ernstig bezorgd te zijn over de verslechterende humanitaire crisis in Jemen en heeft opgeroepen tot het onmiddellijke herstel van volledige en onbeperkte toegang;
G. overwegende dat Resolutie 2216 van de VN-Veiligheidsraad er expliciet in voorziet dat individuele personen door het Sanctiecomité aangemerkt worden als "personen die de verlening van humanitaire bijstand in Jemen tegenhouden"; overwegende dat de VN-Veiligheidsraad op 17 augustus 2017 heeft erkend dat dit conflict een van de hoofdoorzaken van hongernood is;
H. overwegende dat de door de coalitie geleide luchtaanvallen in en rond Sanaa de afgelopen weken verhevigd zijn en tot slachtoffers onder de burgerbevolking en de vernietiging van infrastructuurvoorzieningen hebben geleid; overwegende dat de Houthi-rebellen op 4 november 2017 gereageerd hebben met het afschieten van ballistische raketten op de belangrijkste burgerluchthaven van Riyad; overwegende dat er dit jaar tientallen andere raketten zijn afgevuurd op Saudisch grondgebied; overwegende dat het oorlogsrecht doelbewuste, niet-onderscheidende en buitenproportionele aanvallen op burgers verbiedt; overwegende dat dergelijke aanvallen als oorlogsmisdrijven worden beschouwd en dat de plegers ervan voor die misdrijven vervolgd kunnen worden;
I. overwegende dat de Jemenitische oorlog een gevolg is van een breder conflict tussen Saudi-Arabië en Iran; overwegende dat lokale en regionale conflicten sterk met elkaar vervlochten zijn en dat de situatie in Jemen wellicht meer regionale vertakkingen zou kunnen krijgen en een ernstig gevaar inhoudt voor de stabiliteit van de regio, met name in de Hoorn van Afrika, het Rode Zeegebied en het Midden-Oosten in ruimere zin; overwegende dat Al Qaida op het Arabische Schiereiland (AQAP) heeft kunnen profiteren van de verslechtering van de politieke en veiligheidssituatie in Jemen om zijn aanwezigheid op te voeren en het aantal en de omvang van zijn terroristische aanslagen te vergroten; overwegende dat AQAP en de zogenaamde Islamitische Staat (ISIS/Da'esh) voet aan de grond hebben gekregen in Jemen en terroristische aanslagen hebben uitgevoerd waarbij honderden mensen zijn omgekomen;
J. overwegende dat er een internationaal wapenembargo van kracht is tegen de strijdkrachten van de Houthi's / Saleh; overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 25 februari 2016 heeft aangedrongen op een initiatief tot het instellen van een EU-wapenembargo tegen Saudi-Arabië, overeenkomstig het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008;
K. overwegende dat de EU voor de periode 2018-2020 voor 150 miljoen EUR steun wil verlenen aan Jemen, waarbij de nadruk ligt op veerkracht op de meest kritieke terreinen, te weten voedselzekerheid en voeding, en aandacht wordt besteed aan belangrijke bestuurlijke problemen, het herstel van de staatsinstellingen en de hervatting van de verlening van essentiële openbare diensten;
1. is ernstig bezorgd over de alarmerende verslechtering van de humanitaire situatie in Jemen, die gekenmerkt wordt door wijdverbreide voedselonzekerheid en ernstige ondervoeding, de uitbraak van cholera, willekeurige aanvallen op burgers, medisch personeel en hulpverleners, de vernietiging van civiele en medische infrastructuur en aanhoudende luchtaanvallen, raketaanvallen, grondgevechten en beschietingen, ondanks herhaalde oproepen tot een nieuwe wapenstilstand;
2. geeft uiting aan zijn bezorgdheid over de toenemende spanning tussen Saudi-Arabië en Iran; dringt aan op onmiddellijke heropening van alle havens en alle land- en zeegrenzen van het land, ook in gebieden die in handen zijn van de oppositie, teneinde de spoedeisende verrichting van levensreddende activiteiten mogelijk te maken; benadrukt dat de blokkade de toch al rampzalige humanitaire situatie verregaand en ernstig verslechterd heeft;
3. beschouwt de maatregelen van de coalitie om de verrichtingen in de haven van Aden te hervatten en de grenspost al-Wadea te heropenen als een stap in de goede richting; verzoekt de coalitie ervoor te zorgen dat de activiteiten in de havens van Hodeida en Saleef onmiddellijk worden hervat en dat de landgrenzen geopend worden voor humanitaire steunverlening en de levering van basishandelsgoederen;
4. herinnert eraan dat de Houthi-opstandelingen en de strijdkrachten die trouw zijn aan ex-president Ali Abdallah Saleh ook het oorlogsrecht geschonden hebben door de verlening van humanitaire steun aan burgers te blokkeren, waardoor het lijden van de burgerbevolking aanzienlijk is toegenomen;
5. verzoekt de betrokken partijen onmiddellijke en volledige humanitaire toegang tot de conflictgebieden te verlenen om mensen in nood te kunnen bereiken; verzoekt de Raad en de VN-Veiligheidsraad om, in uitvoering van Resolutie 2216 van de Veiligheidsraad, de personen te identificeren die de verstrekking van humanitaire hulp in Jemen tegenhouden en tegen die personen gerichte sancties te treffen;
6. veroordeelt in de scherpste bewoordingen het aanhoudende geweld en alle gevallen van aanvallen op en tot doelwit maken van burgers door alle bij het conflict betrokken partijen, met inbegrip van hun regionale en internationale medestanders; veroordeelt de lukrake raketaanvallen op Saudische steden, en met name die van 4 november 2017 op de belangrijkste internationale burgerluchthaven van Riyad, door de strijdkrachten van de Houthi's en Saleh; veroordeelt eveneens de willekeurige en buitenproportionele, door de coalitie geleide luchtaanvallen, waarbij burgerslachtoffers zijn gevallen en civiele en medische infrastructuur verwoest is;
7. is ernstig bezorgd dat de aanhoudende luchtaanvallen en grondgevechten geleid hebben tot instabiliteit waarvan terroristen en extremistische organisaties zoals ISIS/Da'esh en AQAP hebben geprofiteerd; verzoekt de regering van Jemen met klem haar verantwoordelijkheid te nemen in de strijd tegen ISIS/Da'esh en AQAP; benadrukt dat alle partijen in het conflict resoluut moeten optreden tegen dergelijke groepen, die met hun acties een ernstige bedreiging vormen voor een via onderhandelingen bereikte oplossing en voor de veiligheid in de regio en daarbuiten;
8. benadrukt dat represailles en de voortzetting van de luchtaanvallen de humanitaire crisis en het lijden van de burgers alleen maar nog erger zullen maken en roept op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren; herhaalt zijn oproep aan alle partijen en hun regionale en internationale medestanders om het internationaal humanitair recht en het internationaal recht inzake de mensenrechten te eerbiedigen, de bescherming van burgers te waarborgen en zich te onthouden van rechtstreekse aanvallen op civiele infrastructuur, met name medische voorzieningen en watersystemen; herinnert eraan dat het bewust tot doelwit maken van burgers en civiele infrastructuur, met inbegrip van ziekenhuizen en medisch personeel, een ernstige schending van het internationaal humanitair recht betekent; spoort de internationale gemeenschap aan om voorzieningen te treffen voor de internationale strafrechtelijke vervolging van al wie verantwoordelijk is voor schendingen van het internationaal recht in Jemen; steunt in dit verband volledig het besluit van de VN-Mensenrechtenraad om een uitgebreid onderzoek in te stellen naar de misdrijven die bij het conflict in Jemen zijn begaan; wijst erop dat het met het oog op een duurzame oplossing van het conflict van cruciaal belang is ervoor te zorgen dat voor schendingen verantwoording wordt afgelegd;
9. verklaart nogmaals dat het conflict in Jemen niet met militaire middelen kan worden opgelost en dat er alleen een uitweg uit de crisis kan worden gevonden via een inclusief, door de VN geleid onderhandelingsproces waarbij alle belanghebbende partijen worden betrokken, met de volledige en betekenisvolle deelname van vrouwen, en dat tot een inclusieve politieke oplossing leidt; herhaalt zijn steun voor de inspanningen van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) om een hervatting van de onderhandelingen te faciliteren en dringt er bij alle partijen bij het conflict op aan op constructieve wijze te reageren, zonder voorafgaande voorwaarden aan deze inspanningen te verbinden; benadrukt dat de tenuitvoerlegging van vertrouwenwekkende maatregelen, zoals het vrijlaten van politieke gevangenen, onmiddellijke stappen in de richting van een duurzame wapenstilstand, een mechanisme voor de terugtrekking van troepen onder toezicht van de VN, het faciliteren van humanitaire en commerciële toegang, Track II-initiatieven met deelname van politici en vertegenwoordigers van veiligheidstroepen en maatschappelijke organisaties, essentieel is om weer op het juiste politieke spoor te kunnen geraken;
10. verzoekt de Raad op doeltreffende wijze te ijveren voor naleving van het internationaal humanitair recht, zoals bepaald in de desbetreffende EU-richtsnoeren; herhaalt met name dat alle lidstaten zich strikt dienen te houden aan de bepalingen van het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad en de wapenverkoop aan om het even welke oorlogvoerende partij in Jemen moeten staken; herhaalt in dit verband zijn verzoek om het initiatief te nemen voor een wapenembargo van de EU tegen Saudi-Arabië gezien de ernstige beschuldigingen van schendingen van het internationaal humanitair recht door dat land in Jemen en het feit dat het blijven verlenen van vergunningen voor wapenverkoop aan Saudi-Arabië bijgevolg in strijd is met Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad;
11. verzoekt de EDEO en de Commissie om in coördinatie met internationale financiële instellingen mee te helpen aan het weer operationeel maken van de Centrale Bank in Sanaa, opdat deze haar neutrale en onafhankelijke rol kan spelen, onder een onpartijdig bestuur, om de stabiliteit van de leefomstandigheden van de Jemenitische bevolking te waarborgen;
12. is ingenomen met het feit dat de EU en haar lidstaten bereid zijn meer humanitaire bijstand aan de bevolking in het hele land te verlenen om in de toenemende behoeften te voorzien, en hun ontwikkelingssteun in te zetten voor de financiering van projecten in cruciale sectoren; is verheugd over de toezeggingen die zijn gedaan tijdens de donorconferentie op hoog niveau voor de humanitaire crisis in Jemen en benadrukt dat er een gecoördineerd humanitair optreden nodig is onder leiding van de VN om het lijden van de Jemenitische bevolking te verlichten; herhaalt zijn oproep aan alle landen om de tijdens de donorconferentie gedane toezeggingen na te komen om in de humanitaire behoeften te helpen voorzien;
13. is ingenomen met de onlangs gelanceerde projecten van de FAO en de Wereldbank om onmiddellijke bijstand te verlenen aan arme en in voedselonzekerheid verkerende mensen in Jemen en de veerkracht van de landbouw op langere termijn te vergroten; benadrukt dat er op financieel en politiek niveau meer moet worden gedaan om onmiddellijke humanitaire bijstand te verlenen, maar ook om de pogingen om het conflict te beslechten en de inspanningen ten behoeve van duurzame ontwikkeling en voedselzekerheid te ondersteunen, aangezien dat de enige manieren zijn om een langdurig aanhoudende vrede in Jemen te garanderen;
14. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de secretaris-generaal van de Samenwerkingsraad van de Golf, de secretaris-generaal van de Liga van Arabische Staten en de regering van Jemen.