Zittingsdocument
6.12.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie van de Rohingya
( 2017/2973(RSP) )
Rolandas Paksas, Isabella Adinolfi, Fabio Massimo Castaldo, Ignazio Corrao
namens de EFDD-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie van de Rohingya
( 2017/2973(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over Myanmar en over de situatie van de Rohingya-moslims, met name die van 7 juli 2016[1] en 15 december 2016[2], van 16 maart 2017 over de prioriteiten van de EU voor de zittingen van de VN-Mensenrechtenraad in 2017[3], van 13 juni 2017 over staatloosheid in Zuid- en Zuidoost-Azië[4] en van 14 september 2017 over Myanmar, met name de situatie van de Rohingya[5],
– gezien de conclusies van de Raad van 20 juni 2016 over de EU-strategie voor Myanmar/Birma,
– gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (vv/hv) aan het Europees Parlement en de Raad, getiteld "Elementen voor een strategie van de EU ten aanzien van Myanmar/Birma: een speciaal partnerschap voor democratie, vrede en welvaart" (JOIN(2016)0024),
– gezien de verklaring van de woordvoerder van de vv/hv van 2 december 2016 over de recente escalatie van het geweld in Myanmar en de verklaring van 6 september 2017 van de vv/hv over de situatie in de staat Rakhine,
– gezien het gezamenlijke persbericht van 25 november 2016 over de derde mensenrechtendialoog EU-Myanmar,
– gezien de conclusies van de Raad over staatloosheid van 4 december 2015,
– gezien de recente briefings van het bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten (OHCHR) en de Speciaal Rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Myanmar van respectievelijk 29 en 18 november 2016, over de verslechterende mensenrechtensituatie in het noorden van de staat Rakhine,
– gezien het verslag van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten van 20 juni 2016 met als titel "Situation of human rights of Rohingya Muslims and other minorities in Myanmar" (Situatie van de mensenrechten van Rohingya-moslims en andere minderheden in Myanmar) en het verslag van de Speciaal Rapporteur van de VN van 18 maart 2016 over de mensenrechtensituatie in Myanmar,
– gezien het eindrapport van de missie van de Speciaal Rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Myanmar, Yanghee Lee, van 20 januari 2017, waarin geconcludeerd wordt dat "de situatie momenteel slechter is dan op enig ander moment in de afgelopen paar jaar",
– gezien het eindverslag van de Adviescommissie inzake de staat Rakhine,
– gezien de verklaring van de voorzitter van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 6 november 2017, waarin Myanmar wordt opgeroepen een einde te maken aan het buitensporige militaire geweld en het geweld tussen gemeenschappen,
– gezien het VN-verdrag van 1951 betreffende de status van vluchtelingen en het aanvullende protocol hierbij van 1967,
– gezien het mondiale actieplan 2014-2024 van de UNHCR om een einde te maken aan staatloosheid,
– gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) van 1948,
– having regard to the 1954 Convention Relating to the Status of Stateless Persons and the 1961 Convention on the Reduction of Statelessness,
– gezien het Internationale Verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, beide van 1966,
– gezien het Handvest van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN),
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat er in de staat Rakhine in Myanmar ongeveer een miljoen Rohingya wonen, een minderheid die het slachtoffer is van onderdrukking en aanhoudende ernstige schendingen van de mensenrechten, zoals bedreiging van hun leven en veiligheid, ontzegging van het recht op gezondheid en onderwijs, dwangarbeid, seksueel geweld en beperking van hun politieke rechten;
B. overwegende dat de Rohingya tot de meest vervolgde minderheden ter wereld behoren, een van de grootste groepen staatlozen vormen en officieel staatloos zijn sinds de Birmese staatsburgerschapswet van 1982, die heeft geleid tot een ernstige inperking van hun bewegingsvrijheid en hen ertoe dwingt om in kampen te wonen;
C. overwegende dat de binnenlandse en internationale respons op de verslechtering van de mensenrechten van de Rohingya en de humanitaire crisis waardoor zij verzwolgen worden, verre van toereikend is en dat veel instrumenten om deze kwestie op te lossen nog niet zijn verkend;
D. overwegende dat Rohingya-militanten op 25 augustus 2017 een reeks gecoördineerde aanslagen hebben gepleegd op meer dan 30 politieposten en een legerbasis in het noorden van de staat Rakhine; overwegende dat zij daarbij meer dan tien politieagenten hebben gedood en dat het Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) de verantwoordelijkheid voor die aanvallen heeft opgeëist;
E. overwegende dat dit heeft geleid tot een groot militair tegenoffensief, met ernstige en grootschalige schendingen van de mensenrechten, zoals moord, verkrachting en foltering; overwegende dat mensenrechtenorganisaties, met name Human Rights Watch, aan de hand van satellietbeelden hebben gerapporteerd dat er grootschalige vernielingen van huizen en andere gebouwen hebben plaatsgevonden in delen van het noorden van de staat Rakhine, die momenteel ontoegankelijk zijn voor ngo's en onafhankelijke waarnemers; overwegende dat er volgens berichten 700 gebouwen in brand werden gestoken in het door Rohingya bewoonde dorp Chein Khar Li in het noorden van de staat Rakhine, dat vrijwel geheel verwoest werd;
F. overwegende dat na deze gebeurtenissen meer dan 625 000 Rohingya gevlucht zijn naar Bangladesh; overwegende dat de mensen die wegvluchten uit Myanmar, waaronder veel vrouwen en kinderen, via gevaarlijke routes moeten reizen, waarbij zij beschoten worden, over gevaarlijke paden moeten trekken, honger lijden en geen medische bijstand krijgen; overwegende dat tientallen mensen, waaronder vrouwen en kinderen, onderweg zijn omgekomen; overwegende dat de kustwacht van Bangladesh lichamen heeft gevonden van tientallen mensen die tijdens hun vlucht zijn omgekomen;
G. overwegende dat Bangladesh al circa 300 000 Rohingya-vluchtelingen herbergt die de afgelopen decennia het land zijn binnengekomen;
H. overwegende dat Bangladesh een klacht heeft ingediend tegen de autoriteiten van Myanmar wegens het leggen van landmijnen over een deel van zijn grens met Bangladesh, om te voorkomen dat Rohingya-moslims die het geweld ontvlucht zijn, kunnen terugkeren;
I. overwegende dat internationaal personeel van de VN en internationale ngo’s geen toegang krijgen tot de door het conflict getroffen gebieden en dat de VN-agentschappen niet in staat zijn om de Rohingya humanitaire hulp te verstrekken, zoals voedsel, water en medicijnen; overwegende dat humanitaire toegang slechts ten dele is verleend aan het Internationaal Comité van het Rode Kruis, dat slechts 10 % van de mensen in nood bereikt; overwegende dat de humanitaire toegang tot Noord-Rakhine moeilijk blijft, ondanks het akkoord dat op 27 oktober 2017 met het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties werd bereikt;
J. overwegende dat er vanwege deze beperkte toegang slechts heel weinig informatie beschikbaar is over de momentele behoeften van de bevolking en dat al vóór de huidige crisis zo'n 350 000 mensen afhankelijk waren van humanitaire hulp, naast de 120 000 intern ontheemden in het centrale deel van de staat Rakhine;
K. overwegende dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Zeid Ra'ad Al-Hussein, op 10 september 2017 heeft verklaard dat de situatie in Myanmar "een schoolvoorbeeld van etnische zuiveringen lijkt";
1. veroordeelt met klem alle aanslagen in de staat Rakhine;
2. maakt zich ernstig zorgen over de humanitaire situatie in Myanmar en Bangladesh en vraagt de regering van Myanmar onmiddellijk een einde te maken aan het buitensporige legeroptreden en geweld waardoor de Rohingya-gemeenschap in Rakhine is verpletterd;
3. veroordeelt de toenemende ernst en omvang van de mensenrechtenschendingen, zoals moorden, verkrachtingen en de ontheemding van honderdduizenden burgers;
4. dringt er bij het leger en de veiligheidstroepen met klem op aan onmiddellijk te stoppen met het vermoorden, intimideren en verkrachten van Rohingya en het platbranden van hun huizen;
5. herinnert eraan dat de autoriteiten van Myanmar de plicht hebben om zonder onderscheid alle burgers te beschermen tegen geweld, een onderzoek in te stellen naar ernstige schendingen van de mensenrechten en de schuldigen te vervolgen, in overeenstemming met de normen en verplichtingen op het gebied van de mensenrechten;
6. herhaalt zijn verzoek aan de autoriteiten van Myanmar om onmiddellijk ongehinderde toegang te verlenen aan onafhankelijke waarnemers, internationale mensenrechtenorganisaties, journalisten en andere internationale waarnemers en aan de VN, met name de VN-onderzoeksmissie die de VN-Mensenrechtenraad (UNHRC) in maart 2017 heeft ingesteld en waarvan het mandaat tot september 2018 is verlengd;
7. dringt er nogmaals op aan om humanitaire hulporganisaties toegang te verlenen tot alle conflictgebieden en ontheemden, zonder onderscheid, zodat hulpverleners mensen die in gevaar verkeren kunnen bijstaan;
8. verzoekt de regering van Myanmar met klem om onmiddellijk alle landmijnen op de grens met Bangladesh op te ruimen;
9. verzoekt de regering van Myanmar, en in het bijzonder staatsadviseur Aung San Suu Kyi, om elke aansporing tot godsdienst- of rassenhaat ondubbelzinnig te veroordelen en maatschappelijke discriminatie en vijandigheid jegens de Rohingya-minderheden te bestrijden; verzoekt de regering van Myanmar tevens om het universele recht van vrijheid van godsdienst of geloofsovertuiging te eerbiedigen; herinnert de staatsadviseur eraan om aan te dringen op tenuitvoerlegging van de aanbevelingen uit het eindverslag van de Adviescommissie inzake de staat Rakhine, die op haar eigen verzoek werd ingesteld; betreurt dat er geen vooruitgang is geboekt sinds de woordvoerder van de partij van mevrouw Suu Kyi op 18 mei 2015 verklaarde dat de regering van Myanmar het staatsburgerschap van de Rohingya-minderheid zou herstellen;
10. herinnert de winnares van de Sacharovprijs 1990, Aung San Suu Kyi, eraan dat die prijs onder meer wordt toegekend aan personen die de mensenrechten verdedigen, de rechten van minderheden beschermen en het internationaal recht eerbiedigen; wijst erop dat moet overwogen of de Sacharovprijs en de Nobelprijs kunnen worden ingetrokken wanneer de winnaars ervan na de toekenning van de prijs die criteria schenden;
11. erkent dat Bangladesh zich bij deze humanitaire ramp inspant om de bescherming van honderdduizenden Rohingya-vluchtelingen te faciliteren; moedigt de autoriteiten van Bangladesh en andere buurlanden krachtig aan om alle mensen die het geweld in de staat Rakhine ontvluchten toe te laten en het beginsel van non-refoulement te eerbiedigen; verzoekt de Commissie en de lidstaten meer financiële en materiële steun te verlenen aan de vluchtelingen;
12. herinnert aan zijn aanbeveling dat de regeringen van de landen die met de instroom van Rohingya-vluchtelingen te maken hebben nauw samenwerken met de UNHCR, die de technische expertise heeft om de vluchtelingenstatus te screenen en het mandaat om vluchtelingen en staatloze burgers te beschermen; verzoekt de EU en de VN om de buurlanden daarbij te helpen;
13. verwelkomt de bilaterale repatriëringsovereenkomst tussen Bangladesh en Myanmar die op 23 november 2017 te Nay Pyi Taw werd ondertekend als een belangrijke stap; moedigt de premier van Bangladesh, Sheikh Hasina, en de staatsadviseur van Myanmar, Aung San Suu Kyi, aan de bilaterale repatriëringsovereenkomst snel uit te voeren en er daarbij voor te zorgen dat de omstandigheden ter plaatse van dien aard zijn dat de vluchtelingen vrijwillig, veilig, duurzaam en waardig kunnen terugkeren naar hun plaats van herkomst; bevestigt dat de EU de tenuitvoerlegging van de overeenkomst op de voet zal volgen om ervoor te zorgen dat het internationaal recht volledig geëerbiedigd wordt;
14. wijst op het belang van een snelle tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van de Adviescommissie inzake de staat Rakhine, de zgn. "Annan-aanbevelingen"; benadrukt de aanbeveling van de Commissie met betrekking tot de noodzaak om de burgerschapswet van Myanmar in overeenstemming te brengen met internationale normen en verdragen waarbij Myanmar partij is, waaronder de artikelen 7 en 8 van de Internationale Conventie voor de rechten van het kind, en om de wetgeving af te stemmen op optimale praktijken, zoals afschaffing van het onderscheiden tussen verschillende soorten burgers;
15. steunt de pogingen om een intensiever politiek proces van de grond te krijgen dat gebaseerd is op de uitvoering van de Annan-aanbevelingen; verzoekt de Veiligheidsraad en de Algemene Vergadering van de VN doeltreffende diplomatieke en politieke maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de regering van Myanmar haar verplichtingen jegens de Rohingya-minderheid nakomt door bescherming en toegang tot hulp te waarborgen; verzoekt in dit verband om een resolutie van de Algemene Vergadering en de Veiligheidsraad waarin de gewelddadigheden veroordeeld worden, aangedrongen wordt op toegang tot de staat Rakhine en gevraagd wordt dat alle partijen verantwoording afleggen over ernstige schendingen van het internationaal recht;
16. verzoekt China en andere internationale en regionale spelers alle kanalen aan te wenden om aan te dringen op beëindiging van de gruweldaden en op een vreedzame oplossing;
17. verzoekt de vv/hv en de lidstaten van de EU hun druk op de regering en het leger van Myanmar fors op te voeren opdat zij een eind maken aan de rechtenschendingen, volledig samenwerken met de onderzoekers van de VN en met internationale humanitaire agentschappen en zorgen dat er verantwoording wordt afgelegd voor ernstige schendingen van het internationaal recht; verzoekt de vv/hv en de lidstaten van de EU een actieve rol te spelen bij het ondersteunen van onmiddellijk ingrijpen op VN-niveau en duidelijk te maken dat de EU klaar staat om gerichte sancties in te stellen tegen personen en entiteiten en te denken over consequenties in de context van de aan Myanmar toegekende handelspreferenties, als de ernstige schendingen van het internationaal recht ongestraft doorgaan;
18. stemt ermee in dat de EU financiële steun blijft verlenen aan het betrokken gebied in de vorm van humanitaire bijstand en andere steun; verklaart nadrukkelijk dat elke steunverlening aan de staat Rakhine expliciet en specifiek afhankelijk moet worden gesteld van de voorwaarden van non-discriminatie, non-segregatie en gelijkheid en dat alle projecten en hulpacties worden uitgevoerd op een wijze die discriminatie en segregatie niet bekrachtigt, steunt of in stand houdt;
19. verzoekt de vv/hv verslag uit te brengen aan het Europees Parlement over EU-initiatieven in de VN en in de context van de Raad Buitenlandse Zaken van de EU;
20. verzoekt de EU en haar lidstaten rapporten en verklaringen van vertegenwoordigers van de Rohingya over de situatie ter plaatse te verwelkomen;
21. steunt inspanningen om onafhankelijke waarnemers onder leiding van de VN ter plaatse te hebben om de humanitaire crisis te verlichten; verzoekt de autoriteiten van Myanmar onmiddellijk ongehinderde toegang te verlenen aan onafhankelijke waarnemers, met name de VN-onderzoeksmissie die de VN-Mensenrechtenraad in maart 2017 heeft ingesteld;
22. steunt de oprichting van een kantoor van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten in Myanmar met een volledig mandaat;
23. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan steun te verlenen aan het mondiale actieplan 2014-2024 van de UNHCR om een einde te maken aan staatloosheid;
24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering en het parlement van Myanmar, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Commissie, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten, de secretaris-generaal van de ASEAN, de intergouvernementele mensenrechtencommissie van de ASEAN, de speciaal rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Myanmar, de Hoge Commissaris van de VN voor vluchtelingen en de VN-Mensenrechtenraad.