Zittingsdocument
6.12.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie van de Rohingya
( 2017/2973(RSP) )
Barbara Lochbihler, Jordi Solé, Igor Šoltes, Judith Sargentini
namens de Verts/ALE-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie van de Rohingya
( 2017/2973(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere resoluties over Myanmar en de situatie van Rohingya-moslims, met name die van 14 september 2017[1], 7 juli 2016[2] en 15 december 2016[3],
– gezien de conclusies van de Raad over Myanmar/Birma van 16 oktober 2017,
– gezien de uitspraken die de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), Federica Mogherini, op 19 november 2017 heeft gedaan in Cox's Bazar, Bangladesh,
– gezien het gezamenlijke persbericht van 25 november 2016 over de derde mensenrechtendialoog EU-Myanmar,
– gezien de conclusies van de Raad over staatloosheid van 4 december 2015,
– gezien de verklaring van de voorzitter van de VN-Veiligheidsraad over geweld in de deelstaat Rakhine van 6 november 2017,
– gezien het verslag van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten van 20 juni 2016 met als titel "Situation of human rights of Rohingya Muslims and other minorities in Myanmar" (Situatie van de mensenrechten van Rohingya-moslims en andere minderheden in Myanmar) en het verslag van de Speciaal Rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Myanmar van 18 maart 2016,
– gezien de 27e speciale zitting van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties over de mensenrechtensituatie van de minderheid van Rohingya-moslims en andere minderheden in de deelstaat Rakhine van Birma/Myanmar en zijn resolutie van 5 december 2017, waarin Myanmar krachtig wordt veroordeeld voor het zeer waarschijnlijke plegen van misdaden tegen de menselijkheid in de deelstaat Rakhine door de nationale strijdkrachten, met de bijstand van niet‑overheidsactoren,
– gezien het VN-verdrag van 1951 betreffende de status van vluchtelingen en het aanvullende protocol van 1967,
– gezien het Verdrag betreffende de status van statelozen van 1954 en het Verdrag tot beperking der stateloosheid van 1961,
– gezien het mondiale actieplan 2014-2024 van de Hoge Commissaris van de VN voor de Vluchtelingen om een einde te maken aan staatloosheid,
– gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) van 1948,
– gezien het eindverslag van de Adviescommissie inzake de deelstaat Rakhine,
– gezien het Internationale Verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, beide van 1966,
– gezien het Handvest van de ASEAN,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat in de deelstaat Rakhine in Myanmar ongeveer een miljoen Rohingya wonen, een overwegend islamitische minderheid die volledige burgerrechten worden ontzegd op grond van de Birmese wet op het staatsburgerschap, waardoor zij staatloos zijn;
B. overwegende dat de Rohingya een van de meest vervolgde minderheden ter wereld zijn en dat zij nu grotendeels verplicht zijn te wonen in kampen en gesegregeerde gebieden, met ernstige beperkingen op het vrije verkeer binnen en buiten de deelstaat Rakhine; overwegende dat deze vrijheidsberoving heeft geleid tot bedreigingen voor mensenlevens en voor de veiligheid, het ontzeggen van het recht op gezondheid en onderwijs, dwangarbeid, seksueel geweld en beperkingen van hun politieke rechten;
C. overwegende dat de recentste opflakkering van de spanningen in augustus 2017 heeft geleid tot een buitengewoon onevenredige reactie van de autoriteiten van Myanmar, met goed gedocumenteerde grootschalige en systematische mensenrechtenschendingen jegens de Rohingya, met inbegrip van de vernietiging van hele dorpen, moordpartijen, verkrachting en foltering;
D. overwegende dat sinds augustus 2017 meer dan 625 000 Rohingya veiligheid hebben gezocht door te vluchten naar buurland Bangladesh; overwegende dat de mensen die wegvluchten, via verraderlijke routes reizen, waarbij zij beschoten worden, over gevaarlijke paden trekken, honger lijden en geen medische bijstand krijgen; overwegende dat tientallen Rohingya, waaronder vrouwen en kinderen, onderweg zijn omgekomen;
E. overwegende dat het Comité voor de uitbanning van discriminatie van vrouwen (Committee on the Elimination of Discrimination against Women, CEDAW) heeft verzocht om een uitzonderlijke verslag van de regering van Myanmar over de situatie van Rohingyavrouwen en -meisjes;
F. overwegende dat Bangladesh een klacht heeft ingediend tegen de autoriteiten van Myanmar wegens het leggen van landmijnen over een deel van de grens met Bangladesh;
G. overwegende dat VN-agentschappen volgens berichten nog steeds belet wordt de Rohingya humanitaire hulp te bieden, met inbegrip van voedsel, water en medicijnen;
H. overwegende dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten, Zeid Ra'ad Al-Hussein, op 10 september 2017 heeft verklaard dat de situatie in Myanmar overkomt als een schoolvoorbeeld van etnische zuiveringen;
I. overwegende dat Zeid Ra'ad Al-Hussein op 5 december 2017 heeft aanbevolen dat de Algemene Vergadering van de VN een nieuw mechanisme opricht voor bijstand bij strafrechtelijke onderzoeken van plegers van geweld tegen de Rohingya-moslims;
1. herhaalt buitengewoon bezorgd te zijn en veroordeelt het aanhoudende geweld, de ernstige schendingen van de mensenrechten en het verlies van mensenlevens, bestaansmiddelen en huizen in de deelstaat Rakhine, die neerkomen op misdaden tegen de menselijkheid en als zodanig onder universele rechtsmacht vallen; spreekt zijn medeleven en steun uit voor de Rohingya; herinnert eraan dat de autoriteiten van Myanmar de plicht hebben alle burgers zonder onderscheid te beschermen tegen geweld, onderzoek naar schendingen van de mensenrechten in te stellen en de schuldigen te vervolgen, in overeenstemming met de normen en verplichtingen op het gebied van de mensenrechten;
2. eist dat de opperbevelhebber van het Birmese leger, generaal Min Aung Hlaing, alle troepen onder zijn controle beveelt onmiddellijk een einde te maken aan hun campagne van schendingen van de mensenrechten en misdaden tegen de menselijkheid jegens de Rohingya;
3. herhaalt het standpunt van de EU dat plegers van misdaden tegen de menselijkheid ter verantwoording moeten worden geroepen en dat slachtoffers recht hebben op gerechtigheid en compensatie; verplicht zich er krachtig toe geen middel onbeproefd te laten om een einde te maken aan de decennialange straffeloosheid en te zorgen voor de berechting van de ernstige mensenrechtenschendingen door alle partijen in Myanmar;
4. is ingenomen met de verklaring van Aung San Suu Kyi dat zij gehecht is aan de rechtsstaat en dringt er bij de regering van Myanmar op aan de rechtsmacht over de ernstige mensenrechtenschendingen die sedert 25 augustus 2017 zijn begaan, over te dragen aan het Internationaal Strafhof als rechter in laatste instantie (krachtens artikel 12, lid 3, van het Statuut van Rome);
5. benadrukt dat er geen sprake kan zijn van straffeloosheid voor wreedheden en dat, als het leger en de civiele autoriteiten blijven weigeren mee te werken aan onafhankelijke, onpartijdige onderzoeken door de VN en als geen verklaring overeenkomstig artikel 12, lid 3, wordt ingediend, dit zal leiden tot gerichte sancties tegen degenen die verantwoordelijk zijn voor de misdaden en voor de straffeloosheid van misdaden;
6. verzoekt de Raad en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) zonder verdere vertraging gerichte sancties op te leggen aan leger- en politiecommandanten die worden verdacht van het plegen van ernstige mensenrechtenschendingen en aan de militaire ondernemingen die deze mensen inkomsten bezorgen;
7. vraagt dat het bestaande wapenembargo van de EU snel wordt uitgebreid naar alle onderhoud, ondersteuning, opleiding en samenwerking met het Birmese leger;
8. beschouwt de ontheemde Rohingya, van wie een groot aantal nu in Bangladesh is, als vluchtelingen, bevestigt het beginsel van non-refoulement en is het eens de beoordeling van de Hoge Commissaris van de VN voor de Vluchtelingen van 24 november dat de omstandigheden in de Birmse deelstaat Rakhine momenteel geen veilige en duurzame terugkeer mogelijk maken; benadrukt het feit dat elke terugkeer vrijwillig moet zijn en moet plaatsvinden in veilige en waardige omstandigheden die het pad effenen voor duurzame oplossingen;
9. dringt er bij de autoriteiten van Myanmar op aan onmiddellijk ongehinderde internationale humanitaire toegang tot de deelstaat Rakhine te verlenen, inclusief specifieke steun voor kwetsbare groepen als kinderen, ouderen en slachtoffers van seksueel geweld; dringt er bij de regering van Myanmar op aan maatregelen uit te voeren overeenkomstig resolutie 2106 (2013) van de VN-Veiligheidsraad om gevallen van seksueel geweld te voorkomen en op zulke gevallen te reageren; dringt er bij de regering op aan ook mee te werken aan het verslagleggingsproces van het CEDAW;
10. verzoekt de autoriteiten van Myanmar toegang te verlenen aan onafhankelijke waarnemers, met name de VN-onderzoeksmissie die in maart 2017 is ingesteld door de VN-Mensenrechtenraad, om te zorgen voor onafhankelijke en onpartijdige onderzoeken van de beschuldigingen van ernstige mensenrechtenschendingen door alle partijen; is verheugd over het verzoek van de Derde Commissie van de Algemene Vergadering van de VN om een speciale gezant voor Myanmar te benoemen;
11. herhaalt zijn oproep aan de regering van Myanmar om onmiddellijk alle landmijnen aan de grens met Bangladesh te verwijderen en tijdens dit proces volledig mee te werken met de VN en internationale waarnemers;
12. erkent de grote inspanningen die de regering en bevolking van Bangladesh leveren om aan de gigantische humanitaire crisis het hoofd te bieden, door op ruimhartige wijze hun grenzen en harten voor de wanhopig uit Myanmar gevluchte Rohingya-vluchtelingen open te stellen; dringt er bij de Europese Unie en haar lidstaten op aan hun financiële en materiële steun voor de huisvesting van de vluchtelingen nog te verhogen, om de regering van Bangladesh in staat te stellen de Rohingya te blijven ondersteunen totdat ze veilig en vrijwillig kunnen terugkeren naar een plaats die zij als hun thuis kunnen beschouwen; verzoekt Bangladesh humanitaire operaties door internationale ngo's verder te faciliteren door de administratieve lasten te vereenvoudigen en de beperkingen van het vrije verkeer te verminderen;
13. is tevreden met het medeorganiseren door de EU van een donorconferentie en met de daaropvolgende 35 toezeggingen voor in totaal 344 miljoen USD; betreurt het feit dat dit bedrag lager is dan het algemene streefcijfer en merkt op dat slechts een derde van het geld tot dusver beschikbaar is gesteld; verzoekt de internationale gemeenschap de financiering te garanderen die nodig is zowel voor de ontheemde Rohingya als voor de getroffen plaatselijke bevolking in Bangladesh;
14. is uiterst bezorgd door de meldingen dat in Myanmar en Bangladesh illegaal handel wordt gedreven in Rohingya-vrouwen en meisjes en dringt er bij de autoriteiten van beide landen op aan samen te werken met de Hoge Commissaris van de VN voor de Vluchtelingen en met mensenrechtenorganisaties om aan de mensenhandel een einde te maken en de getroffen vrouwen en meisjes bescherming en ondersteuning te bieden;
15. neemt kennis van de bilaterale repatriëringsovereenkomst die is gesloten tussen Bangladesh en Myanmar op 23 november 2017, waarin het recht van de Rohingya wordt erkend om terug te keren naar Myanmar en daar te blijven wonen; dringt er evenwel op aan dat er geen gedwongen terugkeer komt, met name zolang het geweld en de repressie, die volgens omschrijvingen neerkomen op etnische zuivering, blijven voortduren; onderstreept het feit dat geplunderde en gestolen eigendom moet worden terugbezorgd aan de Rohingya-eigenaars en dat terugkeerders compensatie moeten krijgen voor het verlies van mensenlevens, eigendom en gewassen; dringt er bij de Bengalese autoriteiten op aan ervoor te zorgen dat er in Myanmar een alomvattende strategie is voor de terugkeer en integratie van de Rohingya vóór het tot terugkeer komt; dringt er voorts op aan dat de autoriteiten van Myanmar geloofwaardige garanties bieden dat terugkeerders niet onder dwang zullen worden ondergebracht in aparte kampen op basis van etnische of religieuze geledingen;
16. verzoekt de regering van Myanmar haar economische en infrastructuurprojecten uit te stellen – inclusief de instelling van nieuwe speciale economische, industrie- of handelszones – tot de nodige voorzorgsmaatregelen zijn getroffen om ervoor te zorgen dat deze ten goede komen aan alle gemeenschappen, zonder discriminatie, en dat zij geen afbreuk doen aan de grond- en eigendomsrechten van Rohingya en andere gemeenschappen die ontheemd zijn, als vluchteling of als in eigen land ontheemde bevolkingsgroepen;
17. merkt op dat, om de terugkeer te faciliteren en ervoor te zorgen dat de universele mensenrechten van de Rohingya worden geëerbiedigd, een algemene inspanning nodig is om de geïnstitutionaliseerde discriminatie en segregatie in Myanmar aan te pakken; merkt in verband hiermee op dat de ontzegging van rechten aan minderheden in Myanmar verder reikt dan de Rohingya en ook etnische groepen treft in de deelstaten Kachin en Shan;
18. betreurt ten zeerste de lopende tenuitvoerlegging van de Birmese wet op het staatsburgerschap, die de Rohingya fundamentele mensenrechten ontzegt, door hen staatloos te maken; verzoekt de regering van Myanmar de wet op het staatsburgerschap te wijzigen en aan de Rohingya wettelijk erkende staatsburgerschapsdocumenten te verstrekken; dringt er bij de regering op aan identiteitskaarten af te leveren zonder vermelding van religieuze overtuiging;
19. benadrukt dat de segregatie van de Rohingya in Myanmar moet worden beëindigd; vraagt dat de avondklok die aan de Rohingya is opgelegd, wordt opgeheven en dat alle controlepunten worden ontmanteld, behalve degene die noodzakelijk zijn; dringt er bij de regering van Myanmar op aan ervoor te zorgen dat Rohingya-ingezetenen vrij in de deelstaat Rakhine en de rest van het land kunnen reizen en dat hun rechten op het gebied van toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en werkgelegenheid worden geëerbiedigd;
20. herinnert eraan dat de Adviescommissie inzake de deelstaat Rakhine is opgericht op verzoek van de staatsadviseur; moedigt de autoriteiten van Myanmar ertoe aan zo spoedig mogelijk een uitvoeringsorgaan te benoemen om de aanbevelingen van Annan volledig uit te voeren; spoort de EU en de VN ertoe aan het proces te steunen;
21. benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat de investeringen van de EU, waaronder ontwikkelingshulp, bijdragen tot universele diensten die beschikbaar zijn voor de hele bevolking en onderstreept het feit dat deze investeringen niet mogen leiden tot een verankering van de segregatie in Myanmar, die reeds heeft geleid tot geïnstitutionaliseerde discriminatie en misdaden tegen de menselijkheid;
22. verzoekt de regering van Myanmar, inclusief de staatsadviseur, haatzaaiende uitlatingen en intimidatie te veroordelen, de interculturele en interreligieuze dialoog te bevorderen en erop toe te zien dat het universele recht op vrijheid van godsdienst of overtuiging wordt geëerbiedigd;
23. verzoekt voorts de ASEAN en de regeringen van de landen in de regio, met name China, onmiddellijk actie te ondernemen om meer druk uit te oefenen op de regering van Myanmar om een einde te maken aan de wreedheden en alle burgers in de deelstaat Rakhine te beschermen; dringt er bij de VV/HV en de EU-lidstaten op aan zich actief in te zetten voor inspanningen om over de situatie van de Rohingya een internationale conferentie te organiseren;
24. verzoekt winnaar van de Sacharovprijs Aung San Suu Kyi de ernstige mensenrechtenschendingen tegen de Rohingya-minderheid te veroordelen; herinnert aan de verklaring van 18 mei 2015 van de woordvoerder van de partij van mevrouw Suu Kyi dat de regering van Myanmar de Rohingya-minderheid haar staatsburgerschap moet teruggeven; herinnert eraan dat de Sacharovprijs wordt toegekend aan personen die de mensenrechten verdedigen, de rechten van minderheden beschermen en het internationaal recht eerbiedigen, naast andere criteria;
25. dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan steun te verlenen aan het mondiale actieplan 2014‑2024 van de Hoge Commissaris van de VN voor de Vluchtelingen om een einde te maken aan staatloosheid;
26. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering en het parlement van Myanmar, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Commissie, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten, de secretaris-generaal van de ASEAN, de intergouvernementele mensenrechtencommissie van de ASEAN, de speciaal rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Myanmar, de Hoge Commissaris van de VN voor vluchtelingen en de VN-Mensenrechtenraad.