Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Mjanmy/Birmy i w sprawie sytuacji muzułmanów Rohingja, w szczególności z dnia 14 września 2017 r.

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0351.

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Mjanmy/Birmy z dnia 16 października 2017 r.,

–  uwzględniając uwagi wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini wygłoszone w dniu 19 listopada 2017 r. w mieście Koks Badźar w Bangladeszu,

–  uwzględniając wspólny komunikat prasowy z dnia 25 listopada 2016 r. w sprawie trzeciego dialogu dotyczącego praw człowieka między UE a Mjanmą/Birmą,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie bezpaństwowości z dnia 4 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa ONZ z dnia 6 listopada 2017 r. w sprawie przemocy w stanie Arakan,

–  uwzględniając raport Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka z dnia 20 czerwca 2016 r. pt. „Sytuacja w zakresie praw człowieka muzułmańskiej mniejszości Rohingja oraz innych mniejszości w Mjanmie/Birmie”, a także raport specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Mjanmie/Birmie z dnia 18 marca 2016 r.,

–  uwzględniając 27. specjalną sesję Rady Praw Człowieka ONZ w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka muzułmanów z mniejszości Rohingja oraz innych mniejszości w stanie Arakan w Mjanmie/Birmie, a także swoją rezolucję z dnia 5 grudnia 2017 r., w której zdecydowanie potępia Mjanmę/Birmę za „popełnianie z dużym prawdopodobieństwem zbrodni przeciwko ludzkości” przez państwowe siły bezpieczeństwa przy wsparciu podmiotów niepaństwowych w stanie Arakan,

–  uwzględniając Konwencję ONZ z 1951 r. dotyczącą statusu uchodźców oraz protokół do tej konwencji z 1967 r.,

–  uwzględniając Konwencję z 1954 r. dotyczącą statusu bezpaństwowców oraz Konwencję z 1961 r. o ograniczaniu bezpaństwowości,

–  uwzględniając globalny plan działań Biura UNHCR na lata 2014–2024 na rzecz eliminacji bezpaństwowości,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka (PDPC) z 1948 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe komisji doradczej ds. stanu Arakan,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r. oraz Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych z 1966 r.,

–  uwzględniając Kartę Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN),

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w stanie Arakan w Mjanmie/Birmie mieszka ok. miliona Rohingjów – przede wszystkim muzułmańskiej mniejszości – pozbawionych pełnych praw obywatelskich na mocy birmańskiej ustawy o obywatelstwie, co czyni ich bezpaństwowcami;

B.  mając na uwadze, że Rohingja to jedna z najbardziej prześladowanych mniejszości na świecie, a jej członkowie są obecnie głównie przetrzymywani w obozach i na wydzielonych obszarach oraz mają poważnie ograniczoną swobodę poruszania się w obrębie stanu Arakan i poza nim; mając na uwadze, że skutkiem pozbawienia wolności są zagrożenia dla życia i bezpieczeństwa, odmawianie prawa do opieki zdrowotnej i edukacji, praca przymusowa, przemoc seksualna oraz ograniczenia praw politycznych tej grupy;

C.  mając na uwadze, że najnowszy wzrost napięć w sierpniu 2017 r. doprowadził do zdecydowanie nieproporcjonalnej reakcji władz Mjanmy/Birmy, o czym świadczą dobrze udokumentowane, szeroko zakrojone i systematyczne naruszenia praw człowieka ludu Rohingja, włącznie z niszczeniem całych miejscowości, zabójstwami, gwałtami i torturami;

D.  mając na uwadze, że od sierpnia 2017 r. ponad 625 tys. Rohingjów uciekło do sąsiedniego Bangladeszu w poszukiwaniu schronienia; mając na uwadze, że uciekinierzy podróżują zdradliwymi szlakami, narażeni na ostrzał z broni palnej, niebezpieczne drogi, głód i brak opieki medycznej; mając na uwadze, że dziesiątki Rohingjów, w tym kobiet i dzieci, zmarły w drodze;

E.  mając na uwadze, że Komitet ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet wystąpił do rządu Mjanmy/Birmy o sporządzenie sprawozdania specjalnego na temat sytuacji kobiet i dziewcząt należących do ludu Rohingja;

F.  mając na uwadze, że Bangladesz złożył na władze Mjanmy/Birmy skargę dotyczącą zakładania min przeciwpiechotnych na odcinku granicy tego kraju z Bangladeszem;

G.  mając na uwadze, że zgodnie z doniesieniami agencjom ONZ nadal uniemożliwia się dostarczanie Rohingjom pomocy humanitarnej, w tym żywności, wody i leków;

H.  mając na uwadze, że w dniu 10 września 2017 r. wysoki komisarz ONZ ds. praw człowieka Zeid Ra’ad Al Hussein oświadczył, iż sytuacja w Mjanmie/Birmie „wydaje się być modelowym przykładem czystek etnicznych”;

I.  mając na uwadze, że w dniu 5 grudnia 2017 r. Zeid Ra’ad Al Hussein zalecił, by Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło nowy mechanizm wspierania śledztw przeciwko sprawcom przemocy wobec muzułmańskich Rohingjów;

1.  ponownie wyraża najpoważniejsze obawy i potępia trwającą przemoc, poważne naruszenia praw człowieka oraz ofiary śmiertelne, utratę źródeł utrzymania i miejsc schronienia w stanie Arakan, które stanowią zbrodnie przeciwko ludzkości i jako takie podlegają represji wszechświatowej; składa wyrazy współczucia i wyraża wsparcie dla ludności Rohingja; przypomina, że władze Mjanmy/Birmy mają obowiązek ochrony – bez dyskryminacji – wszystkich obywateli przed nadużyciami, przeprowadzenia śledztw w poważnych przypadkach naruszeń praw człowieka oraz pociągnięcia winnych do odpowiedzialności, zgodnie z normami i zobowiązaniami w dziedzinie praw człowieka;

2.  domaga się, by główny dowódca sił zbrojnych Mjanmy/Birmy Min Aung Hlaing nakazał wszystkim kontrolowanym przez niego wojskom natychmiastowe zakończenie kampanii naruszeń praw człowieka i zbrodni przeciw ludzkości dokonywanych na Rohingjach;

3.  ponownie zwraca uwagę na stanowisko UE, zgodnie z którym należy pociągnąć sprawców zbrodni przeciwko ludzkości do odpowiedzialności, a ofiary mają prawo do sprawiedliwości i zadośćuczynienia; zobowiązuje się stanowczo, że dołoży wszelkich starań, by położyć kres dziesięcioleciom bezkarności i zapewnić sprawiedliwość w przypadku poważnych zbrodni dotyczących praw człowieka popełnionych przez którąkolwiek ze stron w Mjanmie/Birmie;

4.  z zadowoleniem przyjmuje deklarowane przez Aung San Suu Kyi zaangażowanie na rzecz praworządności i nalega, by rząd Mjanmy/Birmy przekazał jurysdykcję nad poważnymi zbrodniami w dziedzinie praw człowieka popełnionymi od dnia 25 sierpnia 2017 r. Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu jako sądowi ostatniej instancji (inicjatywa własna na mocy art. 12 ust. 3 statutu rzymskiego);

5.  podkreśla, że nie można pobłażać bezkarności za akty okrucieństwa oraz że skutkiem dalszego braku współpracy władz wojskowych i cywilnych podczas niezależnych i bezstronnych śledztw ONZ, a także niezłożenia deklaracji zgodnie z art. 12 ust. 3 statutu rzymskiego będzie nałożenie ukierunkowanych sankcji na osoby odpowiedzialne za zbrodnie i tolerujące bezkarność za zbrodnie;

6.  wzywa Radę i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) do nałożenia bez dalszej zwłoki ukierunkowanych sankcji karnych na dowódców wojskowych i policyjnych podejrzewanych o popełnienie poważnych przestępstw w dziedzinie praw człowieka oraz na firmy wojskowe, z których czerpią oni zyski;

7.  apeluje o pilne rozszerzenie obowiązującego unijnego embarga na broń i objęcie nim całości obsługi technicznej, pomocy, szkoleń i współpracy z armią Mjanmy/Birmy;

8.  uznaje, że przesiedleni Rohingjowie, z których wielu przebywa obecnie w Bangladeszu, są uchodźcami, potwierdza zasadę non-refoulement i popiera ocenę UNHCR z dnia 24 listopada, zgodnie z którą „warunki panujące obecnie w stanie Arakan w Mjanmie/Birmie nie umożliwiają bezpiecznych i trwałych powrotów”; podkreśla, że wszelkie powroty muszą być dobrowolne oraz odbywać się w bezpiecznych i godnych warunkach umożliwiających długofalowe rozwiązania;

9.  wzywa władze Mjanmy/Birmy, by umożliwiły pilny i niezakłócony dostęp międzynarodowych organizacji humanitarnych do stanu Arakan, w tym specjalne wsparcie dla szczególnie narażonych grup, takich jak dzieci, osoby starsze i ofiary przemocy seksualnej; wzywa rząd Mjanmy/Birmy do wprowadzenia środków zgodnych z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2106 (2013), aby zapobiec i przeciwdziałać przypadkom przemocy seksualnej; wzywa ponadto rząd do współpracy w ramach procesu sprawozdawczego Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet;

10.  wzywa władze Mjanmy/Birmy do zapewnienia dostępu niezależnym obserwatorom, w szczególności misji rozpoznawczej ONZ ustanowionej w marcu 2017 r. przez Radę Praw Człowieka ONZ, tak aby zagwarantować niezależne i bezstronne śledztwa w sprawie zarzutów dotyczących poważnych naruszeń praw człowieka popełnionych przez wszystkie strony; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Trzeciego Komitetu Zgromadzenia Ogólnego ONZ dotyczący mianowania specjalnego wysłannika do Mjanmy/Birmy;

11.  ponownie apeluje do rządu Mjanmy/Birmy o natychmiastowe usunięcie wszystkich min przeciwpiechotnych wzdłuż granicy z Bangladeszem oraz o pełną współpracę z ONZ i międzynarodowymi obserwatorami podczas tego procesu;

12.  dostrzega ogromne wysiłki rządu Bangladeszu i ludności tego kraju podejmowane w obliczu ogromnego kryzysu humanitarnego oraz wspaniałomyślne otwarcie granic i serc dla uchodźców Rohingja uciekających z Mjanmy/Birmy i pilnie potrzebujących pomocy; wzywa Unię Europejską i państwa członkowskie do dodatkowego zwiększenia wsparcia finansowego i materialnego na przyjęcie uchodźców, aby umożliwić rządowi Bangladeszu dalsze wspieranie ludu Rohingja, dopóki nie będzie mógł bezpiecznie i dobrowolnie wrócić do miejsca, które może nazwać domem; wzywa Bangladesz do dalszego ułatwienia międzynarodowym organizacjom pozarządowym prowadzenia akcji humanitarnych dzięki uproszczeniu obciążeń biurokratycznych i zniesieniu ograniczeń przemieszczania się;

13.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że UE jest współgospodarzem konferencji darczyńców oraz że darczyńcy podjęli 35 kolejnych zobowiązań o łącznej wartości 344 mln USD: ubolewa, że kwota ta jest niższa od łącznej wartości docelowej i zauważa, że do tej pory została udostępniona jedynie jedna trzecia środków: wzywa społeczność międzynarodową do zapewnienia finansowania niezbędnego zarówno dla ludu Rohingja w obliczu przesiedleń, jak i miejscowej ludności Bangladeszu przyjmującej uchodźców;

14.  wyraża głębokie zaniepokojenie doniesieniami o handlu kobietami i dziewczętami z ludu Rohingja w Mjanmie/Birmie i Bangladeszu oraz wzywa władze obu krajów do współpracy z Wysokim Komisarzem ONZ ds. Uchodźców i organizacjami praw człowieka, aby położyć kres handlowi ludźmi, a także zapewnić kobietom i dzieciom ochronę i wsparcie;

15.  zwraca uwagę na umowę dwustronną o repatriacji zawartą pomiędzy Bangladeszem i Mjanmą/Birmą w dniu 23 listopada 2017 r., w której uznano prawo ludu Rohingja do powrotu i dalszego zamieszkania w Mjanmie/Birmie; podkreśla jednak, że nie należy przeprowadzać przymusowych powrotów, w szczególności w kontekście utrzymującej się przemocy i represji, które zostały określone jako równoważne z czystką etniczną; podkreśla, że zrabowane i skradzione przedmioty należy zawrócić ich prawowitym właścicielom z ludu Rohingja oraz że osoby powracające powinny otrzymać odszkodowanie za utratę życia członków rodzin, utraconą własność i uprawy; apeluje do władz Bangladeszu o dopilnowanie, by w Mjanmie/Birmie istniała kompleksowa strategia dotycząca powrotu i integracji ludności Rohingja zanim powroty zostaną przeprowadzone; ponownie nalega, aby władze Mjanmy/Birmy zagwarantowały w sposób wiarygodny, że osoby powracające nie zostaną przymusowo umieszczone w obozach rozdzielonych pod kątem etnicznym lub religijnym;

16.  wzywa rząd Mjanmy/Birmy, by przełożył projekty gospodarcze i infrastrukturalne – w tym utworzenie nowych specjalnych stref ekonomicznych, handlowych lub przemysłowych – do czasu wprowadzenia niezbędnych gwarancji służących zapewnieniu, że projekty te będą korzystne dla wszystkich społeczności, bez dyskryminacji, oraz że nie naruszą one praw własności gruntów i nieruchomości przysługujących mniejszości etnicznej Rohingja i innych ludów, które zostały wysiedlone z domów jako uchodźcy lub ludność wewnętrznie przesiedlona;

17.  odnotowuje, że aby ułatwić powroty i przestrzeganie powszechnych praw człowieka ludu Rohingja, konieczne są kompleksowe działania na rzecz rozwiązania problemu zinstytucjonalizowanej dyskryminacji i segregacji w Mjanmie/Birmie; zauważa w związku z tym, że pozbawienie praw mniejszości w Mjanmie/Birmie wykracza poza prawa ludu Rohingja i dotyczy także grup etnicznych w stanach Kaczin i Szan;

18.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu trwającego obecnie wdrażania ustawy dotyczącej obywatelstwa Mjanmy/Birmy, w ramach którego mniejszość Rohingja pozbawia się podstawowych praw człowieka w wyniku nadania im statusu bezpaństwowców; wzywa rząd Mjanmy/Birmy do zmiany ustawy o obywatelstwie i przyznania mieszkańcom z ludu Rohingja prawnie uznawanych dokumentów potwierdzających obywatelstwo; wzywa rząd do wydawania dowodów tożsamości, które nie zawierają wzmianki o przynależności religijnej;

19.  podkreśla, że należy położyć kres segregacja ludu Rohingja w Mjanmie/Birmie; wzywa do zniesienia godziny policyjnej wobec ludu Rohingja i usunięcia wszystkich zbędnych punktów kontrolnych; wzywa rząd Mjanmy/Birmy do zapewnienia mieszkańcom wywodzącym się z ludu Rohingja swobody podróżowania po całym stanie Arakan i pozostałym terytorium kraju, a także do utrzymania przysługującym Rohingjom praw dostępu do opieki zdrowotnej, edukacji i zatrudnienia;

20.  przypomina, że komisja doradcza ds. stanu Arakan została ustanowiona na wniosek doradcy stanu; zachęca władze Mjanmy/Birmy do niezwłocznego powołania organu wykonawczego w celu pełnego wprowadzenia w życie zaleceń Kofiego Annana; zachęca UE i ONZ do wspierania tego procesu;

21.  podkreśla konieczność zagwarantowania, że inwestycje UE, w tym pomoc rozwojowa, przyczyniają się udostępnienia usług powszechnych całej ludności, a także zaznacza, że takie inwestycje nie mogą utrwalać segregacji w Mjanmie/Birmie, która doprowadziła już dotychczas do zinstytucjonalizowanej dyskryminacji i zbrodni przeciwko ludzkości;

22.  wzywa rząd Mjanmy/Birmy, w tym doradcę stanu, do potępienia nawoływania do nienawiści i nękania, do umacniania dialogu międzykulturowego i międzyreligijnego, oraz do ochrony powszechnego prawa do wolności religii lub przekonań;

23.  wzywa ponadto ASEAN i rządy państw regionu, zwłaszcza Chiny, do podjęcia natychmiastowych działań mających na celu nasilenie presji na rząd Mjanmy/Birmy, by położył kres aktom okrucieństwa i zapewnił ochronę całej ludności cywilnej w stanie Arakan; wzywa wysoką przedstawiciel/wiceprzewodniczącą Komisji i państwa członkowskie UE do aktywnego zaangażowania się w wysiłki na rzecz zorganizowania międzynarodowej konferencji w sprawie sytuacji mniejszości Rohingja;

24.  wzywa laureatkę Nagrody im. Sacharowa Aung San Suu Kyi do potępienia poważnych naruszeń praw człowieka wobec mniejszości Rohingja; przypomina oświadczenie rzecznika partii Aung San Suu Kyi z dnia 18 maja 2015 r., zgodnie z którym rząd Mjanmy/Birmy powinien przywrócić obywatelstwo mniejszości Rohingja; przypomina, że Nagroda im. Sacharowa jest przyznawana obrońcom praw człowieka i praw mniejszości oraz osobom, które przestrzegają prawa międzynarodowego, oprócz innych kryteriów;

25.  wzywa UE i państwa członkowskie do poparcia globalnego planu działań Biura UNHCR na lata 2014–2024 na rzecz eliminacji bezpaństwowości;

26.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji rządowi i parlamentowi Mjanmy/Birmy, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich UE, Sekretarzowi Generalnemu ASEAN, Międzyrządowej Komisji ds. Praw Człowieka ASEAN, specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Mjanmie, Wysokiemu Komisarzowi NZ ds. Uchodźców oraz Radzie Praw Człowieka ONZ.