Zittingsdocument
B80674/2017
6.12.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over Myanmar/Birma: de situatie van de Rohingya
( 2017/2973(RSP) )
Younous Omarjee, Marie-Christine Vergiat, Patrick le Hyaric, Sofia Sakorafa, Merja Kyllönen, Lola Sanchez Caldentey, Josu Juaristi Abaunz, Marisa Matias, Dimitris Papadimoulis, Kostadinka Kuneva, Stelios Kouloglou, Javier Couso Permuy, Marina Albiol, Tania Gonzalez Peñas, Estefania Torres Martinez, Xabier Benito Ziluaga, Miguel Urbán Crespo
namens de GUE/NGL-Fractie
B80674/2017
Resolutie van het Europees Parlement over Myanmar/Birma: de situatie van de Rohingya
( 2017/2973(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn talrijke resoluties over Myanmar/Birma en de Rohingya, met name de resoluties van 16 september 2017, 15 december 2016, 7 juli 2016 en 21 mei 2015 over de massagraven die in Thailand zijn ontdekt,
– gezien zijn verslag van 13 juni 2017 over de staatloosheid in Zuid- en Zuidoost-Azië, alsook zijn verslag van 27 juni 2016 over de uitvoering van de aanbevelingen van 2010 van het Parlement over de sociale en milieunormen, de mensenrechten en maatschappelijk verantwoord ondernemen,
– gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens,
– gezien de internationale verdragen van 1966 inzake burgerrechten en politieke rechten en inzake economische, sociale en culturele rechten,
– gezien het VN-verdrag van 1951 betreffende de status van vluchtelingen en het aanvullende protocol bij dit verdrag van 1967,
– gezien het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing,
– gezien het Verdrag van New York betreffende de status van staatlozen,
– gezien het Verdrag inzake de rechten van het kind,
– gezien het VN-Verdrag tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad,
– gezien het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen,
– gezien resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid,
– gezien de werkzaamheden van de VN over dit thema en met name het verslag getiteld "Situatie van de mensenrechten van Rohingya-moslims en andere minderheden in Myanmar", dat is goedgekeurd tijdens de 32e zitting van de VN-Mensenrechtenraad,
– gezien het mondiale actieplan 2014-2024 van het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Vluchtelingen (UNHCR) om een einde te maken aan staatloosheid,
– gezien het verslag van de missie van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten (OHCHR) naar Bangladesh van 3 februari 2017 over de interviews met Rohingya die sedert 9 oktober 2016 uit Myanmar/Birma zijn gevlucht,
– gezien de EU-richtsnoeren over de verdedigers van de mensenrechten, waaronder ook de vrijheid van meningsuiting,
– gezien de verklaring die Federica Mogherini, hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Commissie (HV/VV), op de persconferentie van 2 mei 2017 heeft afgelegd samen met Aung San Suu Kyi, adviseur van staat en minister van Buitenlandse Zaken van Myanmar/Birma,
– gezien de investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de EU en Myanmar/Birma waarover momenteel wordt onderhandeld,
– gezien de aanhoudende verslagen van ngo's over de toestand van de mensenrechten in Myanmar/Birma en met name over de Rohingya,
– gezien de conclusies van de Raad van 20 juni 2016 over de EU-strategie voor Myanmar/Birma,
– gezien de conclusies van de Raad van 16 oktober 2017,
– gezien verklaring die Federica Mogherini (HV/VV) op 19 november 2017 tijdens haar reis naar Bangladesh heeft afgelegd,
– gezien de persmededeling van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten van 5 december 2017 op de bijzondere zitting van de VN-Mensenrechtenraad,
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A.overwegende dat de Rohingya van Myanmar/Birma de grootste bevolkingsgroep van staatlozen ter wereld vormen; dat de vervolgingen, het geweld en de discriminaties ten aanzien van deze groep blijven toenemen; dat de toegang tot de deelstaat Rakhine voor ngo's, onafhankelijke waarnemers en journalisten nog steeds zeer beperkt is;
B.overwegende dat sedert 25 augustus 2017 meer dan 600 000 Rohingya hun toevlucht hebben gezocht in Bangladesh, dit bij de 200 000 tot 300 000 Rohingya die al in de afgelopen decennia naar dit land waren gevlucht; dat Bangladesh een van de armste landen ter wereld is; dat zich bovenop de humanitaire crisis nu ook nog een gezondheidscrisis en een risico op epidemieën begint af te tekenen; dat er gevallen van ernstige acute ondervoeding zijn vastgesteld; dat Unicef, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de autoriteiten van Bangladesh afgelopen maand een uitgebreide inentingscampagne hebben gelanceerd, waarvoor 900 000 vaccindoses zijn uitgetrokken;
C.overwegende dat Bangladesh en Myanmar/Birma op 23 november 2017 een overeenkomst hebben ondertekend; overwegende dat deze overeenkomst betrekking heeft op de vrijwillige repatriëring van Rohingya die sedert oktober 2016 ontheemd zijn; dat de regeling en de gezamenlijke werkgroep binnen de twee maanden zullen worden opgezet; dat in Myanmar/Birma opvangkampen moeten worden opengesteld; overwegende dat het leger van Myanmar/Birma verantwoordelijk is voor folteringen, gedwongen verdwijningen, buitengerechtelijke executies en lukrake bombardementen op Rohingya-dorpen;
D.overwegende dat de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten heeft aangedrongen op een internationaal strafrechtelijk onderzoek naar de plegers van geweld tegen de Rohingya, die mogelijk schuldig zijn aan genocide; overwegende dat zijn analyse dat de aanvallen tegen de Rohingya "grootschalig, systematisch en van een schokkende brutaliteit zijn", een bevestiging vormt van de vaststellingen van talrijke internationale waarnemers;
E.overwegende ook dat de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN voor seksueel geweld in conflictgebieden, Pramila Patten, op 12 november 2017 het vluchtelingenkamp van Cox's Bazar in Bangladesh heeft bezocht en dat zij haar voornemen heeft aangekondigd om het Internationaal Strafhof (ICC) aan te bevelen de autoriteiten van Myanmar/Birma aan te klagen voor talrijke schendingen van de mensenrechten die neerkomen op "daden van genocide tegen de Rohingya"; overwegende dat het grootste kamp van Cox's Bazaar, Kutupalong, alleen al meer dan 400 000 vluchtelingen opvangt;
F.overwegende dat op 23 oktober 2017 in Genève een donorconferentie voor de Rohingya is gehouden; overwegende dat de Europese Unie 30 miljoen euro aan hulp heeft uitgetrokken om de humanitaire crisis te verlichten; overwegende dat er vanaf februari 2018 nieuwe internationale humanitaire hulp zal nodig zijn;
G.overwegende dat in het verslag van 24 augustus 2017 dat voormalig secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, op verzoek van Aung San Suu Kyi heeft opgesteld, wordt aanbevolen dat Myanmar/Birma de beperkingen op het vrij verkeer en op het staatsburgerschap van de Rohingya opheft om te vermijden dat het extremisme wordt gevoed en om de vrede en de stabiliteit van de Birmese natie te waarborgen;
H.overwegende dat steeds weer wordt geweigerd om de 1 miljoen tellende groep Rohingya het staatsburgerschap en de daarbij horende rechten toe te kennen; overwegende dat sedert de jaren 1990 een groot aantal Rohingya-kinderen geen geboortecertificaat krijgen, waardoor zij zich niet kunnen inschrijven in de openbare scholen en zij geen identiteitspapieren kunnen krijgen;
I.overwegende dat de artikelen 7 en 8 van het Verdrag inzake de rechten van het kind, waarbij Myanmar/Birma partij is, het recht vastleggen van het kind om bij zijn geboorte geregistreerd te worden, alsook andere verplichtingen die voortvloeien uit de ter zake geldende internationale instrumenten, met name in de gevallen waarin het kind anders stateloos zou worden;
J.overwegende dat het leger nog steeds een al te grote macht heeft over de gang van zaken in het land; dat de straffeloosheid van de militaire en civiele leiders verankerd is in bepaalde artikelen van de Grondwet;
K.overwegende dat het geloof gebruikt wordt voor gewelddadige doeleinden; dat de vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst niet gewaarborgd is; dat het aanzetten tot haat tegen religieuze minderheden systematisch ongestraft blijft; dat de xenofobie en islamofobie in de Birmese maatschappij met name gevoed zijn door de opmars van een boeddhistisch extremisme dat een nationalistisch beleid aanwakkert waarin het boeddhisme wordt beschouwd als een fundament van de Birmese natie, meer nog een conditio sine qua non van deze natie;
L.overwegende dat de spanningen en de haat tussen de gemeenschappen evenwel niet kunnen worden uitgeroeid door alleen maar juridische maatregelen; dat ook de dieper liggende oorzaken moeten worden aangepakt, met name door een eind te maken aan de discriminerende stereotypen, door aan te sporen tot grotere verdraagzaamheid en door maatregelen aan te moedigen die iedereen toegang geven tot de sociale voorzieningen, met name op het gebied van onderwijs;
1. maakt zich ernstig zorgen over de humanitaire situatie in Myanmar/Birma en in Bangladesh en vraagt de regering van Myanmar/Birma onmiddellijk een einde te maken aan het buitensporig gebruik van geweld en aan de discriminaties en de geweldpleging die vernietigende gevolgen hebben gehad voor de Rohingya-gemeenschap in de deelstaat Rakhine; herhaalt zijn oproep voor een onmiddellijke volledige en onvoorwaardelijke toegang;
2. herinnert eraan dat de Rohingya een integraal deel uitmaken van de Birmese bevolking en dat ze bijgevolg als zodanig moeten worden erkend door de wet;
3. neemt kennis van de recente overeenkomst tussen Bangladesh en Myanmar/Birma; dringt erop aan dat het UNHCR systematisch wordt betrokken bij de werkzaamheden van de gezamenlijke werkgroep; onderstreept dat de verplaatsing van de Rohingya van een kamp naar een ander aan de andere kant van de grens geen waardige of duurzame oplossing kan vormen; steunt het standpunt van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de vluchtelingen, dat van oordeel is dat op dit ogenblik de voorwaarden voor een veilige en leefbare terugkeer niet vervuld zijn; onderstreept daarenboven dat deze terugkeer effectief op vrijwillige basis moet gebeuren; onderstreept dat het beginsel van non-refoulement te allen tijde moet worden gerespecteerd;
4. is erkentelijk voor de constructieve rol die Bangladesh onder moeilijke omstandigheden heeft gespeeld; dringt er bij de autoriteiten op aan meer land ter beschikking te stellen om de overbevolking en de erbarmelijke omstandigheden in de kampen tegen te gaan; spoort hen aan de bureaucratische beperkingen die zij aan de humanitaire organisaties opleggen, te versoepelen, met name met betrekking tot werkvergunningen, visa en goedkeuring van projecten; moedigt Bangladesh aan om alle Rohingya officieel als vluchteling te erkennen, zodat zij allemaal toegang krijgen tot basisbescherming en de nodige hulp kunnen krijgen; herinnert er ten slotte aan dat het vrij verkeer cruciaal is om de toegang tot basisdiensten en onderwijsmogelijkheden mogelijk te maken;
5. onderstreept dat moet worden gezorgd voor voorwaarden die een waardige terugkeer mogelijk maken teneinde duurzame oplossingen te vinden die in overeenstemming zijn met de internationale beginselen, te beginnen met de heropbouw van de dorpen die door het Birmese leger verwoest zijn; verwelkomt in dit verband het besluit van Myanmar/Birma om een "Union Enterprise Mechanism" in te stellen voor de humanitaire hulp, de hervestiging en de ontwikkeling in de deelstaat Rakhine; onderstreept dat dit mechanisme moet samengaan met het integrale herstel van de rechten van de Rohingya en met de stopzetting en de publieke veroordeling van het buitensporig gebruik van geweld door de Birmese autoriteiten;
6. is er tevreden over dat de Mensenrechtenraad van de VN onlangs het mandaat van de onderzoeksmissie heeft verlengd; wijst op de discriminaties, de uitzettingen, de wreedheden, de massamoorden en het aanzetten tot haat ten aanzien van de Rohingya door de Birmese staat, die neerkomen op wat juridisch als "misdaden tegen de menselijkheid" wordt gedefinieerd; steunt het verzoek van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten om een aanbeveling aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties te overwegen inzake de instelling van een nieuw onpartijdig en onafhankelijk mechanisme, in aanvulling op de werkzaamheden van de onderzoeksmissie inzake de laatste golf van geweld en misbruik, teneinde de afzonderlijke strafrechtelijke onderzoeken naar de verantwoordelijken te faciliteren; steunt eveneens de oprichting van een bureau van het Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten in Myanmar/Birma met een volledig mandaat;
7. vestigt de aandacht op de discriminaties die ook gericht zijn tegen andere minderheden in Myanmar/Birma (hindoeïstische Tamils, Kaman, Chinese minderheid, enz.); beschouwt de wet van 1982 als een voedingsbodem voor de verdeeldheid, omdat deze de facto een onrechtvaardig concept van verschillende "statussen" van burgerschap in het leven roept, dat bovendien selectief wordt toegepast op talloze bureaucratische niveaus en in een context van diepgewortelde corruptie;
8. beklemtoont nogmaals dat de Birmese regering dringend moet overgaan tot een zeer grondige herziening van de discriminerende wetgeving van het land; dringt er in dit verband bij de regering van Myanmar/Birma op aan de volledige nationaliteit toe te kennen aan alle Birmese minderheden, en met name de Rohingya, door de wet van 1982 inzake de nationaliteit te herzien en in overeenstemming te brengen met de internationale normen; beveelt de regering aan ervoor te zorgen dat alle inwoners van Myanmar/Birma identiteitspapieren kunnen krijgen ongeacht hun nationaliteit en dat alle kinderen bij hun geboorte geregistreerd worden, en dit kosteloos en zonder discriminatie, en snel een systeem in te stellen waarmee de niet-geregistreerde kinderen, waaronder ook de Rohingya-kinderen, kunnen worden ingeschreven in overeenstemming met de aanbevelingen van de VN;
9. spoort de Birmese autoriteiten aan zo snel mogelijk uitvoering te geven aan alle aanbevelingen van de onderzoekscommissie onder leiding van Kofi Annan, met name wat betreft de kwestie van het burgerschap en de gelijkheid de iure en de facto van de Birmese burgers;
10. spoort Aung San Suu Kyi aan haar volk, waarvan de Rohingya een integraal deel vormen, te beschermen en de wreedheden van het leger te veroordelen; stelt vast dat Aung San Suu Kyi in haar functie van staatsadviseur beloofd heeft alle daders van mensenrechtenschendingen en andere strafbare feiten te laten berechten overeenkomstig het rechtsstaatbeginsel, zodat alle vormen van straffeloosheid worden voorkomen, en dat zij op 19 september 2017 verklaard heeft dat Myanmar/Birma niet bang is voor een zorgvuldig internationaal onderzoek; blijft zich evenwel ernstig zorgen maken over een aantal van haar verklaringen en de ontoereikendheid van haar daden, die een winnaar van de Nobelprijs voor de vrede en van de Sacharovprijs onwaardig zijn;
11. hekelt de groeiende invloed van de ultranationalistische boeddhistische bewegingen, die discriminerende gevoelens aanwakkeren en aandringen op discriminerende wetgeving; herinnert eraan dat de grondwet van 2008 het gebruik van religie voor politieke doeleinden verbiedt; vraagt de autoriteiten de nodige maatregelen te nemen ter bestrijding van de verspreiding van discriminatie en vooroordelen ten aanzien van moslims en leden van nationale, etnische, religieuze en taalkundige minderheden in het land en een eind te maken aan het aanzetten tot haat, met name ten aanzien van moslims, door dergelijke daden publiekelijk te veroordelen, ook in de deelstaat Rakhine;
12. beklemtoont dat de discriminatie waaronder de Rohingya al lange tijd te lijden hebben, bij de wortel moet worden aangepakt; vraagt de toegang tot de fundamentele economische en sociale rechten te bevestigen, te verdedigen en te waarborgen, met name het verbeteren van de onderwijsmogelijkheden en de toegang tot onderwijs, ook het hoger onderwijs, voor iedereen, in het bijzonder in de deelstaat Rakhine, voor de ontheemde jongeren en de kinderen die in de kampen leven;
13. spoort de Birmese regering aan voorrang te geven aan preventieve maatregelen tegen discriminatie, met name door middel van onderwijs- en voorlichtingscampagnes, de opleiding van rechters en ordehandhavingsfunctionarissen en door culturele en sociale dialoog;
14. onderstreept dat het welslagen van het democratische overgangsproces en de rechtstaat in Myanmar/Birma eveneens afhankelijk is van de waarborg van de voorrang van de burgerlijke macht op de militaire macht;
15. verzoekt de Birmese autoriteiten de volledige eerbiediging van het recht op vrije meningsuiting, de vrijheid van vergadering, de vrijheid van vereniging en de persvrijheid te waarborgen, een einde te maken aan de willekeurige arrestaties en detenties en op te houden met het opleggen van onevenredige straffen aan de personen die deze rechten uitoefenen, met name de maatschappelijke organisaties, de politici en de journalisten die zich inspannen om de rechten van de minderheden te beschermen en die regelmatig het slachtoffer worden van intimidatie en pesterijen;
16. verzoekt Myanmar/Birma vijf van de acht reeds ondertekende essentiële overeenkomsten te ratificeren, met name het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten en het Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van het kind;
17. verzoekt alle landen van de regio, met name Australië, Indonesië, Maleisië en Thailand, hun internationale verplichtingen met betrekking tot de rechten van vluchtelingen na te komen, met name door ondertekening van het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen, ook het "Verdrag van Genève" genoemd, en het protocol van 1967 bij dit verdrag, alsook het Verdrag van New York betreffende de status van staatlozen, hun grenzen te openen voor de asielzoekers, met name Rohingya, en hun op zijn minst een tijdelijke bescherming te bieden;
18. verwelkomt de groeiende aandacht en steun van de Europese Unie voor deze crisis; beveelt aan de hulp van de Unie voorwaardelijk toe te kennen voor programma's waarvan het absoluut zeker is dat ze geen discriminatie of segregatie in de hand werken; stelt vast dat Christos Stylianides, commissaris voor Humanitaire Hulp en Crisisbeheersing bij zijn bezoek aan Bangladesh afgelopen maand, de woorden heeft geciteerd van de secretaris-generaal van de VN, die over "etnische zuivering" heeft gesproken;
19. verwelkomt het dat Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hun militaire samenwerking met Myanmar/Birma hebben stopgezet en dat de uitnodigingen van de Europese Unie aan het adres van de opperbevelhebber en andere officieren van het Birmese leger geannuleerd zijn; onderstreept het belang van het wapenembargo van de Unie, dat ook betrekking moet hebben op het leveren van uitrusting, onderhoud, ondersteuning, opleiding en samenwerking met het Birmese leger en roept de internationale gemeenschap op dit voorbeeld te volgen;
20. vraagt dat de onderhandelingen over een investeringsbeschermingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Myanmar/Birma in de koelkast worden gestopt zolang de situatie niet duurzaam verbeterd is; is derhalve tevreden over het feit dat het bezoek van een delegatie van de Commissie internationale handel van het Europees Parlement aan Myanmar/Birma, dat in september 2017 had moeten plaatshebben, naar een onbepaalde datum is uitgesteld; herinnert eraan dat de toepassing van het Europees stelsel van algemene preferenties (SAP) afhankelijk wordt gesteld van de eerbiediging van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten en dat dit stelsel kan worden ingetrokken in geval van grootschalige en systematische schendingen van de fundamentele rechten, de mensenrechten en de arbeidsrechten; verzoekt de Raad met aandrang deze mogelijkheid in overweging te nemen;
21. onderstreept meer in het algemeen dat de kwesties inzake land en de onrechtmatige toe-eigening van land, met name door particuliere ondernemingen, een belangrijke uitdaging blijven voor de toekomst van Myanmar/Birma, voor de sociale rechtvaardigheid en voor de hervestiging van de Rohingya;
22. herinnert dat het Parlement in zijn verslag over de uitvoering van de aanbevelingen van 2010 van het Parlement over de sociale en milieunormen, de mensenrechten en maatschappelijk verantwoord ondernemen, heeft geoordeeld dat de bestaande clausules in de handelsovereenkomsten "weinig effect hebben gehad op de mate waarin verplichtingen en toezeggingen op het gebied van de mensenrechten werden nagekomen", en de Commissie en de Raad met name heeft verzocht "te overwegen om een subcomité voor mensenrechten en handel op te nemen in alle handelsovereenkomsten van de EU, om daadwerkelijk en op systematische wijze gevolg te kunnen geven aan mensenrechtenkwesties in verband met overeenkomsten";
23. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering van Myanmar/Birma, de leden van de ASEAN, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.