Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat z dni 4 i 5 października 2016 r. wydany podczas brukselskiej konferencji w sprawie Afganistanu,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Afganistanu, przede wszystkim rezolucję z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie Afganistanu, w szczególności zabójstw w prowincji Zabul

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0412.

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Afganistanu z dnia 18 lipca 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wydane przez przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa ONZ w dniu 14 września 2016 r. w sprawie sytuacji w Afganistanie,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2210 (2015) w sprawie Afganistanu,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i ESDZ do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 lipca 2016 r. pt. „Elementy strategii UE wobec Afganistanu” (JOIN(2017)0031),

–  uwzględniając wyniki międzynarodowej konferencji w Brukseli w sprawie Afganistanu w dniu 5 października 2016 r., której współprzewodniczyła Unia Europejska,

–  uwzględniając raport organizacji Human Rights Watch z dnia 13 lutego 2017 r. zatytułowany „Pakistan Coercion, UN Complicity: The Mass Forced Return of Afghan Refugees”,

–  uwzględniając Umowę o współpracy między UE a Afganistanem na rzecz partnerstwa i rozwoju podpisaną w dniu 18 lutego 2017 r., a także jej późniejszą ratyfikację przez Afganistan,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Human Rights Watch z 2017 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych dotyczące Afganistanu z dnia 16 października 2017 r.,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że od 2002 r. Unia Europejska i jej państwa członkowskie są zobowiązane do zwalczania terroryzmu i ekstremizmu oraz osiągnięcia trwałego pokoju, stabilności i rozwoju w Afganistanie;

B.  mając na uwadze, że UE przekazała Afganistanowi miliardy euro na pomoc humanitarną i rozwojową, a także na wsparcie w tym zakresie; mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie są wspólnie największym darczyńcą dla Afganistanu, ponieważ zgodnie z deklaracjami poczynionymi podczas międzynarodowej konferencji w Brukseli w sprawie Afganistanu w latach 2017–2020 mają przekazać Afganistanowi do 5 mld EUR;

C.  mając na uwadze, że zapewnienie demokracji, praw człowieka, praworządności i dobrych rządów w okresie przejściowym w Afganistanie, a także w trakcie „dekady transformacji” (lata 2015–2024) jest kluczowe dla stworzenia stabilnego i dostatniego państwa;

D.  mając na uwadze, że powszechna korupcja, zakorzeniony nepotyzm, a także niemoc politycznie podzielonego rządu afgańskiego uniemożliwiająca osiągnięcie postępów w zakresie realizacji reform mogą ograniczyć postępy i zniweczyć dotychczasowe osiągnięcia;

E.  mając na uwadze, że cztery priorytetowe obszary UE o kluczowym znaczeniu dla osiągnięcia postępów w Afganistanie dotyczą: a) wspierania pokoju, stabilności i bezpieczeństwa w regionie; b) umacniania demokracji, praworządności i praw człowieka oraz promowania dobrych rządów i wzmocnienia pozycji kobiet; c) wspierania rozwoju gospodarczego i społecznego; d) podjęcia wyzwań związanych z migracją;

F.  mając na uwadze, że w następstwie prezydenckiego kryzysu wyborczego w 2014 r. rząd jedności narodowej zmaga się z impasem w postępach w realizacji swojego programu reform, co jest przyczyną coraz bardziej niestabilnej sytuacji politycznej;

G.  mając na uwadze, że odradzający się ruch talibów, Al-Kaida oraz nowo powstały lokalny oddział Państwa Islamskiego w Afganistanie (Państwo Islamskie Prowincji Chorasan), a także duża liczba afgańskich migrantów powracających do ojczyzny głównie z Pakistanu, mogą sprawić, że obecny brak stabilności może przerodzić się w większy konflikt, jeszcze bardziej zagrażający stabilności w regionie;

H.  mając na uwadze, że według informacji podanych przez amerykańskiego Specjalnego Inspektora Generalnego ds. Odbudowy Afganistanu (SIGAR) w okresie od stycznia do listopada 2016 r. 6785 członków sił afgańskich zostało zabitych, a 11 777 odniosło rany; mając także na uwadze, że misja Organizacji Narodów Zjednoczonych w Afganistanie (UNAMA) odnotowała 3-procentowy wzrost liczby ofiar wśród ludności cywilnej (3498 zabitych, 7920 rannych) w 2016 r. w porównaniu z rokiem poprzednim;

I.  mając na uwadze, że w ostatnich latach zwiększyła się produkcja maku w Afganistanie, a także odnotowano nagły wzrost zażywania narkotyków w sąsiednim Iranie; mając na uwadze, że nielegalny handel narkotykami jest wykorzystywany przez talibów do finansowania ich działalności; mając na uwadze, że ograniczenie lub wyeliminowanie tego handlu przyniosłoby wzajemne korzyści Iranowi i Afganistanowi; mając na uwadze, że uprawiane w Afganistanie opium jest głównym źródłem heroiny w UE; mając na uwadze, że współpraca z Iranem i innymi krajami granicznymi, takimi jak Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan, jest niezbędna w celu dalszego ograniczenia napływu opiatów na rynki europejskie;

J.  mając na uwadze, że według doniesień Afganistan posiada niewykorzystane rezerwy minerałów o wartości od jednego do trzech bilionów dolarów; mając na uwadze, że nielegalne górnictwo stanowi główny problem, który może sprawić, że potencjalny katalizator rozwoju Afganistanu stanie się źródłem konfliktów i niestabilności; mając na uwadze, że górnictwo jest drugim co do wielkości źródłem dochodów talibów;

K.  mając na uwadze, że w ramach prowadzonej przez NATO misji Resolute Support dotychczasowy kontyngent żołnierzy zostanie zwiększony z 13 000 do 16 000; mając na uwadze, że w sierpniu 2017 r. Stany Zjednoczone postanowiły zwiększyć swoją obecność wojskową w ramach nowej strategii USA wobec Azji Południowej;

1.  przypomina, że Afganistan jest targany trwającymi niemal 40 lat konfliktami i wojną, które doprowadziły do zniszczenia kraju, pochłonęły ponad milion ofiar i zmusiły znaczącą część ludności do uchodźstwa, sprawiając, że Afganistan stał się w rzeczywistości państwem upadłym;

2.  podkreśla, że za rządów talibów Afganistan stał się kolebką rozprzestrzeniającego się terroryzmu, czego skutkiem były tragiczne wydarzenia z 11 września; zauważa jednak, że od czasu interwencji wspólnoty międzynarodowej w Afganistanie zaszły istotne zmiany;

3.  przypomina, że Afganistan w ciągu ostatnich piętnastu lat poczynił postępy w dziedzinie polityki, bezpieczeństwa, gospodarki i rozwoju; podkreśla, że PKB na mieszkańca wzrósł pięciokrotnie, średnia długość życia wzrosła o prawie 15 lat, odnotowano także znaczny wzrost liczby dziewcząt uczęszczających do szkół w porównaniu do 2001 r. – obecnie liczba ta wynosi ok. 40 % łącznej liczby 8–9 mln dzieci; podkreśla, że powyższe postępy nie byłyby możliwe, gdyby nie poświęcenie społeczeństwa afgańskiego i zaangażowanie społeczności międzynarodowej oraz fundusze, know-how i personel w terenie;

4.  podkreśla, że poczynione postępy są bardzo kruche i odwracalne; podkreśla, że poczynienie dalszych postępów będzie wymagać dalszych reform, stabilnych stosunków z państwami ościennymi i stałego zapewniania koniecznego poziomu bezpieczeństwa i stabilności; ubolewa, że w ostatnich latach sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Afganistanie uległa pogorszeniu, a kraj ten zmaga się z narastającą presją wywieraną przez rebeliantów i terrorystów, przy czym zamachy bombowe i ataki terrorystyczne są przeprowadzane niemal codziennie; podkreśla, że instytucje demokratyczne są nadal słabe, a ramy wyborcze niestabilne; ubolewa, że prawa człowieka, zwłaszcza kobiet i dzieci, są nieustannie zagrożone; podkreśla, że brak infrastruktury i wzrost liczby osób powracających do Afganistanu z państw ościennych wciąż stanowią zagrożenie dla postępu gospodarczego i społecznego osiągniętego do tej pory;

5.  docenia wysiłki i poświęcenie społeczności międzynarodowej, które pozwoliły zadbać o bezpieczeństwo w Afganistanie podczas trwającej ponad dziesięć lat operacji pod kryptonimem „Enduring Freedom” i misji ISAF w Afganistanie, podczas których zginęło ponad 3500 żołnierzy; z zadowoleniem przyjmuje prowadzoną przez NATO od 1 stycznia 2015 r. misję Resolute Support realizowaną przez 39 państw, której celem jest szkolenie afgańskich sił bezpieczeństwa i instytucji, a także doradzanie i pomoc im; przypomina, że afgańskie krajowe siły bezpieczeństwa (ANSF) ponoszą pełną odpowiedzialność za operacje bojowe przejęte od ISAF z dniem 1 stycznia 2015 r.;

6.  jest głęboko przekonany, że integracyjny proces pokojowy i proces pojednania wypracowany i prowadzony przez Afgańczyków jest jedyną właściwą drogą do trwałego rozwiązania konfliktu; z zadowoleniem odnotowuje inicjatywy Afganistanu na rzecz pokoju, takie jak proces kabulski na rzecz współpracy w zakresie pokoju i bezpieczeństwa; potwierdza zdecydowane zaangażowanie UE na rzecz wsparcia wszelkich inicjatyw prowadzących do pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w Afganistanie;

7.  podkreśla znaczenie Afganistanu dla stabilności w regionie; podkreśla, że bezpieczeństwo, stabilność i dobrobyt Afganistanu mają kluczowe znaczenie dla pokoju i stabilności w całym regionie; ponownie podkreśla w tym kontekście znaczenie partnerów regionalnych, takich jak kraje Azji Środkowej, Iran, Chiny, Indie i Pakistan; zachęca je do konstruktywnej współpracy w celu promowania wiarygodnego i zorientowanego na wyniki procesu negocjacji bez warunków wstępnych; wyraża poparcie dla procesu „Serce Azji”, zapoczątkowanego w Stambule w 2012 r., którego celem jest budowa stabilności i dobrobytu w regionie;

8.  ponownie podkreśla, że społeczność międzynarodowa musi kontynuować swoje zaangażowanie w Afganistanie i przyczyniać się do odbudowy kraju, rozwoju gospodarki i przeciwstawiania się terroryzmowi; w tym kontekście jest podbudowany zobowiązaniami podjętymi przez społeczność międzynarodową podczas międzynarodowej konferencji brukselskiej w sprawie Afganistanu, podczas której zadeklarowano wsparcie w wysokości ok. 13,6 mld EUR do 2020 r.;

9.  uważa, że brak bezpieczeństwa i powszechna korupcja stanowią dwa największe wyzwania utrudniające normalne funkcjonowanie i rozwój Afganistanu; ponownie stwierdza, że sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Afganistanie uległa pogorszeniu, a ataki terrorystyczne nasiliły się; jest zaniepokojony trwającą ekspansją terytorialną talibów oraz powstaniem Państwa Islamskiego Prowincji Chorasan i wzmocnieniem ugrupowań terrorystycznych Al-Kaidy; uznaje, że Państwo Islamskie Prowincji Chorasan może w bliskiej przyszłości stać się największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa w Afganistanie;

10.  wyraża głębokie zaniepokojenie powstaniem Państwa Islamskiego Prowincji Chorasan jako najnowszego elementu przyczyniającego się do rosnącej niestabilności krajobrazu bezpieczeństwa w Afganistanie; podkreśla, że oprócz bastionu na wschodzie kraju (Nangarhar) próbuje ono umocnić swoją obecność na północy kraju z pomocą Islamskiego Ruchu Uzbekistanu (IMU); podkreśla, że w razie powodzenia tych działań zostaną stworzone warunki sprzyjające napływowi zagranicznych bojowników w miarę ich wypierania z Iraku i Syrii wskutek porażek militarnych Państwa Islamskiego w tych dwóch krajach;

11.  podkreśla znaczenie prawdziwego procesu wewnętrznego pojednania; wzywa UE, by aktywnie wspierała kierowany przez Afgańczyków program rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji byłych rebeliantów; podkreśla potrzebę zwalczania radykalizacji, ekstremizmu i rekrutacji do organizacji terrorystycznych; przypomina, że zajęcie się podstawowymi przyczynami wyżej wymienionych problemów wiąże się z tworzeniem zachęt do rozwoju gospodarczego i wzrostu dla ogółu społeczeństwa;

12.  podkreśla, że zwalczanie terroryzmu i jego finansowania jest kluczowym elementem tworzenia środowiska sprzyjającego bezpieczeństwu w Afganistanie; podkreśla potrzebę wzmocnienia potencjału afgańskich krajowych sił bezpieczeństwa, do czego w znacznym stopniu przyczynia się prowadzona przez NATO misja Resolute Support, skupiająca się na szkoleniach, doradztwie i pomocy; wyraża uznanie dla wielkiej ofiarności afgańskich krajowych sił bezpieczeństwa, które co roku ponoszą ogromne straty w walce z rebeliantami; przypomina o rocznym wkładzie społeczności międzynarodowej w wysokości około 1 mld USD na utrzymanie finansowania afgańskich krajowych sił bezpieczeństwa do 2020 r.;

13.  potępia niedawne ataki terrorystyczne w Afganistanie, w szczególności samobójczy atak bombowy w szyickim meczecie Imama Zamana w Kabulu w dniu 20 października 2017 r. oraz atak na prywatną telewizję Shamshad w Kabulu w dniu 7 listopada 2017 r.; zwraca uwagę, że do obydwu ataków przyznało się Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie; wyraża zaniepokojenie pogarszającą się sytuacją humanitarną oraz wysoką liczbą ofiar wśród ludności cywilnej w wyniku ataków terrorystycznych;

14.  podkreśla znaczenie Umowy o współpracy na rzecz partnerstwa i rozwoju między UE i Afganistanem, która jest pierwszą umową między obiema stronami; ufa, że stosowanie umowy wzmocni stosunki i współpracę dwustronną w dziedzinie praw człowieka, zwłaszcza praw kobiet i dzieci, praworządności, zdrowia, rozwoju obszarów wiejskich, edukacji, nauki i technologii, walki z korupcją, praniem brudnych pieniędzy, finansowaniem terroryzmu, przestępczością zorganizowaną i narkotykami, a także współpracy w zakresie migracji;

15.  popiera przedstawioną w dniu 24 lipca 2017 r. nową strategię UE wobec Afganistanu, która stanowi próbę kompleksowego podjęcia wyzwań stojących przed Afganistanem, skupiając się na promowaniu pokoju, stabilności i bezpieczeństwa regionalnego, umacnianiu demokracji, praworządności i praw człowieka oraz propagowaniu dobrych rządów i wzmacnianiu pozycji kobiet, a także wspieraniu rozwoju gospodarczego i ludzkiego oraz rozwiązywaniu problemów związanych z migracją;

16.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie rządu jedności narodowej do realizacji priorytetów zapisanych w Afgańskich ramach pokoju i rozwoju narodowego w celu osiągnięcia samowystarczalności, zwłaszcza poprzez zmniejszenie uzależnienia od pomocy zewnętrznej i zapewnienie możliwości gospodarczych ludności; zdecydowanie wzywa rząd jedności narodowej do zajęcia się palącymi kwestiami korupcji, złego zarządzania, odpadów, handlu narkotykami i bezpieczeństwa ludności;

17.  wyraża zaniepokojenie rosnącym nawrotem przemocy wobec kobiet oraz usunięciem przepisów dotyczących kobiet i ich praw w Afganistanie; wzywa afgański parlament i rząd jedności narodowej do uchylenia wszystkich ustaw zawierających elementy, które dyskryminują kobiety, co narusza międzynarodowe traktaty podpisane przez Afganistan;

18.  wzywa rządy Afganistanu i Pakistanu do wspólnej pracy nad kwestiami bezpieczeństwa i terroryzmu oraz zachęca do wymiany informacji wywiadowczych i współpracy w celu zwalczania terrorystów i ekstremistów po obu stronach granicy; zwraca uwagę na problem schronień grup rebeliantów w Pakistanie, którym muszą się zająć władze w Islamabadzie;

19.  przyjmuje do wiadomości działania czterostronnej grupy koordynacyjnej ds. Afganistanu, w skład której wchodzą Stany Zjednoczone, Chiny, Afganistan i Pakistan, ustanowionej w grudniu 2015 r.; docenia dotychczasowe wysiłki w postaci planu działania mającego na celu ułatwienie bezpośrednich rozmów między rządem jedności narodowej a talibami; ubolewa jednak, że w tym zakresie nie poczyniono żadnych konkretnych postępów skutkujących wypracowanym i prowadzonym przez Afgańczyków procesem przywrócenia pokoju i pojednania;

20.  ponownie podkreśla znaczenie dialogu i współpracy z Afganistanem w kwestiach migracji, w tym powrotów i readmisji, zwalczania przemytu migrantów i handlu ludźmi; podkreśla znaczenie pełnego wdrożenia umowy „Wspólna droga naprzód” między UE a Afganistanem oraz porozumień dwustronnych z państwami członkowskimi;

21.  wyraża głębokie zaniepokojenie ogromnym wzrostem liczby przesiedleńców wewnętrznych w 2016 r., kiedy to doszło do ponad 653 000 nowych przesiedleń, co może doprowadzić do kryzysu humanitarnego na masową skalę; zachęca wszystkie zaangażowane strony do zapewnienia pomocy tym bezbronnym Afgańczykom i wzywa rząd jedności narodowej do pomocy w ich reintegracji ze społeczeństwem afgańskim; podkreśla, że według szacunków władz afgańskich, agencji ONZ i innych agencji humanitarnych ponad 9,3 mln osób będzie potrzebowało pomocy humanitarnej do końca 2017 r.;

22.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Afganistanu.