Zittingsdocument
11.12.2017
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie /hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid
ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement
over de situatie in Afghanistan
( 2017/2932(RSP) )
Sabine Lösing, Takis Hadjigeorgiou, Neoklis Sylikiotis, Stelios Kouloglou, Kostadinka Kuneva, Dimitrios Papadimoulis, Eleonora Forenza, Sofia Sakorafa, Paloma López Bermejo, Merja Kyllönen, Lola Sánchez Caldentey, Estefanía Torres Martínez, Tania González Peñas, Xabier Benito Ziluaga, Miguel Urbán Crespo
namens de GUE/NGL-Fractie
Resolutie van het Europees Parlement over de situatie in Afghanistan
( 2017/2932(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien zijn eerdere verslagen en resoluties over Afghanistan,
– gezien de nieuwe EU-strategie inzake Afghanistan die de Raad van de Europese Unie op 16 oktober 2017 heeft aangenomen,
– gezien de conclusies van de Raad van 18 juli 2016,
– gezien de benoeming van de nieuwe speciale gezant van de EU voor Afghanistan, Roland Kobia, op 1 september 2017 en zijn recent bezoek aan Afghanistan van 25 en 26 oktober 2017,
– gezien de vergaderingen van de lokale mensenrechtendialoog EU-Afghanistan van 1 juni en 30 november 2016,
– gezien het besluit van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken van 27 mei 2013 om de politiemissie van de Europese Unie (EUPOL) in Afghanistan te verlengen tot 31 december 2014, en gezien het besluit van de Raad van 23 juni 2014 om in principe akkoord te gaan met een verlenging van EUPOL tot eind 2016,
– gezien de verklaring van de aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC), Fatou Bensouda, van 3 november 2017 betreffende haar besluit om de rechter te verzoeken een onderzoek in te stellen naar de situatie in de Islamitische Republiek Afghanistan,
– gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over Afghanistan, waaronder resolutie 2189 van 12 december 2014,
– gezien het jaarverslag 2016 van de Bijstandsmissie van de Verenigde Naties in Afghanistan (Unama) over de bescherming van burgers in gewapende conflicten,
– gezien de missie "Resolute Support" (RSM), een vervolgmissie van de NAVO in Afghanistan die op 2 januari 2015 operationeel werd,
– gezien de bilaterale veiligheidsovereenkomst tussen de VS en Afghanistan (BSA) en de overeenkomst inzake de status van de strijdkrachten (NAVO SOFA), die beide op 30 september 2014 werden ondertekend,
– gezien de nieuwe VS-strategie inzake Afghanistan die president Trump op 21 augustus 2017 heeft voorgesteld,
– gezien de internationale donorconferentie die de EU op 5 oktober 2016 in Brussel heeft gehouden ("de Conferentie van Brussel over Afghanistan") en het op deze bijeenkomst goedgekeurde (aangepaste en geactualiseerde) document "Self-Reliance through Mutual Accountability Framework (SMAF)",
– gezien de verklaring betreffende de gezamenlijke koersbepaling (JWF) van de EU en Afghanistan van 5 oktober 2016 inzake migratieaangelegenheden en de eerste gezamenlijke vergadering van de werkgroep in november 2016,
– gezien het rapport van Amnesty International van 5 oktober 2017 met als titel "Afghanistan: Forced back to danger: Asylum seekers returned from Europe to Afghanistan",
– gezien de toetreding van Afghanistan tot de Wereldhandelsorganisatie in juli 2016,
– gezien de lage score van Afghanistan in het verslag 2015 over de menselijke ontwikkelingsindex van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP), waarin het de 171e plaats op 187 landen bekleedt,
– gezien het nationaal actieplan voor de vrouwen van Afghanistan (NAPWA),
– gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat de algehele veiligheidssituatie in Afghanistan sterk is verslechterd; overwegende dat Afghanistan volgens de mondiale vredesindex 2017 het op één na minst veilige land ter wereld is; overwegende dat een nieuwe golf aanslagen door de Taliban in de afgelopen maanden en de invallen van IS in Afghanistan hebben geleid tot ongeziene aanvallen in Kabul en in de provincies in het noorden en het oosten, waardoor tot een derde van het Afghaanse grondgebied en 25 % van de bevolking zijn afgesneden van overheidsdiensten;
B. overwegende dat het jaarverslag 2016 van de Unama over de bescherming van burgers in gewapende conflicten het heeft over het hoogste aantal slachtoffers sinds 2009, namelijk 11 418 burgerslachtoffers; overwegende dat in totaal meer dan 25 000 Afghaanse burgers werden gedood, en dat er nog veel meer mensen gewond raakten;
C. overwegende dat de aanklager van het Internationaal Strafhof, Fatou Bensouda, de rechter heeft verzocht een onderzoek in te stellen naar misdrijven die sinds 2003 zouden zijn begaan in het kader van het gewapende conflict in het land; overwegende dat zij in de loop der jaren bewijsmateriaal heeft verzameld van oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid die zijn begaan door de Taliban, door de Afghaanse politie en inlichtingendiensten, en door het Amerikaanse leger en de CIA, zoals aanvallen op militaire hulpverleners, het inzetten van kindsoldaten en de foltering van gevangenen, onder meer in detentiecentra op "geheime locaties" in een aantal EU-lidstaten, namelijk Polen, Litouwen en Roemenië;
D. overwegende dat de nieuwe Amerikaanse regering haar aantal militairen in Afghanistan heeft opgetrokken tot in totaal meer dan 14 000; overwegende dat de strategie inzake Afghanistan van president Trump een open toezegging is waarbij een terugtrekking van de troepen wordt bepaald door de omstandigheden op het terrein, zonder een uiterste termijn voor de beëindiging van de militaire interventie van de VS;
E. overwegende dat Afghanistan het meest door drones gebombardeerde land ter wereld is en dat de risico's voor burgers door de nieuwe Amerikaanse regels voor drones zijn toegenomen; overwegende dat de aanvallen en represailles veel mensenlevens hebben geëist;
F. overwegende dat de recente Amerikaanse beslissing om meer luchtaanvallen en operaties van de bijzondere troepen uit te voeren tot nog meer burgerslachtoffers en een nog grotere dodentol dreigt te leiden; overwegende dat de Afghaanse en Amerikaanse militaire autoriteiten na de dood van 13 burgers in een door de NAVO geleide operatie in de noordelijke regio Kunduz hebben beloofd een onderzoek in stellen, maar dat ze nog geen nadere details hebben verstrekt; overwegende dat na een luchtaanval door Amerikaanse troepen in oktober 2015 op een ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen in Kunduz, waarbij ten minste 42 personeelsleden en patiënten om het leven kwamen of gewond raakten, de verantwoordelijken niet strafrechtelijk werden vervolgd;
G. overwegende dat uit recente, vorige maand gepubliceerde cijfers van de VN over burgerslachtoffers blijkt dat het aantal slachtoffers door luchtaanvallen in de eerste negen maanden van 2017 een stijging vertoont van 52 % ten opzichte van dezelfde periode het jaar voordien tot 205 doden en 261 gewonden; overwegende dat de Taliban en andere gewapende opstandelingengroepen volgens de Unama verantwoordelijk zijn voor het merendeel van de burgerslachtoffers, namelijk ongeveer 60 %;
H. overwegende dat, in 2016, 600 000 mensen ontheemd zijn, wat het totale aantal intern ontheemden op 1,5 miljoen brengt; overwegende dat 9,3 miljoen Afghanen dringend humanitaire hulp nodig hebben en er 9 miljoen weinig of geen toegang hebben tot essentiële gezondheidsdiensten; overwegende dat, in 2016, er 3 miljoen gevlucht zijn naar Pakistan of Iran, terwijl er 1 miljoen zijn teruggekeerd;
I. overwegende dat de gezamenlijke koersbepaling van de EU en Afghanistan is ingevoerd als middel om steun afhankelijk te stellen van de overname van Afghaanse onderdanen in de EU, en dat deze werd aangenomen zonder de goedkeuring van het Europees Parlement omdat er geen formele overnameovereenkomst met de EU bestond; overwegende dat de Afghanen nog steeds de op een na grootste groep asielzoekers in de EU zijn; overwegende dat de lidstaten duizenden Afghaanse asielzoekers, waaronder niet-begeleide minderjarigen, in gevaar hebben gebracht door hen gedwongen terug te sturen naar een land waar zij een ernstig risico lopen op foltering, ontvoering, overlijden en andere schendingen van de mensenrechten; overwegende dat de terugkeer van Afghaanse migranten volgens een rapport van Amnesty International van oktober 2017 onrechtmatig is;
J. overwegende dat de VS, de EU en haar lidstaten en andere internationale donoren sinds 1992 in totaal 130 miljard USD steun aan Afghanistan hebben verstrekt; overwegende dat dit bedrag vergelijkbaar is met het Marshallplan voor Europa; overwegende dat, in 2017, de humanitaire hulp van de EU voor Afghanistan in totaal 30,5 miljoen EUR bedroeg, en het bedrag voor het afgelopen decennium 756 miljoen EUR; overwegende dat de economie niettemin nog steeds ernstig beschadigd is en afhankelijk blijft van buitenlandse hulp;
K. overwegende dat de Afghaanse nationale veiligheidstroepen (ANSF) zeer duur blijken te zijn; overwegende dat er zowel bij de EU als bij andere leden van de internationale gemeenschap geen toezeggingen op lange termijn zijn om de ANSF-begroting te financieren; overwegende dat het voor de Afghaanse regering zelfs met de geplande personeelsinkrimping onmogelijk zal zijn de vereiste financiële middelen te verstrekken; overwegende dat dit kan leiden tot een gevaarlijke situatie waarbij een zwaarbewapend politie- en legerapparaat mogelijks op zoek gaat naar alternatieven om inkomen te genereren;
L. overwegende dat 80 % van de Afghaanse kinderen naar school gaat; overwegende dat Afghanistan nog steeds tot de landen behoort waar de situatie inzake onderwijs voor meisjes het slechtst is; overwegende dat het aantal mensen met een diploma en de geraamde nationale alfabetiseringsgraad bij burgers van 15 jaar en ouder nog steeds erg laag zijn;
M. overwegende dat de papaverteelt en de handel in opium tussen 2015 en 2016 aanzienlijk zijn gestegen, namelijk met 43 %;
N. overwegende dat de Afghaanse regering naar aanleiding van de aanbevelingen van het IMF en andere actoren een reeks harde neoliberale hervormingen, waaronder een forfaitaire belasting, heeft doorgevoerd en de douanerechten op ingevoerde goederen heeft verlaagd van 43 % naar 5,3 %; overwegende dat deze hervormingen niet hebben geleid tot een aanzienlijke toename van de overheidsinkomsten, maar wel tot een begrotingstekort en een tekort op de handelsbalans;
O. overwegende dat de "brede aanpak" van de NAVO heeft gefaald en ertoe heeft geleid dat ontwikkelingshulp ondergeschikt is geworden aan politieke en militaire doelen; overwegende dat deze aanpak kan impliceren dat sommige maatschappelijke actoren in de ogen van de opstandelingen een deel van het conflict zijn;
P. overwegende dat naar aanleiding van de onderhandelingen, de uitvoering van het vredesakkoord tussen de Afghaanse regering en Hizb‑e Islami op gang is gekomen;
Q. overwegende dat de Afghaanse regering met het oog op de komende parlements- en presidentsverkiezingen werk heeft gemaakt van de hervorming van het kiesstelsel, door eind 2016 een nieuwe kieswet goed te keuren en nieuwe leden in de kiesraden te benoemen; overwegende dat fraude en corruptie hardnekkige problemen blijven; overwegende dat de EU het projectuitvoeringsplan van de UNDP heeft gesteund door bijstand te verlenen in de vorm van advies; overwegende dat inclusieve, transparante en geloofwaardige verkiezingen hoe dan ook van essentieel belang zullen zijn om de democratisering van het land te beoordelen;
1. wijst erop dat na 16 jaar door de VS en de NAVO geleid optreden, waarbij talloze slachtoffers zijn gevallen, de financiële autonomie en de soevereiniteit van de Afghaanse staat nog steeds niet zijn gewaarborgd en de veiligheidssituatie in het land verder is verslechterd; benadrukt dat deze militaire aanwezigheid, en met name de offensieven, een deel van het conflict verder heeft aangewakkerd; dringt daarom aan op de terugtrekking van alle troepen van de EU, de NAVO en de VS, aangezien er geen militaire oplossing is voor dit conflict;
2. merkt op dat de aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC), Fatou Bensouda, heeft voorgesteld het ICC een onderzoek te laten instellen naar oorlogsmisdaden en schendingen van de mensenrechten, en is van mening dat er tevens een onafhankelijk onderzoek moet worden ingesteld onder auspiciën van de VN, onder meer naar buitengerechtelijke executies door drones, om een eind te maken aan de cultuur van straffeloosheid, wat van cruciaal belang is voor het stabilisatieproces in Afghanistan, en om vertrouwen te wekken bij de publieke opinie;
3. is ernstig bezorgd over de houding van de Amerikaanse regering en haar weigering samen te werken met de VN om te komen tot de tijdige terugtrekking van alle troepen; verwerpt elke verdere inzet van troepen;
4. roept de EU op de Afghaanse regering te helpen bij de verwezenlijking van alomvattende en inclusieve vrede en een alomvattend en inclusief verzoeningsproces, dat door de Afghanen zelf wordt geleid, dat ze zelf in de hand hebben en waarbij het gehele maatschappelijke middenveld en alle partijen bij het conflict actief worden betrokken, met inbegrip van – na een staakt-het-vuren – de strijders, opstandige groeperingen en milities, aangezien er anders geen duurzame oplossing voor het conflict kan worden gevonden;
5. pleit ervoor EUPOL Afghanistan om te vormen tot een ondersteuningsmissie voor een door de Afghanen geleid proces van ontwapening, demobilisatie en re-integratie in de samenleving, met onder meer als doel zoveel en zo snel mogelijk de verschillende milities te demobiliseren en het aantal ANSF-medewerkers te reduceren; verzoekt de EU actief steun te verlenen aan een door de Afghanen geleid proces van ontwapening, demobilisatie en re-integratie van voormalige opstandelingen; dringt er bij de EU en de NAVO op aan inspanningen met het oog op het ruimen van mijnen in Afghanistan te ondersteunen en van adequate financiering te voorzien;
6. benadrukt het belang van inclusieve regionale samenwerking teneinde in de gehele regio duurzame vrede, stabiliteit en veiligheid te bevorderen; pleit voor een nieuwe benadering voor de veiligheid in Afghanistan en zijn buurlanden in de vorm van een multilateraal forum voor dialoog en onderhandelingen tussen de betrokken landen en regio's, dat toezeggingen behelst met betrekking tot politieke kwesties, veiligheidskwesties, sociale en economische kwesties, alsook kwesties op het gebied van milieu en mensenrechten; benadrukt dat zo'n forum een nieuwe en constructieve benadering zou kunnen aankondigen van eigen inbreng, zelfbeschikking en de verantwoordelijkheid waarmee staten hun burgers en elkaar behandelen; beklemtoont dat dit forum moet worden opgezet samen met de Organisatie van Islamitische Samenwerking en de VN;
7. is van mening dat vrouwenrechten deel uitmaken van de oplossing voor het veiligheidsprobleem, en is ingenomen met de initiatieven die erop gericht zijn te waarborgen dat vrouwen een prominente rol vervullen in alle stadia van het vredes- en verzoeningsproces, aangezien in Afghanistan onmogelijk stabiliteit tot stand kan worden gebracht indien vrouwen niet ten volle hun rechten genieten in het politieke, sociale en economische leven;
8. merkt op dat er op het gebied van mensenrechten en fundamentele rechten, met name ten aanzien van vrouwen en meisjes in Afghanistan geen wezenlijke vooruitgang is geboekt; is zeer bevreesd dat Afghaanse vrouwen onder de sharia ten prooi blijven vallen aan discriminatie, geweld, seksueel misbruik en verkrachting; dringt er bij de regering op aan het nationaal actieplan voor de vrouwen van Afghanistan met toereikende financiële middelen te blijven uitvoeren, evenals de wet op de uitbanning van geweld tegen vrouwen en het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen;
9. spoort de Afghaanse regering aan een onafhankelijke rechterlijke macht op te richten en de persvrijheid te waarborgen;
10. verzoekt de Afghaanse autoriteiten alle doodvonnissen om te zetten en opnieuw een moratorium op executies in te stellen in het vooruitzicht van een definitieve afschaffing van de doodstraf; roept de Afghaanse regering tevens op een einde te maken aan alle vormen van foltering en mishandeling, met name in gevangenissen;
11. is bezorgd over de hoge werkloosheid, met name onder Afghaanse jongeren, de gebrekkige toegang tot medische zorg, de ondermaatse gezondheidszorg en het feit dat meer dan de helft van de bevolking in armoede leeft; benadrukt dat de EU‑strategie inzake Afghanistan in de eerste plaats gericht moet zijn op het ontwikkelingsbeleid, met name in plattelandsgebieden waar het merendeel van de bevolking woont, alsook op het terugdringen van de armoede, en ontwikkelingshulp moet koppelen aan de ontwikkeling van openbare infrastructuur in Afghanistan, teneinde absoluut noodzakelijke banen te creëren en het land zo minder afhankelijk te maken van buitenlandse donoren;
12. is van mening dat het contract voor de staatsopbouw van Afghanistan en het burgerhandvest – een van de vijf nationale prioritaire programma's – helpen om voort te bouwen op de inspanningen om openbare infrastructuur en diensten voor iedereen te ontwikkelen, maar vanuit het oogpunt van zelfvoorziening nog steeds ontoereikend zijn omdat anderzijds de belangrijkste elementen van wat overheidsbeleid zou moeten zijn worden uit handen gegeven aan de particuliere sector, of ook omdat dergelijke maatregelen worden aanbevolen door het stappenplan voor het beheer van de overheidsfinanciën (PFMR II) en het daaruit voortvloeiende vijfjarenplan ter verbetering van de begrotingsprestaties (FPIP); pleit voor de invoering van hogere douanetarieven om de economie van het land te beschermen en daarbij de uitvoer van goederen een impuls te geven;
13. is ingenomen met de wet die de rekrutering van kinderen bij het ANSF verbiedt alsook met het ontwerp voor de kinderwet, en dringt aan op een snelle tenuitvoerlegging ervan;
14. blijft bezorgd over het tot op heden beperkte succes van de maatregelen om de opiumteelt in Afghanistan geleidelijk uit te roeien; dringt aan op de totstandbrenging van levensvatbare alternatieve middelen van bestaan en op maatregelen ter verbetering van de algemene levensomstandigheden van de bevolking in plattelandsgebieden; is in dit opzicht ingenomen met de steun van de EU aan het regionale programma van het UNODC voor Afghanistan en zijn buurlanden; verzoekt de Afghaanse autoriteiten en alle andere betrokken partijen met klem de georganiseerde grensoverschrijdende criminaliteit en drugssmokkel te bestrijden;
15. verzoekt de lidstaten onmiddellijk een einde te maken aan de gedwongen terugkeer naar Afghanistan en de situatie van Afghaanse asielzoekers te regulariseren omdat duidelijk is gebleken dat Afghanistan geen veilig land is; verzoekt de EU en de lidstaten steun niet langer afhankelijk te stellen van terugkeer en de externalisering van EU‑grenscontroles;
16. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de regering en het parlement van Afghanistan, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de VN en de NAVO.