Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze sprawozdania i rezolucje na temat Afganistanu,

–  uwzględniając nową strategię UE na rzecz Afganistanu, przyjętą przez Radę Unii Europejskiej w dniu 16 października 2017 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 18 lipca 2016 r.,

–  uwzględniając mianowanie w dniu 1 września 2017 r. nowego specjalnego wysłannika UE do Afganistanu, Rolanda Kobii, oraz jego niedawną wizytę w Afganistanie w dniach 25 i 26 października 2017 r.,

–  uwzględniając spotkania w ramach dialogu na temat praw człowieka UE-Afganistan, które odbyły się w dniach 1 czerwca i 30 listopada 2016 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady UE do Spraw Zagranicznych z dnia 27 maja 2013 r. o przedłużeniu misji policyjnej UE w Afganistanie (EUPOL) do dnia 31 grudnia 2014 r., a także uwzględniając decyzję Rady z dnia 23 czerwca 2014 r. o wyrażeniu zgody co do zasady na przedłużenie misji EUPOL do końca 2016 r.,

–  uwzględniając wydane w dniu 3 listopada 2017 r. oświadczenie prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), Fatou Bensoudy, dotyczące jej decyzji o zwróceniu się z wnioskiem o wydanie zgody organu sądowego na wszczęcie dochodzenia w sprawie sytuacji w Islamskiej Republice Afganistanu,

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie Afganistanu, w tym rezolucję nr 2189 z dnia 12 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie misji wspierającej Organizacji Narodów Zjednoczonych w Afganistanie (UNAMA) za rok 2016 dotyczące ochrony ludności cywilnej w konfliktach zbrojnych,

–  uwzględniając misję zdecydowanego wsparcia będącą misją kontynuacyjną NATO w Afganistanie, która rozpoczęła działalność dnia 2 stycznia 2015 r.,

–  uwzględniając dwustronną umowę dotyczącą bezpieczeństwa między USA a Afganistanem oraz umowę dotyczącą statusu sił zbrojnych między NATO a Afganistanem, które podpisano w dniu 30 września 2014 r.,

–  uwzględniając nową strategię USA na rzecz Afganistanu, przedstawioną przez prezydenta Trumpa w dniu 21 sierpnia 2017 r.,

–  uwzględniając międzynarodową konferencję darczyńców zorganizowaną przez UE w Brukseli w dniu 5 października 2016 r. (zwaną dalej „brukselską konferencją w sprawie Afganistanu”) oraz przyjęty na tej konferencji zmieniony i zaktualizowany dokument pt. „Self-Reliance through Mutual Accountability Framework – SMAF” (Samodzielność dzięki ramom wzajemnej odpowiedzialności),

–  uwzględniając oświadczenie „Wspólna droga naprzód w kwestiach migracji w stosunkach między UE a Afganistanem”, opublikowane w dniu 5 października 2016 r., oraz pierwsze posiedzenie wspólnej grupy roboczej, które odbyło się w listopadzie 2016 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Amnesty International pt. „Afghanistan: Forced back to danger: Asylum seekers returned from Europe to Afghanistan” (Afganistan: Przymusowy powrót do niebezpieczeństwa – azylanci zawróceni z Europy do Afganistanu) opublikowane w dniu 5 października 2017 r.,

–  uwzględniając przystąpienie Afganistanu do Światowej Organizacji Handlu w lipcu 2016 r.,

–  uwzględniając niską pozycję Afganistanu w rankingu Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) dotyczącym wskaźnika rozwoju społecznego w 2015 r., w którym Afganistan zajął 171. miejsce na 187 krajów,

–  uwzględniając krajowy plan działania na rzecz kobiet w Afganistanie,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że ogólna sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Afganistanie uległa poważnemu pogorszeniu; mając na uwadze, że w rankingu najbezpieczniejszych państw na świecie w 2017 r. Afganistan znalazł się na przedostatnim miejscu (Global Peace Index); mając na uwadze, że w związku z nową falą ataków dokonanych przez talibów w ostatnich miesiącach oraz przeniknięciem przez ISIL do Afganistanu, co doprowadziło do bezprecedensowych ataków w Kabulu i w prowincjach na północy i na wschodzie kraju, prawie jedna trzecia terytorium Afganistanu i 25 % ludności w kraju zostało odciętych od usług administracji publicznej;

B.  mając na uwadze, że w sprawozdaniu rocznym UNAMA za rok 2016 w sprawie ochrony ludności cywilnej w konfliktach zbrojnych udokumentowano najwyższą liczbę ofiar od 2009 r. (11 418 cywilów); mając na uwadze, że według doniesień śmierć poniosło w sumie ponad 25 000 afgańskich cywilów, a liczba osób rannych jest jeszcze wyższa;

C.  mając na uwadze, że prokurator MTK Fatou Bensouda zwróciła się o zgodę organu sądowego na wszczęcie dochodzenia w sprawie zarzutu popełnienia zbrodni w związku z trwającym w kraju od 2003 r. konfliktem zbrojnym; mając na uwadze zebrane przez nią na przestrzeni lat dowody zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości popełnionych przez talibów, przez afgańskie siły policyjne, jak i wywiadowcze oraz przez armię USA i CIA, obejmujące ataki na żołnierzy sił humanitarnych, wykorzystywanie dzieci-żołnierzy i torturowanie zatrzymanych, w tym lokalizację tajnych więzień w niektórych państwach członkowskich UE, a mianowicie w Polsce, na Litwie i w Rumunii;

D.  mając na uwadze, że nowa administracja USA zwiększyła swoje siły zbrojne w Afganistanie do ponad 14 000; mając na uwadze, że strategia dla Afganistanu prezydenta Trumpa jest otwartym zobowiązaniem, zgodnie z którym wycofanie wojsk będzie zależeć od warunków w terenie, bez żadnych terminów zakończenia interwencji zbrojnej Stanów Zjednoczonych;

E.  mając na uwadze, że Afganistan jest krajem o największej liczbie bombardowań za pomocą bezzałogowych statków powietrznych na świecie, a nowe amerykańskie przepisy dotyczące bezzałogowych statków powietrznych zwiększają zagrożenie dla ludności cywilnej; mając na uwadze, że zamachy i ataki odwetowe spowodowały poważne straty w ludziach;

F.  mając na uwadze, że niedawna decyzja Stanów Zjednoczonych dotycząca nasilenia ataków z powietrza i działań sił specjalnych może spowodować dalszy wzrost liczby ofiar śmiertelnych wśród ludności cywilnej i ofiar śmiertelnych w ogóle; mając na uwadze, że po śmierci 13 cywilów w wyniku operacji sił NATO w północnym regionie Kunduz, władze wojskowe Afganistanu i USA zobowiązały się do wszczęcia dochodzenia, ale nie przedstawiły dalszych szczegółów; mając na uwadze, że po ostrzale z powietrza przez amerykańskie siły zbrojne szpitala Lekarzy bez Granic w Kunduzie, który miał miejsce w październiku 2015 r., a w którym zginęło lub odniosło obrażenia co najmniej 42 pracowników i pacjentów, osoby odpowiedzialne nie zostały pociągnięte do odpowiedzialności karnej;

G.  mając na uwadze, że według opublikowanych w ubiegłym miesiącu aktualnych danych ONZ na temat ofiar cywilnych nastąpił wzrost ataków z powietrza o 52 % w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2017 r. w porównaniu z tym samym okresem w roku ubiegłym (zanotowano 205 przypadków śmiertelnych, a 261 osób zostało rannych); mając na uwadze, że według UNAMA za około 60 % przypadków śmiertelnych wśród ludności cywilnej odpowiadają talibowie oraz inne zbrojne ugrupowania rebelianckie;

H.  mając na uwadze, że w 2016 r. 600 000 osób zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów, co oznacza, że łączna liczba osób wewnętrznie przesiedlonych wzrosła do 1,5 mln; mając na uwadze, że 9,3 mln Afgańczyków pilnie potrzebuje pomocy humanitarnej, a 9 mln ma ograniczony dostęp do podstawowych usług opieki zdrowotnej lub nie ma go wcale; mając na uwadze, że 3 mln osób uciekło do Pakistanu lub Iranu, a 1 mln powrócił w 2016 r. do swoich domów;

I.  mając na uwadze, że dialog polityczny „Wspólna droga naprzód” między UE a Afganistanem wprowadzono jako sposób na uwarunkowanie pomocy od readmisji obywateli Afganistanu w UE, a został on przyjęty bez zgody Parlamentu Europejskiego ze względu na brak formalnej umowy UE o readmisji; mając na uwadze, że Afgańczycy stanowią drugą co do wielkości grupę osób ubiegających się o azyl w UE; mając na uwadze, że państwa członkowskie naraziły tysiące Afgańczyków ubiegających się o azyl – w tym osoby nieletnie pozbawione opieki – na niebezpieczeństwo, zmuszając ich do powrotu do kraju, w którym grozi im poważne ryzyko tortur, porwania, śmierci i innych form łamania praw człowieka; mając na uwadze, że według sprawozdania Amnesty International z października 2017 r. powrót afgańskich migrantów jest niezgodny z prawem;

J.  mając na uwadze, że łączna pomoc dla Afganistanu od 1992 r. przekazana przez USA, UE i jej państwa członkowskie i innych darczyńców międzynarodowych wyniosła 130 mld USD; mając na uwadze, że kwota ta jest porównywalna z planem Marshalla dla Europy; mając na uwadze, że pomoc humanitarna UE dla Afganistanu w 2017 r. wyniosła 30,5 mln EUR, podczas gdy w ostatnim dziesięcioleciu ogólna kwota pomocy wyniosła 756 mln EUR; mając jednak na uwadze, że gospodarka nadal boryka się z poważnymi problemami i jest uzależniona od pomocy zagranicznej;

K.  mając na uwadze, że działalność afgańskich krajowych sił bezpieczeństwa (ANSF) okazała się bardzo kosztowna; mając na uwadze, że brak jest długoterminowych zobowiązań ze strony UE i innych członków społeczności międzynarodowej do finansowania budżetu ANSF; mając na uwadze, że nawet przy planowanej redukcji personelu rząd afgański nie zdoła zapewnić niezbędnego finansowania; mając na uwadze, że może to prowadzić do niebezpiecznej sytuacji, w której zmilitaryzowane i świetnie wyposażone służby policyjne i wojskowe będą poszukiwać innych źródeł dochodu;

L.  mając na uwadze, że 80 % afgańskich dzieci uczęszcza do szkoły; mając na uwadze, że Afganistan nadal plasuje się wśród najgorszych miejsc do życia dla dziewcząt, jeżeli chodzi o dostęp do kształcenia; mając na uwadze, że odsetek absolwentów szkół oraz szacowany krajowy wskaźnik alfabetyzacji obywateli w wieku 15 lat i starszych są nadal bardzo niskie;

M.  mając na uwadze, że w latach 2015–2016 nastąpił znaczny wzrost (o 43 %) upraw maku i handlu opium;

N.  mając na uwadze, że w odpowiedzi na zalecenia MFW i innych podmiotów rząd afgański wprowadził szereg surowych reform neoliberalnych, w tym zryczałtowany podatek, i obniżył cła na importowane towary z 43 % do 5,3 %; mając na uwadze, że reformy te nie zdołały podnieść znacząco dochodów państwa, co doprowadziło do deficytu budżetowego i handlowego;

O.  mając na uwadze, że „kompleksowe podejście” NATO nie przyniosło rezultatu, doprowadzając do podporządkowania pomocy rozwojowej celom politycznym i wojskowym; mając na uwadze, że wskutek tego podejścia niektóre podmioty obywatelskie mogą być postrzegane w oczach rebeliantów jako strona konfliktu;

P.  mając na uwadze, że w wyniku negocjacji wdrażane jest porozumie pokojowe między rządem afgańskim a Hezb-e Islami;

Q.  mając na uwadze, że w obliczu zbliżających się wyborów parlamentarnych i prezydenckich rząd afgański przyspieszył reformę ordynacji wyborczej, przyjmując nową ordynację wyborczą i mianując nowych członków organów wyborczych pod koniec 2016 r.; mając na uwadze, że powszechnym zjawiskiem są nadal nadużycia finansowe i korupcja; mając na uwadze, że UE poparła plan realizacji projektu UNDP, udzielając pomocy doradczej; mając jednak na uwadze, że kluczem do oceny demokratyzacji kraju będą pluralistyczne, przejrzyste i wiarygodne wybory;

1.  zwraca uwagę, że po 16 latach interwencji pod dowództwem USA i NATO, która pochłonęła wiele ofiar, wciąż nie zagwarantowano samowystarczalności i suwerenności państwa afgańskiego, a jego sytuacja pod względem bezpieczeństwa uległa dalszemu pogorszeniu; podkreśla, że ta obecność sił wojskowych, a zwłaszcza ich działania ofensywne, dodatkowo podsycały konflikt; w związku z tym wzywa do wycofania wszystkich wojsk UE, NATO i USA, ponieważ nie istnieje militarne rozwiązanie tego konfliktu;

2.  odnotowuje, że prokurator MTK Fatou Bensouda zaproponowała wszczęcie dochodzenia w sprawie zbrodni wojennych i naruszeń praw człowieka, i uważa, że należałoby również przeprowadzić dodatkowe niezależne dochodzenie pod auspicjami ONZ, w tym w sprawie egzekucji pozasądowych dokonywanych przez bezzałogowe statki powietrzne, tak aby położyć kres powszechnej bezkarności, co stanowi kluczowy element procesu stabilizacji w Afganistanie, a także by zbudować zaufanie publiczne;

3.  jest głęboko zaniepokojony nastawieniem administracji USA oraz jej odmową współpracy z ONZ w kwestii wycofania w odpowiednim terminie wszystkich wojsk; sprzeciwia się dalszemu rozmieszczaniu jakichkolwiek oddziałów;

4.  wzywa UE, by wspierała rząd afgański w jego dążeniach do kompleksowego i integracyjnego procesu przywrócenia pokoju i pojednania, kierowanego i prowadzonego przez Afgańczyków, w który aktywnie zaangażowane będą wszystkie organizacje społeczeństwa obywatelskiego i wszystkie strony konfliktu, w tym również – po zawieszeniu broni – grupy bojowników, rebeliantów i bojówki, ponieważ niemożliwe jest znalezienie trwałego rozwiązania tego konfliktu w inny sposób;

5.  wzywa do przekształcenia misji EUPOL w Afganistanie w misję wspierającą proces rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji społecznej, kierowany przez Afgańczyków, przy czym celem tej misji będzie między innymi demobilizacja poszczególnych bojówek i redukcja liczby personelu sił ANSF w jak największym stopniu i w jak najkrótszym czasie; wzywa UE, by aktywnie wspierała kierowany przez Afgańczyków proces rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji byłych rebeliantów; wzywa UE i NATO do wspierania i odpowiedniego finansowania działań zmierzających do rozminowania Afganistanu;

6.  podkreśla konieczność współpracy regionalnej obejmującej wszystkie strony, mającej na celu wspieranie długotrwałego pokoju, stabilności i bezpieczeństwa w całym regionie; popiera nowe podejście do sytuacji w zakresie bezpieczeństwa w Afganistanie i w krajach ościennych, przybierające formę wielostronnego forum dialogu i negocjacji między zainteresowanymi krajami i regionami oraz obejmujące zobowiązania dotyczące kwestii politycznych, bezpieczeństwa, społecznych, gospodarczych, środowiskowych i kwestii dotyczących praw człowieka; podkreśla, że tego rodzaju forum może być oznaką nowego i konstruktywnego podejścia opartego na samoodpowiedzialności, samostanowieniu i obowiązkach państw wobec swoich obywateli, a także wobec innych państw; zaznacza, że forum to należy zainicjować we współpracy z Organizacją Współpracy Islamskiej oraz ONZ;

7.  uważa, że przestrzeganie praw kobiet stanowi element rozwiązania kwestii bezpieczeństwa, i z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy mające na celu zapewnienie kobietom istotnej roli na wszystkich etapach procesu przywrócenia pokoju i pojednania, ponieważ osiągnięcie stabilności w Afganistanie będzie niemożliwe, dopóki kobiety nie będą mogły w pełni korzystać ze swoich praw politycznych, społecznych i gospodarczych;

8.  odnotowuje brak znaczących postępów pod względem przestrzegania praw człowieka oraz praw podstawowych, zwłaszcza w odniesieniu do kobiet i dziewcząt w Afganistanie; jest głęboko zaniepokojony, że Afganki wciąż padają ofiarą dyskryminacji, przemocy, wykorzystywania seksualnego i gwałtów na mocy prawa szariatu; wzywa rząd do dalszego wdrażania krajowego planu działania na rzecz kobiet w Afganistanie przy zaangażowaniu odpowiednich środków finansowych, a także ustawy o eliminacji przemocy wobec kobiet oraz Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet;

9.  zachęca rząd afgański, by zaangażował się w tworzenie niezależnego wymiaru sprawiedliwości i zagwarantował wolność prasy;

10.  wzywa władze afgańskie do złagodzenia wszystkich wyroków śmierci i przywrócenia moratorium na egzekucje z myślą o definitywnym zniesieniu kary śmierci; ponadto wzywa rząd afgański do położenia kresu wszelkim formom tortur i znęcania się, zwłaszcza w więzieniach;

11.  jest zaniepokojony wysoką stopą bezrobocia, zwłaszcza wśród młodych Afgańczyków, brakiem dostępu do opieki medycznej, złym stanem systemu opieki zdrowotnej oraz faktem, że ponad połowa społeczeństwa żyje w ubóstwie; podkreśla, że strategia UE na rzecz Afganistanu powinna skupiać się przede wszystkim na polityce rozwoju, w szczególności na obszarach wiejskich, gdzie żyje większość społeczeństwa, oraz na ograniczaniu ubóstwa, a także łączyć pomoc rozwojową z rozwojem infrastruktury publicznej w Afganistanie, tak aby sprzyjać tworzeniu pilnie potrzebnych miejsc pracy, a tym samym uniezależnić kraj od zagranicznych darczyńców;

12.  uważa, że umowa na rzecz budowania państwowości w Afganistanie i karta obywatela, jeden z pięciu krajowych programów priorytetowych, przyczyniają się do wykorzystywania wysiłków podejmowanych w celu rozwoju infrastruktury publicznej i usług publicznych dla wszystkich, jednak pozostają niewystarczające z punktu widzenia samowystarczalności, ponieważ z drugiej strony główne elementy, które powinny wchodzić w zakres polityki rządu, są przekazywane do sektora prywatnego, lub środki takie są zalecane w planie działania dotyczącym zarządzania finansami publicznymi oraz wynikającym z niego pięcioletnim planie poprawy wyników budżetowych; zaleca wprowadzenie wyższych taryf celnych, aby chronić gospodarkę kraju, a tym samym poprawić perspektywy na zwiększenie eksportu;

13.  z zadowoleniem przyjmuje ustawę zakazującą werbowania dzieci do sił ANSF oraz projekt ustawy o prawach dziecka, a także zachęca do ich szybkiego wdrożenia;

14.  pozostaje zaniepokojony dotychczasową nikłą skutecznością środków na rzecz stopniowej likwidacji upraw opium w Afganistanie; wzywa do zapewnienia innych trwałych źródeł utrzymania oraz środków umożliwiających ogólną poprawę warunków życia ludności na obszarach wiejskich; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wsparcie UE dla regionalnego programu UNODC w Afganistanie i państwach ościennych; wzywa władze afgańskie i wszystkie pozostałe strony, których dotyczy ten problem, do zwalczania międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i handlu narkotykami;

15.  wzywa państwa członkowskie do natychmiastowego wstrzymania deportacji do Afganistanu oraz do uregulowania sytuacji Afgańczyków ubiegających się o azyl, ponieważ oczywiste jest, że Afganistan nie jest krajem bezpiecznym; wzywa UE i państwa członkowskie, by przestały uzależniać udzielanie pomocy od powrotów i eksternalizacji kontroli granicznych UE;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządowi i parlamentowi Afganistanu, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, ONZ oraz NATO.