Dokument z posiedzenia
11.12.2017
PROJEKT REZOLUCJI
złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa
zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu
w sprawie sytuacji w Afganistanie
( 2017/2932(RSP) )
Elena Valenciano, Victor Boştinaru, Ana Gomes
w imieniu grupy S&D
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Afganistanie
( 2017/2932(RSP) )
Parlament Europejski,
– uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Afganistanu,
– uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 października 2017 r. w sprawie strategii UE wobec Afganistanu,
– uwzględniając wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie elementów strategii UE wobec Afganistanu (JOIN(2017)0031),
– uwzględniając sprawozdanie sekretarza generalnego ONZ z dnia 15 września 2017 r. w sprawie sytuacji w Afganistanie i jej wpływu na pokój i bezpieczeństwo na świecie,
– uwzględniając umowę o współpracy w dziedzinie partnerstwa i rozwoju między UE a Afganistanem, podpisaną w lutym 2017 r., która tymczasowo weszła w życie w grudniu 2017 r.,
– uwzględniając konferencję brukselską z dnia 5 października 2016 r., której gospodarzami byli Afganistan i UE,
– uwzględniając wieloletni program indykatywny UE dla Afganistanu na lata 2014–2020,
– uwzględniając Afgańskie ramy pokoju i rozwoju narodowego,
– uwzględniając umowę „Wspólna droga naprzód w kwestiach migracji w stosunkach między UE a Afganistanem”, podpisaną w październiku 2016 r.,
– uwzględniając raport specjalnego sprawozdawcy Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka osób wewnętrznie przesiedlonych z dnia 12 kwietnia 2017 r. dotyczący jego misji w Afganistanie,
– uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2344 (2017) z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie Afganistanu,
– uwzględniając sprawozdanie misji wspierającej ONZ w Afganistanie (UNAMA) zatytułowane „Walka Afganistanu z korupcją: inne pole walki” z kwietnia 2017 r.,
– uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Afganistan pogrążony jest w głęboko zakorzenionych zawirowaniach politycznych, gospodarczych i społecznych; mając na uwadze, że sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w tym kraju jest skrajnie niestabilna; mając na uwadze, że średnia długość życia pozostaje na niskim poziomie, a śmiertelność noworodków jest wysoka; mając na uwadze, że nadal powszechne są: przewlekłe niedożywienie, złe warunki sanitarne i rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych;
B. mając na uwadze, że talibowie nadal kontrolują znaczną część Afganistanu i zwiększają swoją kontrolę nad obszarami kraju;
C. mając na uwadze, że oprócz talibów kraj ten destabilizują inne grupy terrorystyczne, w tym Al-Kaida i Daisz; mając na uwadze, że liczba ofiar wśród ludności cywilnej wzrosła w ostatnich latach; mając na uwadze, że w ataku terrorystycznym w Kabulu w dniu 31 maja 2017 r. zginęło 150 osób, a ponad 300 odniosło rany;
D. mając na uwadze, że Unia Europejska jest zaangażowana we wspieranie Afganistanu w zaprowadzeniu trwałego pokoju i bezpieczeństwa, utrwaleniu demokracji, rozwoju gospodarczego i społecznego oraz równości;
E. mając na uwadze, że w dniu 24 lipca 2017 r. Komisja i wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa opublikowały wspólny komunikat w sprawie strategii UE wobec Afganistanu, która opiera się na celach w zakresie wspierania pokoju, stabilności i bezpieczeństwa regionalnego, umacniania demokracji, praworządności, praw człowieka, dobrych rządów i upodmiotowienia kobiet, wspierania rozwoju gospodarczego i ludzkiego oraz sprostania wyzwaniom związanym z migracją;
F. mając na uwadze, że UE jest największym partnerem Afganistanu w zakresie współpracy na rzecz rozwoju; mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie przeznaczyły 5 mld EUR z łącznej kwoty 13,6 mld EUR, którą podczas konferencji brukselskiej w sprawie Afganistanu w październiku 2016 r. zadeklarowano na rzecz Afganistanu w latach 2016–2020; mając na uwadze, że w 2016 r. UE przeznaczyła 32 mln EUR na pomoc humanitarną dla Afganistanu;
G. mając na uwadze, że w lutym 2017 r. podpisano umowę o współpracy w dziedzinie partnerstwa i rozwoju między UE a Afganistanem, ustanawiającą ramy prawne wsparcia UE dla programu reform Afganistanu w ramach „Dekady przekształceń 2015–2024”;
H. mając na uwadze, że średnia długość życia i standard życia pozostają na niskim poziomie, ale w ciągu ostatnich 15 lat znacznie się poprawiły; mając na uwadze, że znacznie polepszył się dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej i edukacji;
I. mając na uwadze, że mimo podniesienia się poziomu życia w ostatnich latach niestabilność polityczna i hamowanie postępu ze strony rządu jedności narodowej utrudniają dalszą poprawę sytuacji w niestabilnym państwie; mając na uwadze, że stopa bezrobocia w Afganistanie wynosi 39 %, a ponad 39 % ludności żyje w ubóstwie; mając na uwadze, że nie nastąpiło znaczne zmniejszenie zależności od pomocy;
J. mając na uwadze, że kobiety nadal napotykają wiele przeszkód na drodze do pełnego i bezpiecznego uczestnictwa w życiu publicznym; mając na uwadze, że Afganistan zajmuje bardzo niską pozycję pod względem dostępu dziewcząt do edukacji;
K. mając na uwadze, że powszechna korupcja stanowi istotną barierę w umacnianiu praworządności, dobrych rządów i trwałego rozwoju;
L. mając na uwadze, że ustanowiona w 2002 r. misja wspierająca ONZ w Afganistanie (UNAMA) wspiera rząd afgański w jego wysiłkach na rzecz pokoju, ochrony praw człowieka i dobrych rządów; mając na uwadze, że jej mandat jest co roku odnawiany przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, a ostatnio został on jednogłośnie przedłużony do 2018 r.;
M. mając na uwadze, że w ostatnich latach znacznie nasiliła się hodowla maku przeznaczonego do produkcji nielegalnych narkotyków; mając na uwadze, że nielegalny handel narkotykami jest głównym źródłem dochodów talibów; mając na uwadze, że uprawiane w Afganistanie opium jest głównym źródłem heroiny wwożonej do UE;
N. mając na uwadze, że według szacunków w Afganistanie jest 1,3 mln wewnętrznych przesiedleńców; mając na uwadze, że Afganistan boryka się z bezprecedensową liczbą zarówno udokumentowanych, jak i nieudokumentowanych przypadków osób powracających z Pakistanu i innych sąsiednich krajów; mając na uwadze, że organizacje praw człowieka i organizacje humanitarne odnotowały kampanię masowych przymusowych powrotów z Pakistanu;
O. mając na uwadze, że w 2014 r. afgańskie krajowe siły obrony i bezpieczeństwa (ANDSF) przejęły główną odpowiedzialność za bezpieczeństwo;
P. mając na uwadze, że w dniu 31 grudnia 2016 r. misja policyjna Unii Europejskiej w Afganistanie (EUPOL) zakończyła swój mandat i przekazała działania partnerom lokalnym i międzynarodowym;
Q. mając na uwadze, że uważa się, iż Afganistan posiada ogromne, lecz niewykorzystywane rezerwy i zasoby mineralne; mając na uwadze, że nielegalne wydobycie prowadzi do konfliktów i łamania praw człowieka na całym świecie; mając na uwadze, że talibowie wykorzystują wydobycie minerałów jako źródło finansowania;
1. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wspólny komunikat w sprawie strategii UE wobec Afganistanu kompleksowo umacnia wspólne cele osiągnięcia pokoju, stabilności, bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju w Afganistanie; z zadowoleniem przyjmuje polityczne zobowiązanie UE i rządu afgańskiego do kontynuowania postępów w tych dziedzinach;
2. podkreśla, że postęp musi zostać osiągnięty dzięki procesowi politycznemu wypracowanemu i prowadzonemu przez Afgańczyków, przy wsparciu politycznym, finansowym i technicznym ze strony UE i innych partnerów międzynarodowych, wielostronnych i regionalnych;
3. ubolewa nad pogarszającą się sytuacją w zakresie bezpieczeństwa, która umożliwia grupom przestępczym porywanie zarówno obywateli afgańskich, jak i cudzoziemców, w tym pracowników organizacji humanitarnych i niosących pomoc, oraz prowadzi do ciągłej przemocy i zabójstw; wyraża głębokie zaniepokojenie wysoką liczbą ataków terrorystycznych oraz ofiar wśród ludności cywilnej; wyraża dalsze zaniepokojenie rosnącą kontrolą talibów nad terytorium Afganistanu;
4. w szczególności potępia ataki na szpitale i kliniki, szkoły i akcje humanitarne; przypomina, że jest to poważne naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego;
5. docenia wysiłki czynione przez ANDSF, lecz zwraca uwagę na ich ograniczone możliwości w zakresie zapewnienia kompleksowego bezpieczeństwa w Afganistanie; wzywa UE i podmioty międzynarodowe do dalszego wsparcia technicznego i szkoleń, aby pomóc w poprawie sytuacji w zakresie bezpieczeństwa;
6. z zadowoleniem przyjmuje skupienie uwagi na upodmiotowieniu kobiet i włączaniu problematyki płci do pomocy UE dla Afganistanu, a w szczególności fakt, że 53 % programów UE uznaje równość płci za istotny cel; wzywa Komisję i ESDZ, aby nadal traktowały priorytetowo ochronę i wzmocnienie pozycji kobiet w ramach zaangażowania UE w Afganistanie;
7. przypomina, że produkcja opium i handel nim w Afganistanie ma katastrofalne skutki dla miejscowej ludności i ogólnego bezpieczeństwa kraju; podkreśla zatem znaczenie powstrzymania produkcji i przepływu opium dla walki z handlem narkotykami i finansowaniem terroryzmu; wzywa UE do współpracy z partnerami regionalnymi w celu wsparcia realizacji afgańskiej krajowej strategii antynarkotykowej; przyjmuje z zadowoleniem wsparcie UE dla regionalnego programu walki z narkotykami Biura NZ ds. Narkotyków i Przestępczości;
8. podkreśla potrzebę stałych wysiłków rządu afgańskiego i partnerów międzynarodowych na rzecz wspierania tworzenia miejsc pracy oraz warunków dla stabilnych i trwałych inwestycji, tak aby podjąć problem bezrobocia, w szczególności zatrudnienia młodzieży, jako sposób zapobiegania radykalizacji; z zadowoleniem przyjmuje przystąpienie Afganistanu do WTO;
9. potępia ciągły przepływ broni, w tym broni strzeleckiej i lekkiej, oraz improwizowanych urządzeń wybuchowych do Afganistanu, a w szczególności do organizacji terrorystycznych; wzywa do zacieśnienia współpracy w Afganistanie i regionie w celu rozwiązania problemu nielegalnego handlu bronią;
10. odnotowuje zawarcie nieformalnej umowy o readmisji między UE a Afganistanem „Wspólna droga naprzód”; wyraża ubolewanie z powodu braku nadzoru parlamentarnego i demokratycznej kontroli nad zawarciem tej umowy; wyraża głębokie ubolewanie z powodu coraz częstszych powrotów afgańskich uchodźców z Europy, jako że Afganistan nie jest bezpiecznym krajem dla swoich mieszkańców, a tym bardziej dla uchodźców i osób powracających; podkreśla, że deportacje do Afganistanu poważnie zagrażają życiu osób powracających, zwłaszcza osób samotnych bez otoczenia rodziny lub przyjaciół w Afganistanie, które mają niewielkie szanse na przeżycie; podkreśla, że niestabilna sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Afganistanie, powodowana przez talibów i inne grupy terrorystyczne, grozi uwięzieniem uchodźców w błędnym kole przesiedleń i readmisji; nalega, aby współpraca UE z Afganistanem na rzecz rozwoju nie była postrzegana poprzez pryzmat migracji; przypomina, że pomoc rozwojowa nie może być uzależniona od współpracy w zakresie zarządzania migracją, lecz musi się koncentrować na obszarach o największych potrzebach oraz na zapewnieniu poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności uchodźców;
11. jest głęboko zaniepokojony faktem, że duża liczba przesiedleńców wewnętrznych w Afganistanie może wywołać poważny kryzys humanitarny; wzywa UE do dalszego udzielania wszechstronnego wsparcia humanitarnego i pomocy rozwojowej na rzecz wsparcia infrastruktury; wzywa rząd afgański, aby nadał priorytet ochronie i reintegracji przesiedleńców wewnętrznych i uchodźców powracających do Afganistanu;
12. ubolewa nad doniesieniami o masowych przymusowych powrotach afgańskich uchodźców z Pakistanu; wyraża skrajne zaniepokojenie z powodu liczby małoletnich bez opieki przesiedlonych w Afganistanie i powracających do kraju; wzywa UE i partnerów międzynarodowych, aby ściśle współpracowali z takimi organizacjami jak UNICEF oraz z rządem afgańskim w zakresie ochrony dzieci w Afganistanie i na szlakach migracyjnych;
13. wzywa do dalszych działań mających na celu walkę z korupcją w Afganistanie, bez których podważone zostaną wysiłki na rzecz trwałego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu; z zadowoleniem przyjmuje utworzenie w czerwcu 2016 r. centrum sądownictwa antykorupcyjnego w Afganistanie; zachęca rząd afgański do dalszego zajmowania się kwestią powszechnych partykularnych interesów za pomocą wyższych standardów przejrzystości w sektorze publicznym;
14. z zadowoleniem przyjmuje członkostwo Afganistanu w Inicjatywie przejrzystości w branżach wydobywczych; wzywa rząd afgański, aby zwiększył przejrzystość w sektorze wydobywczym oraz ustanowił solidne wymogi dotyczące zezwoleń i monitorowania w celu zapewnienia zrównoważonego przemysłu wydobywczego, który przynosi korzyści miejscowej ludności i nie przyczynia się do finansowania terroryzmu;
15. z zadowoleniem przyjmuje zaplanowanie wyborów w Afganistanie na 2018 r. po kilku opóźnieniach; wzywa rząd afgański, aby zapewnił przejrzysty i pluralistyczny proces wyborczy, zwłaszcza zapraszając Unię Europejską do pełnienia funkcji obserwatora poprzez wysłanie misji obserwacji wyborów;
16. podkreśla potrzebę zwiększenia wsparcia dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Afganistanie, tak aby zapewnić ich pełne zaangażowanie w utrwalanie demokracji i wzmocnienie instytucji państwowych; podkreśla, że bez pełnego udziału silnego i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego nie może zaistnieć trwały pokój i pluralistyczne społeczeństwo;
17. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Afganistanu.