Zittingsdocument
26.1.2018
ONTWERPRESOLUTIE
naar aanleiding van vraag met verzoek om mondeling antwoord B8‑0005/2018
ingediend overeenkomstig artikel 128, lid 5, van het Reglement
over nultolerantie ten aanzien van vrouwelijke genitale verminking (VGV)
( 2017/2936(RSP) )
Vilija Blinkevičiūtė
namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid
Resolutie van het Europees Parlement over nultolerantie ten aanzien van vrouwelijke genitale verminking (VGV)
( 2017/2936(RSP) )
Het Europees Parlement,
– gezien hoofdstuk 2, artikelen 8 en 9, van de richtlijn slachtofferrechten van oktober 2012 over het verplicht verstrekken van ondersteunende diensten aan geweldsslachtoffers, ook die van VGV[1],
– gezien de artikelen 11 en 21 van de richtlijn opvangvoorzieningen, die in oktober 2012 zijn goedgekeurd door de Europese Raad en waarin slachtoffers van VGV uitdrukkelijk worden genoemd als kwetsbare personen die tijdens hun asielprocedure passende gezondheidszorg moeten ontvangen[2],
– gezien hoofdstuk 7, artikel 20, van de erkenningsrichtlijn van 2011, waarin VGV als ernstige vorm van psychologisch, lichamelijk of seksueel geweld is opgenomen als rechtsgrond voor internationale bescherming[3],
– gezien zijn resolutie van 6 februari 2014 over de mededeling van de Commissie "Naar het uitbannen van vrouwelijke genitale verminking" ( 2014/2511(RSP) )[4],
– gezien zijn resolutie van juni 2012 over het uitbannen van de genitale verminking van vrouwen, waarin wordt opgeroepen tot het beëindigen van VGV wereldwijd via preventie, beschermingsmaatregelen en wetgeving[5],
– gezien het jaarverslag van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld sinds 2009,
– gezien de conclusies van de Raad van juni 2014 over de preventie en bestrijding van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes, met inbegrip van vrouwelijke genitale verminking,
– gezien de conclusies van de Raad van maart 2010 over de uitbanning van geweld tegen vrouwen in de EU,
– gezien de mededeling van de Commissie van 25 november 2013 getiteld "Vrouwelijke genitale verminking uitbannen" ( COM(2013)0833 ),
– gezien de gezamenlijke verklaring van 6 februari 2013 over de internationale dag tegen vrouwelijke genitale verminking, waarin zes EU-commissarissen het vaste voornemen van de EU bevestigen om in haar externe betrekkingen een einde te maken aan VGV,
– gezien het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2015-2019, en met name doelstelling 14, onder b),
– gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, en met name doelstelling 5.3 betreffende de uitbanning van alle schadelijke praktijken, zoals kindhuwelijken, huwelijken op jonge leeftijd en gedwongen huwelijken en vrouwelijke genitale verminking;
– gezien het Genderactieplan 2016-2020,
– gezien het EIGE-verslag 2013 over vrouwelijke genitale verminking in de Europese Unie en Kroatië,
– gezien het Verdrag van de Raad van Europa van 2014 inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul),
– gezien zijn resolutie van 12 september 2017 over de toetreding van de EU tot het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld[6],
– gezien de verklaring van het Comité van Ministers van de Raad van Europa van september 2017 over de noodzaak meer inspanningen te leveren om vrouwelijke genitale verminking en gedwongen huwelijken in Europa te voorkomen en bestrijden,
– gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN van 5 maart 2013 betreffende het intensiveren van de wereldwijde inspanningen om een halt toe te roepen aan vrouwelijke genitale verminking (A/RES/67/146),
– gezien de Overeenkomst van Cotonou,
– gezien het Spotlight-initiatief van de EU en de VN van 2017 inzake het uitbannen van geweld tegen vrouwen en meisjes,
– gezien de vraag aan de Commissie over nultolerantie ten aanzien van vrouwelijke genitale verminking (VGV) (O-X – B8 XXXX/XXXX),
– gezien de ontwerpresolutie van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid,
– gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,
A. overwegende dat in de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, onder doelstelling 5 betreffende het verwezenlijken van gendergelijkheid en het versterken van de positie van alle vrouwen en meisjes, uitdrukkelijk wordt opgeroepen tot het uitbannen van vrouwelijke genitale verminking en andere schadelijke praktijken;
B. overwegende dat VGV in het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2015-2016, onder doelstelling 14 betreffende het bevorderen van gendergelijkheid, vrouwenrechten, een sterkere positie en participatie van vrouwen en meisjes, wordt genoemd als een praktijk die bijzondere aandacht vereist;
C. overwegende dat het genderactieplan 2016-2020 (GAP II) onder thematische prioriteit B "fysieke en psychologische integriteit" een indicator bevat ten aanzien van het percentage vrouwen en meisjes in de leeftijd van 15-49 jaar die VGV hebben ondergaan;
D. overwegende dat VGV, als grensoverschrijdende kwalijke praktijk, nu wordt erkend als mondiaal probleem, en in de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de VN wordt aangemerkt als een schadelijke praktijk die tegen het jaar 2030 moet zijn uitgebannen;
E. overwegende dat in het statistisch verslag 2016 van Unicef wordt verklaard dat minstens 200 miljoen vrouwen en meisjes wereldwijd VGV hebben ondergaan, maar dat het exacte aantal niet bekend is;
F. overwegende dat VGV in de Europese Unie voorkomt als gevolg van migratie uit delen van de wereld waar dit een gangbare praktijk is, met name het Afrikaanse continent maar ook delen van het Midden-Oosten, Azië en Oceanië;
G. overwegende dat er de afgelopen drie decennia vooruitgang is geboekt, zij het niet overal evenveel, en dat de toepassing van VGV zo'n 30 % is afgenomen; overwegende dat deze vooruitgang echter teniet zou kunnen worden gedaan door bevolkingsgroei, aangezien een groter aantal vrouwen en meisjes de behandeling zal ondergaan;
H. overwegende dat plaatselijke gemeenschappen vaak het meest van invloed zijn op het besluit van ouders om hun dochters te besnijden of van vrouwen om VGV te ondergaan;
I. overwegende dat er weliswaar geen religieuze verplichting geldt om VGV toe te passen, maar dat religie een prominente rol inneemt in veel gemeenschappen waar VGV gangbaar is, en dat religieuze en andere leiders daarom deel moeten uitmaken van de beweging tegen VGV;
J. overwegende dat deze praktijk, om een passende uitbanningsstrategie te kunnen ontwikkelen, altijd in de lokale context moet worden bekeken;
K. overwegende dat VGV vaak niet los kan worden gezien van andere gendergelijkheidskwesties en slechts een van de vele manieren is waarop de rechten van vrouwen worden geschonden, zoals: het gebrek aan toegang tot onderwijs voor vrouwen, met inbegrip van allesomvattende seksuele voorlichting; het gebrek aan werkgelegenheid voor vrouwen; het niet kunnen bezitten of erven van eigendom of vermogen; gedwongen huwelijken of huwelijken op zeer jonge leeftijd; seksueel en fysiek geweld; en een gebrek aan een kwaliteitsvolle gezondheidszorg, met inbegrip van diensten op het vlak van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten;
L. overwegende dat VGV net als andere vormen van gendergerelateerd geweld gericht is op controle over het lichaam van de vrouw en inbreuk maakt op het recht van vrouwen op gezondheid, veiligheid en lichamelijke integriteit, en in sommige gevallen zelfs op het recht op leven;
M. overwegende dat bij het uitbannen van VGV preventie weliswaar de voorkeur verdient boven vervolging aangezien overtreders en medeplichtigen vaak de ouders van het slachtoffer zijn, maar dat er ook duidelijk behoefte is aan het verwijderen van obstakels voor de vervolging van VGV-zaken, waarbij de belangen van het kind voorop moeten staan;
1. stelt vast dat VGV afneemt als gevolg van doortastende maatregelen en bewustmaking, en moedigt alle betrokkenen ertoe aan hun werkzaamheden voort te zetten om gebruik te maken van het momentum in landen waar VGV voorkomt;
2. ziet dit momentum als een kans voor internationale organisaties en staten om hun inspanningen op te voeren, met name door banden en connecties te creëren tussen verschillende regio's, belanghebbenden en sectoren om zich samen actief in te zetten voor het uitbannen van deze en andere praktijken die schadelijk zijn voor meisjes en levenslange lichamelijke, psychologische en emotionele gevolgen kunnen hebben;
3. waardeert de onschatbare inzet van de organisaties die ter plaatse met gemeenschappen binnen en buiten de EU samenwerken aan preventie, bewustmaking en ondersteuning, en is zich ervan bewust dat het slaan van bruggen tussen deze partijen van essentieel belang is voor het uitbannen van VGV;
4. verzoekt de Commissie en de lidstaten de preventie van VGV in alle beleidsterreinen te integreren, met name gezondheid (ook seksuele en reproductieve gezondheid), sociaal werk, asiel, onderwijs (met inbegrip van seksuele voorlichting), wetshandhaving, justitie, kinderbescherming en media en communicatie;
5. benadrukt dat de lidstaten er op grond van artikel 38 van het Verdrag van Istanbul toe verplicht zijn VGV strafbaar te stellen, evenals aanzetting, dwang of bemiddeling daartoe, en dat het verdrag niet alleen bescherming biedt aan meisjes en vrouwen die het risico lopen VGV te ondergaan, maar ook aan meisjes en vrouwen die te kampen hebben met de levenslange gevolgen ervan (bijvoorbeeld in geval van re-infibulatie, asielgerelateerde situaties, toegang tot zorg, enz.); onderstreept dat in het Verdrag van Istanbul is vastgelegd dat cultuur, gewoonte, religie, traditie of zogenaamde "eer" geen rechtvaardiging is voor geweld tegen vrouwen;
6. verzoekt de EU en de lidstaten die het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul) nog niet hebben geratificeerd, dit onverwijld te doen zodat de inspanningen van de EU overeenkomen met de internationale normen ter bevordering van een holistische en geïntegreerde benadering van geweld tegen vrouwen en van VGV;
7. is ingenomen met het feit dat het strafrecht in alle lidstaten vrouwen en meisjes expliciet dan wel impliciet beschermt tegen VGV, maar maakt zich ernstige zorgen over de klaarblijkelijke ondoeltreffendheid ervan, aangezien er slechts een klein aantal rechtszaken in de EU hebben plaatsgevonden;
8. constateert met bezorgdheid dat wetshandhaving en met name vervolging een uitdaging vormt in alle lidstaten en landen van herkomst; verzoekt de Commissie daarom gerichte opleiding op het gebied van opsporing, onderzoek en vervolging van VGV voor de betrokken partijen te vergemakkelijken; vraagt de lidstaten alerter te zijn ten aanzien van het opsporen, onderzoeken en vervolgen van gevallen van VGV;
9. merkt op dat strafrecht en gerichte opleiding gepaard moeten gaan met inspanningen om het bewustzijn omtrent VGV te verhogen, om beoefenaars zo te ontmoedigen deze praktijk voort te zetten;
10. erkent dat het ontbreken van kwade wil een belangrijk verschil is tussen VGV en andere vormen van gendergerelateerd geweld, en benadrukt dat dit, hoewel het op geen enkele wijze als rechtvaardiging dient, bij uitbanningsstrategieën in ogenschouw moet worden genomen;
11. betreurt de toenemende medicalisering in bepaalde landen en benadrukt dat dit een onaanvaardbaar antwoord is op de achterliggende oorzaken, zoals reeds bepaald door de VN en de WHO; verzoekt de lidstaten de medicalisering van VGV uitdrukkelijk strafbaar te stellen, en tegelijkertijd het bewustzijn van het medisch personeel omtrent dit probleem te verhogen;
12. onderstreept dat VGV een van de meest voorspelbare vormen van gendergerelateerd geweld is en verzoekt de Commissie en de lidstaten krachtige preventieve maatregelen te treffen in vluchtelingenkampen; verzoekt de Commissie meer aandacht te besteden aan preventie van VGV en andere schadelijke praktijken in integratieprocedures en het Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF) en om relevante informatie te verstrekken via het EU-Asielagentschap;
13. vraagt om de hoogste normen van bescherming voor asielzoekers die op aan VGV gerelateerde gronden asiel aanvragen, in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel en de herziening van de asielrichtlijnen, en via het nieuwe EU-Asielagentschap;
14. ziet uit naar de oprichting van het mondiale netwerk dat zal zorgen voor connecties tussen belanghebbenden over de hele wereld, met als doel om ideeën samen te brengen en de krachten te bundelen; verzoekt de Commissie steun te verlenen aan dit belangrijke netwerk;
15. verzoekt de Commissie in te gaan op de verzoeken van het maatschappelijk middenveld om voldoende flexibele financiering, zodat organisaties aan de basis die binnen de gemeenschap actief zijn hiervoor in aanmerking kunnen komen, verschillende meisjes- en vrouwenrechtenkwesties naast VGV middels een holistische benadering kunnen worden aangepakt, en banden kunnen worden gelegd tussen organisaties in de EU en in de landen waar VGV wordt gebezigd; is in dit verband ingenomen met de werkzaamheden van het End FGM European Network en zijn leden, onder meer via het project Change Plus, waarbij zij vertegenwoordigers van lokale gemeenschappen opleiden om niet alleen een wijziging van de wetgeving te bevorderen, maar ook van gedragspatronen in hun gemeenschappen;
16. verzoekt de Commissie en de lidstaten gegevens bij te houden over de toepassing van VGV en de verschillende vormen ervan, en om de academische wereld te betrekken bij het proces van gegevensverzameling, onderzoek en opleiding van toekomstige generaties ten aanzien van VGV; is zich ervan bewust dat het Europees migratienetwerk hierbij een rol kan spelen; is van oordeel dat een gemeenschappelijke onderzoeksagenda met betrekking tot VGV universiteiten in gebieden waar VGV wordt toegepast in staat zou stellen contacten te leggen met EU-universiteiten met het oog op de organisatie van uitwisselingsprogramma's, een verbetering van de gegevensverzameling en een uitbreiding van de capaciteiten van toekomstige professionals in verschillende sectoren;
17. verzoekt de Commissie en de lidstaten fundamentele informatie over VGV en andere praktijken die schadelijk zijn voor meisjes op te nemen in de onderwijsprogramma's van de vakgebieden die een belangrijke rol spelen in de preventie van VGV;
18. onderstreept dat VGV, ondanks de lokale context, moet worden geplaatst in een breder kader van gendergerelateerd geweld; meent dat hier sprake is van een gendergelijkheidskwestie die om een brede aanpak vraagt om een negatief beeld van de gemeenschappen waar VGV wordt gebezigd te voorkomen;
19. beklemtoont dat het waarborgen dat alle meisjes naar school gaan en het scheppen van de randvoorwaarden voor de economische emancipatie van vrouwen de eerste stappen zijn in de richting van een sterkere positie van vrouwen in gemeenschappen waar VGV voorkomt;
20. vestigt de aandacht op het potentieel en de kracht van verschillende communicatiekanalen zoals kunst, literatuur, nieuwe en lokale media om boodschappen beter aan het volk over te brengen; onderstreept hoe belangrijk het is jongens en mannen te betrekken bij het scheppen van een nieuw discours over gendergelijkheid en het bestrijden van de huidige machtsstructuren via netwerken, informatiecampagnes en samenwerkings- en opleidingsprogramma's;
21. verzoekt de Commissie de lidstaten en landen waar VGV wordt gebezigd te helpen bij het opzetten van netwerken en geïntegreerde strategieën ter preventie van VGV, met inbegrip van de opleiding van maatschappelijk werkers, medisch personeel, religieuze en gemeenschapsleiders en politieagenten en justitieel medewerkers; erkent dat deze praktijk door geen enkele religie wordt voorgestaan;
22. verzoekt de Commissie de kwestie VGV en andere praktijken die schadelijk zijn voor vrouwen en meisjes op te nemen in haar mensenrechtendialogen en diplomatieke initiatieven; verzoekt de EDEO en de lidstaten intensiever met derde landen samen te werken om ze aan te sporen nationale wetgeving aan te nemen waarbij VGV wordt verboden en om wetshandhavingsautoriteiten te ondersteunen bij het waarborgen van de tenuitvoerlegging;
23. stelt met tevredenheid vast dat de delegaties en de EDEO ieder jaar in het kader van een kinderrechten- of gendercursus worden opgeleid op het vlak van VGV, en verzoekt de Commissie brede bekendheid te geven aan haar instrumenten zoals de "United to end FGM"-toolkit voor professionals uit verschillende sectoren en deze beschikbaar te stellen voor de doelgroepen;
24. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Commissie en de Raad van de Europese Unie.